Kabanata 3

‘’Hindi mo dapat basta-basta sinasabi ng iba. Matuto kang tumanggi.’’

Nag-angat ng ulo si Orlinda. Sumalubong sa kanya ang matalim na pagtitig sa kanya ni Christian.

Bahagya siyang nagtaka dahil ito ang unang beses na sabihan siya ng ganoon ng bayaw.

Bago pa man siya makasagot sa sinabi ni Christian ay nagsalita muli ang lalaki.

‘’Huwag mong hahayaan na tratuhin kang parang alipin ng sino man. Tandaan mo, ang posisyon mo rito sa mansyon na ‘to ay ang manugang ng pamilya Tan.’’

Tumango si Orlinda, magkasalikop ang mga daliri. ‘’Opo,’’ mahinang sabi niya, halos hindi ito marinig sa sobrang hina.

Humakbang palapit si Christian, ilang dangkal na lamang ang agwat sa pagitan nila. Dahil sa paglapit ng lalaki ay biglang kumabog ang puso niya sa kaba.

‘’Ayos ka lang ba?’’ kaswal na tanong ni Christian. Walang bahid ng kung ano ang tanong nito.

Mabilis na umiling si Orlinda.

Sino ba naman ang hindi masasaktan sa mga sinasabi ni Sheila? Kahit sino masasaktan kung paulit-ulit na sasabihan ng baog. Kutyain. Insultuhin. At, pagmukhain na mas mababa pa sa katulong.

Kumurap ng ilang beses ang mga mata ni Christian. Pinagmamasdan ang malungkot na mukha ng hipag.

‘’Umiyak ka ba?’’ muling tanong ni Christian.

Natigilan sa tanong si Orlinda. Hindi niya inaasahan na mahahalata ni Christian na siya’y umiyak.

Ang totoo ay basa ang kanyang mga mata at namumula. Hindi man tumulo nang tuluyan ang mga luha niya, mahahalata pa rin na kanina pa niya pinipigilan ang umiyak.

Ang hindi alam ni Orlinda, sa kabila ng malamig at matalim na pagtitig sa kanya ni Christian, ang huling tanong ng lalaki ay may bahid ng pag-aalala.

Ibubuka muli ni Christian ang kanyang bibig para magsalita nang isang malakas na boses ang pumukaw ng atensyon niya.

‘’Chris! Tara na! Ano’ng oras na. Baka mahuli na si Erica!’’

Napasinghap habang nakapikit si Christian.

Pagdilat ng kanyang mga mata, walang imik na tumalikod si Christian at mabilis na humakbang patungo sa pinto ng mansyon. Paglabas niya, doon niya nakitang kanina pa pala naghihintay sa loob ng kotse sina Sheila at Erica.

Samantala, si Orlinda na naiwan sa sala, pinanood lamang niya ang paalis na si Christian. Nang mawala sa paningin ang lalaki ay nakahinga na ng maluwag si Orlinda.

Kailanman ay hindi siya nakarinig ng kahit anong insulto o pangungutya kay Christian. Ni hindi ito umiimik o nakikisali sa usapan sa tuwing pine-pressure siya ni Evelyn.

Gayunpaman, tila hindi niya kayang makipagtitigan sa malamig at matalim na mga mata ni Christian. Pakiramdam niya, nababasa ng lalaki ang kanyang mga iniisip.

Kinagabihan, muling nagtipon-tipon ang lahat sa harap ng hapag-kainan gaya ng dati.

Habang naghahapunan ang lahat, walang umiimik. Walang nag-uusap. Walang nagkukwentuhan. Tanging kalansing ng kubyertos lang ang naririnig.

Ngunit sa pagkakataong ito, may kulang—isang upuan ang bakante.

Wala si Orlinda.

‘’Nasaan ang asawa mo, Angelo?’’ tanong ni Evelyn sa kanyang bunsong anak, matamang nakatingin mula sa kabilang panig ng mesa.

Bahagyang natigilan si Angelo nang marinig ang tanong ng ina. ‘’Nauna na siguro siyang maghapunan,’’ walang kagatul-gatol niyang sagot.

‘’Talaga? Nauna na siya?’’ muling tanong ni Evelyn, nakataas ang isang kilay.

‘’Hmm,’’ ungol na sagot ni Angelo sa ina, halatang walang pakialam kahit pa wala ang asawa.

‘’Ano’ng klaseng asawa ka ba, Angelo? Hinayaan mong maunang kumain si Linda nang hindi man lang hinihintay ang asawa niya,’’ sermon ni Evelyn sa bunsong anak. ‘’Ni hindi man lang niya pinagsilbihan ang asawa niya,’’ dagdag nito.

Sa puntong iyon, nagsimula na naman si Evelyn na pangaralan si Angelo. Isang bagay na kinasusuklaman ni Angelo.

Madalas kasi siyang pagsabihan ng ina sa harap ng dalawa niyang nakatatandang kapatid na siyang dahilan kung bakit labis na kahihiyan ang nararamdaman niya tuwing sinesermonan siya ng ina. Pakiramdam niya ay sinasadya talaga ni Evelyn na ipahiya siya sa harap ng mga kapatid niya.

Noon pa man ay ramdam na ni Angelo na mas pinapaboran ni Evelyn ang nakatatanda niyang kapatid na sina Christian at Manuel—bagay na kinasasama ng loob niya.

Sa araw-araw na nagdaan, araw-araw din ipinamumukha ni Evelyn sa kanya na isa siyang kabiguan. Parating kinukumpara sa mga kapatid niya. At mas lalo pang lumala nang pakasalan niya si Orlinda.

Labis niya kinahihiya ang pagkakaroon ng asawa kagaya ni Orlinda na, base sa kanyang ina, ipinanganak mula sa isang mahirap na pamilya, hindi nakapagtapos ng pag-aaral, at higit sa lahat, di-hamak na ka-level lamang ng mga kasambahay ng pamilya Tan.

Sa kabila ng pagiging masunurin at tahimik ni Orlinda, hindi siya kayang ikumpara sa estado ng dalawa niyang hipag—sina Sheila at Grace—na nagmula sa mga edukado at mayaman na pamilya.

‘’Angelo, sa pagsasama ninyong mag-asawa, ikaw ang ulo ng pamilya niyo,’’ giit ni Evelyn. ‘’Kinakailangan na turuan mo si Linda na sumunod sa ‘yo. Tingnan mo yung mga kapatid mo, nagagawa nila, pero ikaw?’’

Habang pinagsasabihan ni Evelyn, nakakuyom ang mga kamay ni Angelo, at ang panga nakaigting. Pilit na pinipigilan ipakita ang iritasyon.

‘’Opo, Mom,’’ maikling sagot ni Angelo.

Pagkalipas ng labinlimang minuto, natapos na ang hapunan.

Isa-isang bumalik sa kani-kanilang mga silid upang magpahinga matapos ang nakakapagod na trabaho buong araw—kasama na doon si Angelo.

Binuksan ni Angelo ang pintuan at sa sandaling buksan ito ay nakita niya si Orlinda na nakaupo sa sofa, nakatitig sa hawak na cellphone.

Mabilis siyang naglakad palapit, mabigat ang bawat hakbang. Walang niha-niho, hinablot niya mula sa kamay ni Orlinda ang cellphone at marahas na ibinalibag.

Sa lakas ng pagkakabato ay nagkabasag-basag ang screen ng cellphone.

Napatalon sa kinauupuan si Orlinda sa bilis ng mga pangyayari. Hindi inaasahan na ang biglaang pagsulpot ni Angelo ay hahantong sa ganoon.

Agad na napalingon si Orlinda sa asawa. ‘’An-Angelo, ba-bakit mo naman ‘yon ginawa?’’ tanong niya, nahintakutan sa nangyari.

Hindi sumagot si Angelo. Madilim ang ekspresyon at puno ng galit ang mga mata. Dahil sa ekspresyon ng mukha ni Angelo ay napuno ng tensyon sa loob ng silid.

Mula sa kanyang bulsa, naglabas si Angelo ng isang business card at walang pag-aalinlangan na ibinato sa mukha ni Orlinda. Aksidenteng humiwa sa pisngi ni Orlinda ang gilid ng card bago ito nalaglag sa carpet.

‘’Kilalanin mo ang lalaking ‘yan,’’ mahina ngunit puno ng awtoridad ang tono. ‘’Siguraduhin mong mabubuntis ka niya.’’