Chapter 2 – The Wedding That Wasn’t a Celebration

Muli kong kinuha ang cellphone at muling tinitigan ang larawan naming dalawa ni Bart.

Larawang hindi man lang kami nakaharap sa camera. Nakaw na kuha lang ni Mama Bettina, pero kahit kailan, hindi ko magawang i-delete. Wala mang ngiti sa labi ni Bart, wala ring kislap sa mata, mahalaga pa rin sa akin ang larawang ’to. Isa kasi ’to sa patunay na kasal kami. Na asawa niya ako.

At habang tinititigan ko ito, lalo akong nadudurog. Wala ni isang palatandaan na masaya kami. Isa iyong kasal na walang selebrasyon. Parang pamamaalam kaysa pagsisimula.

Napangiti ako—mapait. Sa likod ng larawang iyon, buhay pa rin sa isip ko ang bawat detalye ng araw na ’yon. Araw na buong buhay kong inasam. Pero nauwi sa araw ng tahimik na pagtanggap.

Sariwa pa rin sa akin ang pagpasok namin sa maliit na opisina. Walang red carpet, walang bulaklak, walang musika. Linoleum floor, lumang stand fan, isang lamesa, ilang plastik na upuan, at isang mayor na halatang minamadali lang ang seremonya.

Nakakatawa. Ang yaman ng mapapangasawa ko. Pero putchu-putchu lang ang aming kasal. Pero okay lang. Masaya pa rin ako.

“Do you, Barton Martino Divinagracia, take Anessa Lacosta to be your lawfully wedded wife?” tanong ng mayor.

Tumango si Bart. Diretso ang tingin. “Yes,” sagot niya. Wala man lang sulyap sa akin.

Parang utos lang iyon na kailangan niyang sundin… walang pagmamahal.

“Do you, Anessa Lacosta, take Barton Martino Divinagracia to be your lawfully wedded husband?”

Huminga ako nang malalim. Tumingin sa lalaking katabi ko, kahit hindi niya ako pinapansin. “Yes.” Mahina, pero puso ko’y nag-uumapaw sa saya.

“By the power vested in me, I now pronounce you husband and wife.”

Gano’n lang natapos ang lahat. Walang halik. Walang yakap. Isang tango mula kay Bart. Isang pakikipagkamay sa mayor.

Sa gilid ng silid, si Bettina ay tuwang-tuwa. Halos maiyak sa tuwa habang yakap-yakap si Bart.

“Sa wakas,” bulong niya. “Anak, maging mabuti kang asawa kay Anessa, ha? Mabait siya, magalang na anak. Alam ko, siya ang tamang babae para sa ’yo.”

“‘Ma, please,” sagot ni Bart, halos pabulong habang kumakawala sa yakap ng ina.

Hindi na kumibo si Bettina. Lumapit siya sa akin, niyakap ako nang mahigpit. “Welcome to the family, anak,” bulong niya. “You’re smart, kind, and patient. I know you’ll make Bart a better man someday.”

“Thank you po, Tita,” sagot ko, pilit pa rin ang ngiti habang nilulunok ang emosyon.

“Tita?” Napangiti siya at hinawi ang buhok ko. “Anak, mama mo na rin ako ngayon.”

Sa kabilang panig ng silid, nakita ko si Mama. Tahimik lang siyang nakaupo. Hindi inaalis ang tingin kay Bart. Kita ko sa mata niya ang tanong, ang kaba, ang takot. Alam niyang hindi ito ang kasal na pinangarap niya para sa akin. Oo, alam niyang mahal ko si Bart. At ngayon dala ko na ang apelyido niya.

Pero hindi pa rin sapat ang papel ko sa buhay ni Bart ngayon, para takpan ang lungkot na nararamdaman niya para sa akin. Hindi man lang kasi ako tinignan ng lalaking pinakasalan ko.

Sabay kaming napatingin kay Bart. Nasa gilid siya, nakaupo. Mas gusto niya pang kaharap ang cellphone kaysa sa akin.

Hinaplos ni Mama ang kamay ko. Mga mata niya’y nagtatanong. Matamis na ngiti ang sagot ko. Wala man kaming photo together. Walang wedding vow. Ayos lang. Maging asawa lang siya, sapat na.

Pero umaasa pa rin akong balang araw, magbabago rin ang lahat.

Sa loob ng sasakyan pauwi, tahimik lang kami. Mas maingay pa ang aircon kaysa sa aming dalawa.

Sumulyap ako sa kanya. Sinusubukan kong intindihin ang bawat buntong-hininga niya, bawat kilos, kahit hindi siya nagsasalita.

Nang huminto ang sasakyan sa stoplight, saka lang ako nagsalita. “Thank you… for showing up,” halos pabulong kong sabi.

Hindi siya sumagot. Hindi rin tumingin sa akin. Parang wala siyang naririnig.

Napangiti ako, kahit gusto kong maiyak. “At least he showed up,” bulong ko sa sarili.

Pagdating sa condo niya—ngayon ay bahay na rin naming dalawa—binuksan niya ang pinto at dumiretso sa loob. Walang tingin. Walang salita. Para lang akong anino na nasa likod niya, hila ang luggage ko.

“Room is yours,” malamig na sabi niya habang hinuhubad ang polo. “I have meetings tomorrow. I need silence. Try not to change anything in the kitchen.”

“Okay,” sagot ko. Mahina. 

Halata naman kasing ayaw niya akong kausap.

Dahan-dahan akong lumakad papunta sa kuwarto. Bawat hakbang, parang tinutusok ang dibdib ko. Sinundan ko siya ng tingin hanggang sa pumasok siya sa kuwarto niya. Hindi niya sinabi kung saan ako dapat matulog. Kaya pumasok ako sa kuwartong pinakamalapit.

Pagkasarado ng pinto niya, saka lang ako huminga nang malalim.

Ito na. Simula na ng buhay namin bilang mag-asawa. Mag-asawang magkasama sa iisang bubong, pero magkalayo ang mundo.

Gabi na. Tahimik ang buong unit. Tanging ugong ng aircon at tik-tak ng orasan ang kasama ko.

Naupo ako sa kama. Hinubad ko ang singsing at isinabit sa manipis na chain ng kwintas ko. Hindi ito galing kay Bart—regalo ito ni Bettina. Wedding ring daw nila ng kanyang asawa.

“Deserve mo ’yan. It may not be a grand wedding ring, but it carries the legacy of love.”

Pero hindi pag-ibig ang naramdaman ko habang suot ko ’to. Lamig.

Wala kaming palitan ng singsing. Hindi rin suot ni Bart ang singsing ng kanyang ama. Kaya ang sa akin, itatago ko na lang din. Sa ilalim ng damit. Sa ilalim ng katahimikan.

Alam kong ayaw ni Bart malaman ng mundo ang tungkol sa amin. Kaya walang engagement. Walang honeymoon. Walang announcement. Lihim ang lahat.

At kahit masakit, tinanggap ko. Kasi mahal ko siya. Noon pa man. Unang kita ko pa lang sa kanya sa hacienda ng mga Divinagracia, kung saan nagtrabaho ang mga magulang ko.

Doon ko rin nalaman ang kasunduan ng mga ama namin—na balang araw, ipapakasal kami. Sinabi mismo ng matandang Divinagracia na ako lang ang tatanggapin nilang daughter-in-law, wala nang iba.

At nang dumating ang araw na iyon, buong puso akong sumunod. Kahit walang pagmamahal kay Bart.

Kahit pa ang lamig ng kanyang mga mata, pinipili ko pa ring makasama siya. Paulit-ulit kong sinasabi sa sarili… sa puso ko…

“Tiis ka lang. Tumibok ka lang. Huwag kang bibitaw. Mahal mo siya. At darating ang araw, makikita ka rin niya. Matututunan ka rin niyang mahalin.”

Umupo ako sa gilid ng kama, nilibot ang paningin sa silid. At wala akong ibang maramdaman kundi lamig. Katahimikan. Dibdib ko, parang may mabigat na batong nakapatong.

Unang gabi namin bilang mag-asawa, pero magkaiba kami ng kuwarto. Magkaiba ng mundo.

Pero kahit gano’n, hindi ako susuko.

Dahil sa puso ko, isang bagay ang totoo… kahit hindi niya ako mahal, asawa na niya ako.

At sa mundong ito, sapat na muna ang papel ko bilang asawa. Hanggang sa dumating ang araw na hindi na lang lihim ang lahat.

Natapik ko ang noo ko. Parang ginigising ang sarili ko. Isang taon na kasi ang lumipas. Wala pa ring pagbabago. Tama ba ang desisyon ko? Worth it ba ang paghihintay ko? Hanggang kailan pa ako maghihintay na mapansin niya?

Napasinghap ako. Napabalik sa kasalukuyan. Halos mabitiwan ko ang cellphone nang bigla itong tumunog. Pangalan ni Bart ang lumitaw sa screen.

Mabibilang lang sa daliri kung ilang beses siyang mag-text. Kaya hindi ko maiwasang kabahan.

Pigil ang hininga ko habang binabasa ang mensahe.

“Don’t wait up. May late meeting ako.”

Napangiwi ako. Hindi alam kung magre-reply ba o hindi. Alas-dyes na ng gabi. Ngayon pa siya nag-text?

Parang may sumundot sa sugat sa puso ko. Paulit-ulit na lang.

Pinikit ko ang mga mata. Pilit kong kinalma ang sarili.

Hindi ako iiyak.

Hindi na ako iiyak.

Pagod na akong umiyak.