Mag-log inKinabukasan, nagising ako sa mahinang sikat ng araw na tumatagos sa bintana. Hindi na ako agad bumangon, kundi nakahiga muna saglit habang naaalala ang sinabi ni Damon kagabi. May pupuntahan kami. Hindi trabaho, hindi negosyo. Lihim pa lang.
Ngumiti ako nang bahagya. Sa loob ng isang linggong pananatili ko rito, laging seryoso at abala ang aming mga araw. Kadalasan ay nasa opisina siya o kaya ay nag-uusap tungkol sa mga dokumento at kontrata. Kaya nang marinig kong may pupuntahan kaming iba, hindi ko mapigilang makaramdam ng kakaibang pananabik. Bumangon ako at nag-ayos. Pinili ko ang isang simpleng damit—hindi masyadong pormal, hindi rin sobrang kaswal. Pagkababa ko sa hapag-kainan, naroon na siya. Nakaupo na, naghihintay. Nakasuot siya ng simpleng polo at maong, ibang-iba sa mga mamahaling terno na laging suot niya. “Magandang umaga,” bati ko habang umuupo sa tapat niya. “Magandang umaga rin,” sagot niya. “Kumain ka na. Aalis tayo pagkatapos nito.” Habang kumakain, medyo tahimik lang kami. Pero hindi na tulad ng dati na may bigat at ilangan. Pakiramdam ko ay unti-unti nang nagiging komportable ang bawat sandali na magkasama kami. Tiningnan ko siya saglit. Nakatuon ang tingin niya sa pagkain, pero may bahid ng kakaibang pagiging payapa sa kanyang mukha. Pagkatapos kumain, nagtungo kami sa labas. Handa na ang kanyang sasakyan. Hindi na ang karaniwang malaking kotse na puno ng mga tauhan. Sa halip, isang simpleng itim na sasakyan lang ang nakahanda. Siya mismo ang magmamaneho. “Saan ba tayo pupunta?” tanong ko habang nakaupo sa tabi niya. “Makikita mo rin,” sagot niya habang sinisimulan ang makina. “Hindi naman ito malayo.” Sumakay kami at umalis. Sa una, dumaan kami sa mga pamilyar na kalsada sa siyudad. Pero habang tumatagal, unti-unting lumalayo ang mga matataas na gusali at masikip na daan. Napalitan ito ng mga puno, malalawak na taniman, at preskong hangin na pumapasok sa bintana. Makalipas ang halos isang oras na biyahe, huminto kami sa paanan ng isang burol. Sa di-kalayuan ay may nakikita akong malawak na lupain na puno ng iba’t ibang uri ng halaman at bulaklak. Malinaw ang langit at malalim ang asul ng kalangitan. “Nandito na tayo,” ani Damon habang pinapatay ang makina. Bumaba ako at agad na sinalubong ng preskong hangin. Napangiti ako. Matagal na akong hindi nakakaramdam ng ganitong kalinaw ng paligid. “Anong lugar ito?” tanong ko habang naglalakad kami nang sabay. “Dati itong pag-aari ng pamilya ko,” simula niya habang nakatingin sa malawak na tanawin. “Noong bata pa ako, madalas kaming pumupunta rito kasama ang Mommy ko. Dito kami nagpapahinga kapag masyado nang mabigat ang mga gawain sa siyudad.” Huminto siya saglit at tumingin sa paligid. Kitang-kita sa kanyang mga mata ang mga alaala ng nakaraan. “Nang magkasakit siya at pumanaw, matagal na itong napabayaan. Ilang taon ding hindi ko ito napuntahan. Pero kamakailan, naisipan kong ipagawa nang kaunti. Hindi para pagkakitaan, kundi para manatili ang alaala ng mga masasayang araw.” Napatingin ako sa kanya. Sa mga sandaling iyon, nakikita ko ang ibang bahagi ng kanyang pagkatao. Sa likod ng pagiging istrikto at malamig, mayroon pala siyang pusong hindi makalimot sa mga taong minahal niya. “Maganda dito,” komento ko. “Tahimik at payapa. Naiintindihan ko kung bakit gusto mong pumunta rito.” Tumingin siya sa akin at ngumiti. “Akala ko ay maiinip ka. Wala namang mga mamahaling pasilidad dito. Wala ring mga tindahan o sinehan. Kalikasan lang.” “Mas gusto ko nga ito kaysa sa maingay na siyudad,” sagot ko nang tapat. “Dito, parang nawawala ang lahat ng pagod at alalahanin.” Naglakad kami nang dahan-dahan patungo sa isang maliit na bahay na gawa sa kahoy at bato sa gitna ng burol. Simple lang ang itsura nito, pero maayos at malinis. Sa harapan ay may maliit na balkonahe kung saan nakalagay ang dalawang upuan at isang mesa. “Pwede tayong umupo doon,” anyaya niya. Umupo kami at nanatiling tahimik saglit. Pinakikinggan lang namin ang huni ng mga ibon at ang mahinang ihip ng hangin. Para kaming nasa ibang mundo, malayo sa mga gulo at problema sa labas. “Alam mo ba,” biglang sabi ni Damon, “sa loob ng mahabang panahon, inakala kong ang tanging paraan para magtagumpay ay ang maging matigas. Walang puwang ang pagiging mahina. Walang puwang ang pagpapakita ng damdamin. Kasi kapag nakita nilang mahina ka, doon ka nila aatakehin.” Tumingin siya sa akin. “Pero simula noong dumating ka, unti-unting nagbabago ang pananaw ko. Nakita ko sa’yo na pwede kang maging matatag nang hindi kailangang maging manhid. Na pwede kang magkaroon ng malasakit nang hindi ito ginagawang dahilan para mapahamak.” Napahawak ako sa laylayan ng aking damit. Hindi ko inaasahan ang mga salitang iyon. “Hindi ako perpekto,” sagot ko. “Marami rin akong kinatatakutan. Marami rin akong kahinaan. Natutunan ko lang na huwag ipakita sa iba dahil ayaw kong samantalahin nila ako.” “Alam ko,” tugon niya. “Kaya nirerespeto kita. Hindi mo kailangang magpanggap sa harap ko. Kung may gusto kang sabihin, sabihin mo lang. Kung may nararamdaman ka, huwag mong itago. Nandito lang ako para makinig.” Ilang sandali kaming nanahimik. Tiningnan ko ang paligid. Ang mga puno, ang mga bulaklak, ang malawak na kalangitan. Pakiramdam ko ay dito ko rin unti-unting nakikilala ang lalaking katabi ko. Hindi bilang si Damon Blackwood, ang mayaman at makapangyarihang negosyante, kundi bilang isang simpleng tao na naghahanap din ng kapayapaan. “May dala akong pagkain,” biglang sabi niya at tumayo. “Maghanda tayo ng tanghalian.” Tumulong ako sa kanya. Naglabas siya ng mga pagkaing inihanda kanina pa. Simpleng ulam, tinapay, at prutas. Habang kumakain, nagkwentuhan kami tungkol sa mga simpleng bagay—mga paborito naming pagkain, mga lugar na nais naming puntahan balang araw, at kahit ang mga nakakatawang pangyayari noong kami ay bata pa. Sa unang pagkakataon, narinig ko siyang tumawa nang walang halong pagkukunwari. Malinaw ito at nakakahawa. At sa bawat sandaling lumilipas, nararamdaman ko ang pagkawala ng pader na naghihiwalay sa amin. Ang kontrata, ang kasunduan, at ang mga obligasyon ay tila naglaho sandali. Ang tanging mahalaga ay ang pagkakataong makilala namin ang isa’t isa. Nang matapos kaming kumain, naglakad kami paakyat sa tuktok ng burol. Doon ay mas malawak ang tanawin. Kitang-kita ang mga karatig-baryo at ang ilog na kumikislap sa ilalim ng sikat ng araw. “Dito ako madalas magtago noong bata pa ako kapag nagagalit o malungkot ako,” kwento niya habang nakasandal sa isang malaking bato. “Dito ko nararamdamang ligtas ako. Na walang humihiling sa akin ng kahit ano.” “Mabuti na lang at ibinahagi mo sa akin ang lugar na ito,” sagot ko. “Dito ko rin nararamdaman ang kapayapaan.” Tumingin siya sa akin. Sa mga mata niya ay may kakaibang init na hindi ko pa nakikita noon. “Gusto kong madalas tayong pumunta rito,” sabi niya. “Kapag nakakaramdam tayo ng pagod o bigat sa loob, dito tayo pupunta. Malayo sa lahat ng ingay at problema.” Tumango ako. “Sige. Gusto ko rin.” Nang magsimulang lumubog ang araw, nagpasya kaming bumaba na. Ang langit ay napuno ng kulay kahel at lila. Napakaganda ng tanawin. Habang naglalakad pabalik sa sasakyan, naramdaman ko ang paglapit niya. Hindi biglaan o nakakatakot. Dahan-dahan lamang. Nang makarating kami sa tapat ng sasakyan, huminto siya at hinarap ako. “Aria,” tawag niya. “Oo?” “Alam kong nagsimula ang lahat na may kasunduan. Alam kong may mga kondisyon at obligasyon tayo. Pero habang lumilipas ang mga araw, mas lalo kong naiintindihan na hindi lang ito basta kasal sa papel. Ang bawat araw na kasama kita ay may halong kahulugan.” Huminga siya nang malalim bago magpatuloy. “Hindi ko hinihiling na magbago agad ang nararamdaman mo. Handa akong maghintay. Ang gusto ko lang malaman mo ay nandito ako. Hindi bilang asawa sa kontrata, kundi bilang kasama mo. Sa hirap at ginhawa, gaya ng sinabi sa seremonya.” Napalunok ako. Ramdam ko ang sinseridad sa kanyang mga salita. Sa loob ng isang linggo, marami akong natuklasan tungkol sa kanya. Ang kanyang mga pinagdaanan, ang kanyang mga takot, at ang kanyang mga pangarap. At unti-unti, nararamdaman ko rin na may puwang na siya sa aking puso. “Damon,” sagot ko nang mahina pero malinaw. “Hindi ko rin inaasahan ang lahat ng ito. Nagsimula ito bilang isang paraan para matulungan ang aking pamilya. Pero ngayon… naiintindihan ko na hindi madali ang magtiwala, pero handa akong subukan. Handa akong makilala ka pa lalo, tulad ng pagnanais mong makilala ako.” Ngumiti siya—isang ngiting puno ng pag-asa. Dahan-dahang inabot niya ang aking kamay. Hindi mahigpit, sapat lang para iparamdam ang kanyang presensya. “Salamat,” bulong niya. Sumakay kami pabalik sa sasakyan. Sa pag-uwi, hindi na kami gaanong nag-usap. Pero ang katahimikan ay puno ng pagkaunawa. Ang biyahe ay naging mas mahaba, pero hindi ito nakakapagod. Sa halip, ito ay tila paglalakbay patungo sa isang bagong simula. Pagdating namin sa mansyon, gabi na. Ang mga ilaw ay nakabukas na, at ang paligid ay payapa. Bago kami pumasok sa loob, huminto siya sa may pintuan. “Salamat sa araw na ito,” sabi ko. “Maganda ang naging karanasan ko.” “Marami pa tayong mapupuntahan,” sagot niya. “Marami pa tayong matutuklasan tungkol sa isa’t isa.” Tumingin siya sa akin saglit bago magsalita muli. “Matulog ka nang mahimbing. Bukas, magpapatuloy ang ating mga gawain, pero pangako, maglalaan pa tayo ng oras para sa ganitong mga sandali.” Tumango ako. “Ikaw din. Magpahinga ka.” Pumasok na ako sa kwarto. Habang naghahanda para matulog, hindi maalis ang ngiti sa aking mga labi. Ang araw na ito ay magkaiba sa lahat ng araw na lumipas. Hindi ito tungkol sa negosyo, hindi tungkol sa pera, at hindi tungkol sa kontrata. Ito ay tungkol sa dalawang taong nagsisikap na buksan ang kanilang mga puso para sa isa’t isa. Nang mahiga ako sa kama, tumingin ako sa labas ng bintana. Ang mga bituin ay maliwanag sa langit. Naisip ko ang sinabi ni Damon sa tuktok ng burol. Ang lugar na iyon ay naging saksi sa kanyang nakaraan, at ngayon ay magiging saksi rin sa aming hinaharap. Marami pang pagsubok na darating. Marami pang kailangang ayusin at intindihin. Pero sa gabing iyon, naramdaman ko na hindi na ako nag-iisa. At sa kauna-unahang pagkakataon simula noong dumating ako sa buhay na ito, naramdaman ko na mayroon akong kakampi. Sa kabilang dulo ng pasilyo, sa kanyang sariling kwarto, nakatingin din si Damon sa labas. Hawak niya ang isang lumang litrato ng kanyang ina. Ngumiti siya nang mahina. Sa loob ng mahabang panahon, nag-iisa siya sa pagharap sa mundo. Pero ngayon, mayroon na siyang dahilan para magbukas ng kanyang pinto at magtiwala muli. Ang araw na iyon ay hindi lamang isang simpleng paglilibang. Ito ang simula ng pagbabago. Ang pader na matagal nang itinayo ay unti-unting gumuho. At sa lugar na iyon, sa gitna ng kalikasan at kapayapaan, nagsimula ang isang kwento na higit pa sa anumang kasulatan o kontrata. Isang kwentong itatayo sa tiwala, pagkakaunawaan, at ang pag-asa na sa huli, ang pagkakakilala ay magiging daan sa pagmamahalan.Nang maisara ni Aria ang pinto ng kanyang silid at tuluyan nang mawala ang tunog ng kanyang mga hakbang, unti-unting nagbago ang anyo ng lalaking nakatayo sa tapat ng kanyang pinto. Ang lambing sa kanyang mga mata ay napalitan ng lamig, ang ngiting puno ng sinseridad ay unti-unting nawala, at ang hawak na marahan sa hangin ay naging mahigpit na kamao. Si Damon Valderama ay hindi na ang lalaking mahina, natatakot, at nangangailangan ng kalinga na ipinakita niya sa buong gabi. Ang pagkabalisa, ang panginginig ng mga kamay, ang pag-amin sa kanyang kinatatakutan—lahat ng iyon ay hindi totoo. Ito ay isang mahusay na itinanghal na dula, isang estratehiya na binuo niya nang matagal upang masigurong makukuha niya ang tiwala at puso ng babaeng kanyang kailangan. Dahan-dahan siyang naglakad pabalik sa kanyang sariling silid, ang kanyang mga hakbang ay mabilis at puno ng kumpyansa. Pagkapasok, isinara niya ang pinto at iniikot ang susi, tinitiyak na walang makakarinig o makakakita sa kanya sa
Lumipas ang ilang araw matapos ang aming pagbisita sa lumang bahay sa burol. Mas naging komportable na ang aming pagsasama. Hindi na tulad noong una na laging may pag-iingat at ilangan. Madalas na kaming magkwentuhan sa hapag-kainan, at minsan ay tinutulungan ko pa siya sa pag-aayos ng ilang papeles sa kanyang silid-aklatan. Ngunit napansin ko rin na sa kabila ng kanyang pagiging bukas, may mga bagay pa rin siyang iniiwasan. Mga bagay na hindi niya direktang sinasabi, pero mababasa mo sa kanyang mga mata kapag nababanggit ang mga ito. Isang hapon, habang nagpapahinga kami sa sala at nanonood ng balita, biglang may ipinakita sa telebisyon ang mga magagandang tanawin sa siyudad. Kasama rito ang malaking liwanag na makikita mula sa malayo—isang malaking pasyalan na tinatawag na Star City. “Ang ganda pala doon,” bulong ko habang nakatingin sa screen. Tumingin din si Damon saglit, pero mabilis siyang ibinaling ang tingin sa ibang direksyon. Wala siyang sinabi, pero nakita ko ang bahagy
Kinabukasan, nagising ako sa mahinang sikat ng araw na tumatagos sa bintana. Hindi na ako agad bumangon, kundi nakahiga muna saglit habang naaalala ang sinabi ni Damon kagabi. May pupuntahan kami. Hindi trabaho, hindi negosyo. Lihim pa lang.Ngumiti ako nang bahagya. Sa loob ng isang linggong pananatili ko rito, laging seryoso at abala ang aming mga araw. Kadalasan ay nasa opisina siya o kaya ay nag-uusap tungkol sa mga dokumento at kontrata. Kaya nang marinig kong may pupuntahan kaming iba, hindi ko mapigilang makaramdam ng kakaibang pananabik.Bumangon ako at nag-ayos. Pinili ko ang isang simpleng damit—hindi masyadong pormal, hindi rin sobrang kaswal. Pagkababa ko sa hapag-kainan, naroon na siya. Nakaupo na, naghihintay. Nakasuot siya ng simpleng polo at maong, ibang-iba sa mga mamahaling terno na laging suot niya.“Magandang umaga,” bati ko habang umuupo sa tapat niya.“Magandang umaga rin,” sagot niya. “Kumain ka na. Aalis tayo pagkatapos nito.”Habang kumakain, medyo tahimik lan
Isang linggo na kaming namumuhay nang magkasama sa iisang bubong, ngunit tila hindi pa rin kami lubusang magkakilala.Malalim na ang gabi. Wala nang ingay na maririnig sa loob ng bahay. Nakaupo ako sa sala, nakabalot sa makapal na kumot habang nanonood ng luma at simpleng teleserye sa telebisyon. Wala namang masyadong saysay ang palabas, pero sapat na ito upang gawin akong antukin at mapagaan ang pakiramdam.Biglang umupo si Damon sa kabilang dulo ng sofa, malapit lang sa kinaroroonan ko. Iba siya sa nakasanayan kong makita. Naka-sweatpants at simpleng damit lang siya. Wala ang karaniwan niyang suot na kasuotang pormal, at wala rin ang malamig at matigas na anyo na lagi niyang ipinapakita sa ibang tao. Sa sandaling ito, parang isa lang siyang karaniwang tao—walang yabang, walang pader na naghihiwalay.“Tutulog ka na ba?” tanong niya sa mahinahong boses.“Hindi pa,” sagot ko nang diretsahan. “Ikaw ba?”“Hindi pa rin,” tugon niya. Tumigil siya saglit na tila nag-iisip kung itutuloy ba a
“Aria, gising na. Alas-siyete na.” Boses iyon ni Damon. Nakatayo siya sa may pintuan, suot na naman ang kanyang karaniwang itim na amerikana at kasuotan. Walang bakas ng ngiti sa kanyang mukha, at blangko lamang ang kanyang mga mata—tila isang makinang walang nararamdaman. “Anong oras ba ‘yan? Sabado naman ngayon,” reklamo ko habang mas mahigpit pa na yumayakap sa kumot na nagbibigay sa akin ng init at ginhawa. “Pupunta tayo sa tahanan ng mga magulang ko. Magtatanghalian doon. Labindalawa ng tanghali ang usapan,” sagot niya nang diretsahan at mabilis, parang nagbabasa lamang ng ulat o iskedyul ng trabaho. Sa narinig ko, agad akong bumangon at naupo sa kama nang mabilis. “Ngayon na? Bakit hindi mo naman sinabi kagabi pa lang?” “Sabi ko naman sa’yo kagabi bago ako umalis na may pupuntahan tayo,” sagot niya habang lumingon sa labas ng bintana, tila walang halaga sa kanya ang aking pagtataka. “Magbihis ka na. Pumili na ako ng kasuotan para sa’yo. Nakaayos na riyan sa ibabaw ng kama.
Maaga akong nagising kinabukasan.Hindi dahil maingay ang paligid o may gumising sa akin. Kundi dahil mula pa kagabi, hindi mapakali ang aking dibdib at isipan. Paulit-ulit na gumuguhit sa alaala ko ang mga salitang binitawan ni Damon habang nasa balkonahe kami.“Hindi peke ang pagprotekta ko sa iyo, Aria.”Bakit parang may iba sa tono at bigat ng boses niya nung sinabi niya ‘yon? Bakit parang higit pa sa simpleng pangako ang nais niyang iparating? Ang tanong na iyon ay paulit-ulit na umiikot sa isip ko, at sa tuwing naaalala ko ito, parang may kung anong mainit at kakaibang pakiramdam ang gumagalaw sa aking puso.Bumangon ako mula sa pagkakahiga, nagtimpla ng mainit na kape upang gisingin ang diwa, at pagkatapos ay naghanda upang pumunta sa ospital.Pagdating ko roon, nakita kong maayos na ang kalagayan ni Lola. Malinaw na ang kanyang mga mata at nakangiti siya nang lubos nang makita akong pumasok sa kanyang silid.“Anak, ang ganda-ganda mo ngayon. Iba ang iyong anyo… parang may kaka
Umuulan nang napakalakas nang gabing iyon.Nakayuko ako habang tumatakbo sa ilalim ng isang sirang payong, patungo sa abandonadong gusali ng opisina sa kanto ng Calle Mendez. Basang-basa na ang aking damit at katawan, ngunit mas higit pa sa lamig ng ulan ang yumayakap sa akin—ang matinding kaba at







