Chapter Six: Si Tala

Dro

Narinig ni Dro ang lahat. Hindi niya sinasadyang makinig. Pero tahimik ang opisina, at ang boses sa kabilang linya ay basag at mataas, at may isang salita na tumama sa kaniya na parang bato.

Tala.

Tala. Ang pangalang nasa bag ni Bela. Ang pangalang nakita niya kahapon sa isang maliit na guhit ng krayola, nakaipit sa notebook niya, na itinago niya agad nang makita siyang tumingin.

Nakatayo si Bela, hawak ang telepono, ang mukha puting-puti. “Oo, Nay. Papunta na ako. Huwag mong— Sige. Sige, gagawin ko.” Ibinaba niya ang tawag at nagsimulang magtipon ng gamit, nanginginig ang mga kamay, parang hindi alam kung alin ang kukunin.

“Bela.”

“Family emergency. Kailangan kong umalis.”

“Anong nangyari?”

“Wala. Hindi mo na kailangang...”

“Bela.” Hinawakan niya ang pulso nito. Hindi mahigpit. Nanginginig din ang kamay niya, hindi niya alam kung bakit. “Ano ang nangyari?”

Tumingin siya sa kaniya, at sa unang pagkakataon mula noong Huwebes, nakita niya ang totoong mukha ng takot nito. Hindi takot sa kaniya. Hindi takot sa nakaraan. Takot ng isang taong may mawawala.

“May nilalagnat,” bulong ni Bela. “May—” Pinutol niya ang sarili. “Kailangan kong umuwi.”

“Sasama ako.”

“Hindi.”

“Hindi ito tanong.” Kinuha niya ang susi sa mesa. Hindi ang susi ng driver. Ang kaniya, ang ginamit niya mula pa noong nagkolehiyo, na hindi niya hinahayaang hawakan ng iba. “Mas mabilis kung ako ang magmamaneho.”

“Dro, hindi mo...”

“Kung ayaw mong sumabay,” sabi niya, mahinahon, “susundan kita sa jeep.”

Tumahimik siya. Pagkatapos, napapikit siya, na parang sumuko.

“Marikina Valley Hospital,” sabi niya.

Hindi pa siya nagmaneho nang ganoon kabilis sa buong buhay niya. Dumaan siya sa C5, sa gilid ng tulay, sa mga puwang na hindi dapat daanan ng isang Audi, habang hawak ni Bela ang hawakan ng p***o at binibigkas ang mga pangalan ng kanto na parang dasal. Hindi siya nagsalita. Wala siyang maisip na sasabihin. Sa utak niya, may maliit, malamig, malinaw na bagay na gumagana na hindi niya inuutusan.

Dalawang taon at sampung buwan, sabi ng bagay na iyon. Tala.

Tatlong taon at apat na buwan na siyang nawawala.

Bilangin mo, Alessandro.

Hindi niya binilang. Hindi niya kaya. Hinawakan niya ang manibela hanggang pumuti ang mga buko ng daliri.

Ang ER ng Marikina Valley ay amoy alkohol at lumang tubig. Nauna siyang bumaba. Narinig niyang tumakbo si Bela, hubad ang paa dahil naiwan ang takong sa kotse, at siya, na hindi pa tumatakbo sa publiko mula noong elementarya, ay sumunod, dumaan sa mga pulutong ng mga pasyente at mga nars at mga ina na may hawak na lampin.

Nakatayo sa dulo ng pasilyo ang isang maliit na bilugang babae, na may hawak na tuwalyang basa. Nang makita si Bela, bumigay ang mukha nito.

“Bela, anak, hindi ko alam. Ang taas, forty point one. Pinainom ko na ng paracetamol.”

“Nay, nandito na ako.”

Huminto si Dro sa kurtina.

Isang kama. Isang puting kumot. At sa gitna, nakahiga, hawak ang isang lumang gray na stuffed na pusa, ay isang batang babae na mapula ang pisngi at basa ang buhok, mababa ang paghinga.

Natigil ang mundo.

Hindi iyon figure of speech. Narinig niya ang tunog ng ER na lumayo, ang mga monitor, ang mga yabag, ang boses ng nars na nagtatanong ng “Sino po ang kasama?” Parang itinulak siya sa ilalim ng tubig. Tanging ang bata at ang kamay niya sa harap ng dibdib niya ang totoo.

Munting mukha. Bilog ang pisngi. Maitim ang buhok na nakapusod sa isang tabi. Mga kilay.

Ang mga kilay na nakikita niya sa salamin tuwing umaga. Ang kunot ng noo na ibinigay sa kaniya ng ama niya na ibinigay sa kaniya ng Lolo niya. Nakakunot ang noo ng batang ’yon, kahit may lagnat, kahit mahina, kahit hindi pa niya alam kung bakit.

Bumukas ang mga mata. Kape. Walang gatas.

Sandaling nagtagpo ang tingin nila.

“Mama?” sabi ng bata, mahina. “Sino ’yan?”

Tumigil ang paghinga ni Bela. Narinig niya iyon, ang kakaibang tunog na parang may hinihila palabas ng dibdib. Nakita niyang nanlaki ang mata ni Nanay Ising.

“Si...” sabi ni Nanay. “Kaibigan ni Mama, anak.”

Pumasok si Dro sa kurtina. Hindi niya alam kung paano. Lumapit siya sa kama, dahan-dahan, na parang ang bata ay isang ibon at siya ay isang bagay na kayang magpalipad dito. Yumuko siya. Lumuhod sa sahig na malamig at basa ng disinfectant, para magkapantay ang tingin nila.

“Hi,” sabi niya. Hindi niya makilala ang boses niya. “Ako si Dro.”

Tinitigan siya ng bata. Matagal. Seryoso. Parang hukom.

“Do,” sabi ni Tala.

“Dro.”

“Dro.” Tumango siya, kuntento. “Tito Dro.” Tapos, may kumunot muli sa kaniyang noo. “Ang laki mo.”

Isang tunog ang lumabas sa lalamunan niya. Hindi iyon tawa. Hindi iyon iyak. Isang bagay sa pagitan.

“Oo,” sabi niya. “Malaki ako.”

“Masakit,” sabi ni Tala, itinuro ang kamay niya. May maliit na nars na may dalang karayom at tape. “Ayoko.”

“Ma’am, kailangan po natin ng IV, dehydrated na po siya.”

Hindi na narinig ni Dro ang natitira. Dahil humikbi si Tala, nanginginig, at inabot ang kamay niya, ang malaking kamay niya, at kumapit. Hindi siya nag-isip.

“Tala,” sabi niya. Hindi niya alam kung paano niya nalaman ang pangalan sa ganoong paraan, parang matagal nang nasa bibig niya. “Alam mo bang may isda sa Tagaytay na natutulog nang nakatayo?”

Tumigil sa pag-iyak ang bata. Nakakunot ang noo. “Hindi.”

“Totoo ’yon. Nakatayo sila sa lawa. Nakapikit. Parang mga sundalo.” Pinisil niya ang maliit na kamay. “At kapag may dumaan na bangka, nagkukunwari silang mga bato.”

“Bato?”

“Bato. Ganito.” Ginawa niya ang pinaka-seryosong mukha na kaya niya, ang mukha ng isang CEO na nagtatanggal ng sampung daang empleyado. “Ako si bato.”

Natawa si Tala. Mahina, basag, may kasamang ubo, pero natawa. Habang ginagawa ng nars ang IV, habang humihikbi at humahagikgik nang sabay ang bata, habang si Dro ay nagkukuwento ng mga isdang nagkukunwaring bato, may isang bagay sa loob niya na dahan-dahang pumipiraso.

Nang matapos ang lahat, nakatulog si Tala. Hawak ang daliri niya. Ang buong daliri, sa pamamagitan ng buong kamao, mahigpit na parang ayaw bitiwan. Hindi siya gumalaw.

Sa gilid ng kama, nakatayo si Bela. Hindi siya lumapit. Nakahawak ang kamay sa bibig, ang mga mata basa at malaki. Sa likod niya, tahimik na lumabas si Nanay Ising, dala ang tuwalya, at isinara ang kurtina nang may kabaitang parang dasal. Sila na lang tatlo.

“Dro,” bulong ni Bela.

“Anak ko siya.”

Hindi iyon tanong. Hindi niya sinabi nang malakas. Pero nanginig ang buong silid.

“Dro...”

“Anak ko siya, Bela.”

Hindi umiiyak ang boses niya. Ang mukha niya ang umiiyak. Tahimik, tuloy-tuloy, ang luha na dumudulas sa pisngi niya at tumutulo sa kumot, at hindi niya ito pinunasan dahil nakaipit ang isang kamay niya sa kamay ng anak niya at ang isa ay nakakuyom sa tuhod.

“Oo,” sabi ni Bela.

“Tatlong taon.”

“Oo.”

“Tatlong taon, Bela.”

Hindi niya alam kung galit o pasasalamat ang nararamdaman. Ang dalawa, magkakasabay, parang dalawang ilog na nagtagpo. Tumingin siya sa natutulog na mukha, sa maliit na kilay, sa bukas na bibig.

“Hindi ko alam,” sabi niya, mahina, “kung magpapasalamat ba ako sa ’yo o kakamuhian kita hanggang mamatay ako.”

“Puwede ang dalawa,” bulong ni Bela.

Tumingin siya rito.

At sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon, hindi niya itinago ang kaniyang mukha.