Chapter Eight: Ang Sumulat

Dro

Alas-dos ng madaling-araw, nakaupo si Dro sa dilim ng penthouse, hawak ang telepono, naghihintay ng tawag na alam niyang ayaw niyang matanggap.

Tumunog ito.

“Dro.” Ang boses ni Dr. Arnel Magat, ang forensic document examiner na dalawang beses na niyang naligtas sa mga kaso ng kumpanya at hindi kailanman nagtanong ng kahit ano. “Nakita ko na ang page thirteen. Gusto mo ba ng mahaba o ng maikli?”

“Maikli.”

“Peke.”

Hindi gumalaw si Dro. Hindi siya nagulat. Pero kakaiba pa rin ang pakiramdam ng makumpirma ang isang bagay na pinagdududahan mo nang tatlong taon, parang pagkakita sa multong matagal mong naririnig.

“Paliwanag.”

“Tatlong bagay. Una, ang papel. Magkaiba ng timbang at ng brightness sa labindalawa. Idinagdag lang. Ikalawa, ang font. Ang labindalawang pahina, ginawa sa isang inkjet printer, 2019 ang model. Ang page thirteen, laser. Ibang makina. Ibang opisina.”

“Ikatlo?”

“May notarial stamp. Atty. Hilario Cruz, Notary Public, Makati. Doc. No. 413, Page No. 83.” Tumahimik sandali ang boses. “Kumuha ako ng kaibigan sa IBP. Tiningnan namin ang notarial register ng Cruz para sa taon na ’yon. Ang Doc. No. 413 ay para sa isang deed of sale ng lupa sa Batangas. Walang kinalaman sa kasal mo.”

“Huwad na notarization.”

“Huwad. At may dahilan para mawalan ng lisensya ang sinumang gumawa.” Huminga si Arnel. “Ano ang gusto mong gawin?”

Hindi pa niya alam. Sa harap niya, sa mesa, nakabukas ang litratong kinuha niya mula sa isang kuwarto ng ospital, ang nakakunot na noo ng isang batang babae na natutulog hawak ang daliri niya. Nakadikit sa gilid ng frame ng litrato ang maliit na sticky note na isinulat niya sa sarili.

Hindi ka na muling mawawalan.

“Ipadala mo sa akin ang buong report,” sabi niya. “At Arnel. Walang ibang makakaalam.”

“Dro, kilala mo ako.”

Ibinaba niya ang telepono.

Si Hilario Cruz. Ang abogado ng pamilya Valderrama mula pa noong bata si Dro. Ang matandang naka-barong na laging nagbibigay ng kendi sa kaniya sa mga libing. Ang kamay ng Lolo niya.

At ang taong, ayon kay Nanay Ising, bumisita sa bahay nila dalawang taon na ang nakaraan, may dalang prutas, at tumingin sa litrato ng isang bata sa ref.

Tumunog ang doorbell.

Hindi iyon ang doorbell ng lobby. Iyon ang direktang linya ng elevator, ang code na kilala lang ng tatlong tao. Hindi siya tumayo. Hinintay niya ang yabag ng takong sa marmol.

“Madilim dito,” sabi ni Corinne Villareal, mula sa pintuan. “Alam mo bang may ilaw ang isang tao?”

“Kung alam mong may ilaw, bakit ka pa nagdadala ng sarili mong?”

Naglakad siya papasok. Naka-itim na jacket, walang makeup, hawak ang isang flash drive sa pagitan ng dalawang daliri. Naupo siya sa gilid ng mesa niya na parang may-ari. Sanay si Dro. Mula pa noong sila ang magkasintahan, noong pinagsabihan sila ng Lolo niya na bagay sila sa papel.

“Hindi ako nandito para bawiin ka,” sabi ni Corinne.

“Hindi ko naisip na gagawin mo.”

“Mabuti.” Ngumiti siya, mapait. “Kasi nakita ko ang mukha mo kanina sa pasilyo ng ospital, Dro. Hindi ko pa nakitang ganoon ka. Hindi sa akin. Hindi kahit kailan.”

“Nasa ospital ka?”

“May mga mata si Lolo mo kahit saan. At dahil tinawag ako ng matanda kanina para magbigay ng ulat, kilala ko ang mga mata.” Inilapag niya ang flash drive sa harap niya. “May alam ako tungkol sa Clause 13.”

Tumigil ang mundo niya, sa ikatlong beses ngayong araw.

“Matapos ang kasal ninyo, ipinatawag ako ng Lolo mo. Sinabi niyang may ‘insurance’ siyang inilagay sa kontrata. Kung sakaling magkaanak ang asawa mo, mapupunta sa Trust ang bata. Para raw hindi na maulit ang nangyari sa tatay mo.”

Nasaktan siya. Parang tinamaan ng kutsilyo sa ilalim ng buto. “Alam mo?”

“Alam ko. At wala akong ginawa.” Napayuko si Corinne. “Akala ko, para lang ’yon sa papel. Hindi ko inakalang—hindi ko inakalang may totoong bata na.” Tumingala siya. “Ayokong maging bahagi nito, Dro. Hindi na.”

Hindi siya nagsalita. Pinagmasdan niya ito. Ang matalas na mata, ang bahagyang nanginginig na kamay na nakahawak sa ibabaw ng flash drive.

“Bakit ako maniniwala?”

“Hindi mo kailangang maniwala. Pakinggan mo lang.” Itinulak niya ang drive. “Tatlong buwan. Lahat ng email sa pagitan ni Atty. Cruz at ng taong nagpapadala sa kaniya ng impormasyon tungkol sa ’yo. Mga iskedyul. Mga lakad. Ang pagbili mo ng Santillan. Ang interview ni Bela.” Huminto siya. “May nagpapadala sa kaniya mula sa loob ng opisina mo. Hindi ko alam kung sino. Anonymous ang address.”

“Meron kang hinala.”

“Meron akong hinala.” Matigas ang tingin niya. “At hindi ko sasabihin hangga’t hindi ako sigurado. Mali ang magparatang nang walang ebidensya. Pero Dro, sino ang may access sa mga file mo? Sa Santillan deal? Sa lahat ng schedule mo?”

Isang pangalan ang lumitaw sa isip niya, matangkad, payat, naka-salamin, may hawak na kape.

Tinanggihan niya ito. Agad.

“Hindi,” sabi niya.

“Hindi ko sinabi kung sino.”

“Hindi pa rin.”

Tumayo si Corinne. “Ang gagawin ko, Dro, mag-set up ka ng bitag. Sabihin mo sa isang tao, at isang tao lang, kung saan mo dadalhin si Bela at ang bata. Pero isang maling lugar. Tapos bantayan mo kung sino ang pupunta.”

Tahimik si Dro nang matagal.

“Nagkaroon ako ng isang kaibigan,” sabi niya sa wakas. “Mula high school.”

“Alam ko.”

“Isa siya sa iilang taong...” Hindi niya tinapos.

“Kung mali ako,” sabi ni Corinne, mas malumanay, “makakalimutan natin lahat. Hihingi ako ng tawad. Pero kung tama ako, kailangan mong malaman bago ka pa mawalan ng pangalawang beses.”

Kinaumagahan, sa opisina, may kumatok sa pintuan.

“Dro?” Si Rico. Naka-barong, may kape, nakangiti. “Narinig ko ang nangyari kay Tala. Anak mo pala. Congrats, pare.”

Hindi umimik si Dro. Mataman niyang tiningnan ang kaibigan. Ang pamilyar na ngiti. Ang bahagyang pagbaba ng tingin sa kape. Ang maliit na galaw ng daliri sa tasa.

Hindi pa niya napansin dati.

“Salamat.” Binaba niya ang bolpen. “Rico, kailangan ko ng tulong. Ililipat ko sila. Si Bela, ang bata, si Nanay Ising. Hindi ligtas sa Marikina.”

“Syempre! Saan?”

“Sa Batangas. May rest house si Lolo sa Nasugbu. Hindi na ginagamit.” Sinabi niya iyon nang walang pagkurap. “Bukas ng gabi.”

Tumango si Rico. “Ayusin ko ang security. Ako na ang bahala.”

“Salamat.”

Nang umalis siya, hindi siya gumalaw. Nakatingin siya sa saradong p***o, at kumirot ang dibdib niya sa isang sakit na hindi niya alam kung saan galing. Hindi pa ito pagtataksil. Isang hinala lang. Pero ang mga hinala ang pinakamabigat sa lahat.

Tinawag niya si Benj sa intercom.

“Sir?”

“Sa Tagaytay,” sabi niya. “Sa totoo. Bukas ng gabi. Ikaw, ako, si Corinne, at ang tatlong pinakamapagkakatiwalaan mong tao. Walang kahit sino pang makakaalam.”

“Opo, Sir.”

Sa pag-uwi ni Bela mula sa ospital, kumatok siya sa pintuan, at humiling. Hindi nag-utos. Hiniling niya, tumatayo sa harap ng pintuan ng maliit na bahay sa Marikina, hawak ang sombrerong wala naman siyang suot.

“Hindi para sa akin,” sabi niya. “Para kay Tala.”

Tumingin si Bela sa kaniya nang matagal.

“Ang kondisyon ko,” sabi niya, “hindi ako bilanggo. Aalis ako kapag gusto ko.”

“Oo.”

“Hindi mo ako susundan.”

“Oo.”

“Isang linggo lang.”

“Oo.”

Mahinang buntong-hininga. “Saan?”

Sa sandaling ’yon, napagtanto ni Dro na hindi niya naisip kung saan ito pag-uusapan hanggang ngayon. At nang sabihin niya, nagbago ang mukha ni Bela, na parang may natamaan sa kaniya.

“Tagaytay,” sabi niya. “Sa bahay.”

Tumahimik si Bela.

Ang bahay kung saan sila ikinasal. Ang bahay ng kusina, ng tinola, ng gatas sa alas-tres ng umaga. Ang bahay ng pangalawang drawer at ng itim na folder.

“Dro,” sabi niya, mahina, “hindi mo ba naisip na—”

“Naisip ko.” Sinalubong niya ang tingin nito. “Iyon ang pinakaligtas na lugar na alam ko. At ang pinakaunang lugar kung saan ako tumigil na magtago sa sarili ko.”

Ilang segundo siyang tumitig. Pagkatapos, dahan-dahan, tumango.