Mag-log inBela
Ang opisina ni Alessandro Valderrama ay nasa 41st floor, at ang mesa ko, na nilagay nila sa labas lang ng pintuan niya, ay gawa sa salamin.
Salamin! Para akong isda sa aquarium. Lahat ng dumadaan, nakikita ako. Lahat ng sumisilip sa opisina ni Dro, nakikita rin ako. At siya, sa loob, may sariling glass wall na nakaharap sa akin, at hindi niya binababa ang blinds. Hindi ito aksidente.
“Good morning, Miss Dimaculangan,” sabi ni Trish nang bumaba ako sa elevator, mas maganda pa sa kahapon. “Ang ganda po ng blazer n’yo.”
“Salamat. Hiniram ko lang.”
“Hehe.” Hindi ko alam kung bakit nakangiti siya sa akin na parang may alam. “Naka-set na po ang schedule n’yo. 7:00, briefing kay Sir. 9:00, Legal and Compliance. 12:00, lunch—”
“Lunch?”
“Opo, with Sir.” Nag-aalangan. “Hindi ko po alam kung alam n’yo—hindi po siya kumakain sa labas. Ever.”
Huminga ako nang malalim. “Salamat, Trish.”
Pumasok ako nang eksaktong alas-siyete, hindi isang segundo na huli, kasi hindi ko siya bibigyan ng kahit kaunting kasiyahan. Nakatayo siya sa harap ng bintana, nakatalikod, may hawak na tasa ng kape, naka-charcoal gray na suit. Hindi siya lumingon.
“Mrs. Valderrama.”
“Miss Dimaculangan po.”
“Mrs. Valderrama,” ulit niya, “pag tayo lang.”
“Hindi tayo lang. May salamin.”
“May pintuan.”
“Hindi pa rin tayo lang.”
Humarap siya. At sa unang pagkakataon mula noong Huwebes, nakita ko siya sa liwanag ng umaga, hindi sa dilim ng takot. May lilim sa ilalim ng mga mata niya. Mas payat ang mukha. May batik ng kape sa cuff ng manggas na hindi niya napansin. At nakatingin siya sa akin na parang gutom na lalaking nakakita ng handaan na hindi niya alam kung pwede niyang hawakan.
Iyon ang pinaka-nakakainis. Hindi dahil sa takot. Dahil sa kung gaano ko pa rin naiintindihan ang tingin niya.
“Magsimula tayo,” sabi ko, bago pa ako lumambot. “Ano ang trabaho ko?”
“Contract review. Mergers. Compliance. Lahat ng papel na dadaan sa akin, dadaan muna sa ’yo.” Inilapag niya ang tasa. “Lahat.”
“Lahat?”
“Sa ilalim ng Section 4 ng employment agreement mo, exclusive ang serbisyo mo. Hindi ka puwedeng magtrabaho para sa iba. Hindi ka puwedeng mag-resign nang walang tatlumpung araw na written notice.”
Tumawa ako. Hindi ko napigilan. Tuyo, mapait, parang ubo. “Isinulat mo ang kontrata ko nang may tatlumpung araw na notice.”
“Oo.”
“Dahil kung hindi, aalis ako sa unang linggo.”
“Oo.” Hindi siya nahihiya. “Dahil ayoko kitang hanapin ulit.”
Nakatayo kami roon, sa gitna ng malaking silid, sa dalawang dulo ng isang itim na rug. At napagtanto kong hindi lang ako ang may sugat sa kuwarto. Hindi ko alam kung ano ang gagawin sa kaalamang ’yon.
“Bayad ako sa trabaho,” sabi ko, mahina. “Hindi sa kasal.”
“Tama.”
“Kaya sa labas ng pintuan na ’to, Sir Valderrama, empleyado mo ako. At sa loob ng pintuan na ’to, empleyado mo pa rin ako.”
“Sa loob,” sabi ni Dro, “wala akong ibang tawag sa ’yo kundi...”
“Don’t.”
Tumigil siya.
“Huwag mong sasabihin,” sabi ko. “Hindi ka puwedeng pumasok sa buhay ko nang may singsing at certificate at sasabihin mong pag-aari mo na ako.”
“Hindi ko sinabing pag-aari.”
“Sa mata mo, oo.”
“Bela.” Bumaba ang boses niya. “Ang sinabi ko, kapamilya. Hindi pag-aari. Magkaibang bagay.”
Hindi ako sumagot. Dahil sa isang parte ng utak ko, gusto kong maniwala.
Ang unang tatlong oras, nagtrabaho ako na parang robot. Binasa ko ang labingwalong merger contract. Tatlong beses akong nag-flag ng hindi pagkakatugma sa liability clause. Dalawang beses akong dumaan kay Mr. Reyes at sinabihan siyang mali ang numero ng indemnity. Sa tanghali, nagpadala si Dro ng text mula sa kabilang pader: Lunch. Hindi ko sinagot. Nagpadala ulit: Hindi ako mag-iisang kakain. Hindi ko sinagot. Sa pangatlo: Hindi ako nagbibiro.
Sa wakas, kumain ako ng adobo sa opisina niya, sa dulo ng mahabang mesa, at kumain siya sa kabilang dulo, at hindi kami nag-usap. Pero ang sandok na ginamit niya ay ang sandok na ginamit ko dati. Hindi ko alam kung bakit napansin ko. Nang bumalik ako sa mesa ko, may bumati sa akin.
“Bela!”
Isang matangkad at payat na lalaki na naka-salamin, may hawak na kape, nakangiting parang kaibigan na hindi nakita nang matagal. Nakilala ko siya agad. Si Rico. Atty. Rico Salvador. Dating abogado ni Dro. Dating kaibigan ko, noong nasa mansyon pa ako.
“Rico,” sabi ko.
“Huy, welcome back!” Niyakap niya ako. Medyo mahigpit. Medyo matagal. “Naku, namiss ka namin. Si Dro, hindi ka niya—well. Alam mo na.”
“Alam ko.”
“Masaya akong makita kang buhay.” Ngumiti siya, at sa likod ng salamin, sandaling nagsalubong ang tingin namin. May kung anong... hindi ko matukoy. Parang may binibilang siya. “Ay, sorry, may meeting pa ako. Mamaya, catch up tayo, ha?”
Nagpaalam siya. Naiwan ako, may kakaibang lamig sa batok.
“So ikaw pala.”
Naglaho ang kaunting init ng umaga.
Nakatayo sa tabi ng mesa ko ang isang babaeng hindi ko pa nakikita, pero ang mukha ay alam ko na. Nakita ko sa isang magazine, dalawang taon na ang nakaraan, sa isang dental clinic. Matangkad. Payat. Maitim na buhok na hanggang balikat, mga matang parang pinatalas ng laser. Naka-ivory na suit na mas mahal pa sa lahat ng nakikita ko sa bahay namin.
“Corinne Villareal,” sabi niya, nakangiti, hindi inaabot ang kamay. “VP for Strategy. At dating fiancée ni Dro, kung nasabi na niya.”
“Hindi pa po.”
“Huh. Typical.” Tumingin siya sa akin mula ulo hanggang paa. Hindi masama. Parang taong nagbabasa ng reseta. “Ikaw pala ang asawa niya.”
“Ex-wife po,” sabi ko. Awtomatiko.
Tumaas ang kilay ni Corinne. Dahan-dahan.
“Hindi,” sabi niya. “Hindi ’yan ang nakalagay sa HR file mo.”
Nakabukas ang p***o ng opisina ni Dro sa likod ko. Hindi ko sinasadyang lumingon, at nakita ko siyang nakatayo sa loob, nakatingin sa amin, ang mukha kasing-itim ng unos.
“Corinne,” sabi niya. Mahinahon. “Wala ka pang appointment.”
“Hindi ko kailangan ng appointment sa fiancé ko.”
“Dating,” sabi ni Dro.
“Dating,” pagsang-ayon niya, nakangiti, at umalis nang may mataas na takong, na parang hindi pa nagtatapos ang usapan.
Nang makaalis siya, hindi umalis si Dro sa pintuan.
Naglakad siya papunta sa akin, tuloy-tuloy, hanggang nasa harap na ng mesa kong salamin. Yumuko siya, ipinatong ang dalawang kamay sa gilid ng mesa, at nang magsalita siya, ang boses niya ay mababa at nanginginig sa galit na hindi para sa akin.
“Nagsabi ba siya ng kahit ano?”
“Wala. Sinabi lang niyang...”
“Huwag kang mag-alala sa kaniya.”
“Hindi ako nag-aalala.”
“Nagseselos ka.”
“Ano?!” Tumayo ako. “Hindi ako nagseselos! Ikaw nga ang nagseselos! Kasi ’yung intern kanina sa pantry, ’yung nagtanong sa akin kung may Wi-Fi password, kita ko ang mukha mo sa salamin.”
“Hindi ako nagselos.”
“Galing mo. Naka-glare ka sa kaniya na parang aso na nakakita ng ibang aso.”
Napatigil siya. Isang segundo. Dalawa.
Tapos, sa isang bagay na hindi ko inaasahan, napangiti siya. Hindi ’yung ngiti ng tagumpay. ’Yung maliit, nahihiya, parang batang nahuli ng nanay. Nawala agad.
“Walang ibang lalaki,” sabi niya, mahina.
“Hindi mo ’yan mauutos.”
“Hindi ko inuutos. Hinihiling ko.”
Iyon ang mas nakakagulat. Hindi ’yung utos. ’Yung hiling.
“Hindi kita pag-aari,” bulong ko.
“Hindi,” sagot niya. “Pero ako, pag-aari mo na noon pa.”
Tumunog ang telepono ko sa mesa.
Hindi ko sana sasagutin. Pero ang numero sa screen ay Nanay. At sa gilid ng mata ko, nakita kong nag-iba ang mukha ni Dro, na parang nagbago ang hangin sa silid.
“Bela?” Hindi pamilyar ang boses ni Nanay. Nanginginig. “Anak. Si Tala. Nilalagnat.”
DroNarinig ni Dro ang lahat. Hindi niya sinasadyang makinig. Pero tahimik ang opisina, at ang boses sa kabilang linya ay basag at mataas, at may isang salita na tumama sa kaniya na parang bato.Tala.Tala. Ang pangalang nasa bag ni Bela. Ang pangalang nakita niya kahapon sa isang maliit na guhit ng krayola, nakaipit sa notebook niya, na itinago niya agad nang makita siyang tumingin.Nakatayo si Bela, hawak ang telepono, ang mukha puting-puti. “Oo, Nay. Papunta na ako. Huwag mong— Sige. Sige, gagawin ko.” Ibinaba niya ang tawag at nagsimulang magtipon ng gamit, nanginginig ang mga kamay, parang hindi alam kung alin ang kukunin.“Bela.”“Family emergency. Kailangan kong umalis.”“Anong nangyari?”“Wala. Hindi mo na kailangang...”“Bela.” Hinawakan niya ang pulso nito. Hindi mahigpit. Nanginginig din ang kamay niya, hindi niya alam kung bakit. “Ano ang nangyari?”Tumingin siya sa kaniya, at sa unang pagkakataon mula noong Huwebes, nakita niya ang totoong mukha ng takot nito. Hindi takot
BelaAng opisina ni Alessandro Valderrama ay nasa 41st floor, at ang mesa ko, na nilagay nila sa labas lang ng pintuan niya, ay gawa sa salamin.Salamin! Para akong isda sa aquarium. Lahat ng dumadaan, nakikita ako. Lahat ng sumisilip sa opisina ni Dro, nakikita rin ako. At siya, sa loob, may sariling glass wall na nakaharap sa akin, at hindi niya binababa ang blinds. Hindi ito aksidente.“Good morning, Miss Dimaculangan,” sabi ni Trish nang bumaba ako sa elevator, mas maganda pa sa kahapon. “Ang ganda po ng blazer n’yo.”“Salamat. Hiniram ko lang.”“Hehe.” Hindi ko alam kung bakit nakangiti siya sa akin na parang may alam. “Naka-set na po ang schedule n’yo. 7:00, briefing kay Sir. 9:00, Legal and Compliance. 12:00, lunch—”“Lunch?”“Opo, with Sir.” Nag-aalangan. “Hindi ko po alam kung alam n’yo—hindi po siya kumakain sa labas. Ever.”Huminga ako nang malalim. “Salamat, Trish.”Pumasok ako nang eksaktong alas-siyete, hindi isang segundo na huli, kasi hindi ko siya bibigyan ng kahit ka
BelaAlas-singko ng umaga, naka-tsinelas at naka-pajama na may print na saging, tinawid ko ang buong kalye.Hindi ko alam kung saan ko nakuha ang tapang. Baka sa kakulangan ng tulog. Baka sa katotohanang buong gabi akong nakatitig sa kisame, pinapakinggan ang bawat langitngit ng bahay, at nang pumutok ang liwanag sa bintana, naisip ko: tama na.Nandoon pa rin ang SUV sa ilalim ng sirang street lamp. Itim, makintab, may plakang hindi ko mabasa. Kumatok ako sa bintana.Dahan-dahang bumaba ang salamin. Isang malaking lalaki na naka-polo, may buzz cut at mukhang kuwarenta anyos, ang tumingin sa akin nang may halos... paggalang?“Ma’am Bela,” sabi niya. “Magandang umaga po.”“Sino ka?”“Benj po. Si Sir po kasi—”“Alam ko kung sino si—” Pinigilan ko ang sarili ko. Huminga. “Kuya Benj. Hindi ka ba nahihiya? Alas-singko pa lang. May bata sa bahay na ’yan.”Napakamot siya ng batok. “Opo, Ma’am. Utos po ni Sir na bantayan lang. Hindi po kami lalapit. Hindi po kami papasok. Para po sa kaligtasan
BelaHindi ko alam kung paano ako nakababa ng 28 floors. Hindi ko rin alam kung paano ako nakarating sa Marikina nang hindi nawawala ang isang sapatos.Ang natatandaan ko lang: yung elevator, yung salamin sa loob nito, at yung babaeng nakatingin sa akin na parang multo. Maputla. Nakabuka ang bibig. May blazer na nakabutones nang mali. Tapos yung jeep, yung amoy ng usok at pawis at plastik na bag ng pandesal, at yung tricycle sa dulo, at si Mang Ador na nagtanong ng “Okay ka lang ba, Bela?” na hindi ko nasagot.Okay lang daw ba ako.May asawa ako. Hindi ko alam na may asawa pa pala ako.“Huy!”Tumilapon ang sinigang sa mesa. Napatalon ako sa upuan. Si Joy, ’yung pinsan kong paralegal sa Quezon City na umakyat sa bahay namin pagkatapos kong tumawag, nakatayo sa harap ko na may hawak na dalawang ulam at isang pandesal na kalahati na ang kagat.“Bes. Tatlong beses na kitang tinawag. Anong nangyari? Ang puti-puti mo.”“Joy.” Hinawakan ko ang pulso niya. Ang lamig ng kamay ko. “May tanong a
DroTatlong taon, apat na buwan, at labing-isang araw.Binibilang niya ’yon sa isip, tuwing umaga, pagkagising, bago pa man siya makabangon. Hindi niya alam kung kailan nagsimula. Siguro noong ikalawang buwan, noong nahanap niya ang singsing sa ibabaw ng unan, at ang liham na tatlong salita lang ang laman: Salamat sa lahat.Salamat. Parang tindera na nagbigay ng sukli.Pinanood niya si Bela na lumabas ng boardroom. Hindi siya tumakbo, dapat nga, pinuri niya ’yon, kasi alam niyang gusto niyang tumakbo. Naglakad siya nang tuwid, ang baba nakataas, ang lakad ng babaeng nagsasabing hindi mo ako masisira, at ni minsan hindi lumingon. Hanggang sa sumara ang elevator at nawala siya.Saka lang ibinaba ni Dro ang kamay na nakakuyom sa gilid niya. May apat na bilog na marka sa palad niya, pula, galing sa kuko.Bumukas ang pinto. Pumasok si Atty. Rico Salvador, ang matagal niyang kaibigan, abogado, at ang tanging taong nakakakita sa kaniya nang hindi nagtatago. Mataas, payat, may salamin, may ka
BelaSampung minuto bago ang interview, dalawang beses akong nagkamali sa pagsuot ng heels.Hindi ako kinakabahan. Seryoso. Dalawang taon lang naman akong hindi nagsuot ng takong, at ang mga paa ko, nakalimutan na kung paano maging professional. Kaya ayun, nakatayo ako sa harap ng salamin ng ladies’ room sa 28th floor ng Santillan Tower sa Ortigas, nakahawak sa lababo, at pinagsasabihan ang sarili ko na huminga.“Kaya mo ’to, Bela,” bulong ko. “Sampung minuto lang. Tapos may HMO na si Tala.”Isabela Dimaculangan, twenty-nine. Single mom. Dating legal assistant, dating kung ano-ano pa, at ngayon, applicant para sa posisyong Executive Legal Associate sa isang kumpanyang may 13th month pay, may dental, at ang pinaka-importante, may health insurance na puwedeng ipasok ang anak ko.Si Tala, dalawang taon at sampung buwan. Nakatira kami sa Marikina kasama si Nanay, sa bahay na may bubong na tumutulo tuwing Setyembre at may mangga sa bakuran na hindi namumunga. Kaninang umaga, bago ako umali







