Kabanata 2

Xavielle Elyza Angeles POV

Limang taon na ang lumipas mula noong dinala ako ni Tatay dito, sa tahimik at liblib na probinsyang ito. Limang taon na rin mula noong nagsimula kaming mamuhay nang payapa, ligtas, at malayo sa ingay at kasinungalingan ng mundo na kinalakihan ko noon. Dito, sa malaki at maaliwalas na bahay na pag-aari ni Tatay, dito ko muling natutunang ngumiti, dito ko muling nabawi ang lakas ng loob ko, at dito ko pinalaki si Axielle nang puno ng pagmamahal at kalinga.

Si Tatay—si Donato V. Angeles—ay naging lahat sa amin. Siya ang ama na hindi ko naranasan noong bata pa ako, siya ang lolo na puno ng pagmamahal sa aking anak, at siya ang tagapagtanggol na handang gawin ang lahat para hindi kami masaktan o malapitan ng sinumang mula sa nakaraan ko.

Dahil sa kanya, hindi kami nagkulang sa anuman. Ibinigay niya ang lahat ng pangangailangan namin—pagkain, tirahan, damit, edukasyon, at proteksyon. Ngunit sa kabila ng lahat ng yaman at karangyaan na nasa paligid namin, tinuruan niya kaming manatiling mapagkumbaba at simpleng mamuhay. Sabi niya, ang tunay na yaman ay wala sa ginto o salapi, kundi nasa dangal, katapatan, at pagmamahal ng pamilya.

At sa loob ng limang taon, kami lang ni Tatay at si Axielle ang naging mundo ng isa’t isa. Bihira kaming tumanggap ng bisita. Bihira kaming lumabas ng bakuran na ito. Naintindihan ni Tatay ang kagustuhan kong manatiling lingid sa kaalaman ng iba, at ginawa niya ang lahat para panatilihing ganito ang aming buhay. Ang mga tauhan dito ay mga matagal na niyang kakilala at tapat sa kanya, kaya ligtas kaming nakakagalaw nang walang pangambang may makakaalam ng aming lihim.

Ngunit nagbago ang takbo ng aming tahimik na pamumuhay noong isang hapon—isang hapon na hinding-hindi ko makakalimutan, dahil dito nagsimula ang pagpasok ng isang bagong mukha at bagong kwento sa aming payapang buhay.

Nasa hardin ako noon, nakaupo sa isang lumang bangkong kahoy habang pinagmamasdan si Axielle na masiglang naghahabulan kasama ang mga alagang aso ni Tatay. Ang anak ko... lumalaki siyang napakaganda, napakatalino, at napakamasiyahin. Kahit wala siyang ama, kahit hindi niya alam kung sino o nasaan ang kanyang ama, hindi niya nararamdamang kulang siya. Dahil nandiyan ako, dahil nandiyan si Tatay, at dahil binibigay namin sa kanya ang lahat ng pagmamahal na karapat-dapat sa isang anak.

Napangiti ako habang pinapanood siya. Ang bawat halakhak niya ay parang musika sa aking pandinig, ang bawat pagtakbo at pagtalon niya ay nagbibigay ng kulay sa mundo ko. Pero sa kabila ng ngiti ko, hindi ko maiwasang mapansin ulit ang mga katangiang namana niya mula sa lalaking iyon—mula kay Alexander. Ang hugis ng mga mata, ang kurba ng kilay, ang hugis ng mukha... lahat ay pamana niya. Minsan, nakakatakot tignan si Axielle, dahil sa bawat tingin ko sa kanya, parang nakikita ko rin ang mukha ng lalaking sumira sa akin, ang lalaking nag-iwan sa akin na parang basura lamang.

"Napakaganda nila, hindi ba?"

Nagulat ako at napalingon sa nagsalita. Nasa likuran ko pala si Tatay, nakatayo habang nakapamulsa, at nakangiti rin habang nakatingin sa aming anak. Sa tabi niya ay may isang lalaking nakatayo—matangkad, maayos ang pananamit, may matangas na ilong, at may mga matang puno ng kabutihan at kagalang-galang. Mga matang tila pamilyar sa akin, ngunit sigurado akong ngayon ko lang siya nakita.

Tumayo ako agad at inayos ang suot ko bilang paggalang.

"Tatay..." tawag ko, sabay yuko nang bahagya. "Sino po siya?"

Lumapit si Tatay at inakbayan ang lalaki, na mas matangkad pa rito kahit matanda na si Tatay. Kitang-kita ko ang tuwa at pagmamahal sa mukha ng ama ko habang nakatingin sa binata.

"Elyza, anak... kilalanin mo si Kian Riego," pagpapakilala ni Tatay. "Anak siya ni Mateo Riego—ang matalik kong kaibigan, kasingtagal na ng pagkakaibigan namin ang buhay ko. Alam mo kung gaano kalaki ang utang na loob ko kay Mateo, at kung gaano kami magkaibigan mula pa noong mga panahong nagpupunyagi pa kami sa ibang bansa."

Tumango ako. Totoo nga iyan. Madalas ikwento ni Tatay tungkol kay Mateo. Sabi niya, ito ang taong kasama niyang naghirap, nagkapera, at nagtatag ng pangalan sa ibang bansa bago siya umuwi rito sa Pilipinas. Sabi rin niya, kung hindi dahil kay Mateo, hindi niya marahil makakayanan ang lahat ng hirap noon. Kaya malapit ang loob ni Tatay sa kaibigan niya, at tiyak na malapit din siya sa anak nito.

Lumapit sa akin si Kian at dahan-dahang yumuko bilang pagbati, magalang at puno ng respeto. Walang bahid ng kayabangan o pagmamataas sa kanyang kilos, bagay na nakasanayan ko na sa mga taong mayaman at makapangyarihan gaya ni Alexander.

"Magandang hapon po, Binibining Xavielle," bati niya. Malambing at seryoso ang kanyang boses. "Madalas po kayong nababanggit ni Donato sa mga kwento niya. Masaya po akong makilala kayo sa wakas."

"Masaya rin akong makilala ka, Kian," sagot ko nang mahinahon, bagama't may kaunting hiya pa rin. "At pakiusap, Elyza na lang. Huwag masyadong pormal."

Ngumiti siya—isang ngiting abot hanggang sa mga mata, ngiting puno ng katapatan at kabutihan.

"Sige po... Elyza," pagpayag niya.

"Bakit po siya nandito, Tatay?" tanong ko habang nakatingin sa kanilang dalawa. Hindi naman kami tumatanggap ng bisita, at bihira lang dumating ang sinuman dito sa aming liblib na tirahan.

"Kian ay kakatapos lamang ng kanyang pag-aaral at pagsasanay sa ibang bansa," paliwanag ni Tatay habang naglalakad kami patungo sa may maliit na mesa sa ilalim ng puno ng mangga. Umupo kami roon habang si Axielle ay patuloy pa rin sa paglalaro sa di kalayuan. "Nagpasya siyang umuwi rito sa Pilipinas upang pamahalaan ang ilang negosyo nila dito at tumulong sa kanyang ama. Dahil doon, at dahil matalik kaming magkaibigan ng ama niya, inanyayahan ko siyang manatili muna rito sa amin habang inaayos pa niya ang lahat. Mas gugustuhin ko pang nandito siya kaysa sa ibang lugar na hindi ko kilala ang mga tao."

Tumingin ako kay Kian. "Matagal ka po bang mananatili rito?"

Umiling siya nang bahagya. "Hindi ko po alam... marahil ay matagal-tagal din. Depende po sa takbo ng mga gawain. Pero huwag po kayong mag-alala, Elyza. Naiintindihan ko po ang inyong sitwasyon at ang kagustuhan ninyong tahimik lamang. Hindi po ako makagugulo sa inyo, at sisiguraduhin kong makakatulong pa ako kay Donato sa abot ng aking makakaya."

Nagpasalamat ako sa kanya sa isip ko. Ramdam ko ang kabutihan ng kanyang kalooban. Iba siya sa mga taong nakilala ko noon. Iba siya kay Alexander. Kay Alexander, laging nandoon ang pagiging mayabang, laging nandoon ang pakiramdam na mas mataas siya kaysa sa iba dahil sa yaman at pangalan niya. Pero si Kian... kahit alam kong mayaman din sila, kahit alam kong galing siya sa kilalang pamilya, nananatili siyang mapagkumbaba, magalang, at maingat sa damdamin ng iba.

Habang nagkukuwentuhan kami ni Tatay at ni Kian, napansin kong tumigil sa paglalaro si Axielle. Nakatingin ito sa direksyon namin, partikular kay Kian. Alam kong mahiyain ang anak ko sa mga taong hindi pa niya nakikilala. Sanay lang siya sa akin, kay Tatay, at sa mga tauhan dito. Kaya hindi ako nagtaka nang dahan-dahan siyang lumapit habang nakayuko at nagtatago sa likuran ko.

"Halika rito, Axielle," tawag ko sa kanya at hinaplos ang kanyang buhok. "May gusto ka bang itanong?"

Dahan-dahang umangat ang mukha niya at tinitigan si Kian gamit ang malalaki at matatalim na mga mata—mga matang tiyak na pamana niya sa ama.

"Sino po siya, Nanay?" mahina niyang tanong, parang bulong lang.

Ngumiti si Kian at dahan-dahang yumuko upang magkapantay sila ng tingin. Hindi siya lumapit agad, hindi niya hinawakan ang bata, parang nirerespeto niya ang pagkamahiyain nito.

"Ako po si Kian, apo," malambing na sabi nito. "Kaibigan po ako ng Lolo Donato mo. Pwede po ba tayong maging kaibigan din?"

Pinagmasdan ni Axielle ang mukha ng binata, tila sinusuri kung mabuti ba ito o hindi. Pagkalipas ng ilang sandali, sumilay ang maliit na ngiti sa mga labi ng anak ko at dahan-dahang tumango.

"Opo... po-pwede po," sagot nito, at biglang nagliwanag ang mukha ni Kian.

Mula sa araw na iyon, naging bahagi na ni Kian ang aming araw-araw na pamumuhay dito sa malawak na lupain ni Tatay. Nanatili siya sa amin, sa isang silid na inihanda ni Tatay para sa kanya. At sa bawat araw na lumilipas, mas nakikilala ko ang tunay niyang ugali.

Siya ang laging kasama ni Tatay sa paglilibot sa mga taniman at kabukiran. Tinutulungan niya ito sa mga usaping pangnegosyo at pamamalakad, bagay na labis na ikinagagalak ng ama ko. Madalas ko silang marinig na nagkukuwentuhan tungkol sa mga plano, tungkol sa mga negosyo, at tungkol sa mga karanasan nila noon at ngayon. Kitang-kita ko kung gaano niyayakap ni Tatay si Kian na parang sarili niyang anak. Marahil ay dahil wala siyang ibang anak kundi ako, at dahil si Kian ay anak ng matalik niyang kaibigan, nakikita niya rito ang isang kapatid na lalaki o anak na lalaki na hindi niya kailanman nagkaroon.

Ngunit higit sa lahat, napansin ko ang paglapit ni Kian kay Axielle.

Hindi tulad ng ibang matatanda na nakikita ang bata bilang simpleng pasayahin lang, tinatrato ni Kian si Axielle bilang isang tunay na kaibigan. Lagi niya itong kausap, lagi niya itong tinuturuan ng mga bagong bagay, at lagi niya itong pinaparamdam na mahalaga ito.

Naaalala ko pa noong isang hapon, nakita ko silang nakaupo sa ilalim ng puno, may hawak silang mga papel at krayola. Si Kian ay matiyagang tinuturuan si Axielle na gumuhit at sumulat. Ang pasensya niya... walang katapusan. Kahit paulit-ulit na magkamali ang anak ko, hindi siya nagagalit, hindi siya napapagod. Ngumingiti lang siya at sasabihing, "Subukan natin ulit, kaya mo 'yan."

Sa mga sandaling iyon, habang pinapanood ko sila mula sa bintana ng aming bahay, hindi ko maiwasang makaramdam ng halo-halong damdamin. Mayroong tuwa, mayroong pasasalamat, ngunit mayroon din namang kirot sa aking puso.

Tuwa, dahil nakikita kong masaya ang anak ko. Pasasalamat, dahil dumating si Kian para magbigay ng kulay at kasiyahan sa aming payapang buhay. Ngunit kirot... dahil sa bawat tingin ko kay Kian at kay Axielle na magkasama, hindi ko maiwasang isipin ang dapat sana ay nasa pwesto ni Kian.

Dapat sana ay si Alexander ang kasama namin dito. Dapat sana ay si Alexander ang nagtuturo sa anak namin, si Alexander ang naglalaro rito, si Alexander ang nagmamahal at nag-aalaga kay Axielle. Siya ang ama. Siya ang dapat sana ay nandito. Pero wala siya. Pinili niyang wala siya. Pinili niyang talikuran kami para sa yaman, pangalan, at kapangyarihan.

At habang ang tunay na ama ng anak ko ay nasa malayo, nabubuhay nang marangya at akala ay perpekto ang buhay niya... narito naman si Kian, isang taong walang kaugnayan sa amin sa dugo, na kusang nag-aalay ng kanyang oras, kalinga, at pagmamahal.

Isang hapon, habang nagpapahinga kami sa beranda matapos ang hapunan, dumalaw sa akin si Kian. Tahimik lang kami noon, nakatingin sa malawak na hardin na naliliwanagan ng liwanag ng buwan. Si Tatay ay natutulog na sa kanyang silid dahil sa pagod sa maghapon na gawain.

"Elyza..." panimula ni Kian, basag niya ang katahimikan. Mahina lang ang boses niya, sapat lang para marinig ko.

Lumingon ako sa kanya. "Bakit, Kian?"

Tumingin siya sa akin nang diretso sa mga mata, at sa unang pagkakataon, nakita ko ang ibang kislap sa kanyang mga mata—isang kislap na hindi ko pa nakikita noon. Isang kislap na puno ng pagmamahal, pang-unawa, at... pagtingin.

"Gusto ko lang sabihin sa'yo... na napakabuti mong ina para kay Axielle," seryosong sabi niya. "At napakabuti at napakamatapang mong tao. Alam kong marami kang pinagdaanan. Alam kong hindi naging madali ang lahat para sa'yo. At kahit hindi niyo ikinukuwento ni Donato ang lahat... naiintindihan ko. Nakikita ko sa mga mata mo, nakikita ko sa paraan ng pag-iingat mo sa anak mo, at nakikita ko sa paraan ng pagmamahal ni Donato sa inyong dalawa... na dumaan kayo sa matinding bagyo bago nakarating dito."

Napalunok ako at umiwas ng tingin. Biglang bumigat ang dibdib ko. Bagyo. Tama siya. Ang buhay ko bago dumating dito ay parang isang bagyong winasak ang lahat ng mayroon ako.

"Maswerte si Axielle na nasa iyo siya," dugtong pa niya. "At maswerte rin kami... na nakilala ka namin."

Bumuntong-hininga ako at muling tumingin sa kanya. "Salamat, Kian. Salamat sa lahat ng kabutihan mo sa amin. Salamat dahil nandiyan ka para kay Tatay, at higit sa lahat... salamat dahil nandiyan ka para kay Axielle."

Ngumiti siya nang mapait nang kaunti. "Wala 'yun, Elyza. Masaya akong ginagawa ito. Masaya akong nakikita kayong masaya at ligtas."

Tumahimik ulit kami sandali, bago siya muling nagsalita, na parang nag-iisip kung sasabihin ba niya o hindi.

"Alam mo... mula pa noong una kitang makita, noong una akong dumating dito... hindi lang dahil kaibigan ka ni Donato kaya ako naging maasikaso sa inyo," pag-amin niya, at mas lalong bumilis ang tibok ng puso ko. "May iba pa. Simula pa lang noon, hinahangaan na kita. Hinahangaan ko ang tapang mo, ang pagmamahal mo sa anak mo, at ang pagiging matatag mo sa kabila ng lahat ng pinagdaanan mo. At habang tumatagal... habang mas nakikilala kita... lalong lumalalim ang paghanga ko."

Hindi ako nakasagot. Hindi ko alam ang sasabihin ko. Hinala ko na noon pa man, mayroon siyang lihim na pagtingin. Nakikita ko sa paraan ng pagtingin niya sa akin, sa paraan ng pag-aalala niya kapag pagod ako, sa paraan ng paglapit niya nang maingat at may paggalang. Pero hindi ko inasahang sasabihin niya ito nang diretsahan.

"Kian... hindi ako—"

Itinaas niya ang kamay niya at umiling, parang alam na niya ang sasabihin ko.

"Alam ko, Elyza. Huwag kang mag-alala. Alam kong mayroon kang nakaraan. Alam kong mayroong mga sugat na hindi pa tuluyang gumagaling. At higit sa lahat... alam kong puso mo pa rin ang nasa ibang bagay o ibang tao, kahit paano man ito maging masakit o malayo," malumanay na sabi niya. "Hindi ko hinihinging suklian mo ako. Hindi ko hinihinging mahalin mo ako pabalik. Ang gusto ko lang malaman mo... na nandito lang ako. Nandito lang ako, handang maging kaibigan, handang tumulong, at handang maging kakampi ninyong dalawa ni Axielle. Handa akong tanggapin ang lahat ng mayroon ka—ang nakaraan mo, ang sakit mo, at ang anak mo. Para sa akin, buo at sapat kayo."

Nangingilid ang luha ko habang nakikinig sa kanya. Iba talaga siya. Iba siya kay Alexander.

Si Alexander, na mahal daw ako pero iniwan ako dahil lang sa wala akong yaman at pangalan. Si Alexander, na nagsabing wala akong halaga at kahihiyan lang ako. Pero si Kian... narito siya, isang lalaking galing din sa mayaman at kilalang pamilya, ngunit handang tanggapin ako nang buong-buo kahit alam niyang may anak ako ng iba, kahit alam niyang galing ako sa madilim at masakit na nakaraan.

Si Alexander, na itinaboy ako dahil akala niya ay mababawasan ang halaga niya kung sasama siya sa akin. Si Kian naman... na kusang lumalapit at nagmamahal kahit walang hinihintay na kapalit.

"Salamat, Kian..." tanging nasabi ko lang, dahil sadyang walang ibang salitang makakapagpahayag ng nararamdaman ko. "Salamat dahil naiintindihan mo. Salamat dahil nirerespeto mo ako. At salamat dahil nandiyan ka para sa amin."

Tumango lang siya at muling ngumiti—ngiting nagpapahiwatig na ayos lang ang lahat, na nandito lang siya at hindi kami iiwan.

Mula noon, naging mas malalim pa ang samahan namin ni Kian. Nanatili siya sa amin, araw-araw na kasama, araw-araw na nag-aalaga. Siya na ang nagiging parang pamilya na rin namin. Siya na ang nagiging parang ama kay Axielle—bagay na hinding-hindi mabibigay ni Alexander kahit kailan.

Madalas kong makita silang mag-ama na naglalaro, nagtatawanan, o naglalakad sa paligid ng bahay. At sa bawat pagkakataong iyon, kahit may kirot pa rin sa puso ko dahil sa alaala ng ama ng bata... napapapikit na lang ako at nagpapasalamat sa Diyos.

Dahil kahit kinuha ng tadhana si Alexander at ibinigay sa iba... nagpadala naman Siya ng isang Kian. Isang taong mabuti, tapat, at tunay na nagmamahal sa amin.

Sa loob ng bahay na ito, sa ilalim ng pangangalaga ni Tatay, at kasama ang kaibigang si Kian... patuloy kaming namumuhay nang payapa at ligtas. Walang nakakaalam. Walang nakakahanap.

Malayo kami sa mata at isip ni Alexander Malayo kami sa mundong ginagalawan niya. At dito, patuloy kaming nagtatago at nagtatamasa ng kalayaan at pagmamahal na hindi niya kailanman naibigay.

TO BE CONTINUED