SIMULA

Anong klaseng magulang ang kayang ibenta ang sariling anak?

Hindi ko alam kung alin ang mas masakit. Ang ipamukha sa ’yo na wala kang halaga o ang ipakasal ka sa lalaking ni anino ay ’di mo nakita.

"Magpapakasal ka, sa ayaw mo’t sa gusto!" hasik ni Papa.

Parang bomba na sumabog sa tainga ko ang salitang iyon. Wala na akong marinig matapos ang nakabibinging katagang iyon.

Nadatnan ko ang magagaling kong mga magulang na kausap ang tauhan ng taong pinagkakautangan nila. Rinig na rinig ko ang pag-uusap nila. Ako bilang kabayaran sa utang.

Umalma ako nang makaalis ang mga lalaking iyon. At ito nga, sandamakmak na singhal ang inabot ko.

Lahat na yata ng kamalasan sa buhay ay nasalo ko. May mga magulang nga akong matatawag, pero hindi ko naman maramdaman ang pagmamahal nila. Magulang lang sila sa pangalan, pero hindi nila nagagampanan ang tungkulin nila.

"Mayaman ang mapapangasawa mo, Cahaya! Kaya tigilan mo na iyang kaartehan mo!" singhal ni Mama.

"Ano ngayon kung mayaman? Hindi naman iyon ang issue dito. Ginawa n’yo po akong pambayad-utang."

Ang sakit. Hindi na nga nila ako magawang mahalin, ngayon ipapakasal pa nila ako sa lalaking hindi ko kilala. 

Para saan? 

Para sa pansarili nilang interes.

"Bakit n’yo ba ginagawa sa akin ’to? Lahat naman po, ginagawa ko. Hindi ako nagrereklamo kahit hirap na hirap na ako. Iyong mga tungkulin na dapat kayo ang gumawa, inaako ko na. Pero ang gawin n’yo akong pambayad-utang, kalabisan na po iyon. Kaya kong tiisin ang lahat, pero ang magpakasal sa hindi ko kilala… hindi ko po kaya, Ma, Pa."

Napahagulgol ako. Natiim ko ang mga mata. Ni kaunting awa o simpatya, wala akong makita sa mukha nila.

"Ma, Pa, marami po akong pangarap. Huwag n’yo naman po iyon sirain."

Masinsinan ko silang kinausap, umaasang matauhan sila. Baka maisip man lang nila ang mga sakripisyong ginagawa ko para matustusan ang sarili kong pag-aaral.

"Tigilan mo na iyang drama mo, Cahaya. Our decision is final. Bukas, sasama ka na sa magiging asawa mo. Titigil ka na sa kahibangan mong maging nurse. You will serve your husband."

"Pa, ayaw ko!" hagulgol ko.

"Ma, please… ayoko po. Maawa naman po kayo."

Sinubukan kong magmakaawa, pero ismid lang ang isinagot ni Mama.

"Anak n’yo po ba talaga ako?" yuko kong tanong.

Walang sumagot.

Nakakabinging katahimikan ang bumalot sa paligid. Mapakla akong natawa.

"Ang tanga ko rin. Nagtanong pa ako. Ramdam ko naman na hindi n’yo ako tinatrato bilang anak."

Patakbo akong pumasok sa kwarto. Iniwan ko sila, pero ang sakit.

Hindi man lang nila kayang sagutin kung anak ba nila talaga ako.

Ni minsan hindi ko naramdaman ang pagmamahal nila. Sa mga lolo at lola ako lumaki. Sila ang naging tunay kong magulang. Ayon sa kuwento, bunga lang daw ako ng kapusukan ng kabataan nila.

Minsan naiisip ko, sana hindi na lang ako nabuhay.

Gusto kong tumakas, pero may mga bantay sa labas.

Namaluktot ako sa kama, yakap ang unan. Doon ko ibinuhos ang lahat ng sakit. Luha, galit, at panghihinayang.

Hindi ko alam ang gagawin ko. Hindi ko alam kung paano makatakas.

Kinuha ko ang phone ko at naghanap ng matatawagan. Pero lahat ng kaibigan ko, kilala nila Mama at Papa. Pati ang manager at mga katrabaho ko.

Kung tutuusin, kilala sila ng lahat, lalo na sa ugali nilang manghingi ng pera para sa bisyo.

Ako naman, bigay lang nang bigay. Hanggang sa wala nang matira sa akin.

Masakit lang, hindi nila nakikita ang sakripisyo ko. 

Imbes na sila ang bumuhay at magpaaral sa akin, kabaliktaran ang nangyari.

Kahit nanghihina, tumayo ako at sumilip sa bintana. Kailangan kong gumawa ng paraan.

Hanggang sa mapatingin ako sa maliit na bintana ng banyo.

Napangiti ako.

Mabilis kong inayos ang sarili ko. Nagbihis ng komportableng damit at naghanda ng gamit.

Maingat kong tinanggal ang jalousie blades. Dahan-dahan, sinigurong walang ingay.

Nang matanggal ko ang mga salamin, sandali akong napatigil.

Hindi ako agad tumakas.

Alam kong naka-alerto sila. Kailangan kong maging mas matalino.

Nagtago ako sa loob ng closet. Tahimik. Halos hindi huminga.

Ilang sandali pa…

Bumukas ang pinto.

"Carl! Si Cahaya tumakas!" sigaw ni Mama.

"Buwisit ang anak mo!" singhal ni Papa.

Pinigilan ko ang hikbi ko.

"Hanapin n’yo siya! Hindi pa iyon nakakalayo!" utos ni Papa.

Sunod-sunod ang yabag. Sigawan. Kaguluhan.

Hanggang sa tumahimik.

Narinig ko ang pag-andar ng mga sasakyan.

Dahan-dahan akong lumabas ng closet.

Sumilip sa bintana.

Walang bantay.

Bitbit ang backpack, tumakbo ako palabas ng bahay.

Takbo nang takbo. Walang direksyon.

Wala na akong pakialam kung saan ako mapunta.

Basta makalayo lang.

Makalayo sa mga magulang kong itinuring akong pambayad-utang.