LOGINมันหอมเดินเข้าไปในห้องตัวเองพลางครุ่นคิดไปด้วย เหตุใดเธอจึงไม่รู้ว่าตัวเองเรียนจบชั้นไหน รู้เพียงว่าทุกคนในหมู่บ้านนี้เรียนหนังสือจากผู้ใหญ่บ้านที่มีอายุราวห้าสิบปี ก่อนหน้าเป็นพ่อเฒ่าขวานเป็นคนสอน แต่หลังจากอายุเลยเข้าเลขเจ็ดไปแล้ว พ่อเฒ่าขวานจึงมอบหน้าที่นี้ให้กับผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นลูกชายของเขาเป็นผู้ดูแลแทน ลูกบ้านที่อายุมากกว่าสิบปีจึงพออ่านออกเขียนได้ และบวกลบเลขเป็นเท่านั้น วิชาอย่างอื่นอาทิเช่น กพอ. สปช. และสลน. นั้น ไม่ปรากฏในความทรงจำของเธอแต่อย่างใด แสดงว่าทุกคนในหมู่บ้านไม่ได้ออกไปเรียนหนังสือที่โรงเรียนข้างนอกเลยสักคน
มองในอีกมุมหนึ่งก็ถือเป็นเรื่องดี ชาวบ้านในหมู่บ้านนี้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ไม่ต้องแข่งขันกันมั่งมี ไม่ต้องอวดว่าลูกบ้านไหนเรียนจบสูงกว่ากัน ไม่มีใครคุยโอ่ว่าลูกฉันเป็นหมอ เป็นพยาบาล หรือเป็นครู ในหมู่บ้านนี้ล้วนเท่าเทียม เพียงแต่ต้องทำมาหากินให้ชีวิตอยู่รอดไปทุกฤดูกาลเท่านั้น ยามหน้าฝนก็ดีไป แต่หน้าแล้งครอบครัวไหนที่กักตุนอาหารไว้น้อย ครอบครัวนั้นย่อมขาดแคลนอาหาร แต่ยังดีที่ครอบครัวอื่นยังคอยช่วยเหลือให้รอดพ้น ถึงหมู่บ้านนี้จะมีเพียงสามสิบหลังคาเรือนเท่านั้น ประชากรก็ไม่น่าจะเกินหนึ่งร้อยห้าสิบคน
มันหอมหยุดใช้สมองไปชั่วขณะเมื่อเธอได้ยินเสียงคนเดินขึ้นมาบนเรือน เธอรีบหยิบเสื้อผ้าในห้องแล้วเดินลงไปชำระล้างร่างกายและเปลี่ยนเสื้อผ้า เสร็จแล้วจึงรีบขึ้นมาฟังอาการของผู้ชายคนนั้น
“มันเป็นยังไงบ้างพ่อเฒ่า” ขุนเดชเอ่ยถามพ่อเฒ่าขวาน ซึ่งเป็นหมอดูตาทิพย์ และเป็นหมอประจำหมู่บ้าน มนต์พรางตาของหมู่บ้านก็เกิดจากท่านพ่อเฒ่าทั้งสิ้น
พ่อเฒ่ามีสีหน้าหนักใจก่อนกล่าวเสียงเรียบ “อาการหนักอยู่สักหน่อย แต่ยังพอรักษาได้ ดูท่าจะเป็นพวกนักท่องเที่ยวที่ชอบเดินป่าเดินเขา” ดูจากการแต่งกายแล้วพ่อเฒ่าสรุปได้อย่างนั้น
“เราจะรักษามันเหรอพ่อ” ผู้ใหญ่บ้านถามพ่อเฒ่า
“อย่างไรก็ต้องรักษา” เขาเป็นหมอ ถึงเป็นหมอมนต์หมอสมุนไพรอย่างไรก็ปฏิเสธคนไข้ไม่ได้
“แม้แต่มันเป็นคนเมืองอื่นเหรอครับ”
“อือ” ไม่ต้องเอ่ยปาก คนในหมู่บ้านนี้ย่อมดูออกว่าชายผู้นี้เป็นคนต่างถิ่น ถึงเขาจะเป็นคนต่างถิ่น แต่ด้วยจรรยาบรรณของหมอ เขาต้องรักษา “แต่ขาของมันจะไม่สามารถกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้… ถึงจะเดินได้ก็ตาม” เดิมทีชาวบ้านไพรพนาไม่เคยขอความช่วยเหลือจากคนภายนอกอยู่แล้ว เพราะเกรงว่าหมู่บ้านจะเกิดความวุ่นวายและนำความเดือดร้อนมาสู่ เช่นนั้นผู้นำหมู่บ้านจึงไม่อนุญาตให้ใครออกไปรักษาตัวในตัวเมืองเด็ดขาด อีกทั้งชาวบ้านก็ไม่มีเอกสารระบุตัวตนอยู่แล้ว จึงไม่มีใครกล้าทำเรื่องเช่นนั้น ชายปริศนาผู้นี้ก็เช่นกัน พวกเขาไม่รู้ชื่อแซ่ เพราะเขาไม่มีหลักฐานติดตัวมาเลย แน่นอนว่าต้องรักษาด้วยมนต์คาถาและสมุนไพรเท่านั้น
มาลานำเสื้อผ้าของสามีมาให้พ่อเฒ่า
พ่อเฒ่าและโสมผู้เป็นลูกชายช่วยกันเปลี่ยนเสื้อผ้าและทำแผลให้หนุ่มนิรนามจนเสร็จพ่อเฒ่าจึงถามไถ่ไปทางมันหอม “แล้วเอ็งบาดเจ็บตรงไหนบ้าง” ที่พอมองเห็นก็คงเป็นศีรษะ
“แค่ผิวหนังถลอกและหัวแตกเท่านั้นค่ะ” สายตาคมปลาบของพ่อเฒ่าเหมือนมีประกายความสงสัยซ่อนอยู่ ทำให้มันหอมตอบแล้วพลางหลุบตามองร่างชายคนนั้นแบบเนียน ๆ
“อย่างไรก็ขอให้ฉันดูสักที”
“ค่ะ”
พ่อเฒ่าทำแผลให้มันหอมอย่างเบามือ พอกสมุนไพร และหยิบยาสมุนไพรให้มาลานำไปต้มให้มันหอมและผู้ชายคนนั้นดื่ม
มันหอมเดินจากไปพักผ่อนในห้องแล้ว พ่อเฒ่าขวาน โสม และขุนเดชนั่งปรึกษากันด้วยใบหน้าเคร่งขรึม
พ่อเฒ่าพูดออกมาด้วยความลำบากใจ “ถึงอย่างไรมันทั้งสองก็ต้องแต่งงานกัน”
ขุนเดชสะดุ้งเฮือก “ไม่มีวิธีแก้ทางอื่นแล้วเหรอครับ” ขุนเดชก็หนักใจไม่ต่างกัน เขาจะเกลี้ยกล่อมอย่างไร ให้ลูกสาวผู้ดื้อรั้นยอมแต่งงานกับคนต่างถิ่น ถึงหน้าตาไอ้คนนั้นมันจะหล่อเหลาปานใด แต่อย่างไรก็ไม่ใช่คนในหมู่บ้านนี้ หรือหากเป็นคนที่พ่อเฒ่าหรือผู้ใหญ่บ้านหามาก็ว่าไปอย่าง อีกทั้งขาข้างซ้ายของมันก็หัก คนอย่างมันหอมจะดูแลมันไหวหรือ
“คำว่าผิดผีแก้ด้วยวิธีอื่นไม่ได้นอกจากพวกมันต้องตบแต่งให้แก่กันเท่านั้น” พ่อเฒ่ากล่าวเสียงแข็ง “หญิงชายแนบกายชิดใกล้ในที่ลับตาคน ถึงจะอยู่ในที่โล่งแจ้งก็นับว่าผิดผีป่าผีเรือน หากไม่ทำตามประเพณีดั้งเดิมนั้นแล้ว เกรงว่าหมู่บ้านของเราจะต้องเผชิญกับเหตุร้ายที่คาดไม่ถึง” พ่อเฒ่าเอ่ยถึงประเพณีดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณด้วยน้ำเสียงจริงจัง
“เช่นนั้นรอให้พ่อหนุ่มคนนี้ฟื้นขึ้นมาก่อนค่อยบอกมัน” ผู้ใหญ่บ้านกล่าว
“ฉันจะคุยกับลูกสาวเอง”
“อืม” พ่อเฒ่าพยักหน้าช้า ๆ แต่นัยน์ตายังมีเรื่องให้คิด “ถ้ามีอะไรก็ไปเรียกฉันที่บ้าน พรุ่งนี้เราจะขึ้นเขาไปตามหาสัมภาระของมัน” เผื่อมีกระเป๋าเดินทางตกอยู่บนภูเขา พ่อเฒ่าเกรงว่าจะมีคนต่างถิ่นข้ามเขตป่าเข้ามายังหมู่บ้านนี้ได้อีก
“ครับ”
พ่อเฒ่ากับลูกชายจากไปไกลแล้ว ขุนเดชนั่งหน้าดำคร่ำเครียดอยู่คนเดียว ภรรยาและลูกทั้งสองจึงเดินเข้ามาหา
“มีอะไรเหรอพี่”
ขุนเดชเล่าเรื่องที่พ่อเฒ่ากำชับไว้ให้ภรรยากับลูกฟัง มาลาเบิกตากว้างเมื่อตระหนักได้ว่า มันต้องเป็นเช่นนั้นโดยไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้
“แล้วหอมจะยอมเหรอพี่”
“มันต้องยอม” มันหอมรู้กฎของหมู่บ้านดี ถึงการแต่งงานของเธอจะแตกต่างจากคนอื่นไปสักหน่อยที่ต้องแต่งกับคนต่างเมือง แต่อย่างไรถ้าคิดจะอยู่ในหมู่บ้านนี้ก็ต้องปฏิบัติตาม
โสมเดินมาถึงบ้านก็รีบเอ่ยกับผู้เป็นพ่อทันที “นางไม่ใช่ไอ้หอมคนเดิม”
พ่อเฒ่าขวานผ่อนลมหายใจก่อนเอ่ย “ฉันรู้” แค่มองแววตาแวบแรก พ่อเฒ่าขวานก็ทราบแล้วว่ามันหอมคนเดิมได้ตายจากพวกเขาไปแล้ว
“แล้วยังไง นางจะเป็นอันตรายต่อคนในหมู่บ้านไพรพนาของพวกเราหรือไม่”
“เรื่องนั้น… ฉันต้องใช้สมาธิสักหน่อย เอ็งอย่าเพิ่งร้อนใจไป” พ่อเฒ่ายังสัมผัสไม่ได้ถึงลางร้ายที่จะเกิดขึ้นจากเรื่องนี้
“แต่หมู่บ้านของเราไม่เคยเกิดเรื่องเช่นนี้มาก่อน”
พ่อเฒ่านิ่งงันไปอึดใจหนึ่งแล้วกล่าวเสียงราบเรียบเป็นปกติ “หรือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่กำลังจะมาถึง” กล่าวจบ ขวานก็เดินขึ้นเรือนไปเพื่อใช้สมาธิตรวจตราความเป็นไปของหมู่บ้านสักครา
แสงแดดรอนแสงลงมากแล้ว จินดาทอดกายลงนอนแผ่บนชังข้าวอย่างหมดแรง ลมเย็นพัดผ่านมาเป็นระยะ พัดเอากลิ่นฟางข้าว กลิ่นดิน กลิ่นหญ้าเข้าจมูก เธอตั้งใจสูดเข้าปอดลึก รู้สึกผ่อนคลายอย่างน่าประหลาด“กว่าจะได้ข้าวสารมาหุงแต่ละเม็ดเนี่ยมันเหนื่อยจริง ๆ เลยนะคะ” เธอพูดกับสามี แค่เกี่ยวข้าวไม่ถึงสองชั่วโมงยังเหนื่อยขนาดนี้ ปวดเอวปวดหลังไปหมด ถ้าทำงานตากแดดทั้งวันเธอคงไม่ไหวเอกอมรนั่งลงข้างภรรยา “ไม่มีงานไหนที่ไม่เหนื่อย คุณว่าไหมล่ะ”“ค่ะ ไม่มีงานไหนที่ไม่เหนื่อย” ก่อนหน้าเธอเคยเอาตัวเองเป็นศูนย์รวมของจักรวาล เหยียดคนบ้านป่า ความจริงแล้วไม่ว่าบ้านไหนย่อมมีประสบการณ์และความรู้ที่แตกต่างกันออกไป ที่นี่ปลูกผักทำนา ทุกอย่างล้วนปลอดสารพิษ ในขณะที่คนเมือง เลือกกินทุกอย่างได้ แต่ไม่รู้ว่าในอาหารเหล่านั้นมีสิ่งปนเปื้อนอะไรบ้าง เช่นนี้ไม่สามารถพูดได้เต็มปากว่าคนเมืองมีสุขภาพดีกว่าคนบ้านป่าในเวลาต่อมาพวกผู้ชายช่วยกันทำซุ้มจากซังข้าวสามหลัง เพื่อใช้เป็นที่หลับนอนในคืนนี้ ส่วนผู้หญิงช่วยกันทำอาหารเกือบหกโมงเย็นพลากรกับปาริชาติก็มาถึง อาหารเย็นถูกเตรียมไว้เรียบร้อยแล้ว อาหารมีทั้งอาหารไทยภาคกลางและอาหารอีสาน จ
ย่างเข้าสู่ฤดูหนาวของปีถัดมา อินทรพาครอบครัวมาเที่ยวที่หมู่บ้านไพรพนาถือโอกาสมาเยี่ยมบ้านภรรยาด้วย ชาวบ้านกำลังอยู่ในช่วงเกี่ยวข้าวพอดี ตลอดสองฝั่งทางมีชาวบ้านโบกมือทักทายไม่ขาด เพราะรู้ว่านั่นคือครอบครัวของอินทร วันนี้จินดารู้สึกต่างไปจากวันวาน ปีนั้นที่มาหมู่บ้านแห่งนี้เธอรู้สึกว่ามันกันดาร และไม่น่าอยู่ แต่บัดนี้สองข้างทางเต็มไปด้วยทุ่งข้าวสีเหลืองทองอร่าม ถนนที่รถแล่นอยู่ตอนนี้เป็นถนนคอนกรีต ทำให้ไปมาสะดวกสบายมากขึ้น “แม่อยากลองเกี่ยวข้าวบ้างจัง” ทุกคนอึ้งกับคำบอกเล่าของจินดา “ตอนนี้พ่อตาคงยังเกี่ยวข้าวไม่เสร็จหรอกครับแม่” อินทรก็ไม่คิดจะห้ามแม่เลยสักนิด ที่อกเขายังมีลูกน้อยนอนซบอยู่ อรอินทร์หลับตาพริ้มอย่างมีความสุข เธอชอบนอนซบบนอกพ่อกับแม่มากที่สุด “อือ แม่อยากลองชิมมันอ้อนกับมันพร้าวด้วย หอมทำให้แม่กินหน่อยนะ” เย็นจิตรชมนักชมหนา ทำให้เธอลืมไม่ลงสักที มาถึงแหล่งมันทั้งที ถ้าไม่ได้กินเดี๋ยวจะหาว่ามาไม่ถึง “ค่ะ” มันหอมยิ้มรับเต็มใบหน้า “ติดใจแล้วจะหอบกลับกรุงเทพฯ ไม่ได้นะ” เอกอมรว่าเย้า แต่ครั้งนี้
ชีวิตพวกเขาดำเนินไปอย่างนี้จนถึงกำหนดวันผ่าคลอดของมันหอม หน้าห้องคลอด ทุกคนรออยู่ด้านนอกอย่างใจจดใจจ่อ สองชั่วโมงต่อมา พยายาบาลก็เข็นรถเข็นคลิปเด็กทารกออกมา เด็กน้อยผิวสีแดงบอบบางถูกห่อหุ้มด้วยผ้าอ้อมคล้ายมัมมี่ เหลือไว้เพียงใบหน้ากลมมน ดวงตากลมโต คิ้วทรงเรียวสวยแพขนตาหนาตั้งแต่ยังเด็ก ปากสีแดงระเรื่อเผยออ้านิด ๆ ลิ้นเล็ก ๆ เลียไล้ริมฝีปาก คล้ายกับกำลังควานหาของกิน บ้างอ้าปากหาวหวอด ๆ หล่อนกะพริบตาช้า ๆ อย่างคนเกียจคร้าน ตากับยายมองดูดวงตากลมใสแป๋วคู่นั้นพลันใจอ่อนยวบ นางช่างน่าเกลียดน่าชังยิ่งนัก “ลูกผมหนักเท่าไรครับ” อินทรถามพยาบาล เขาตื่นเต้น ดีใจ มีความสุขจนล้นปรี่ น้ำตาเอ่อคลอโดยไม่รู้ตัว “สามพันหกร้อยกรัมค่ะ” “เมียผมละครับ” “คุณแม่ปลอดภัยแล้วค่ะ อีกสักพักจะพาไปที่ห้องพักแล้วค่ะ” มาลาก้มมองหลานใกล้อีกนิด “หลานยายน่าเกลียดน่าชังเหลือเกินลูก” ถ้าเด็กคลอดออกมาน้ำหนักได้ขนาดนี้ถือว่าสมบูรณ์มาก แม้ก่อนหน้าเวลาที่เธอคลอดลูกจะไม่รู้ว่าลูกแต่ละคนหนักเท่าไร แต่ก็ตัวไม่ใหญ่เท่าหลานคนนี้ “หน้าคล้ายพี่เขย ผิ
ก่อนกลับบ้านพัก พลากรพาปาริชาติไปเดินเลือกซื้อของที่ห้างสรรพสินค้าและดูหนัง รับประทานอาหารเย็นด้วยกันแล้วจึงพาเธอกลับบ้าน เขาเดินเข้าไปส่งเธอถึงในห้องรับแขก “ขอบคุณมากนะคะที่ช่วยเป็นธุระให้ปอย” วันนี้เธอมีความสุขมากที่ได้มีเวลาอยู่กับเขาทั้งวัน เขาเองก็ไม่ปริปากบ่นสักคำ แถมยังช่วยถือของให้ ทำตัวคล้ายเป็นแฟนเธออย่างไรอย่างนั้น เฮ้อ! ไม่อยากคิดเข้าข้างตัวเองเลย “ไม่เป็นไรพี่ว่าง”“แล้วพี่กรจะไปเดินป่าวันไหนคะ”“จะไปกับพี่เหรอ” เขาหรี่ตาถาม“ก็ถ้าพี่กรไม่มีเพื่อนไป ปอยไปให้ก็ได้ค่ะ แต่ปอยขอไม่ไปที่ที่มีทากดูดเลือดนะคะ” เธอทำท่าขนลุกขนพองเมื่อคิดถึงหน้าตาของทากดูดเลือด“แม้ว่าพี่จะให้เธอขี่หลังอย่างนั้นเหรอ”เธอยิ้มแหย “ลำบากพี่กรเปล่า ๆ ค่ะ” ครั้งก่อนยังอายไม่หาย ครั้งนี้จะให้ขี่หลังอีกแล้วเขายิ้มเจ้าเล่ห์สาวเท้าเข้ามาใกล้เธออีก “แต่วันนี้พี่ยังไม่ได้จองห้องพักเลย พี่ขอนอนค้างที่นี่ด้วยคนได้ไหม” เขาเอ่ยขอหน้าด้าน ๆ “เอ่อ…” “ปอยนอนคนเดียวตั้งหลายคืนไม่กลัวผีหรือไง” เขาว่า กวาดตามองไปทั่วห้อง ที่นี่ก็มีตั้งหลายห้องทำไมไม่แบ่งให้
“ผู้หญิงค่ะ” ถ้ายังอยู่ที่บ้านเดิมคงยังไม่รู้เพศลูก อีกทั้งยังไม่ได้ฝากครรภ์ จินดายิ้มพอใจ “หญิงก็ดีชายก็ดี คงสวยหล่อทั้งคู่” ได้พิศมองใบหน้าลูกสะใภ้ชัด ๆ ถึงได้รู้ว่าเธองามมาก ผิวขาวเปล่งปลั่งเนียนละเอียด ใบหน้าน่ารักจิ้มลิ้ม ดวงตากลมนัยน์ตาดำขลับ ขนตาเป็นแพงอนสวย หน้าเรียวมนอย่างธรรมชาติ ไม่ใช่สวยคมแบบศัลยกรรม ลำแขนกลมกลึงลูบคลำลื่นมือไปหมด กุมมือลูกสะใภ้คลึงเล่นเบา ๆ พอใจหนักหนา สมแล้วที่อินทรทั้งรักทั้งหลง ทั้งเก่งทั้งสวยใครจะไม่อยากได้มาครอบครอง เอกอมรมองดูด้วยความพอใจ อย่างน้อยภรรยาเขาก็หายบ้าแล้ว เมื่อวานพอรู้ว่าจะได้เป็นย่า พูดแทบไม่เป็นคำ เดินไปเดินมาคล้ายหนูติดจั่น ปาริชาติเดินออกมาจากบ้านพัก วันนี้เป็นวันหยุด เธอจะไปเยี่ยมมันหอมที่บ้าน วันที่เกิดเรื่องที่บริษัท ทุกคนตกใจแทบแย่เมื่อรู้ว่ามันหอมท้อง เธอเป็นผู้หญิงที่เก่งและแกร่งจริง ๆ เธอชะงักเท้าเมื่อมีหนุ่มคุ้นหน้าเดินเข้ามาในบ้าน เธอเก็บความตื่นเต้นเอาไว้ไม่อยู่ แต่ใบหน้ากลับเปลี่ยนสี “เป็นอะไร ทำเหมือนกับเห็นผี” เสียงทุ้มเอ่ยถาม ใบหน้ายิ้มกรุ้มกริ่ม
“ว้าย!”ร่างอวบอิ่มร่วงจากบันไดขั้นที่สี่ลงมานอนพับเพียบอยู่ที่พื้น เอกสารกระจัดกระจายไปทั่ว “หอม!” อินทรร้องตามร่างภรรยาด้วยความตกใจสุดขีด ขายาว ๆ กระโดดสองสามก้าวลงมาจากบันไดขั้นสุดท้าย เพียงพริบตาเขาก็มาถึงร่างภรรยา รีบพยุงตัวเธอลุกขึ้นนั่ง “หอม หอมเป็นยังไงบ้าง” เขาเสียงสั่นจนทำอะไรไม่ถูก หน้าขาวซีด ตัวสั่นเทา มือของเธอกุมอยู่ที่ท้องเพราะรู้สึกปวดหน่วง ดวงตาหลุบต่ำมองขาตัวเอง คล้ายมีน้ำบางอย่างไหลออกมา “เลือด” พูดแค่นั้นมันหอมก็เป็นลมไปในทันที “หอม!” อินทรช้อนร่างภรรยาเดินลงมาด้านล่าง สั่งคนขับรถของโรงงานเสียงกร้าว “เอารถออก” คนขับรถทำตามคำสั่งอย่างทันท่วงทีเขามองภรรยาในอ้อมกอดด้วยสายตาสำนึกผิด หากเธอไม่เห็นเขากับปาริชาติเธอก็คงไม่ตกบันได “ทำใจดี ๆ ไว้นะหอม หอมอย่าเป็นอะไรนะ ถ้าเธอเป็นอะไรไปพี่จะไม่ให้อภัยตัวเองเด็ดขาด” เขาทั้งกอดทั้งหอมเมียด้วยความรู้สึกกลัวขึ้นมาจับใจ ทำไมเลือดถึงไหลออกมาจากส่วนนั้นของเธอด้วย บริษัทอยู่ไม่ไกลจากโรงพยายาบาลนัก มันหอมจึงมาถึงมือหมอในเวาลาไม่ถึงสิบห้านาที อินทรนั่
ช่วงเย็นพลากรเพื่อนของอินทรแวะเข้ามาเยี่ยมจินดาที่บ้านแต่เอกมรบอกว่าเธอออกไปทำบุญกับปาริชาติ “คงไม่ไปดูดวงอีกหรอกนะครับ” พลากรกล่าว “พ่อว่าน่าจะไม่พลาดนะ” เอกอมรว่า “พี่ก็คิดเช่นนั้น” อันดาเสริมขึ้น “แต่ก็ดีนะคะ อย่างน้อยปอยก็ทำให้คุณแม่ออกจากบ้านได้บ
เธอสอนให้ชาวบ้านนับอายุการเก็บเกี่ยวของผักแต่ละชนิดและวางแผนการปลูกให้ดี เพราะถ้าใครจัดการได้ดีก็จะปลูกผักขายได้สองถึงสามครั้งจนกว่าจะถึงฤดูทำนา และเมื่อขายผักรอบแรกได้แล้วทุกคนสามารถเลือกซื้อเมล็ดพันธุ์ผักชนิดอื่นกลับมาปลูกเพิ่มได้ ยิ่งปลูกหลากหลายยิ่งดี เมื่อเก็บเกี่ยวครั้งแรกไปแล้วทุ
คืนนั้นหลังจากมันหอมเดินเข้ามาในห้องหลังจากอาบน้ำเสร็จ สามีนอนอยู่บนที่นอนที่ปูด้วยเสื่อ ดวงตาคล้ายเหม่อมองเพดานห้อง แต่เธอรู้ว่าเขาไม่ได้มองมัน “พี่สิงคิดอะไรอยู่เหรอคะ” มันหอมถามพลางหวีผมไปด้วย เสร็จแล้วจึงเดินไปกางมุ้ง ร่างบอบบางนอนลงข้างสามี และเป็นฝ่ายเอื้อม
วันต่อมาผู้ใหญ่บ้านกับพ่อเฒ่าจึงออกเดินทางเข้าไปในตัวอำเภอเพื่อสืบเสาะหาช่าง ซึ่งก็เหมือนฟ้าประทานที่พวกเขาสามารถหาช่างขุดเจาะน้ำบาดาลได้ ช่างบอกว่าจะหาตำแหน่งที่เหมาะสมให้ ตกลงราคาจนเป็นที่น่าพอใจทั้งสองฝ่าย ผู้ใหญ่บ้านก็ควบเกวียนกลับมายังหมู่บ้านด้วยใบหน้ากระหยิ่มยิ้มย่อง “ต่อไปนี้เรา







