ขวานเล่มเล็กตกกระแทกพื้นดังฉึก ปลายคมฝังลงในดินห่างจากเท้าจื่อเฉินเพียงเล็กน้อย เด็กชายกลับไม่รู้สึกหวาดกลัว เขาจ้องน้องสาวนิ่งงัน ราวกับไม่เข้าใจคำพูดที่เพิ่งได้ยิน
“เจ้าบอกว่า…ท่านย่าจะให้พี่สาวไปอยู่บ้านสกุลจางหรือ”
อันเป่าพยักหน้า
“สองตำลึง”
ใบหน้าของจื่อเฉินซีดลงทันที แม้อายุเพียงหกขวบ แต่เขาย่อมรู้ว่าการที่แม่สื่อมาถึงบ้านหมายถึงสิ่งใด เด็กหญิงในหมู่บ้านบางคนถูกส่งไปเป็นสาวใช้ในเมือง ครอบครัวได้รับเงินก้อนหนึ่ง ส่วนเด็กเหล่านั้นต้องทำงานรับใช้เจ้านายหลายปี
หากพบเจ้านายดี พวกนางอาจมีอาหารกินอิ่มและไม่ต้องทำงานในนา
แต่หากพบเจ้านายโหดร้าย ต่อให้ถูกตีจนตาย ครอบครัวเดิมก็แทบไม่มีสิทธิ์ทวงถาม โดยเฉพาะเด็กที่ถูกทำสัญญาขายขาด
เมื่อปีที่แล้ว เด็กหญิงจากหมู่บ้านข้างเคียงถูกขายให้ครอบครัวพ่อค้า หลังผ่านไปเพียงครึ่งปี ศพของนางก็ถูกห่อด้วยเสื่อส่งกลับบ้าน คนของพ่อค้ากล่าวเพียงว่านางขโมยอาหารแล้วตกบ่อน้ำตาย
ไม่มีผู้ใดรู้ว่าเป็นความจริงหรือไม่
ครอบครัวของเด็กได้รับเงินเพิ่มอีกห้าร้อยอีแปะ แล้วเรื่องก็จบลง
จื่อเฉินเคยได้ยินผู้ใหญ่สนทนากัน เขาจึงเข้าใจดีว่าคำว่า “ไปช่วยเลี้ยงบุตร” อาจไม่ได้สวยงามอย่างที่แม่สื่อกล่าว
“ท่านแม่อยู่ที่ใด”
“ซักผ้า…ลำธาร”
เด็กชายดึงขวานออกจากดินแล้ววางไว้ข้างกองฟืน
“ข้าจะไปตามท่านแม่”
อันเป่าคว้าชายเสื้อเขา
“ช้า”
จื่อเฉินหันกลับ “เหตุใดต้องช้า”
“แม่สื่อ…อยู่”
“ยิ่งอยู่ยิ่งต้องให้ท่านแม่รู้”
เด็กน้อยส่ายหน้า แล้วชี้ไปทางเรือนหลัก
“ฟังก่อน”
นางต้องการรู้ว่าท่านย่ากับแม่สื่อพูดถึงสิ่งใดอีก บ้านสกุลจางเป็นใคร ต้องการสัญญาแบบใดและจะมารับตัวเมื่อใด หากบุกเข้าไปโวยวายตอนนี้ สวี่กุ้ยฮวาย่อมปฏิเสธหรือไล่พวกนางออกมา
จื่อเฉินมองใบหน้าจริงจังของน้องสาวแล้วเริ่มเข้าใจ
เขาพยักหน้า ก่อนจูงมือนางเดินอ้อมไปหลังเรือนหลัก
กำแพงด้านหลังมีรอยแตกยาวจากฐานถึงขอบหน้าต่าง เด็กทั้งสองหมอบอยู่หลังกองฟืน ได้ยินบทสนทนาภายในชัดเจน
แม่สื่อกำลังกล่าวว่า
“บ้านสกุลจางเปิดร้านธัญพืชอยู่ในตำบล แม้มิใช่ตระกูลขุนนาง แต่มีเรือนสามลานและคนรับใช้หลายคน คุณชายน้อยอายุสี่ขวบ ร่างกายไม่แข็งแรง นายหญิงจึงต้องการเด็กสาวที่ว่าง่ายไปคอยเล่นเป็นเพื่อน”
สวี่กุ้ยฮวาถาม “เหตุใดไม่ซื้อสาวใช้ที่โตกว่านี้”
“สาวใช้โตแล้วมีความคิดมาก ทั้งยังเรียกราคาแพง เด็กอายุห้าหรือหกขวบสั่งสอนง่าย ใช้ไปอีกหลายปี”
“เด็กบ้านข้าขยันตั้งแต่เล็ก ทำอาหารง่าย ๆ ได้ เก็บผัก เลี้ยงไก่และดูแลน้องเป็น”
จื่อเฉินกำมือแน่น
ท่านย่ากำลังกล่าวถึงชิงเหอราวกับขายไก่หรือหมูตัวหนึ่ง บอกข้อดีทุกอย่างเพื่อให้ได้ราคาสูงขึ้น โดยไม่ถามเจ้าตัวแม้แต่คำเดียว
แม่สื่อพอใจ “เช่นนั้นเหมาะทีเดียว หน้าตาเป็นอย่างไร มีโรคประจำตัวหรือไม่”
“หน้าตาดีเหมือนมารดา ร่างกายก็ไม่เคยป่วยหนัก”
“ผอมเกินไปหรือไม่”
สวี่กุ้ยฮวาชะงัก “เด็กบ้านชาวนาย่อมตัวเล็ก แต่กินอาหารดีสักพักก็มีเนื้อขึ้น”
อันเป่าเกือบหัวเราะด้วยความขมขื่น
สวี่กุ้ยฮวารู้ว่าชิงเหอผอมเพราะกินไม่อิ่ม แต่ไม่เคยคิดแบ่งอาหารเพิ่มให้ นางกลับเชื่อว่าบ้านผู้อื่นจะเลี้ยงหลานสาวได้ดีกว่าตน
แม่สื่อกล่าวต่อ “เงินแรกเข้าสองตำลึงเป็นราคาสำหรับสัญญาห้าปี หากครบห้าปีแล้วบ้านสกุลจางต้องการเก็บเด็กไว้ จะเพิ่มให้อีกสามตำลึงแล้วเปลี่ยนเป็นสัญญาขายขาด”
“หากนางทำงานไม่ดี ถูกส่งกลับเล่า”
“เงินแรกเข้าไม่คืน แต่ครอบครัวต้องรับผิดชอบค่าอาหารช่วงที่อยู่บ้านจาง
หักจากค่าตัวตามจำนวนเดือน”
สวี่กุ้ยฮวาเงียบไปครู่หนึ่ง คล้ายกำลังคำนวณว่าข้อตกลงนี้คุ้มค่าหรือไม่
“ต้องให้บิดามารดาลงลายนิ้วมือหรือ”
“ตามกฎหมายควรมีลายนิ้วมือของบิดา หากบิดาไม่อยู่ ประมุขตระกูลสามารถทำแทนได้ แต่บ้านจางระมัดระวังเรื่องชื่อเสียง จึงอยากให้บิดาเด็กยินยอมด้วย”
“บุตรชายข้ากตัญญู ข้ากล่าวสิ่งใดเขาย่อมไม่ขัด”
จื่อเฉินหันมองน้องสาว
อันเป่าเห็นความหวาดกลัวในดวงตาพี่ชายแล้วบีบมือเขาเบา ๆ
นางเองก็ไม่มั่นใจ
บิดารักลูก แต่เขาเชื่อฟังมารดามาตลอดชีวิต หากสวี่กุ้ยฮวากล่าวว่าการไปเป็นสาวใช้ทำให้ชิงเหอมีอาหารกิน ได้เรียนรู้กิริยาจากคนในตำบลและยังได้เงินช่วยครอบครัว เขาจะตัดสินใจเช่นไร
อันเป่าไม่ต้องการฝากชะตาพี่สาวไว้กับความกล้าซึ่งยังไม่มั่นคงของบิดา
นางต้องเตรียมทางหนีทีไล่ไว้ก่อน
แม่สื่อถาม “เด็กอยู่ที่ใด ข้าขอดูตัวสักหน่อย”
“ไปซักผ้ากับมารดาที่ลำธาร อีกครู่คงกลับ”
“ถ้าเช่นนั้นข้าจะรอ”
สวี่กุ้ยฮวาหัวเราะอย่างเอาใจ
“ดื่มชาก่อน แม้บ้านเราจะยากจน แต่บุตรชายคนโตทำงานอยู่ในที่ว่าการอำเภอ เรื่องสัญญาย่อมไม่มีปัญหา”
นางจงใจกล่าวถึงเสิ่นเหวินเหยียนเพื่อเพิ่มหน้าตาของครอบครัว
แม่สื่อแสดงท่าทีสนใจทันที “บุตรชายคนโตของเจ้าทำงานในที่ว่าการหรือ”
“เป็นเสมียน มีหน้ามีตาอยู่ไม่น้อย”
“เช่นนั้นเด็กหญิงย่อมไม่ใช่คนป่าไร้การอบรม”
อันเป่าได้ยินแล้วแค่นเสียงในใจ
ยามต้องการขายหลานสาว ท่านย่าจึงนึกขึ้นได้ว่าชิงเหอเป็นหลานของเสมียนในที่ว่าการ แต่ยามแบ่งอาหาร นางกลับเป็นเพียงเด็กหญิงไร้ค่าของบ้านรอง
จื่อเฉินโน้มตัวมากระซิบ
“ต้องไปตามท่านแม่แล้ว”
อันเป่าพยักหน้า
คราวนี้ข้อมูลเพียงพอแล้ว
เด็กทั้งสองค่อย ๆ ถอยออกจากหลังกองฟืน ก่อนวิ่งไปทางลำธาร
ขาของอันเป่ายังสั้น วิ่งได้ไม่นานก็หอบ จื่อเฉินจึงย่อตัวลงให้น้องขี่หลัง
“กอดคอข้าไว้”
“พี่ไหวหรือ”
“ไหว”
เขาตอบทันที ทั้งที่ร่างกายผอมจนกระดูกไหล่นูนชัด
อันเป่าไม่ชอบเพิ่มภาระให้พี่ชาย แต่เวลานี้ความเร็วสำคัญกว่า นางจึงกอดคอเขาแน่น
จื่อเฉินวิ่งไปตามทางดินขรุขระ รองเท้าฟางย่ำลงบนแอ่งน้ำหลายครั้ง โคลนกระเด็นเปื้อนขากางเกง ทว่าเขาไม่หยุดพัก
เมื่อถึงลำธาร หลินซูเหนียงกับชิงเหอกำลังช่วยกันบิดผ้าผืนใหญ่
ชิงเหอเห็นพี่ชายแบกน้องสาววิ่งมาก็รีบวางผ้า
“เกิดอะไรขึ้น”
จื่อเฉินหอบจนกล่าวแทบไม่เป็นคำ
“แม่สื่อ…ท่านย่า…จะให้เจ้าไปบ้านสกุลจาง”
มือของชิงเหอแข็งค้าง
หลินซูเหนียงทำผ้าหลุดจากมือทันที กระแสน้ำพัดมันออกไป นางรีบคว้าไว้ได้ก่อนลอยไกล แต่ใบหน้ากลับซีดเผือด
“ผู้ใดจะไปบ้านสกุลจาง”
“ชิงเหอขอรับ แม่สื่อบอกว่าจะให้เงินสองตำลึง ทำสัญญาห้าปี”
เด็กชายเล่าสิ่งที่ได้ยินทั้งหมดอย่างรวดเร็ว
เมื่อฟังถึงคำว่าสัญญาขายขาด หลินซูเหนียงก็ดึงบุตรสาวเข้ามากอด
“ไม่ได้!”
คำปฏิเสธหลุดออกมาโดยไม่ลังเล
ชิงเหอเพิ่งได้สติ นางมองมารดาด้วยดวงตาแดงก่ำ
“ท่านแม่ ท่านย่าจะขายข้าหรือ”
“ไม่มีผู้ใดขายเจ้าได้”
“ถ้าท่านพ่อตกลงเล่า”
หลินซูเหนียงชะงักเพียงครู่เดียว ก่อนกล่าวหนักแน่น
“แม่จะไม่ยอม”
อันเป่าลงจากหลังพี่ชาย เดินไปจับมือชิงเหอ
“อันเป่าไม่ยอม”
เด็กหญิงอายุห้าขวบมองน้องสาวแล้วน้ำตาไหล
“แต่ข้ากินอาหารของบ้านทุกวัน ท่านย่าบอกเสมอว่าเด็กหญิงมีแต่ทำให้สิ้นเปลือง หากข้าไป บ้านอาจมีอาหารเหลือให้พวกเจ้ามากขึ้น”
“ไม่!”
อันเป่าตะโกนดังจนคนซักผ้าใกล้ ๆ หันมามอง
นางกอดเอวพี่สาวแน่นแล้วพูดทีละคำ
“พี่ไม่ใช่อาหาร ไม่ใช่เงิน ไม่ขาย!”
ชิงเหอกัดริมฝีปาก พยายามกลั้นร้องไห้แต่ไม่สำเร็จ
หลินซูเหนียงย่อตัวลงกอดลูกทั้งสาม
“อันเป่าพูดถูก เจ้าเป็นบุตรสาวของแม่ มิใช่สิ่งของ ต่อให้บ้านไม่มีข้าวกิน แม่ก็ไม่ขายเจ้า”
จื่อเฉินใช้แขนเสื้อเช็ดน้ำตาอย่างรวดเร็ว
“ข้าจะเก็บฟืนให้มากขึ้น จะทำงานแทนพี่เอง พี่ไม่ต้องไป”
ชิงเหอส่ายหน้า “พี่ใหญ่ทำงานมากอยู่แล้ว”
“ข้าแข็งแรง”
“เท้าพี่ยังมีแผลจากฤดูหนาว”
“หายแล้ว”
“ยังไม่หาย”
เด็กสองคนเถียงกันทั้งน้ำตา ต่างฝ่ายต่างคิดเสียสละเพื่ออีกฝ่าย
อันเป่ารู้สึกเจ็บปวดในใจ แต่ไม่มีเวลาปล่อยให้อารมณ์ครอบงำ
แม่สื่อกำลังรออยู่ที่บ้าน หากสวี่กุ้ยฮวาเห็นว่าพวกเขารู้เรื่องก่อน นางอาจเปลี่ยนคำพูดหรือเร่งบีบให้บิดาตกลง
“ท่านแม่” อันเป่าเรียก “คนเยอะ”
หลินซูเหนียงมองบุตรสาว “หมายความว่าอย่างไร”
“กลับพร้อมป้า ๆ”
นางชี้ไปยังหญิงชาวบ้านซึ่งกำลังซักผ้าอยู่รอบลำธาร
ผู้ใหญ่อาจไม่อยากให้เรื่องครอบครัวแพร่ออกไป แต่เวลานี้สายตาของคนนอกคือสิ่งป้องกันสวี่กุ้ยฮวาไม่ให้ใช้กำลังได้ดีที่สุด
หากกลับกันเพียงแม่ลูก หญิงชราอาจลากชิงเหอไปให้แม่สื่อตรวจดูร่างกาย หรือกล่าววาจาบีบบังคับโดยไม่มีผู้ใดเป็นพยาน
แต่หากชาวบ้านหลายคนกลับไปด้วย เรื่องจะไม่อาจถูกปิดเป็นความลับ
หลินซูเหนียงเข้าใจความหมาย ดวงตาของนางฉายแววลังเล
ครอบครัวชนบทให้ความสำคัญกับหน้าตา การนำเรื่องภายในบ้านไปเปิดเผยต่อคนนอกอาจทำให้สามีถูกกล่าวหาว่าควบคุมภรรยาไม่ได้และทำให้ตนถูกเรียกว่าสะใภ้ช่างฟ้อง
ทว่าเมื่อก้มมองชิงเหอ ความลังเลทั้งหมดก็หายไป
ชื่อเสียงไม่สำคัญเท่าชีวิตลูก
หลินซูเหนียงเดินไปหาหญิงชราหลิวกับสตรีอีกสองคนซึ่งซักผ้าอยู่ใกล้ ๆ
“ท่านป้าหลิว ข้ามีเรื่องอยากรบกวน”
หญิงชราหลิวได้ยินบทสนทนาบางส่วนอยู่แล้ว จึงถามตรง ๆ
“แม่สามีเจ้าจะส่งชิงเหอไปเป็นสาวใช้หรือ”
หลินซูเหนียงหน้าแดงด้วยความอับอาย แต่ยังพยักหน้า
“ข้าไม่ยินยอม แต่แม่สื่อกำลังรออยู่ที่บ้าน ข้าเกรงว่า…”
“เกรงว่านางจะบังคับเจ้า?”
หลินซูเหนียงไม่ตอบ
หญิงชราหลิวถอนหายใจ ก่อนยกตะกร้าผ้าขึ้น
“ข้าซักเสร็จพอดี จะเดินกลับพร้อมเจ้า”
ป้าหวังซึ่งอยู่ห่างออกไปได้ยินก็เข้ามาสมทบ
“ข้าจะไปด้วย”
สตรีอีกคนหนึ่งชื่อสะใภ้เถียนลังเลอยู่ครู่หนึ่ง นางชอบฟังเรื่องในหมู่บ้านอยู่แล้ว จึงยกตะกร้าตามมา
“ข้าเองก็ต้องเดินผ่านบ้านเสิ่น”
คนกลุ่มหนึ่งเดินกลับหมู่บ้านพร้อมกัน
อันเป่าจับมือชิงเหอตลอดทาง
นางไม่ได้วางแผนซับซ้อน เพียงอาศัยธรรมชาติของสังคมในหมู่บ้าน ผู้คนรักการนินทาและให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์ สวี่กุ้ยฮวาซึ่งอยากมีหน้ามีตาย่อมไม่กล้ากระทำรุนแรงต่อหน้าคนมาก
ทว่าแผนนี้แก้ได้เพียงปัญหาเฉพาะหน้า
หากท่านย่ายังมีสิทธิ์ตัดสินใจเรื่องชีวิตเด็กในบ้าน ต่อให้แม่สื่อคนนี้กลับไป ย่อมมีแม่สื่อคนใหม่มาอีก
อันเป่าต้องการให้บิดาแสดงจุดยืนชัดเจน
เมื่อเดินถึงบ้าน แม่สื่อกำลังยืนตรวจดูฝ่ามือของชิงเหอจากระยะไกลพอดี
ไม่ใช่ชิงเหอคนจริง แต่เป็นเสื้อเก่าของนางซึ่งสวี่กุ้ยฮวานำมาให้ดู เพื่อยืนยันว่าเด็กตัวไม่ใหญ่มาก
หญิงชราเห็นคนกลุ่มใหญ่กลับมาก็สีหน้าเปลี่ยน
“เหตุใดพาพวกนางมาด้วย”
หลินซูเหนียงวางตะกร้าผ้าลงแล้วดึงชิงเหอมาไว้ด้านหลัง
“ทุกคนซักผ้าเสร็จพร้อมกันจึงกลับทางเดียวกันเจ้าค่ะ”
ป้าหวังแสร้งมองแม่สื่อ “บ้านมีแขกหรือ”
สวี่กุ้ยฮวาฝืนยิ้ม “เพียงคนรู้จักมาเยี่ยม”
แม่สื่อกลับไม่รู้ว่าควรปิดบัง นางจึงมองชิงเหอตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า
“นี่คือเด็กที่เจ้ากล่าวถึงหรือ หน้าตาดีจริง แม้ผอมไปหน่อย แต่เลี้ยงอีกครึ่งปีก็ใช้ได้”
ถ้อยคำว่า “ใช้ได้” ทำให้สีหน้าหลินซูเหนียงแข็งลง
หญิงชราหลิวถาม “จะนำเด็กไปใช้สิ่งใด”
แม่สื่อเริ่มรู้ว่าบรรยากาศผิดปกติ จึงตอบอย่างระมัดระวัง
“บ้านสกุลจางต้องการเด็กหญิงไปเล่นเป็นเพื่อนคุณชายน้อย มีอาหารกับที่พักให้ ไม่ใช่เรื่องเลวร้าย”
ป้าหวังแค่นเสียง “ถ้าดีถึงเพียงนั้น เหตุใดต้องจ่ายเงินแรกเข้าสองตำลึง”
สวี่กุ้ยฮวาจ้องหลานชายทันที
“จื่อเฉิน! เจ้าบอกคนนอกหรือ”
เด็กชายยืนข้างมารดา “ข้าบอกท่านแม่”
“แล้วเหตุใดคนทั้งหมู่บ้านรู้”
สะใภ้เถียนรีบกล่าว “พี่กุ้ยฮวา พวกเราเพิ่งรู้เมื่อมาถึง มิใช่คนทั้งหมู่บ้านเสียหน่อย”
น้ำเสียงของนางคล้ายช่วยแก้ตัว แต่ดวงตาเป็นประกาย เห็นชัดว่ากลับไปแล้วเรื่องย่อมแพร่เร็วกว่าไฟลามฟาง
สวี่กุ้ยฮวากัดฟัน ก่อนหันไปหาหลินซูเหนียง
“แม่สื่อเพียงมาสอบถาม ยังไม่มีผู้ใดตัดสินใจ เจ้าแสดงท่าทางเหมือนข้าจะจับลูกเจ้าไปขายเพื่อสิ่งใด”
“เมื่อครู่ท่านบอกว่าสามารถตัดสินใจแทนบิดาเด็กได้” จื่อเฉินกล่าว
“เจ้ากล้าแอบฟังผู้ใหญ่!”
“หากไม่ฟัง พวกเราจะรู้หรือว่าพี่สาวกำลังถูกขาย”
“ไม่ได้ขาย!” สวี่กุ้ยฮวาตวาด “ไปอยู่บ้านคนมีเงิน ได้กินดีอยู่ดี ยังได้รับใช้คุณชายน้อย นี่เป็นวาสนาของนาง”
ชิงเหอหลบหลังมารดา ตัวสั่น
อันเป่าเห็นแล้วก้าวออกมายืนข้างหน้า แม้ส่วนสูงของนางยังไม่ถึงเอวพี่สาว
“พี่ไม่ไป”
หญิงชราก้มมองหลานสาว “เด็กอย่างเจ้าอย่าสอดปาก”
“ไม่ไป!”
“ไปหรือไม่ไม่ใช่เรื่องที่เจ้าตัดสินใจ”
อันเป่าเงยหน้ามองตรง ๆ
“ท่านย่าไปเอง”
คนรอบข้างเงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนสะใภ้เถียนหลุดหัวเราะออกมาแล้วรีบไอปิดบัง
สวี่กุ้ยฮวาหน้าแดง “เด็กบ้า เจ้าพูดสิ่งใด”
อันเป่าเอียงศีรษะ ทำสีหน้าใสซื่อ
“บ้านจางมีข้าว มีเนื้อ ท่านย่าไป ได้กินดี”
ป้าหวังหันหน้าหนีเพราะกลั้นยิ้มไม่อยู่
แม้แม่สื่อยังยกผ้าเช็ดหน้าปิดปาก
“ข้าเป็นผู้อาวุโส จะไปเป็นสาวใช้ได้อย่างไร!”
อันเป่าทำตากลม
“ดี ทำไมไม่ไป”
“เพราะข้า…”
หญิงชราพูดไม่ออก
เด็กน้อยถามต่ออย่างไร้เดียงสา
“ดีให้พี่ ทำไมไม่ดีให้ท่านย่า”
คำถามของเด็กสองขวบเรียบง่ายจนไม่มีช่องให้บิดเบือน
หากการไปเป็นสาวใช้เป็นเรื่องดีจริง เหตุใดผู้เสนอจึงไม่อยากไปเอง
หากเป็นวาสนา เหตุใดต้องมอบให้หลานที่ตนรักน้อยที่สุด
หญิงชราหลิวพยักหน้า “เด็กยังรู้จักคิด”
สวี่กุ้ยฮวาอับอายจนโกรธจัด นางยกมือขึ้นหมายจะตีอันเป่า
หลินซูเหนียงรีบดึงบุตรสาวกลับ
ป้าหวังก้าวขวางอีกชั้น
“พี่กุ้ยฮวา เด็กเพียงพูดตามที่เข้าใจ เหตุใดต้องลงมือ”
“นางไม่รู้จักเคารพผู้ใหญ่!”
“ผู้ใหญ่พูดว่าของสิ่งหนึ่งดี เด็กจึงถามว่าเหตุใดผู้ใหญ่ไม่เอา ไม่เห็นผิดตรงใด”
สวี่กุ้ยฮวาจ้องป้าหวัง แต่เพราะมีชาวบ้านหลายคนอยู่จึงไม่กล้าลงมือจริง
แม่สื่อเห็นสถานการณ์วุ่นวายก็รีบกล่าวว่า
“เรื่องนี้ต้องให้บิดาเด็กตกลงอยู่แล้ว ข้าจะกลับมาก็เมื่อทุกคนในบ้านเห็นพ้อง ไม่ต้องทะเลาะกันเพราะข้า”
นางเตรียมจากไป ทว่าสวี่กุ้ยฮวารีบรั้ง
“รอก่อน บุตรชายข้ายังไม่กลับ”
“วันนี้คงไม่สะดวก ข้ากลับก่อนดีกว่า”
แม่สื่อไม่อยากพัวพันกับครอบครัวที่มารดาเด็กคัดค้านอย่างชัดเจน
หากภายหลังเกิดเรื่อง นางอาจถูกลากเข้าไปสอบถามในที่ว่าการ
ก่อนเดินออกจากลาน นางหันไปมองชิงเหออีกครั้ง
“บ้านสกุลจางต้องการเด็กภายในเดือนนี้ หากพวกเจ้าตกลงก็ค่อยไปหาข้า”
ประโยคนั้นยังทิ้งประตูไว้ให้สวี่กุ้ยฮวา
เมื่อแม่สื่อกับชาวบ้านจากไป ลานบ้านก็เงียบลงทันที
ความเงียบนี้ไม่นำความสงบมาให้ ตรงกันข้าม กลับเหมือนช่วงก่อนพายุฝน
สวี่กุ้ยฮวาปิดประตูลานดังปัง ก่อนหันกลับมา
“คุกเข่า!”
ไม่มีผู้ใดขยับ
“ข้าบอกให้พวกเจ้าคุกเข่า!”
หลินซูเหนียงดึงลูกทั้งสามไว้ด้านหลัง
“ท่านแม่ เด็ก ๆ ไม่ได้ทำผิด”
“ไม่ผิดหรือ พวกมันแอบฟังผู้ใหญ่ นำเรื่องในบ้านไปป่าวประกาศ ทำให้ข้าถูกคนทั้งหมู่บ้านหัวเราะ!”
“ข้าเป็นผู้พาคนกลับมา หากต้องลงโทษก็ลงโทษข้า”
“แน่นอนว่าต้องเป็นเจ้า!” สวี่กุ้ยฮวาชี้หน้า “ตั้งแต่เด็กคนนี้เกิด เจ้าก็ยุยงให้บุตรชายข้าขัดคำมารดา เวลานี้ยังสอนให้ลูกไม่เห็นผู้อาวุโสอยู่ในสายตา”
อันเป่าแอบถอนหายใจ
ทุกความผิดในบ้านนี้ถูกโยนให้มารดากับนางได้เสมอ
“ข้าไม่ได้ยุยงผู้ใด” หลินซูเหนียงกล่าว “แต่เรื่องชิงเหอ ข้าไม่ยินยอมจริง ๆ”
“เจ้ามีสิทธิ์ไม่ยินยอมหรือ”
“นางเป็นบุตรสาวของข้า”
“นางใช้นามสกุลเสิ่น กินข้าวบ้านเสิ่นและเป็นหลานของข้า!”
“ข้าทำงานแลกข้าวให้นางมาตลอด ไม่เคยให้บ้านเลี้ยงเปล่า”
คำตอบนี้ทำให้สวี่กุ้ยฮวาตกตะลึง
หลินซูเหนียงไม่เคยโต้แย้งเรื่องแรงงานของตนเอง นางทำงานทุกอย่างโดยถือว่าเป็นหน้าที่สะใภ้ แต่ครั้งนี้เมื่อบุตรสาวถูกแตะต้อง ความอดทนกลับสิ้นสุดลง
“ดี! เจ้ากำลังทวงบุญคุณกับครอบครัวสามีหรือ”
“ข้าไม่ได้ทวง ข้าเพียงกล่าวว่า ลูกของข้าไม่ได้ติดหนี้บ้านนี้จนต้องขายตัวชดใช้”
คำว่า “ขายตัว” แทงตรงจุดอ่อนไหวที่สุด
สวี่กุ้ยฮวาก้าวเข้าไปผลักสะใภ้
จื่อเฉินกับชิงเหอรีบเข้ามาขวาง อันเป่าเองก็กอดขามารดาไว้
คนทั้งสี่เกาะกันเป็นกลุ่ม
“ปล่อยท่านแม่นะ!” จื่อเฉินตะโกน
“เด็กเหลือขอ!”
ไม้เรียวถูกยกขึ้น
ครั้งนี้ไม่มีคนนอกอยู่ในลาน สวี่กุ้ยฮวาจึงไม่คิดยั้งมือ
ไม้เรียวฟาดลงบนหลังจื่อเฉินดังเพียะ
เด็กชายกัดฟัน ไม่ยอมร้อง
ชิงเหอกอดแขนมารดาแน่น น้ำตาไหลพราก
อันเป่าเห็นรอยแดงบนหลังพี่ชาย ความโกรธพุ่งขึ้นจนลืมความระมัดระวัง นางวิ่งเข้าไปกัดมือสวี่กุ้ยฮวาเต็มแรง
“โอ๊ย!”
หญิงชราร้องลั่น ไม้เรียวหลุดจากมือ
อันเป่ามีฟันน้ำนมขึ้นหลายซี่ แม้แรงกัดของเด็กสองขวบไม่มากพอทำให้เลือดออก แต่สร้างความเจ็บได้ไม่น้อย
“เด็กชั่ว! เจ้ากล้ากัดข้า!”
สวี่กุ้ยฮวาสะบัดแขน อันเป่าถูกแรงเหวี่ยงจนล้มกลิ้งไปกับพื้น ศีรษะกระแทกขาโต๊ะ
เสียงดังปึก
ทุกคนหยุดนิ่ง
อันเป่ารู้สึกเจ็บจนภาพตรงหน้ามืดวูบ หูอื้อและมีของเหลวอุ่นไหลลงมาตามขมับ
“อันเป่า!”
หลินซูเหนียงพุ่งเข้ามาอุ้มบุตรสาว
เมื่อเห็นเลือดบนหน้าผาก นางก็หน้าซีดราวกับวิญญาณหลุดจากร่าง
ชิงเหอร้องไห้เสียงดัง
“น้องเลือดออก!”
จื่อเฉินวิ่งออกจากบ้านทันที
“ข้าจะไปตามท่านพ่อ!”
สวี่กุ้ยฮวาเองก็ตกใจ นางไม่ได้ตั้งใจทำให้เด็กศีรษะแตก เพียงอยากสะบัดออก แต่เมื่อเห็นเลือดกลับรีบแก้ตัว
“นางเป็นคนกัดข้าก่อน ข้าเพียงดึงมือออก ผู้ใดจะรู้ว่านางจะล้ม”
อันเป่ายังมีสติ แม้ศีรษะปวดจนแทบร้องไห้
นางมองใบหน้าตื่นตระหนกของมารดากับพี่สาว ก่อนยกมือแตะแผลตนเอง
เลือดไม่มากนัก บาดแผลคงเกิดจากขอบโต๊ะ ไม่ได้ลึกถึงขั้นอันตราย
แต่เวลานี้นางไม่คิดลุกขึ้นบอกว่าไม่เป็นไร
บางครั้งบาดแผลต้องถูกมองเห็น
เลือดบนหน้าผากนางอาจมีค่ามากกว่าคำพูดร้อยประโยค
อันเป่าจึงปล่อยเปลือกตาปิดลง แสร้งนิ่งราวกับหมดสติ
“อันเป่า! อย่าหลับ!”
เสียงมารดาแตกพร่า
เด็กน้อยอยากปลอบ แต่ต้องบังคับตนเองไม่ให้ตอบสนอง
หากลืมตาเร็วเกินไป ทุกคนอาจคิดว่านางไม่เป็นอะไรอีกครั้ง แล้วเรื่องจะจบลงด้วยคำว่าเด็กดื้อถูกลงโทษ
นางจะให้บิดาเห็นเลือด
ให้เขาเห็นว่าคำสั่งของมารดาตนเองทำร้ายลูกถึงขั้นใด
ไม่นาน เสียงฝีเท้าหนักก็ดังมาจากนอกลาน
เสิ่นเหวินซานวิ่งเข้ามาพร้อมจื่อเฉิน เขากลับจากงานเร็วกว่าปกติเพราะเจ้าของบ้านให้มารับเครื่องมือ เมื่อได้ยินว่าบุตรสาวบาดเจ็บก็ทิ้งทุกอย่างแล้วรีบมา
“อันเป่า!”
เขารับร่างเล็กจากภรรยา เห็นเลือดบนหน้าผากแล้วมือสั่น
“เกิดอะไรขึ้น”
สวี่กุ้ยฮวารีบกล่าว “นางดื้อ กัดข้า แล้วล้มเอง”
จื่อเฉินสวนทันที “ท่านย่าตีพวกเรา อันเป่าจึงเข้าไปห้าม ท่านย่าสะบัดนางจนหัวชนโต๊ะ!”
“นางกัดผู้อาวุโส นี่เรียกว่าห้ามหรือ”
“ท่านจะตีท่านแม่กับพี่ชิงเหอ!”
“ข้าสั่งสอนคนในบ้าน!”
“เหตุใดต้องสั่งสอน เพราะท่านแม่ไม่ยอมให้ขายพี่สาวหรือ”
เสิ่นเหวินซานเงยหน้าขึ้นทันที
“ขายชิงเหอ?”
ลานบ้านเงียบลง
สวี่กุ้ยฮวาเพิ่งรู้ว่าบุตรชายยังไม่ทราบเรื่อง นางจึงรีบเปลี่ยนน้ำเสียง
“ไม่ใช่ขาย แม่สื่อมาพูดเรื่องส่งชิงเหอไปเป็นเพื่อนเล่นคุณชายน้อยบ้านจาง เด็กจะมีอาหารกินอิ่ม ได้อยู่ในเรือนใหญ่และบ้านเรายังได้เงินสองตำลึง”
เสิ่นเหวินซานกอดบุตรสาวแน่นขึ้น
“ต้องทำสัญญาหรือไม่”
“เพียงห้าปี”
“ห้าปี?”
“ผ่านไปเร็วนัก ชิงเหอกลับมาก็อายุสิบปีพอดี”
“ถ้าพวกเขาต้องการให้นางอยู่ต่อเล่า”
สวี่กุ้ยฮวาหลบสายตา “ก็ได้เงินเพิ่ม”
สีหน้าบุรุษหนุ่มค่อย ๆ เปลี่ยน
“สัญญาขายขาดหรือ”
“เด็กหญิงภายหน้าต้องแต่งออกอยู่แล้ว หากอยู่บ้านจางอาจได้แต่งกับคนรับใช้ในเรือน มีชีวิตดีกว่าแต่งให้ชาวนายากจน”
หลินซูเหนียงร้องไห้ “นางเพิ่งห้าขวบ!”
“ห้าขวบรู้ความแล้ว ช่วยดูแลเด็กได้”
เสิ่นเหวินซานมองบุตรสาวคนกลาง
ชิงเหอยืนอยู่ข้างมารดา ใบหน้าเต็มไปด้วยน้ำตา ร่างเล็กสั่นไม่หยุด แต่เมื่อสบตาบิดากลับพยายามฝืนยิ้ม
“ท่านพ่อ หากข้าไปแล้วช่วยให้บ้านมีเงิน…”
“ไม่ต้องไป”
คำตอบออกมาทันที
ชิงเหอชะงัก
สวี่กุ้ยฮวาไม่พอใจ “เหวินซาน ฟังข้าก่อน บ้านจาง…”
“ข้าไม่ให้ลูกไป”
น้ำเสียงของเขาหนักแน่นกว่าทุกครั้ง
อันเป่าซึ่งแสร้งหลับอยู่ในอ้อมแขนบิดาแทบอยากลืมตาขึ้นมอง
นี่คือคำตอบที่นางรอ
ไม่ใช่การขอเวลา ไม่ใช่การกล่าวว่าจะคิดดูและไม่ใช่การเสียสละตนเองรับโทษแทน
แต่เป็นคำว่าไม่
สั้น ชัดเจนและไม่มีเงื่อนไข
สวี่กุ้ยฮวาเบิกตากว้าง “เจ้ากล้าขัดคำข้าหรือ”
“เรื่องอื่นข้ายอมได้ แต่ชิงเหอเป็นบุตรสาวของข้า ข้าจะไม่ทำสัญญา”
“เจ้ารู้หรือไม่ว่าสองตำลึงทำสิ่งใดได้บ้าง เงินที่พี่ใหญ่ยืมไปทำให้กองกลางแทบไม่เหลือ อาเล็กต้องซื้อหนังสืออีก…”
“เงินของพี่ใหญ่ ข้าทำงานหาให้แล้ว เงินเรียนของเหวินไฉ ข้าก็ทำงานจ่ายมาตลอด จะให้ขายลูกข้าเพิ่มอีกหรือ”
ถ้อยคำสุดท้ายดังสะท้อนไปทั่วลาน
ทุกคนตกตะลึง
แม้แต่สวี่กุ้ยฮวาก็พูดไม่ออกชั่วขณะ
เสิ่นเหวินซานไม่เคยใช้คำว่า “ขายลูก” ตรง ๆ ไม่เคยทวงว่าตนเป็นผู้หาเงินให้พี่น้องและไม่เคยกล่าวว่าภาระนั้นมากเกินไป
วันนี้เขากล่าวออกมาทั้งหมด เพราะศีรษะของบุตรสาวคนเล็กกำลังมีเลือดไหลอยู่ในอ้อมแขนและบุตรสาวอีกคนเกือบถูกทำสัญญาโดยที่เขาไม่รู้
“เจ้ากำลังทวงเงินที่ใช้เลี้ยงพี่น้องหรือ” สวี่กุ้ยฮวาถามเสียงสั่น
“ข้าไม่ได้ทวง”
คำตอบนี้ทำให้อันเป่าผิดหวังเล็กน้อย
แต่ประโยคถัดมาทำให้ความหวังกลับมา
“ข้าเพียงบอกว่า ข้าทำมากพอแล้ว อย่าแตะต้องลูกของข้า”
สวี่กุ้ยฮวาหน้าแดงจัด
“ดี! ภรรยากับลูกยุยงจนเจ้ากลายเป็นคนอกตัญญูจริง ๆ หากข้ารู้ว่าจะเป็นเช่นนี้ ตอนคลอดเจ้าข้าควร…”
“พอแล้ว!”
เสียงปู่เสิ่นดังขึ้นจากประตูลาน
เขากลับจากนาและยืนฟังอยู่ครู่หนึ่ง ใบหน้าเต็มไปด้วยความเหนื่อยใจ
“เรื่องส่งชิงเหอไปบ้านจางหยุดไว้ก่อน”
สวี่กุ้ยฮวาหันไปหาสามี “หยุดได้อย่างไร แม่สื่อบอกว่า…”
“บิดาเด็กไม่ยินยอม ต่อให้เจ้าทำสัญญา บ้านจางก็ไม่รับ เรื่องนี้อย่าเพิ่งพูดอีก”
คำว่า “อย่าเพิ่ง” ทำให้อันเป่าระวังขึ้นทันที
ปู่เสิ่นไม่ได้กล่าวว่าจะไม่ขาย แต่เพียงให้หยุดไว้ก่อนเพื่อระงับความขัดแย้ง
หญิงชราเองก็มองสามีอย่างไม่พอใจ แต่ไม่กล้าขัดต่อหน้าบุตรชายซึ่งกำลังโกรธ
เสิ่นเหวินซานไม่สนใจคนอื่นอีก เขาอุ้มอันเป่าวิ่งไปหาหมอซุน หลินซูเหนียงกับลูกอีกสองคนตามไปด้วย
เมื่อออกพ้นประตูบ้าน อันเป่าจึงค่อย ๆ ลืมตา
บิดาเห็นก็หยุดเดินทันที
“อันเป่า!”
เด็กน้อยทำตาพร่า ก่อนพึมพำ
“เจ็บ…”
“พ่อจะพาไปหาหมอ อดทนก่อน”
“พี่สาว…”
“พี่สาวไม่ไปที่ใดแล้ว พ่อรับปาก”
อันเป่าจ้องดวงตาบิดา เพื่อให้แน่ใจว่าคำสัญญานี้ไม่ได้เกิดจากอารมณ์ชั่วครู่
“ไม่ขาย”
“ไม่ขาย”
“ใครมาก็ไม่ขาย”
เสิ่นเหวินซานพยักหน้า น้ำตาคลอเบ้า
“ต่อให้พ่ออดตายก็ไม่ขายลูก”
อันเป่ายกมือเล็กแตะแก้มเขา
ประโยคหลังยังคงเป็นนิสัยเสียของคนบ้านรอง เหตุใดต้องอดตาย ในเมื่อผู้ที่ควรลดค่าใช้จ่ายคือคนบ้านใหญ่
แต่เวลานี้นางยอมรับเพียงเท่านี้ก่อน
หมอซุนตรวจบาดแผลแล้วกล่าวว่าไม่ลึก กระดูกไม่เป็นอะไร เด็กเพียงตกใจและอาจมึนศีรษะ ต้องคอยดูอาการสองวัน
ค่าทำแผลกับยาห้าอีแปะ
เสิ่นเหวินซานนำเงินจากไหนไม่มีผู้ใดรู้ เขาหยิบเหรียญออกจากถุงเล็กในอกเสื้อและจ่ายทันที โดยไม่กลับไปขอกองกลาง
อันเป่าสังเกตเห็น
บิดาเริ่มซ่อนเงินแล้ว
แม้เพียงเล็กน้อย แต่เป็นสัญญาณสำคัญว่าเขาไม่เชื่อมั่นในกองกลางเหมือนเดิม
ระหว่างทางกลับ หมอซุนเดินออกมาส่งและกล่าวว่า
“เด็กผู้หญิงก็เป็นคน มิใช่สัตว์เลี้ยง หากครอบครัวไม่ยินยอม ไม่มีผู้ใดบังคับทำสัญญาได้ หากมีปัญหา ให้ไปหาหัวหน้าหมู่บ้าน”
ถ้อยคำนี้อาจกล่าวกับเสิ่นเหวินซาน แต่ดวงตาของชายชรามองอันเป่า
เด็กน้อยจดจำไว้ทันที
หัวหน้าหมู่บ้าน
นี่คือทางออกสำรอง หากบ้านใหญ่พยายามบังคับอีกครั้ง
เมื่อกลับถึงบ้าน บรรยากาศเย็นชากว่าเดิม
สวี่กุ้ยฮวาสั่งตัดอาหารบ้านรองสามวัน โดยอ้างว่าต้องชดใช้ค่าหมอและลงโทษที่ทำให้คนในบ้านขายหน้า
ปู่เสิ่นไม่ได้ห้าม เขากล่าวเพียงว่า
“ให้เด็กกินตามปกติ ผู้ใหญ่ลดส่วนลงหน่อยก็พอ”
คำว่า “เด็ก” ในความหมายของเขารวมถึงเสิ่นเหวินไฉ แต่ไม่รวมจื่อเฉินกับชิงเหอซึ่งต้องทำงานแล้ว
บ้านรองจึงได้รับข้าวหยาบเพียงครึ่งส่วน
คืนนั้น หลินซูเหนียงต้มโจ๊กใสจนมองเห็นก้นหม้อ แบ่งให้ลูกทั้งสามก่อน
ส่วนตนกับสามีดื่มเพียงน้ำอุ่น
จื่อเฉินไม่ยอมกิน เขาจะยกชามให้บิดา
เสิ่นเหวินซานดุเป็นครั้งแรก “กินเสีย”
“ท่านพ่อทำงานมาทั้งวัน”
“พ่อไม่หิว”
อันเป่าซึ่งมีผ้าพันหน้าผากอยู่ถอนหายใจ
คนบ้านนี้โกหกเรื่องหิวกันเก่งเหลือเกิน
นางใช้ช้อนตักโจ๊กในชามตนเองใส่ชามบิดา
“กินด้วยกัน”
เสิ่นเหวินซานกำลังจะปฏิเสธ เด็กน้อยก็จ้องเขม็ง
“พ่อโง่ไม่กิน อันเป่าไม่กิน”
“เหตุใดต้องเรียกพ่อว่าโง่อีกแล้ว”
“โง่”
“พ่อเพิ่งช่วยพี่สาวเจ้าไว้”
“ช้า”
คำเดียวแทงถูกจุดจนบุรุษหนุ่มเงียบ
อันเป่าไม่ได้คิดปลอบใจ
เขาช่วยไว้จริง แต่หากนางกับจื่อเฉินไม่ได้ยินแผนก่อน หากมารดาไม่พาชาวบ้านกลับมาและหากนางไม่ศีรษะแตก บิดาอาจรู้เรื่องเมื่อสัญญาถูกเตรียมไว้แล้ว
เขาปกป้องลูกช้าเกินไป
ความกตัญญูที่ไม่รู้ขอบเขตทำให้คนบ้านใหญ่กล้าตัดสินใจเรื่องชีวิตบุตรของเขาโดยไม่ต้องถาม
เสิ่นเหวินซานมองบุตรสาวตัวน้อย ก่อนก้มหน้ากินโจ๊กคำที่นางตักให้
“พ่อผิดเอง”
หลินซูเหนียงเงยหน้าขึ้น
เขากล่าวต่ออย่างยากลำบาก
“ข้าคิดเสมอว่าอดทนอีกเล็กน้อย ทุกคนจะอยู่ร่วมกันได้ ข้าคิดว่ามารดาเพียงลำเอียง แต่ไม่คิดว่านางจะตัดสินใจเรื่องชิงเหอโดยไม่บอกข้า”
“ท่านแม่อยากได้เงิน” หลินซูเหนียงตอบเสียงเบา “เงินกองกลางถูกส่งให้พี่ใหญ่กับอาเล็กเกือบทั้งหมด”
“พี่ใหญ่บอกว่าจะคืน”
“ท่านเชื่อหรือ”
คำถามตรงไปตรงมาทำให้เสิ่นเหวินซานชะงัก
ภรรยาไม่เคยถามเขาเช่นนี้
นางมักรับฟังและยอมทำตาม แม้ต้องลำบากเพียงใด แต่ครั้งนี้ความคิดจะขายบุตรสาวทำให้บางสิ่งในใจนางเปลี่ยนไป
“พี่ใหญ่เป็นคนรักษาคำพูด” เขาตอบ แต่เสียงไม่มั่นคง
อันเป่าเคาะช้อนกับชามเบา ๆ
“รองเท้าเก่า”
ทุกคนหันมองนาง เด็กน้อยชี้รองเท้าซึ่งลุงใหญ่มอบให้บิดา มันถูกซ่อมหลายครั้งและวางอยู่ตรงมุมห้อง
“พี่ใหญ่ให้”
จื่อเฉินเข้าใจความหมายจึงกล่าวว่า
“ลุงใหญ่ยืมเงินห้าตำลึง แต่ให้รองเท้าเก่าท่านพ่อหนึ่งคู่”
เสิ่นเหวินซานหน้าแดง “ของพี่น้องไม่ควรคิดเล็กคิดน้อย”
อันเป่าเอียงศีรษะ
“แล้วขายพี่สาว?”
บุรุษหนุ่มพูดไม่ออก เงินของพี่น้องไม่ควรคิดเล็กคิดน้อย แต่เมื่อกองกลางไม่พอ คนที่ถูกนำไปแลกเงินกลับเป็นบุตรของเขา
นี่คือผลของการไม่คิดบัญชีหรือไม่
อันเป่าไม่ได้ถามต่อ นางปล่อยให้คำถามทำงานอยู่ในใจบิดา
ผ่านไปครู่หนึ่ง เสิ่นเหวินซานจึงกล่าวว่า
“นับจากนี้ เงินที่ข้าหาได้ ข้าจะเก็บส่วนหนึ่งไว้ให้พวกเจ้า”
หลินซูเหนียงตกใจ “หากท่านแม่รู้…”
“ข้าจะยังส่งเข้ากองกลางตามเดิม แต่จะไม่ส่งทั้งหมด”
นี่เป็นก้าวใหญ่ที่สุดที่เขาเคยทำ
อันเป่าตาเป็นประกาย
ในที่สุด!
นางไม่ได้หวังให้บิดาแยกบ้านทันที เพราะรู้ว่ายังไม่มีเงิน ไม่มีที่ดินและไม่มีบ้านให้ไปอยู่ หากบุ่มบ่ามแยกตอนนี้ ครอบครัวอาจอดตายจริง ๆ
แต่การเก็บเงินส่วนตัวคือจุดเริ่มต้น
หากมีเงิน พวกเขาจะซื้อยาได้
ซื้ออาหารได้
และเตรียมรับมือวันที่ต้องออกจากบ้านใหญ่ได้
“เก็บที่ใด” จื่อเฉินถาม
เสิ่นเหวินซานมองไปรอบห้อง “ต้องหาที่ซ่อน”
อันเป่ายกมือขึ้นทันที
“อันเป่ารู้”
ทุกคนมองนางอย่างสงสัย เด็กน้อยลงจากเก้าอี้ เดินไปยังโอ่งน้ำเก่าตรงมุมห้อง แล้วล้วงมือเข้าไปในช่องแคบระหว่างฐานโอ่งกับผนัง นางดึงเศษผ้าออก เผยช่องว่างขนาดกำปั้นซึ่งมองจากด้านนอกไม่เห็น
จื่อเฉินเบิกตากว้าง “เจ้าพบเมื่อใด”
“คลานเล่น”
นั่นเป็นความจริง
นางพบตั้งแต่อายุยังไม่ถึงหนึ่งขวบ เพียงไม่เคยใช้เพราะรู้ว่าสิ่งของอาจชื้น
จึงต้องใส่ในกระบอกไม้หรือห่อให้แน่น
เสิ่นเหวินซานตรวจช่องนั้น ก่อนพยักหน้า
“ใช้ได้ แต่เงินต้องห่อด้วยผ้าน้ำมัน”
จื่อเฉินกล่าว “หากท่านย่าค้นห้องก็คงไม่พบ”
หลินซูเหนียงยังมีสีหน้ากังวล แต่มองผ้าพันแผลบนหน้าผากอันเป่ากับใบหน้าซีดของชิงเหอแล้วไม่ได้คัดค้าน คืนนั้น บิดานำเหรียญทองแดงสามอีแปะใส่กระบอกไม้เล็ก ซ่อนไว้ในช่องหลังโอ่ง
เงินเพียงสามอีแปะ
น้อยกว่าราคาไข่สองฟอง
น้อยกว่าขนมงาที่เสิ่นเหวินไฉกินในวันหนึ่ง
แต่มันเป็นเงินก้อนแรกที่บ้านรองกล้าเก็บไว้โดยไม่ส่งเข้ากองกลาง
อันเป่ายืนมองกระบอกไม้ถูกซ่อนไว้ หัวใจเต้นเร็วด้วยความตื่นเต้น
การแยกบ้านยังอยู่อีกไกล
ความร่ำรวยยิ่งไกลกว่า
แต่พวกเขาเริ่มเดินก้าวแรกแล้ว
วันรุ่งขึ้น สวี่กุ้ยฮวาไปหาแม่สื่อและบอกว่าบุตรชายยังไม่ยินยอม ขอเลื่อนเรื่องออกไปก่อน
แม่สื่อจึงยกข้อเสนออื่น
“บ้านจางไม่รีบ หากเด็กอายุเจ็ดขวบจะทำงานได้มากกว่า เวลานั้นอาจเพิ่มเงินแรกเข้าเป็นสามตำลึง”
ดวงตาสวี่กุ้ยฮวาเป็นประกาย
“อีกสองปีหรือ”
“ใช่ แต่หากต้องการให้บ้านจางจองตัวไว้ก่อน ต้องรับเงินมัดจำสองร้อยอีแปะ”
หญิงชราลังเลเพียงครู่เดียว
“ถ้าภายหลังไม่ส่งเด็กไปเล่า”
“ต้องคืนสองเท่า”
สวี่กุ้ยฮวาคำนวณอยู่ในใจ
อีกสองปีนานมาก บุตรชายคนรองอาจเปลี่ยนใจ เมื่อถึงเวลานั้นชิงเหอมีอายุเจ็ดขวบ กินอาหารในบ้านไปอีกสองปี การส่งออกไปย่อมสมควรยิ่งกว่าเดิม
นางรับถุงเงินมัดจำจากแม่สื่ออย่างลับ ๆ แล้วประทับลายนิ้วมือในฐานะย่าของเด็ก โดยไม่ได้บอกสามีกับบุตรชาย
ไม่มีผู้ใดรู้เรื่องนี้
นอกจากอันเป่า
เด็กน้อยตามท่านย่าออกมาเพราะเห็นนางมีท่าทางลับล่อ แล้วแอบอยู่หลังรั้วไผ่ตลอดการสนทนา
เมื่อเห็นถุงเงินสองร้อยอีแปะถูกซ่อนในอกเสื้อหญิงชรา ดวงตาของอันเป่าเย็นลง
ท่านย่ายังไม่ยอมแพ้
นางเพียงเลื่อนแผนออกไปอีกสองปี
หากบ้านจางจ่ายเงินมัดจำแล้ว เรื่องนี้จะไม่จบง่าย ๆ ต่อให้บิดาปฏิเสธในภายหลัง พวกเขาต้องคืนเงินสี่ร้อยอีแปะ
เงินมัดจำย่อมถูกใช้หมดก่อนถึงเวลานั้นอย่างแน่นอน
นี่คือกับดัก
อันเป่ายังไม่สามารถแย่งสัญญาหรือถุงเงินมาได้ นางจึงจดจำใบหน้าของแม่สื่อ สถานที่สนทนา จำนวนเงินและถ้อยคำทุกคำไว้
จากนั้นจึงกลับไปหาแผ่นไม้บัญชีหนี้
นางวาดวงกลมเล็กสองวง ก่อนขีดเส้นล้อมรอบเป็นกรอบสี่เหลี่ยม หมายถึงเงินมัดจำสองร้อยอีแปะและสัญญาลับ
จื่อเฉินเห็นภาพแล้วถามความหมาย
อันเป่าไม่ได้ปิดบัง นางเล่าสิ่งที่ได้ยินด้วยประโยคสั้น ๆ
ใบหน้าเด็กชายค่อย ๆ ซีดลง
“ท่านย่ายังรับเงินมาแล้วหรือ”
“ใช่”
“ต้องบอกท่านพ่อ”
อันเป่าส่ายหน้า
“ยังไม่บอก”
“เหตุใด”
“เงินอยู่ไหนไม่รู้ สัญญาอยู่ไหนไม่รู้ พูดแล้วท่านย่าปฏิเสธ”
จื่อเฉินมองน้องสาวอย่างตกตะลึงเล็กน้อย
คำพูดนี้เป็นเหตุเป็นผลเกินเด็กสองขวบ แต่อันเป่ารีบหยิบกิ่งไม้มาเล่น แล้วพูดต่อแบบตะกุกตะกักเพื่อกลบเกลื่อน
“ต้องหา…แล้วบอก”
เด็กชายพยักหน้า
“เช่นนั้นเราต้องหาหลักฐาน”
“ใช่”
ทั้งสองนำแผ่นไม้กลับไปซ่อน แล้วตกลงว่าจะจับตาดูท่านย่าต่อไป
อันเป่ารู้ว่าตนยังไม่ชนะ นางเพียงทำให้การขายพี่สาวถูกเลื่อนออกไปและทำให้บิดาเริ่มเก็บเงินส่วนตัว ศัตรูยังคงอยู่ใต้หลังคาเดียวกัน สัญญามัดจำยังคงมีผล
ส่วนชิงเหอยังไม่รู้ว่า ชีวิตของตนถูกจองไว้ในราคาเพียงสองร้อยอีแปะ
อันเป่าเลือกไม่บอกพี่สาวในเวลานี้ เพราะไม่ต้องการให้นางหวาดกลัวตลอดสองปี นางกับจื่อเฉินจะหาทางแก้ปัญหาก่อนถึงกำหนด
หากจำเป็น พวกเขาจะเก็บเงินสี่ร้อยอีแปะมาคืนเอง หากหาเงินไม่ทัน พวกเขาจะเปิดโปงสัญญาต่อหน้าหัวหน้าหมู่บ้าน และหากบ้านจางส่งคนมารับตัวโดยใช้กำลัง
อันเป่าจะทำให้คนทั้งตำบลรู้ว่า บ้านนั้นซื้อเด็กโดยที่บิดามารดาไม่ยินยอม
เด็กสองขวบยังไม่มีอำนาจ แต่มีหู มีตา มีความทรงจำและมีเวลาอีกสองปี
คนบ้านใหญ่อาจคิดว่าเรื่องนี้ถูกฝังไว้เรียบร้อยแล้ว
พวกเขาคิดผิด
หนี้ทุกก้อนที่เกี่ยวข้องกับคนซึ่งอันเป่ารัก ไม่เคยถูกฝังอย่างแท้จริง มันเพียงนอนรออยู่ใต้กองฟืน เช่นเดียวกับแผ่นไม้บัญชีหนี้ รอวันที่มือเล็กของนางแข็งแรงพอจะขุดมันขึ้นมา แล้วโยนกลับใส่หน้าผู้กระทำทีละชิ้น