3 - เจ้ายิ่ง

3 - เจ้ายิ่ง

“เจ้ายิ่งครับ เจ้าเหนือหัวมาครับ”

ชายชราวัยเกือบเจ็ดสิบแต่ยังแข็งแรงแทบกระเด้งตัวลุกออกจากเก้าอี้ไม้เพื่อลงไปต้อนรับหลานชายเพียงคนเดียว ที่ได้เจอหน้านับครั้งได้ตั้งแต่กลับมารู้จักกัน แต่ต้องชะงักตัวหยุดไว้ก่อนเพราะไม่งั้นจะดูเสียหน้าจนเกินงาม คิดได้ดังนั้นจึงนั่งลงตามเดิมรอจนหลานชายเดินมาหาแทน

คนชรานั่งอมยิ้มอย่างภูมิใจเมื่อนึกถึงหลานชายเพียงคนเดียว ทายาทสืบสายสกุล เหนือหัวเป็นคนร่างสูงใหญ่สมเป็นลูกหลานของตระกูลเมืองวงศ์สิงห์นับสืบเชื้อสายได้จากแม่ทัพหัวเมือง ผิวเข้มผิดไปจากคนเมืองเหนือ หากแต่ใบหน้ากลับมีเค้าของฝ่ายแม่ซึ่งเป็นขาวไทใหญ่รัฐฉาน

เหนือหัวเดินขึ้นบันไดเรือนคุ้มเจ้ายิ่งเมือง ซึ่งแทบจะเหลือเป็นคุ้มสุดท้ายที่ยังเหลือมีคนอาศัยอยู่ เพราะปัจจุบันถ้าไม่เป็นศูนย์อนุรักษ์ก็ขายให้กับพวกนายทุนเพื่อทำโรงแรม อย่างที่เขากำลังกว้านซื้ออยู่หลายคุ้ม

ดวงตาคมกล้าสีนิลเพ่งมองชายชรานั่งอยู่บนเก้าอี้ไม้มะค่าลงรัก[1]ทองตัวใหญ่กลางเรือน มือหนึ่งจับหัวไม้เท้าทำจากไม้สักฉลุลายปลายหัวเป็นเงินแท้ตั้งตรงลงบนพื้นเรือนไม้สักทั้งหลัง

เขาเดินเข้าไปใกล้แล้วนั่งลงที่เก้าอี้ไม้ตัวถัดมาดวงตาคมกล้ายังจ้องชายแก่ซึ่งโดยศักดิ์แล้วคือคุณปู่ของเขา แต่เขาไม่เคยทำความเคารพเพราะในใจยังไม่นับถือชายผู้นี้มากพอ

“หลานมีเรื่องอะไรหรือเปล่า”

เจ้ายิ่งเอ่ยถามแม้ว่าสะดุ้งในใจทุกครั้งที่เห็นหลานชายไม่เคยยกมือไหว้ แต่ด้วยความรู้สึกผิดที่เคยกระทำต่อลูกและหลานชาย จึงจำต้องกล้ำกลืนเงียบเสียงไว้ทำไม่รู้ไม่เห็น

“ผมอยากรู้เรื่องพ่อเลี้ยงนฤนารทและภรรยาหม้าย”

“เหนือ ถามเรื่องพ่อเลี้ยงขึ้นมาเพราะอะไร เขาตายไปเกือบปีแล้ว หรือว่าหลานชอบภรรยาของพ่อเลี้ยง แม้ว่าแม่เลี้ยงเป็นหญิงงาม เป็นแม่หญิงที่เพียบพร้อม แต่เมืองนี้มีผู้หญิงสวยอีกมากให้หลานได้เลือก”

เหนือหัวเอียงศีรษะไปทางขวาพร้อมยกขานั่งไขว้ห้าง ข้อศอกเท้าพนักเท้าแขน หางตาเหลือบมองเด็กในเรือนกำลังวางแก้วน้ำใบเตย รอจนกระทั่งเด็กถอยห่างออกไปจึงค่อยหันกลับไปมองปู่ตรง ๆ

“ผมจะเลือกใคร นั่นมันสิทธิ์ของผม ปู่ได้เกือบทำลายสิทธิ์ของพ่อไปแล้วครั้งหนึ่ง จนพ่อต้องหนีไปเป็นแพทย์อาสาในหุบเขา และปู่เองก็ไม่ทันได้ดูใจก่อนพ่อเสียชีวิตลงด้วยซ้ำ หรือว่าปู่ยังต้องการให้เป็นอย่างนั้นอีกครั้ง”

เจ้ายิ่งเงียบกริบแสร้งหยิบน้ำมือสั่นเล็กน้อยขึ้นจิบ เจ้าหลานชายคนนี้เป็นคนโผงผางเหมือนตัวเขาเองในสมัยหนุ่ม ทั้งยังหยิ่งยโสยิ่งกว่าเสียอีก คงเพราะสายเลือดของสองชาติ ทั้งฝั่งพ่อสืบเชื้อสายยาวนานจากสมัยล้านนา และยังฝั่งแม่ชาวไทใหญ่ไม่ธรรมดานับเชื้อสายลงจากตั้งแต่ช่วงกลางรัฐฉาน  เหลือบตาไม่กล้ามองตรงไปยังหลานชายในชุดสูททันสมัยสีเข้มดูมีอารยชน หากแต่บุคลิกกลับตรงข้าม

“พ่อเลี้ยงนฤนารทเป็นพวกคนจีนต้นตระกูลเข้ามาค้าขายยังเมืองนี้ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ห้า กระทั่งขยายกิจการใหญ่โตร่ำรวย แต่ที่คนเขาเรียกแกว่าพ่อเลี้ยงไม่ใช่เถ้าแก่ก็คงเพราะแกมีปางไม้และหม่อนไหม แต่ปัจจุบันไม่มีปางไม้แล้ว”

“แล้วหม่อนไหม?”

“กลายเป็นของแม่เลี้ยงคนใหม่ ชื่อดวงฤทัย อินราชา เป็นลูกนอกสมรสจากภรรยาคนที่สองของชุมแสง อินราชา นี่แกอยากรู้ละเอียดขนาดนี้เลยเหรอหลานชาย”

“ผมว่าปู่ไม่มีสิทธิ์ถาม ยังไงผมก็เป็นต่อในทุกเรื่อง”

“ปู่ไม่แน่ใจว่าหม่อนไหมตอนนี้สภาพเป็นยังไงบ้างถ้าแกต้องการหม่อนไหมนั่น แต่ที่แน่ ๆ เมื่อพ่อเลี้ยงนฤนารทเสียชีวิตลงเขาทิ้งมรดกทั้งหมดไว้ให้ลูกชายคนเดียวคือ นฤเบศร์ ยกเว้นหม่อนไหมและเงินก้อนหนึ่งไม่มากนักให้กับดวงฤทัย”

เจ้ายิ่งหยุดพักดื่มน้ำชำเลืองมองหลานชายที่แม้ว่ามองไปทางอื่นแต่เขามองออกว่าเจ้าเหนือหัวนั่นตั้งใจฟังเรื่องราวของพ่อเลี้ยงคนนี้อย่างยิ่ง

“แล้วทำไมพ่อเลี้ยงนฤนารทถึงเสียชีวิต”

“พ่อเลี้ยงนฤนารทแก่มากแล้ว ตอนที่แกแต่งงานใหม่คนในจังหวัดต่างพูดกันหนาหูว่าแกคงแต่งเพราะดวงฤทัยเป็นคนสวย แกคงต้องการทำให้ตัวเองกระชุ่มกระชวยขึ้นมาบ้าง หรืออาจโดนแม่เลี้ยงหลอกให้แต่งงานด้วยเพราะเงิน ใคร ๆ เขาลือกันว่าบ้านอินราชาตกต่ำจนเงินทองขัดสน ชุมแสงเรียกร้องสินสอดก้อนใหญ่มากโขทีเดียวและพ่อเลี้ยงยอมจ่าย ปู่คาดว่าแม่เลี้ยงดวงฤทัยเองคงไม่ได้จับสินสอดของตัวเองเป็นแน่”

เหนือหัวขบกรามแน่นเมื่อนึกภาพเด็กสาวคนนั้นนอนระทวยให้คนแก่คราวพ่อชื่นชม มือเหี่ยวคงได้เชยชมร่างงดงามไปทั่วตัวจนหนำใจ

“แต่พอแต่งไปไม่นาน คนเขาลือกันว่าทั้งคู่แยกห้องนอนกันตั้งแต่คืนแรก แม่เลี้ยงทำตัวดีเสมอต้นเสมอปลาย ไม่มีใครเคยเห็นว่าแม่เลี้ยงแสดงกิริยามารยาทอย่างเด็กสาวอีกเลย  ทั้งที่เธอแต่งงานตั้งแต่อายุน้อย สิบแปดปีเท่านั้น ดูแลบ้านอย่างดีไม่ขาดตกบกพร่อง ไม่ว่าออกงานกับพ่อเลี้ยง จัดงานเลี้ยงที่บ้าน ปู่เองเคยไปครั้งหนึ่ง อาหารขันโตกรสชาติดีดั่งชาววัง และวิจิตรงดงาม น่าเสียดายที่เธอต้องกลายเป็นหม้ายแต่ยังสาว”

“แล้วคุ้มเจ้าจอมอิน?”

“คุ้มเจ้าจอมอินเดิมเป็นคุ้มของเจ้าจอมสมัยตั้งแต่รุ่นท่านปู่ของเจ้าหญิงแสงฉาย ซึ่งเป็นเจ้าย่าของดวงฤทัย อันที่จริงบ้านนี้แม่ของดวงฤทัยเขาเติบโตมากับเจ้าหญิงแสงฉายนะ คงได้รับการถ่ายทอดฝีมือดั่งเดิมของล้านนามาบ้าง ชุมแสงลูกของเจ้าหญิงแสงฉายได้แต่งกับพิศดุจดาว เรื่องมันยาวมากนะหลานจะฟังต่อจริง ๆ หรือ?”

เหนือหัวไม่ตอบเพียงแต่พยักหน้ารับใบหน้าจริงจังจนเจ้ายิ่งจำต้องเล่าต่อ

“พิศดุจดาวน่ะชอบพ่อเรามาก เกือบได้เกี่ยวดองกันแล้ว แต่ชุมแสงชิงตัดหน้าไปสู่ขอเสียก่อน แล้วทางนั้นก็ตกลง พิศดุจดาวเลยจำใจต้องแต่งกับชุมแสง มีลูกด้วยกันสองคนชื่อพฤกษ์และพราวพิลาศ ส่วนแม่ของดวงฤทัยปู่เองก็จำชื่อไม่ได้ มันนานมากแล้ว เป็นเด็กในบ้านชื่นชอบชุมแสงเป็นทุนเดิมจึงจำยอมเป็นภรรยาน้อย แต่ก็ถือว่าชุมแสงเองให้เกียรติไม่น้อย  ยอมยกคุ้มเจ้าจอมอินให้แม่ลูกเขาได้อยู่แยกจากบ้านใหญ่ กระทั่งเสียชีวิตลงคุ้มจึงตกเป็นของฝั่งภรรยาน้อยเขา เรื่องมันก็มีเพียงเท่านี้ หลานอยากจะถามอะไรอีกไหม”

เหนือหัวลุกขึ้นยืนใบหน้าเรียบเฉียบ มือขยับสาบเสื้อก้มศีรษะลงมองผู้เป็นปู่

“ผมน่าจะมาถามปู่ตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องเสียเวลา”

เจ้ายิ่งมองหลานชายที่หันควับก้าวเท้ายาวเตรียมลงจากบันไดบ้าน จึงรีบผุดลุกขึ้นจากเก้าอี้ไม้ตัวยาว ใช้ไม้เท้าพยุงร่างโดยมีคนรับใช้ชายคนสนิทเดินตามไม่ห่าง

“เหนือหัว!”

ร่างสูงชะงักเอี้ยวหน้ากลับมามองนิ่ง ก่อนหันกลับเดินลงบันไดไปไม่เอ่ยตอบสิ่งใดหลังจากได้ยินสิ่งที่ปู่เอ่ยเตือน

“ดวงฤทัยเขาเป็นแม่หม้ายของบ้านสินธุเจริญพาณิช หลานต้องคิดให้รอบคอบ ยังไงเธอก็เป็นหญิงสาวที่มีมลทินไปแล้ว”

เหนือหัวเบือนหน้ากลับก้าวลงเรือนไปอย่างเย็นชา ทิ้งให้ผู้เป็นปู่มองตามอย่างห่วงใยและร้อนรนด้วยความกลัวว่าเหนือหัวจะคิดจริงจังกับแม่หม้ายสาว

[1] งานลงรักปิดทอง ศิลปหัตถกรรมของไทยประเภทช่างรัก