May Anime Ba Na Batay Sa Burol Ng Patay?

Madalas akong bumabalik sa unang taludtod ng isang pirasong pampanitikan na tunay na gumulat sa modernong tula: ang seksyong ‘The Burial of the Dead’—na isinulat ni T. S. Eliot at bahagi ng mas malawak niyang obra na ‘The Waste Land’ na nailathala noong 1922. Sa tagpuang iyon nagsimula ang buong himig ng pagkawalang-katiyakan, mula sa siklo ng panahon hanggang sa pagliitim ng pag-asa; kilala ang unang linya na "April is the cruellest month" bilang isang pintig ng panibagong pananaw sa tradisyonal na romantisismo. Nagtataka ako kung bakit ang pagsasalin sa Filipino—na kadalasang tinatawag na ‘Burol ng Patay’ sa ilang antolohiya—ay nagdudulot ng ganitong malamig ngunit malalim na damdamin. Hindi lang ito historikal na piraso; isang kaleidoscope ng mitolohiya, relihiyon, at personal na pagkawasak. Sa mga panahon kapag naghahanap ako ng tula na magugulo ang isip ko sa mabuting paraan, palagi kong binabalik ang seksyong ito—parang lumang kaibigan na puno ng hiwaga at aral.

Wow, ang 'Patay Gutom' ay talagang kapana-panabik na tema na maaring pag-ugatan ng maraming kwento! Tulad ng ibang mga sikat na anime at komiks, nagiging masigla rin ang fanfiction community para dito. Nagkaroon ako ng pagkakataon makabasa ng ilang fanfics na sinubukang galugarin ang mga karakter at kanilang mga kwento sa mga bagong paraan. Isang sikat na fanfic na tumatak sa akin ay tungkol sa mga hindi nailahad na araw ng mga bida sa kwento. Madalas itong magdala ng mga bagong perspektibo at mas malalim na pagtingin sa mga karakter, at talagang nakaka-engganyo na makita ang kanilang mga pakikipagsapalaran sa ibang ilaw. Isang mabuting lugar para maghanap ng ganitong klaseng nilalaman ay ang archiveofourown.org o fanfiction.net. Doon, makikita mo ang iba't ibang kwento na isinulat ng iba pang mga tagahanga. Kadalasan, makikita mo rin ang iba't ibang genre at tono, mula sa komedyang kwento hanggang sa mas seryoso at dramatikong mga plotline. Ang mga fanfics ay hindi lang puro kwento; minsan, binibigyan din nito ng boses ang mga tagahanga na maaaring hindi lumabas sa orihinal na materyal. Kaya kung naghahanap ka ng mas malalim na karanasan sa 'Patay Gutom', huwag kalimutang tingnan ang fanfiction. Isang bagay na nagustuhan ko, halimbawa, ay kung paano ang mga tagahanga ay lumalampas sa mga limitasyon ng kwento at sinasalamin ang kanilang imahinasyon. May mga kwento rin na umiikot sa mga side characters na hindi masyadong napapansin, kaya lumalabas na mayaman ang mundo ng 'Patay Gutom'. Sa katunayan, makikita mo na maaaring mas lumalim pa ang kadalubhasaan at pagkakaunawaan ng mga karakter sa mga fanfics. Kung mapapalad ka, makikita mo rin ang ilang mga crossover stories na talagang nakakatuwa! Ang paghahanap ng mga kwentong ito ay maaaring isang masaya at nakakabighaning karanasan! Sa huli, subukan mong magbasa, at baka matuklasan mo ang isang kwento na tumatama sa iyong puso at nagdadala sa'yo sa ibang mundo!

Sa mundo ng mga kwento, ang tema ng sukob sa patay ay kasing dami ng bituin sa langit. Isang popular na pananaw ay ang teoryang ‘Restless Spirit’ kung saan pinaniniwalaan na ang mga kaluluwa ng mga namatay ay naiwan sa mundo dahil sa mga unfinished business o di natapos na mga bagay sa kanilang buhay. Madalas itong makikita sa mga kwentong katatakutan at anime tulad ng ‘Kyoukai no Kanata’, kung saan may mga karakter na may mga alalahanin sa kanilang nakaraan. Ang mga ganitong kwento ay tumutukoy sa emosyonal na pag-ugnay ng mga tao sa mga nawalang mahal sa buhay, na nagiging daan upang mangyari ang mga supernatural na pangyayari. Para sa akin, ang ideyang ito ay kumakatawan sa ating natural na takot sa hindi natapos na mga gawain o mga pangarap na hindi naabot. Isang ibang pananaw naman ay ang teoryang ‘Cyclic Existence’. Ito ay karaniwang nakabatay sa mga paniniwala mula sa mga tradisyonal na relihiyon na nag-uugnay sa reincarnation. Dito, ang mga patay ay hindi tunay na naglalaho, kundi muling ipinapanganak sa ibang anyo. Ang ideyang ito ay nagbibigay liwanag sa notion na ang bawat kamatayan ay isang simula, hindi katapusan. Ang bahagi ng mga anime tulad ng ‘Death Parade’ ay nagpapakita ng konseptong ito, kung saan ang mga kaluluwa ay sinusuri bago ipadala sa susunod na yugto ng kanilang pag-iral. Ang ganitong klase ng kwento ay nagtuturo sa atin na may halaga ang bawat buhay, hindi lamang sa isang puntong diwa ng kamatayan kundi pati na rin sa mga susunod na pag-iral. Sa isang mas simpleng pananaw, marami ang naniniwala na ang sukob sa patay ay nagmumula sa ating mga pag-aalala sa mga bagay tulad ng kahiligan at ang hindi pagkakaalam sa kung ano ang mangyayari sa atin sa susunod na yugtong ating paglalakbay. Isang magandang halimbawa iyon sa mga kwentong horror, tulad ng mga lumang kwentong bayan na madalas tayong ipinakilala noong bata pa tayo. Ang mga kwentong ito ay nagsisilbing paalala na lahat tayo ay may kinalaman sa cycle ng buhay, at kung ano mang mangyari, ang tunay na essence ng ating paglalakbay ay nagmumula sa ating mga alaala at karanasan.

Tila ba ang pinaka-matibay na teorya tungkol sa ‘Burol ng Patay’ ay yung nagsasabing hindi ito simpleng lugar kundi isang uri ng purgatoryong nabuo mula sa kolektibong alaala at pasakit ng mga nasawi. Nakikita ko ito bilang isang emosyonal na ecosystem: bawat lapak ng lupa, bawat bitak sa lapida at paulit-ulit na mga anino ay representasyon ng hindi natapos na kwento. Sa maraming eksena, may mga tauhan na biglang nakakaramdam ng deja vu o nakakakita ng mga bagay na tila pamilyar — malinaw na sinasabi ng naratibo na may memorya ang lugar na iyon. May mga palatandaan din: paulit-ulit ang motifs tulad ng mga sirang relo, mga puting paru-paro, at mga pangalan na nawawala sa listahan kapag nagiging komportable na ang isang karakter. Para sa akin, ang pinaka-malakas na ebidensya ay kapag nagkakaiba-iba ang topograpiya depende sa mga emosyong nararamdaman ng mga karakter — parang buhay ang lupa at nag-react ito sa pananabik, pagdadalamhati, o pagtatangka ng mga buhay na ayusin ang kanilang mga kasalanan. Hindi lang ito horror set-piece; ito ay moral arena. Personal na iniisip ko na ang teoryang ito ang tumitimo dahil nag-uugnay ito ng lore sa theme ng healing at guilt. Mas masakit kaysa sa simpleng jump scares: hinihingi nito sa audience na magmuni-muni tungkol sa kung paano ang kolektibong kalungkutan ay nagiging isang lugar, at kung paano natin haharapin yung mga multo natin.

Pagdating sa mga tradisyon at paniniwala tungkol sa mga patay, isa sa mga pinaka-nababahala sa akin ay ang pag-alam kung ano ang mga bawal. Tuwing nag-uusap kami ng pamilya at mga kaibigan tungkol sa mga seremonya ng pammatay ng aming mga ninuno, lagi akong nakikinig ng mabuti sa mga tradisyunal na mga panuntunan. Halimbawa, ang pagsusuot ng pula sa mga seremonya ng burol ay kadalasang ipinagbabawal dahil sa simbolismo nito na maaaring sabihin na nagdiriwang ka sa halip na nagluluksa. Isa pang halimbawa ay ang pag-iwas sa pagkain sa mga ganitong okasyon, bilang palatandaan ng paggalang. Ang mga ito ay hindi simpleng tradisyon; ito’y may malalim na ugat sa kultura at espirituwal na paniniwala, kaya mahalagang lumalim sa mga kultural na ito upang maunawaan ang kahalagahan ng mga ito. Iba't ibang kultura, iba't ibang bawal! Sabihin na nating isang masayang pagkakataon sa isang kainan kasama ang mga kaibigan matapos ang isang mahalagang paglilibing. Agad na napansin ang hindi paglipat ng mga daliri sa mga pagkaing nahahawakan; isa itong hindi sinasadyang paglabag sa mga cultural norms. Sa tuwing nag-aanyaya ako ng mga kaibigan sa aming bahay, lagi akong maingat sa mga gawi. Kung ang isang taong nakakulong sa mga pamahiin ay nag-aalala, ang ganoong mga sensitibong sitwasyon ay kayamanan sa pag-unawa ng mga tradisyonal na halaga at aplikabong respeto. Sa isang halimbawa, isang kasamahan sa paaralan ang nagbahagi ng tungkol sa kanyang lolo na namatay. Nabanggit niya na ang kanyang pamilya ay hindi pinapayagang magsuot ng itim sa kanilang mga funeral. Ito ay dahil sa kanilang paniniwala na sa halip na maging mausok at malungkot, mas mainam na ipagdiwang ang buhay ng namatay. Ang mga ganitong paniniwala ay maaaring maging magkakaiba, ngunit sila’y nagbibigay ng liwanag sa ating mga relasyon at pag-unawa sa buhay. Para sa akin, ang pag-alam sa mga bawal sa patay ay hindi lamang nakatunghay na pagsunod sa mga tradisyon. Ito ay isang paraan para ipakita ang ating paggalang sa mga namatay at sa kanilang mga paborito. Sa mga seremonya, ang pag-unawa sa mga bawal at mga tradisyong ito ay nagiging mahalaga, dahil nagbibigay ito ng mas malalim na kabuluhan sa ating mga aksyon. Napagtanto ko na ang bawat kultura ay may kanya-kanyang istilo sa pagharap sa kamatayan, at ang mga bawal ay nagsisilbing tulay upang mas maging maayos ang pag-unawa at pakikisalamuha sa mga ito.