Anong Mga Pelikula Ang May Subersibong Mensahe?

Sa totoo lang, ang mga pelikula na may subersibong mensahe ay kadalasang nagbibigay-ilaw sa mga isyu sa lipunan na malapit sa ating mga puso. Isang magandang halimbawa ay ang 'Fight Club'. Ang pelikulang ito ay hindi lang tungkol sa pagsisira ng mga bagay; talagang kinikilala nito ang pagkabulok ng mga modernong kalalakihan at ang pagkawala ng kanilang identidad sa napakaburges na lipunan. Ang mga ideya ng pagkakawala at pag-aalsa na nakapaloob dito ay talagang nakaka-inspire, habang pinapakita ang mga kahirapan ng buhay sa ilalim ng sistemang ito. Minsan, naiisip ko kung gaano kahalaga ang mga mensahe sa mga ganitong pelikula. Mas marami tayong natutunan mula sa mga metaphor na ginagamit nila, kaysa kung nagkukuwento lang sila ng mga masayang kwento tungkol sa buhay. Ang mga subersibong tema na nakapaloob sa mga ito ay nagbibigay-diin sa lupaing hindi natin nakikita sa ating araw-araw na buhay.

Isipin mo rin ang 'V for Vendetta.' Ang palabas na ito, batay sa graphic novel, ay isang matinding komentaryo sa awtoritaryanismo at ang kakayahan ng indibidwal na lumaban para sa kanyang prinsipyo. Nakatutuwang isipin na kahit na sa maraming dekada ang nakalilipas ay patuloy pa rin ang mensahe nito sa kasalukuyan. Sa pamamagitan ng kwento ni V, nakikita natin ang halaga ng pagkakaroon ng tinig sa isang mundo na puno ng censorship. Ang pagkilos at pagpapakita ng mga ideyal tungkol sa kalayaan ay talagang nagdadala ng pag-asa at inspirasyon, na maaaring mag-udyok sa mga tao na ‘mag-claim’ ng kanilang karapatan, kahit sa mga pinakamahirap na sitwasyon.

Isang higit pang halimbawa na nagugustuhan ko ay ang 'The Matrix'. Lahat tayo ay tila narito na nakabarak sa ilang masalimuot na katanungan tungkol sa realidad. While ito ay tila isang science fiction na kwento tungkol sa mga robot at neon lights, sa ilalim nito, maraming madalas na tanong ang lumalabas patungkol sa kalayaan ng isip laban sa pagsisiksik ng mga system. Parang sinasabi lang nito na ang pagkilala sa ating realidad at ang pag-alis dito ay mahirap, ngunit hindi imposible. Kaya’t tuwing pinapanood ko ito, naisip ko kung gaano katotoo ang mga mensahe na maari ring umangkop sa ating mga personal na sitwasyon sa buhay. Ang halumigmig ng pagkakaiba ng realidad o ilusyon ay tila napakabilis, at doon ko nakikita ang kahalagahan ng pagguniguni sa ating sariling mga pinagmulan. Ngayon, bawat ulit kong mapanood ang mga pelikulang ito, parang nandiyan ako sa gitna ng laban: laban para sa katotohanan at kalayaan.

Maraming mga pelikula ang naglalaman ng subersibong mensahe, isa na rito ang 'The Hunger Games'. Ang idea na ang mga mahihirap ay pinahihirapan at pinalalabas sa isang larangan upang magsagawa ng brutal na laban ay tila kumakatawan sa mga tunay na pagkakataon ng lipunan natin. Isang simbolismo ito ng mga pakikibaka ng mga tao laban sa kalupitan ng mga institusyon. Kumakalat ito sa hanay ng mga kabataan at ang kaganapan ay nakatulong upang gisingin ang kanilang mga damdamin at isipan. Naiisip ko na sa kabila ng kanilang hikbi sa mga sandaling iyon, ang takot at babala na dala nito ay nananatili.

Lumangoy sa mundo ng mga pelikula at tiyak na makikita mo ang mga subersibong mensahe na kumakatok sa pinto ng ating kamalayan. Halos anumang gawin mo, ang mga pelikula tulad ng 'A Clockwork Orange' ay kusang nagbibigay ng punto sa mga nagdidikta ng morality, kung paano ang violence at kalupitan ay parang mga bahagi na ng ating mga lifeline sa lipunan. Basta ang mga karakter na ginagampanan dito ay tila naliligaw na ng landas, nagpapakita na walang kasiguraduhan sa ating mga aksyon. Parang sinasabi ng pelikula na kahit anong uri ng relasyon may kamalian, ngunit ang pagsasaayos ng mga ito ay isang hamon.

Nasa kabilang dako naman, mayroon tayong 'Parasite' na sa simpleng sabayang kwento, nakaka-expose ito ng mga maladaptive social dynamics. Lahat ay umiinog sa isyu ng hindi pagkakapantay-pantay sa yaman, kaya't ang pagtanggap ng ating mga pagkakataon sa buhay ay nagiging isang subersibong mensahe. Sa tuwing pinapanood ko ito, bumabagsak ang akin puso dahil sa tunay na sitwasyon ng mga taong walang pinag-aralan na nagtatrabaho para maiangat ang kanilang mga sarili, habang iniiwasan ang mga problema ng mga nakakaangat. Ang mga layer na inihahain ng kwentong ito ay hanggang ngayon, parang isang palaisipan na nagsisilbing kasangkapan upang sama-samang pag-isipan natin ang ating nasaan, sino tayo, at anong mata ang ginagamit natin sa sitwasyong ito.

Isang bagay na pakikinggan ko na talagang laging nasasagi ang aking damdamin ay ang 'Schindler's List.' Ang mga salitang sinabi dito ay hindi lang isang tadhana ng kasaysayan kundi mga alamat na may dahilan, pumapasok tayo sa ating mga puso at nahihirapang magsalita hinggil sa trahedyang infantil na idinulot ng digmaan. Nakaugresso ito sa mga sugat ng nakaraan at sinasaksihan ang ligaya at pagluha sa iisang screen. Palagi akong humahanga sa likha ng ganitong bahagi ng ating kasaysayan dahil sa kanyang husay sa pag-arte at kahulugan ng mga mensahe: kung paano ang tao sa kabila ng takot at hirap ng kabuhay ay nagiging ilaw sa kalooban ng iba.

At sa mga drama o drama-thrillers na katulad ng 'Snowpiercer', kung saan mga people’s uprising ang theme, pinapakita kung paano ang mga hamon laban sa sistema ay palaging naroon, parang imahe ito ng ating sariling mundo at mga laban. Parang hinahamon ng mga ganitong uri ng pelikula ang mga nanonood na muling pag-isipan ang kanilang dating mga paniniwala sa lipunan. Sa kabuuan, nakakahanga ang mga istorya na mayroong subersibong mensahe, dahil ginagamit ito sa upang magbigay-alam sa mga isyu at mga hamon na ating ginagampanan sa kasalukuyan.