เวลาที่อยากได้ไฟล์ PDF แบบถูกกฎหมาย ก่อนอื่นฉันมองหาว่าต้นฉบับนั้นอยู่ในสถานะลิขสิทธิ์อย่างไร — ถ้าเป็นงานที่หมดลิขสิทธิ์แล้วมักจะมีให้ดาวน์โหลดฟรีจากแหล่งสาธารณะ ตัวอย่างที่เคยเจอคือบางผลงานคลาสสิกอย่าง 'The Seagull' มีสำเนาดิจิทัลจากหอสมุดหรือเว็บไซต์เก็บถาวรที่ให้ดาวน์โหลดได้
เมื่อสืบดูจากคลังงานคลาสสิกบางแห่งแล้ว มักจะมีเวอร์ชันภาษาเดิมหรือคำแปลเก่าที่เข้าสู่สาธารณสมบัติให้ดาวน์โหลดในรูปแบบ PDF ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย บางแหล่งยังมีสำเนาสแกนที่เก่าพอจนอ่านเพื่อการศึกษาได้ไม่ติดปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์
เคยลองหาหนังสือ 'นางนวล' ในรูปแบบ PDF ฟรีเหมือนกันนะ ตอนนั้นเพิ่งจบเรื่อง 'The Little Prince' แล้วอยากอ่านอะไรที่คล้ายๆ กัน เลยเจอเว็บไซต์ที่ชื่อว่า Open Library (openlibrary.org) ซึ่งเป็นโครงการดิจิทัไลเบรอรี่ที่ไม่แสวงหากำไร มีหนังสือทั้งเก่าและใหม่ให้อ่านฟรีแบบถูกกฎหมาย
เว็บนี้ปลอดภัยเพราะเป็นระบบที่บริหารโดย Internet Archive แถมใช้งานง่ายมาก แค่พิมพ์ชื่อหนังสือในช่องค้นหาแล้วเลือกฟอร์แมต PDF จากนั้นก็กด Borrow เพื่อยืมอ่านได้ทันที ไม่ต้องกรอกข้อมูลส่วนตัวอะไรเยอะแยะ นอกจาก 'นางนวล' แล้วยังมีวรรณกรรมคลาสสิกอีกเพียบแบบไม่มีโฆษณาแอบแฝง
รู้สึกว่าถ้าเป็นหนังสือที่หาอ่านยากแบบนี้ การใช้แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือสำคัญมาก เพราะบางทีไฟล์ PDF จากเว็บอื่นอาจมีไวรัสแถมมากับลิงก์ดาวน์โหลด