เขาคิชกุฏจันทบุรี

เมื่อได้ขึ้นไปบนยอดเขาคิชกุฏจันทบุรี มุมมองที่เปิดออกมาทำให้รู้เลยว่าทำไมที่นี่ถึงเป็นจุดหมายที่คนเดินทางมาสักการะและชมวิวพร้อมกัน ความโดดเด่นหลักคือพื้นที่ใกล้กับรอยพระพุทธบาทบนยอดเขา ซึ่งไม่ได้มีแค่ความศักดิ์สิทธิ์แต่ยังเป็นจุดชมวิว 360 องศาที่มองเห็นทิวทัศน์ป่าเขาและในวันที่อากาศโปร่ง ๆ ยังเห็นแนวทะเลกับหมู่เกาะไกล ๆ ด้วย เมื่อยืนที่จุดนี้ช่วงเช้าจะได้เห็นทะเลหมอกพาดผ่านยอดไม้ ส่วนช่วงเย็นแสงอ่อน ๆ ทำให้หินและต้นไม้มีสีทองอบอุ่น เป็นจุดที่คนมุ่งมาถ่ายรูปและนั่งเงียบคิดอะไรเบา ๆ กันเยอะมาก

ระหว่างทางมีจุดชมวิวหลายแห่งที่ผู้คนมักแวะเพื่อพักและถ่ายรูป ก่อนถึงยอดจะมีซุ้มผาและชะง่อนหินหลายจุดที่เปิดระยะมุมมองต่างกัน บางจุดเป็นผาที่ยื่นออกมาทำให้รู้สึกว่าทอดสายตาไปไกลสุดลูกหูลูกตา ส่วนทางเดินบริเวณป่าลึกจะมีช่องเปิดเป็นลานหินเล็ก ๆ ที่เหมาะแก่การนั่งพักและมองลงไปยังหุบเขา ถ้าชอบวิวทะเลสาบหรือทิวทัศน์แบบทึบ ๆ ของป่าเขียวการเลือกจุดที่สูงขึ้นเล็กน้อยจะได้ภาพที่ต่างจากจุดยอดโดยสิ้นเชิง นอกจากนั้นบริเวณฐานทางขึ้นและลานจอดรถบางแห่งก็มีมุมง่าย ๆ ที่มองเห็นแนวเขาเป็นชั้น ๆ เหมาะสำหรับคนที่ไม่ได้ปีนสูงมากแต่ยังอยากสัมผัสบรรยากาศของเขาคิชกุฏ

เรื่องเวลาและบรรยากาศมีผลมากต่อวิวที่ได้เห็น นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะเลือกขึ้นในช่วงเช้าตรู่เพื่อชมพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอก หรือเลือกช่วงบ่ายแก่ ๆ เพื่อรอแสงเย็นตกกระทบยอดไม้ ส่วนช่วงหน้าฝนภูมิทัศน์จะเขียวสดและมีละอองน้ำบนใบไม้ทำให้ภาพดูมีมิติ แต่ต้องเตรียมตัวให้พร้อมเพราะทางอาจลื่นและหมอกลงหนา การมาช่วงเทศกาลปีใหม่หรือช่วงงานประเพณีสักการะรอยพระพุทธบาทจะได้รับบรรยากาศที่คึกคักและมีผู้คนร่วมเดินทางเยอะ จึงอาจต้องวางแผนเวลาเข้าชมเพื่อหลีกเลี่ยงคนแน่น หากอยากได้ความสงบแนะนำไปวันธรรมดาหรือเช้าตรู่

ท้ายที่สุด ในมุมของคนที่ขึ้นมาบ่อยฉันชอบที่สุดคือการได้เปลี่ยนมุมมองจากความสับสนวุ่นวายในเมืองมาเป็นความกว้างใหญ่ของธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นมุมยอดที่เห็นไกลเป็นภาพรวม หรือมุมริมหน้าผาที่ให้ความรู้สึกท้าทาย ทุกจุดมีเสน่ห์ของตัวเองและให้ความรู้สึกต่างกันไปในแต่ละครั้งที่กลับมา การได้ยืนมองท้องฟ้าเปลี่ยนสีจากที่เดียวกันแต่รู้สึกต่างกันไปทุกครั้ง นั่นคือความงดงามที่ทำให้ยังอยากกลับไปอีกเสมอ

ฤดูแล้งเป็นช่วงที่ดีที่สุดสำหรับการขึ้นเขาคิชกุฏในมุมมองของคนที่อยากได้ทั้งวิวและความสะดวกสบาย

ผมมักแนะนำให้ไประหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ เพราะอากาศจะแห้งและเย็นกว่าช่วงอื่น ทำให้เส้นทางไม่ลื่นและมองเห็นทัศนียภาพได้ชัด แต่ต้องยอมรับว่าช่วงปลายธันวาคมถึงต้นมกราคมอาจมีคนมาเที่ยวค่อนข้างมากเนื่องจากวันหยุดยาวและอากาศดี ฉะนั้นถ้าต้องการหลีกเลี่ยงคนเยอะ ให้เลือกวันธรรมดาหรือไปเช้าก่อนคนขึ้นเยอะ

ถ้าตั้งใจไปเพื่อความศรัทธาหรือเข้าร่วมงานประเพณีของเขา ก็ให้ยอมรับฝูงชนและบรรยากาศคับคั่ง แต่ถาอยากได้ความสงบ ผมจะเลือกช่วงปกติของฤดูหนาวและวางแผนเรื่องที่พักและน้ำให้เรียบร้อย สิ่งสำคัญคือรองเท้าต้องพอดี ใส่เสื้อกันหนาวบาง ๆ สำหรับบนยอด และเตรียมไฟฉายกับน้ำดื่มให้เพียงพอ — เที่ยวแบบนี้แล้วกลับมาพร้อมภาพจำดี ๆ เสมอ

คนที่เคยไปเขาคิชกุฏมักเล่าว่าเป็นการปีนที่ท้าทายแต่คุ้มค่า เหมือนเดินเข้าไปในป่าดิบชื้นที่เปลี่ยนจากทางราบเป็นทางชันแบบกระทันหัน หลายช่วงมีรากไม้และหินลื่น ต้องปีนขึ้นบันไดหิน บางจุดมีเชือกหรือเหล็กให้ยึดเพื่อช่วยดึงตัวขึ้น ยิ่งช่วงใกล้ยอดจะชันและแคบขึ้นจนน่าตื่นเต้น แต่ก็ไม่ได้ยากเกินไปสำหรับคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำหรือเคยเดินเขามาบ้าง ความสวยของจุดชมวิวและความศักดิ์สิทธิ์ของเขาทำให้ความเหนื่อยหายไปทันทีเมื่อขึ้นไปถึงด้านบน

ฉันขึ้นเขาในช่วงนอกเทศกาลครั้งหนึ่ง ใช้เวลาขึ้นประมาณ 2.5 ชั่วโมงสำหรับคนที่เดินช้าๆ หยุดพักบ้างและถ่ายรูปบ่อย ส่วนการลงใช้เวลาน้อยกว่า ประมาณ 1.5–2 ชั่วโมงโดยรวมแล้วทั้งวันจะใช้เวลาราว 4–6 ชั่วโมงขึ้นอยู่กับความเร็วและจำนวนครั้งที่พัก หากไปในช่วงเทศกาลหรือช่วงเดินธรรมยาตราที่มีผู้คนจำนวนมาก เวลาอาจเพิ่มขึ้นมากเพราะต้องต่อแถวตามจุดสำคัญและทางแคบ ในฤดูฝนเส้นทางจะลื่นและชันขึ้นอีก ทำให้เวลาเดินเพิ่มและต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

สิ่งที่แนะนำคือต้องเตรียมตัวดี รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่าพื้นหนาเกาะดี รองเท้าแตะไม่เหมาะแน่ๆ น้ำอย่างน้อย 1.5–2 ลิตร ขนมพลังงาน ผ้าพันคอหรือผ้ากันฝุ่น ไฟฉายคาดศีรษะถ้าออกเดินเช้าหรือกลางคืน เสื้อกันฝนและเสื้อผ้าที่ระบายเหงื่อได้ ที่สำคัญคือพักเป็นระยะ ๆ อย่าฝืน ถ้าปวดหัว เวียนหรือมีปัญหาหัวใจ ควรลงหรือขอความช่วยเหลือทันที เส้นทางบางช่วงมีเงื่อนตาข่ายหรือสะพานไม้เล็กๆ จึงควรระมัดระวังเด็กเล็กและผู้สูงอายุ การวางแผนเวลาขึ้นเขาให้พ้นช่วงแดดจัดในช่วงกลางวันจะทำให้เดินสบายขึ้นมาก

สำหรับบรรยากาศโดยรวม พวกผมมักชอบช่วงที่อากาศเย็นตอนเช้าหรือเย็นยามเย็นแต่อย่าไปเพียงเพื่อรีบชมแสงอาทิตย์เดียว เพราะที่นี่มีมุมสวยให้ชื่นชมหลายจุดและความเงียบของป่าช่วยให้การเดินมีความหมายมากขึ้น ความรู้สึกตอนถึงยอดทั้งความเหนื่อยและความสำเร็จยังติดตรึงใจอยู่เสมอ

เส้นทางยอดนิยมที่คนมักเลือกขึ้นเขาคิชกุฏเป็นเส้นทางหลักจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยวของอุทยานแห่งชาติ, ซึ่งเดินขึ้นไปยังจุดสุดท้ายที่มี 'รอยพระพุทธบาท' บนยอดเขา

ผมชอบเล่าแบบนี้เพราะครั้งแรกที่ไป ผมเดินจากลานจอดรถผ่านทางป่าและบันไดหินที่จัดไว้อย่างชัดเจน เส้นทางส่วนใหญ่เป็นทางชันสลับทางราบ บางจุดต้องปีนบันไดไม้หรือยืนจับราวบันไดเพื่อความปลอดภัย คนทั่วไปจะใช้เวลาขึ้น-ลงประมาณครึ่งวันถึงเต็มวัน ขึ้นอยู่กับความฟิตและการหยุดพัก

ความนิยมของเส้นทางนี้มาจากสองอย่างที่ผมชื่นชอบ: หนึ่งคือการได้ไปถึงจุดสักการะบนยอดซึ่งบรรยากาศสงบและมีความหมายทางศาสนา สองคือทัศนียภาพระหว่างทางที่เห็นทะเลหมอกเมื่อลมพัดดี ถึงจะคนเยอะแค่ไหน แต่เส้นทางถูกจัดการให้เดินได้สะดวกทั้งคนหนุ่มสาวและผู้สูงอายุ ถ้าจะไปจริง ๆ แนะนำออกแต่เช้า เตรียมรองเท้าดี ๆ น้ำและไฟฉายไว้ เพราะร่มเงาบนทางเดินไม่สม่ำเสมอ และจบวันด้วยความอิ่มเอมใจจากวิวข้างบน

ตื่นเต้นทุกครั้งที่นึกถึงการขึ้นเขาคิชกุฏเพราะบรรยากาศและวิวที่ได้รับเป็นของรางวัลหลังความเหนื่อย

ผมจะเตรียมชุดที่ระบายอากาศได้ดีและใส่ซับชั้นในที่แห้งเร็ว เพราะเหงื่อจะทำให้เย็นเมื่อพักกลางทาง รองเท้าลุยที่ยึดเกาะดีสำคัญกว่ารองเท้าสวยๆ มาก หน้าฝนหรือท้องฟ้ามืด ผมพกเสื้อกันฝนแบบบางและมีฮู้ด รวมทั้งผ้าพันคอหรือผ้าบัฟที่จะช่วยป้องกันลมเย็นช่วงเช้า

น้ำดื่มอย่างน้อย 1.5–2 ลิตรต่อคนสำหรับวันเดียว ผมยังใส่ผงเกลือแร่และขนมให้พลังงานสูง เช่น ถั่ว ผลไม้อบแห้ง แซนด์วิชเล็กๆ หัวไฟฉายคาดหัว แบตสำรอง ปลั๊กพอร์ตสำรองไว้ชาร์จโทรศัพท์ และกรองน้ำหรือเม็ดกรองฉุกเฉินเผื่อแหล่งน้ำกลางทาง น้ำหนักกระเป๋าไม่ควรเกิน 10–12 กิโลสำหรับการเดินขึ้นลงในวันเดียว

ผมจะพกชุดปฐมพยาบาลขนาดย่อมที่มีผ้าพันแผล แผ่นกันรองเท้าพอง ยาที่กินประจำ และยาสามัญ นอกจากนี้ พกเงินสด สลิปติดต่อฉุกเฉิน และแผนที่หรือบันทึกจุดสังเกตไว้ในโทรศัพท์และกระดาษ เพราะสัญญาณบางจุดอาจหาย สุดท้ายนี้ เตรียมใจให้พร้อมสำหรับการขึ้นลงชันๆ และจังหวะเดินช้าๆ จะทำให้สนุกและปลอดภัยมากขึ้น

บอกเลยว่าการไปเขาคิชกุฏจันทบุรีสะดวกกว่าที่หลายคนคิด เพราะเส้นทางหลักจากตัวเมืองจันทบุรีขึ้นไปยังฐานเขาค่อนข้างชัดเจนและถนนดีเกือบตลอดทาง

ผมชอบขับรถส่วนตัวขึ้นไปเพราะควบคุมเวลาได้ง่ายกว่า โดยทั่วไปมีลานจอดรถที่จัดไว้ใกล้ทางขึ้นสำหรับรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ แต่ช่วงเทศกาลที่คนมากเป็นพิเศษที่จอดจะเต็มเร็ว เห็นว่ามีการจัดพื้นที่จอดเพิ่มและมีเจ้าหน้าที่อำนวยความสะดวก ทั้งนี้ถ้าจะไปช่วงคนน้อย แนะนำออกเช้า ๆ จะได้จอดใกล้และเดินขึ้นสะดวกกว่า

ถ้าคนไม่สะดวกขับเอง มีรถสองแถวท้องถิ่นหรือรถรับจ้างจากตัวเมืองวิ่งขึ้นมาได้ แต่บริการเหล่านี้อาจไม่บ่อยนักในวันธรรมดา ดังนั้นผมมักวางแผนล่วงหน้าเรื่องเวลาและพกเงินสดเผื่อค่าจอดหรือค่าโดยสารฉุกเฉิน การเตรียมรองเท้าสบาย ๆ กับน้ำเพียงพอก็ช่วยให้การเที่ยวเป็นเรื่องง่ายขึ้น

ตั้งแต่ครั้งแรกที่พลิกหน้าปกของ 'จันทน์ กะพ้อ' ก็รู้สึกว่าภาษามีเสน่ห์แบบคนเล่าเรื่องผู้ชำนาญ ช่วงประโยคสั้นๆ ที่สอดแทรกความหม่นและความหวังทำให้ภาพฉากบ้านทุ่ง ต้นไม้ และเสียงผู้คนขึ้นมาเป็นภาพชัดเจนในหัว แนวพรรณนาที่ละเมียดไม่ใช่แค่เพื่อให้สวย แต่ช่วยขับอารมณ์ของตัวละครให้หนักแน่นขึ้น

บ่อยครั้งที่บทสนทนาในเล่มนี้ทำงานได้ดีมากกว่าการบรรยายตรงๆ เพราะมันเผยความสัมพันธ์ระหว่างคนสองคนแบบค่อยเป็นค่อยไป กลิ่นอายความเป็นท้องถิ่น และการใช้สัญลักษณ์เช่นดอกกะพ้อ หรือการเดินทางเล็กๆ กลายเป็นหัวใจของเรื่อง ผมชอบที่ผู้แต่งไม่รีบร้อนเล่าทุกอย่าง แต่เปิดช่องให้ผู้อ่านเติมเรื่องราวเองในช่องว่างของบทบรรยาย

ภาพรวมคือความบาลานซ์ระหว่างฉากเหงาและฉากอบอุ่น บทสรุปมีทั้งความปะทุและความอ่อนโยนที่ค้างคา แม้มุมเล็กบางมุมยังรู้สึกว่าอยากให้ขยายอีกสักนิด แต่จบแล้วก็ยังแอบยิ้มได้อยู่ ถือเป็นงานที่อ่านจบแล้วอยากคุยกับเพื่อนต่อเกี่ยวกับฉากโปรดและความหมายของคำใบ้เล็กๆ ภายในเรื่อง

เดินตลาดนัดแถวบ้านเมื่อเช้ายังเห็นแม่ค้าแบ่งขายจันทน์กะพ้อเป็นกำๆ ราคากำละ 20-30 บาทนี่แหละถูกสุดแล้ว

ของแบบนี้ซื้อตามตลาดสดทั่วไปก็คุ้มค่า อย่างตลาดบางใหญ่หรือตลาดศรีนครเขาก็มีขายประจำ เสียดายที่ไม่ได้ซื้อเก็บสต็อกไว้ตอนนั้นเพราะคิดว่าเป็นแค่ไม้หอมธรรมดา แต่พอลองเอามาเผาจริงๆ กลิ่นหอมละมุนมากเลย

เคยได้ลอง 'จันทน์กะพ้อ 1-2' ตอนที่เพื่อนในวงการนักเขียนแนะนำมา นวนิยายแนวแฟนตาซีไทยเรื่องนี้ให้ความรู้สึกเหมือนได้เดินทางไปในโลกที่เต็มไปด้วยกลิ่นอายความเป็นพื้นบ้าน แต่แทรกด้วยเวทมนตร์อันลึกลับ บทประพันธ์ของนักเขียนคนไทยทำออกมาได้น่าประทับใจจริงๆ โดยเฉพาะการสร้างตัวละครเอกที่มีพัฒนาการลึกซึ้งตลอดทั้งสองเล่ม

สำหรับคนที่ชอบเรื่องราวแบบค่อยเป็นค่อยไปและเน้นรายละเอียดของโลกสมมติ นี่คือหนึ่งในผลงานที่ตอบโจทย์มาก ฉากต่อสู้ไม่ได้เน้นแอ็กชันสุดมันส์ แต่ใช้การวางแผนและการใช้พลังจิตที่ทำให้ลุ้นไปจนหน้าสุดท้าย ส่วนตัวชอบตอนที่ตัวละครหลักต้องเผชิญกับความจริงบางอย่างเกี่ยวกับครอบครัวของเขา ที่เขียนออกมาได้สะเทือนใจมากโดยไม่ดราม่าเกินพอดี

รายการของสะสมจาก 'จันทน์ กะพ้อ' ที่ทำให้ใจเต้นคือสิ่งที่ผสมความพิเศษทั้งงานศิลป์และเรื่องราวเบื้องหลัง เพราะของพวกนี้ไม่ได้มีค่าแค่รูปลักษณ์ แต่ยังบอกเล่าเส้นทางการสร้างสรรค์ของคนวาดด้วย

ความประทับใจแรกมักมาจากหนังสือภาพลายเส้นแบบลิมิเต็ดที่มีปกแข็งพร้อมลายเซ็นหรือโน้ตส่วนตัวจากคนวาด เห็นแผ่นพิมพ์คุณภาพสูง (giclée print) ที่มีหมายเลขกำกับแล้วจะเข้าใจเลยว่ามันต่างจากโปสเตอร์ธรรมดาอย่างไร ของประเภทนี้เก็บรักษาง่าย ถ้าใช้กล่องกรอบอย่างดี จะกลายเป็นมรดกของคอลเล็กชันได้ไม่ยาก

อีกชิ้นที่หาได้ยากแต่มีคุณค่าทางจิตใจมากคือสเก็ตช์ต้นฉบับหรือคอนเซ็ปต์อาร์ตดั้งเดิม ตอนเจอชิ้นงานที่แสดงการพัฒนาเครื่องแต่งกายหรือท่าทางของตัวละคร จะเห็นความตั้งใจและการตัดใจทิ้งหลายๆ แบบ ซึ่งทำให้การสะสมรู้สึกเชื่อมโยงกับกระบวนการสร้างสรรค์มากกว่าการซื้อของทั่วไป ถ้าอยากลงทุนจริงจัง ให้มองหาชิ้นที่มีใบรับรองหรือข้อมูลการผลิต เพราะของจำกัดจำนวนที่มาพร้อมข้อมูลชัดเจนจะรักษาราคาและคุณค่าทางอารมณ์ได้ยาวนาน