คธูลู มีต้นกำเนิดมาจากผลงานของ H.P. Lovecraft หรือไม่?

เวลาลงเล่นเกมสไตล์สืบสวน-สยองขวัญ เรามักจะพูดถึงพื้นเพของคธูลูในฐานะที่มาจากนิยายของ Lovecraft แล้วก็นำไปปรับใช้ในกติกาเกมต่าง ๆ เรารู้สึกว่าการที่คธูลูกลายเป็นไอคอนในเกมมาจากภาพลักษณ์ชัดเจนและธีมของการเสื่อมสลายทางจิตใจที่ Lovecraft วางไว้ ตัวอย่างเช่นเรื่องสั้น 'The Shadow over Innsmouth' เองแสดงให้เห็นการปะทะระหว่างมนุษย์กับสิ่งมีชีวิตที่มาจากทะเล ซึ่งแนวคิดนี้ถูกนำไปดัดแปลงในหลายระบบเกมและสถานการณ์การเล่น

มุมมองส่วนตัวคือการเล่นเกมที่อ้างอิงตำนานเหล่านี้ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมคธูลูไม่ใช่แค่มอนสเตอร์ตัวหนึ่ง แต่เป็นเครื่องมือเล่าเรื่อง: ผู้เล่นถูกทดสอบทางจริยธรรมและความสติ ต่างจากสัตว์ประหลาดทั่วไปที่โดนฆ่าแล้วจบ การเอาคธูลูมาใส่ในเกมทำให้เกิดฉากอารมณ์และการตัดสินใจที่หนักหน่วง ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมคธูลูจึงยังคงมีชีวิตในวงการเกมจนถึงทุกวันนี้

ต้นกำเนิดที่ชัดเจนที่สุดของคธูลูคือผลงานของ H.P. Lovecraft และงานเรื่องสั้นของเขาเป็นจุดกำเนิดให้ภาพลักษณ์ของสิ่งมีชีวิตโบราณนี้ชัดเจนขึ้น

เราอยากจะเล่าแบบคนอ่านที่ชอบตามร่องรอยของต้นฉบับ: คธูลูปรากฏเป็นครั้งแรกในเรื่องสั้นชื่อ 'The Call of cthulhu' ซึ่งตีพิมพ์ในปี 1928 รูปทรงของมัน—ปีก หนวด และการหลับใหลในเมืองร็เลยห์—มาจากคำบรรยายของ Lovecraft เอง แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือคอนเซ็ปต์ของความสยดสยองเชิงจักรวาล (cosmic horror) ที่ Lovecraft ปลูกฝังให้กับตัวละครและบริบทของคธูลู

มุมมองของเราไม่ได้หยุดที่การบอกว่า 'เป็นของ Lovecraft' เพียงอย่างเดียว เพราะหลังจากนั้นนักเขียนและนักสร้างสรรค์คนอื่น ๆ อย่าง August Derleth และกลุ่มเพื่อนนักเขียนก็ได้นำคธูลูไปขยายความต่อจนเกิดเป็นสิ่งที่เรียกว่า 'mythos' ในแง่หนึ่ง Lovecraft สร้างเมล็ดพันธุ์ แต่ชุมชนศิลปะกับแฟน ๆ ต่อเติมจนมันกลายเป็นสัญลักษณ์สากล ความประทับใจส่วนตัวคือการได้เห็นว่าตัวละครจากหน้าเดียวในหนังสือเปลี่ยนเป็นแรงบันดาลใจให้เกม หนัง เพลง และงานศิลป์หลากรูปแบบ ความรู้สึกแบบนี้ทำให้การอ่านงานต้นฉบับมีเสน่ห์ไม่เหมือนใคร

ในมุมมองเชิงวรรณกรรม คธูลูเป็นผลผลิตของนิยายแนวสยองขวัญเชิงจักรวาลที่ Lovecraft สร้างขึ้น เรามองว่าการให้กำเนิดคธูลูไม่ใช่แค่การออกแบบตัวประหลาด แต่เป็นการวางโครงเรื่องเชิงปรัชญาว่ามนุษย์เล็กน้อยเมื่อเทียบกับความไม่รู้และสิ่งเหนือเหตุผล เรื่องอย่าง 'At the Mountains of Madness' ช่วยขยายธีมเดียวกันแม้ว่าตัวคธูลูเองจะไม่อยู่ในตอนนั้น แต่แนวคิดเรื่องสิ่งมีชีวิตโบราณและความไร้ความหมายของมนุษยชาติเป็นเส้นเชื่อมร่วมกัน

เราเชื่อว่าความสำเร็จของคธูลูมาจากการผสมผสานสไตล์การบรรยายที่เยือกเย็นและภาพพจน์ที่ทำให้ผู้อ่านจินตนาการต่อได้ ซึ่งนิยมต่อยอดโดยนักเขียนคนอื่น ๆ ผลคือคธูลูกลายเป็นมากกว่าตัวละครในเรื่องสั้น แต่เป็นแนวทางการเล่าเรื่องที่สร้างความหวาดหวั่นทั้งในเชิงอารมณ์และเชิงปัญญา

ถ้ามองจากมุมคนดูซีรีส์และหนัง คธูลูเป็นสัญลักษณ์ที่ถูกยืมไปใช้ในสื่อสมัยใหม่ค่อนข้างมาก เรารู้สึกได้ถึงรากเดิมจากงานของ Lovecraft เมื่อดูผลงานร่วมสมัยอย่าง 'Lovecraft Country' ที่หยิบธีมของการเหยียดเชื้อชาติ ความหวาดกลัว และสิ่งเหนือธรรมชาติมาผสมกัน แม้ว่าซีรีส์จะไม่ได้โฟกัสที่คธูลูตัวเดียว แต่แนวคิดเรื่องสิ่งที่มนุษย์ไม่อาจเข้าใจยังคงสะท้อนมาจากต้นฉบับ

ท้ายที่สุดเราคิดว่าสิ่งที่ทำให้คนจดจำคธูลูคือการเป็นสัญลักษณ์ของความไม่แน่นอนและความกลัวที่เกิดจากสิ่งที่เกินการควบคุม มากกว่าจะเป็นแค่ตัวประหลาดในเรื่องสั้น ก็เลยชอบมองมันเป็นแรงบันดาลใจที่ถูกตีความใหม่ได้เรื่อย ๆ เพื่อสะท้อนปัญหาของยุคสมัยนั้น ๆ ด้วยความรู้สึกคละเคล้ากันทั้งหวั่นไหวและอยากรู้อยากเห็น