ทอมแอนเจอรี่ ใครเป็นผู้ให้เสียงตัวละครหลัก?

เสียงไทยของ 'ทอมกับเจอร์รี' เป็นหนึ่งในความทรงจำวัยเด็กที่หลายคนคุ้นเคยดี โดยเฉพาะยุคที่ออกอากาศทางช่อง 9 อ.ส.ม.ท. ในช่วงปี 2530-2540 ตอนนั้นพากย์ไทยโดยนักพากย์มืออาชีพจากบริษัทพากย์ไทยอย่าง 'บริษัท มงคลการ์ตูน' ซึ่งเป็นสตูดิโอที่รับงานพากย์การ์ตูนคลาสสิกหลายเรื่อง ตัวทอมเสียงตลกขบขันเป็นเอกลักษณ์ ส่วนเจอร์รีก็มีเสียงแผล๊ว์ๆ น่ารักเหมาะกับตัวละคร คิดแล้วยังอมยิ้มทุกทีที่ได้ยินเสียงนั้น เพราะมันเต็มไปด้วยอารมณ์ขันและจังหวะการพูดที่ลงตัว แม้จะไม่ทราบชื่อนักพากย์โดยตรง แต่รู้สึกว่าพากย์ได้มีชีวิตชีวาเหมือนดูต้นฉบับเลย

เสียงพากย์ของ 'Tom and Jerry' ในไทยไม่ได้มีคู่พากย์คงที่เหมือนกับการ์ตูนที่มีบทพูดเยอะ ๆ เพราะสำเนียงของเรื่องส่วนใหญ่เป็นการสื่อสารด้วยเสียงประกอบและเสียงตลกมากกว่าบทพูดยาว ๆ ฉันจึงมองว่าในความทรงจำของคนไทย หลายเวอร์ชันที่ฉันเคยดูมักใช้เสียงต้นฉบับของตัวการ์ตูนร่วมกับการพากย์โอเวอร์หรือบรรยายจากช่องโทรทัศน์ท้องถิ่น แทนที่จะเป็นการจับคู่พากย์ไทยแบบเป็นตัวละครประจำ การแบ่งแยกตามยุคก็สำคัญ: เวอร์ชันที่ฉายทางช่องฟรีทีวีนานมาแล้วมักมีการเพิ่มบรรยายหรือเอฟเฟกต์ไทยเล็กน้อย ขณะที่เวอร์ชันที่ฉายผ่านเคเบิลหรือดีวีดีบางชุดจะเลือกเก็บเสียงต้นฉบับไว้มากขึ้น ฉันเองชอบสังเกตว่าบางตอนที่มีบทพูดชั่วคราวจะใช้ทีมพากย์ที่ต่างกันตามโปรดักชัน ทำให้ไม่มีชื่อเดียวที่พูดได้ว่าพากย์ทอม-เจอรี่ทั้งประเทศตลอดมา สุดท้ายถามว่าใครคือผู้พากย์ตรง ๆ คำตอบสั้น ๆ คือไม่มีคู่พากย์ไทยเพียงคู่เดียวที่เป็นมาตรฐานตลอดยุค แต่ถาใครอยากตามหาเวอร์ชันไทยฉบับที่ตัวเองดู ให้ลองค้นจากแผ่นหรือช่องที่ฉายช่วงนั้น ๆ เพราะชื่อทีมพากย์มักระบุในเครดิตของแต่ละชุด ซึ่งเป็นวิธีที่ถูกต้องที่สุดสำหรับคนอยากรู้รายละเอียดเฉพาะเวอร์ชัน

สายเสียงของตัวละครหลักใน 'แฟมิลี่กาย' โดดเด่นด้วยทีมนักพากย์ต้นฉบับที่หลากหลายและมีสีสัน ซึ่งคนดูหลายคนคุ้นเคยกันดีจากการแสดงเสียงที่เปลี่ยนคาแรกเตอร์ให้มีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเสียงทุ้มกวนๆ ของพีเตอร์ เสียงฉลาดเกินเด็กของสตูอี หรือเสียงเจ้าเล่ห์ของไบรอัน ทุกเสียงเหล่านี้มีเบื้องหลังจากนักพากย์หลักที่กลายเป็นเอกลักษณ์ของรายการไปแล้ว โดยนักพากย์ที่สำคัญและเป็นที่รู้จักได้แก่ เซ็ธ แม็กฟาร์เลน (Seth MacFarlane), อเล็กซ์ บอร์สทีน (Alex Borstein), เซ็ธ กรีน (Seth Green), มิล่า คูนิส (Mila Kunis) และคนอื่นๆ ที่ช่วยเติมเต็มครอบครัวกริฟฟินให้สมบูรณ์ การมีบทบาทแบบมิตรและร้ายผสมกันทำให้เซ็ธ แม็กฟาร์เลนโดดเด่นมาก เพราะเขารับบทพากย์หลายตัวละครหลัก เช่น พีเตอร์ กริฟฟิน (Peter Griffin), สตูอี กริฟฟิน (Stewie Griffin), ไบรอัน (Brian Griffin) และแกลมไมร์ (Glenn Quagmire) เสียงของเขามีความยืดหยุ่นสูงทั้งเสียงตลก ๆ ของพีเตอร์และโทนเยือกเย็นแต่ฉลาดหลักแหลมของสตูอี อเล็กซ์ บอร์สทีนให้เสียงลอยละมุนแต่เด็ดขาดสำหรับลอยส์ (Lois Griffin) ขณะที่เซ็ธ กรีนพากย์คริส (Chris Griffin) ด้วยโทนเสียงที่เรียบง่ายและสามารถสะท้อนความไร้เดียงสาได้ดี ส่วนเมก (Meg Griffin) ที่หลายคนมักพูดถึง ถูกพากย์โดยลาซีย์ ชาเบิร์ต (Lacey Chabert) ในซีซั่นแรก ก่อนจะเป็นมิล่า คูนิสที่มารับช่วงต่อและกลายเป็นเสียงที่แฟนๆ คุ้นเคยมาตั้งแต่นั้น ยังมีตัวละครสนับสนุนที่มีเสียงเป็นเอกลักษณ์ เช่น โจ สวอนสัน (Joe Swanson) พากย์โดย แพทริก วอร์เบอร์ตัน (Patrick Warburton) กับน้ำเสียงลึกและมาดเท่ที่ให้ความรู้สึกน่าเชื่อถือ และอดัม เวสต์ (Adam West) ผู้ให้เสียงนายกเทศมนตรีอดัม เวสต์จนกลายเป็นมุกคลาสสิกของซีรีส์ นอกจากนี้การเปลี่ยนแปลงของเสียงตัวละครในยุคหลังก็มีให้เห็น เช่น เคลฟแลนด์ บราวน์ (Cleveland Brown) ที่เดิมพากย์โดย ไมค์ เฮนรี (Mike Henry) ก่อนจะมีการสืบทอดบทโดย อาริฟ ซาเฮียร์ (Arif Zahir) ในช่วงหลัง ทั้งนี้ทำให้แฟนๆ ได้เห็นการปรับตัวและความเคารพต่อบริบททางวัฒนธรรมในวงการพากย์ การฟังบรรดานักพากย์เหล่านี้เล่นกับมุก เสียงสำเนียง และการหยิบยืมคาแรกเตอร์เป็นหนึ่งในความเพลิดเพลินของการดู 'แฟมิลี่กาย' สำหรับคนที่ติดตามมานาน การได้ยินเสียงเดิม ๆ ในฉากที่น่าจดจำทำให้มีความผูกพัน แต่การได้เห็นการเปลี่ยนแปลงบางครั้งกลับยิ่งทำให้ชื่นชมความสามารถของผู้สืบทอดเสียงมากขึ้น สรุปคือ ทีมพากย์ต้นฉบับคือหัวใจสำคัญของอารมณ์ขันและเสน่ห์ของซีรีส์นี้ และส่วนตัวแล้วผมยังชอบฟังสตูอีที่ซับซ้อนและพีเตอร์ที่บ้าบอจนยิ้มไม่หุบ ตราตรึงจริง ๆ

พูดตรงๆ ฉันรู้สึกว่าสำหรับคนที่โตมากับการ์ตูนสั้นฉบับคลาสสิก การได้เห็น 'Tom and Jerry' ขยับมาเป็นภาพยนตร์ยาวแล้วมันให้ความรู้สึกแปลกใหม่และคุ้นเคยในเวลาเดียวกัน ความทรงจำเก่าของฉันเริ่มจาก 'Tom and Jerry: The Movie' เวอร์ชันไลฟ์-แอนิเมชันที่พาแมวกับหนูเข้าสู่วงการภาพยนตร์ยาวอย่างเป็นทางการ ต่อมาโลกของทั้งคู่ถูกนำเสนอในโทนร่วมสมัยอีกครั้งกับ 'Tom & Jerry' ที่ออกฉายในโรงเมื่อไม่กี่ปีก่อน ซึ่งผสมการแสดงจริงกับตัวละครแอนิเมชันได้แบบไม่ตั้งใจจริงจังมากนัก ระหว่างทางยังมีภาพยนตร์แอนิเมชันสำหรับตลาดบ้านอย่าง 'Tom and Jerry: The Magic Ring' ที่ทดลองใส่พล็อตยาวและตัวละครเสริม และ 'Tom and Jerry: The Fast and the Furry' ที่พาผจญภัยในสเกลแข่งขันใหญ่ๆ เมื่อมองรวมๆ ฉันชอบที่แต่ละฉบับพยายามจับอีสปิริตเดิมของการไล่ล่า แต่ก็แยกย่อยเป็นสไตล์ของตัวเอง บางเวอร์ชันเน้นฮาแบบบ้านๆ บางเวอร์ชันพยายามเล่าเรื่องเพื่อเด็กยุคใหม่ เหล่านี้คือภาพยนตร์สำคัญที่ทำให้แฟรนไชส์ยังมีชีวิต และยังชอบที่แต่ละเรื่องมีความตั้งใจจะเล่นกับมุมมองใหม่ๆ ของตัวละคร แม้มุกคลาสสิกจะยังคงอยู่ก็ตาม

พอพูดถึงเวอร์ชันโรงของ 'ทอมแอนด์เจอร์รี่ เดอะมูฟวี่' แล้ว ผมมักนึกถึงความวุ่นวายที่แทรกด้วยมุกกวน ๆ และภาพเคลื่อนไหวที่ผสมกับคนจริง ในมุมของการพากย์ไทย เรื่องนี้มีความพิเศษตรงที่ตัวละครหลักอย่างทอมกับเจอร์รี่แทบไม่พูดภาษาเหมือนหนังพูดมากนัก จึงทำให้งานพากย์ไทยของภาพยนตร์ส่วนใหญ่โฟกัสไปที่ตัวละครมนุษย์รอบข้าง เสียงประกอบ และบรรยายตอนต้นตอนท้ายมากกว่า ในฐานะแฟนที่ตามดูหลายเวอร์ชัน ผมสังเกตว่าชื่อของนักพากย์ไทยมักปรากฏในเครดิตตอนท้ายของหนัง เวอร์ชันโรงกับเวอร์ชันทีวีหรือบลูเรย์บางครั้งใช้ทีมพากย์คนละชุด บทของนักแสดงมนุษย์ เช่น ผู้จัดการโรงแรม พนักงานแม่บ้าน หรือตัวละครสำคัญอย่างสาวผู้ดูแลแมว จะถูกพากย์เป็นภาษาไทยโดยนักพากย์มืออาชีพที่มีสไตล์แตกต่างกัน การรับชมเครดิตตอนท้ายเลยมักเป็นวิธีเดียวที่จะยืนยันชื่อคนพากย์ได้แน่นอน ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันปีเก่าที่เป็นหนังการ์ตูนเต็มตัวหรือเวอร์ชันสมัยใหม่ที่ผสมคนจริง-แอนิเมชัน ผมรู้สึกว่าเสน่ห์ในการฟังพากย์ไทยคือการจับจังหวะมุกและการใส่น้ำหนักให้ตัวละครมนุษย์ทำให้เรื่องราวเข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นได้ดีขึ้น ถึงแม้ทอมจะส่งเสียงแค่ฟึดฟัดและเจอร์รี่จะหัวเราะฉลาด ๆ แต่การเลือกนักพากย์ที่เหมาะสมสำหรับบทรองช่วยเติมเต็มอารมณ์โดยรวมของหนังได้มากเลย

รายชื่อพากย์ไทยของ 'Stranger Things' ซีซั่น 1 มักจะปรากฏในเครดิตท้ายตอนของเวอร์ชันพากย์ไทยและในข้อมูลของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่ฉันเปิดดูบ่อย ๆ ผมเป็นคนที่ชอบเช็คลิสต์นักพากย์หลังดูซีรีส์อยู่เสมอ เพราะเสียงพากย์มีพลังมากต่อการสร้างบรรยากาศ ในกรณีของ 'Stranger Things' ตัวละครหลักที่คนส่วนใหญ่สนใจมักได้แก่ Eleven, Mike Wheeler, Will Byers, Lucas Sinclair, Dustin Henderson, Joyce Byers และ Jim Hopper เป็นต้น ชื่อไทยของตัวละครอาจต่างกันเล็กน้อย แต่การจับคู่เสียง—เช่นเสียงเด็กหญิงที่อ่อนแอแต่แฝงพลังสำหรับ Eleven หรือเสียงผู้ชายที่ทุ้มและเหนื่อยล้าสำหรับ Hopper—เป็นสิ่งที่ทำให้เวอร์ชันพากย์ไทยมีเสน่ห์เฉพาะตัว ถ้าต้องการชื่อพากย์ไทยที่ชัดเจนจริง ๆ ให้มองหาเครดิตท้ายตอนของเวอร์ชันพากย์ไทยบนแพลตฟอร์มที่รับชม หรือดูรายละเอียดเพิ่มเติมในหน้าข้อมูลของซีรีส์บนแพลตฟอร์มเหล่านั้น เสียงพากย์ไทยหลายครั้งมาจากนักพากย์ที่คุ้นหน้าคุ้นตาในวงการพากย์ แต่อย่างไรก็ดีการได้ฟังเปรียบเทียบระหว่างพากย์กับซับไทย/อังกฤษจะช่วยให้รู้สึกถึงการตีความตัวละครที่ต่างกันได้ชัดขึ้น สรุปคือชื่อในเครดิตท้ายตอนคือแหล่งข้อมูลที่แม่นยำที่สุด และการฟังด้วยตัวเองจะบอกความเป็นตัวตนของพากย์ไทยได้ดีสุด

เราโตมากับเสียงเปิดที่วนอยู่ในหัวซ้ำๆ จนเรียกได้ว่าเป็น ‘ซาวด์แทร็กของความทรงจำ’ สำหรับการ์ตูนเรื่องนี้ — เสียงนั้นคือธีมหลักที่แต่งโดย Scott Bradley ซึ่งเป็นเหมือนตัวแทนของตัวละครทั้งสองคน เสียงท่วงทำนองสั้น ๆ ที่กระตุ้นการไล่ล่า ตีความเป็นจังหวะคอมเมดี้ได้ชัดเจนมาก การใช้เครื่องดนตรีออร์เคสตร้าที่ผสมสวิงกับฮอร์นและเพอร์คัชชัน ทำให้ทุกการเคลื่อนไหวของทอมและเจอร์รี่มีน้ำหนักทางดนตรี การเกริ่นเพลงเปิดนี้ไม่ใช่แค่ทำนองเดียว แต่ยังเป็นชุดคิวสั้น ๆ ที่ถูกปรับเปลี่ยนไปตามฉาก ไล่ตั้งแต่มู้ดคอมเมดี้ตอนไล่ล่า ไปจนถึงมู้ดโรแมนติกชั่วครู่ตอนพักผ่อน ทำให้เพลงกลายเป็นภาษาหนึ่งของการ์ตูน เสียงธีมหลักจึงคงอยู่ในความทรงจำของคนทั่วโลก ไม่ต้องเห็นภาพก็พอนึกถึงความซนและลูกเล่นของสองตัวละครได้อย่างทันที มันเป็นธีมที่ทั้งง่ายต่อการจำและยากที่ใครจะเลียนแบบได้ตรง ๆ

ปัจจุบันการหาชม 'Tom and Jerry' ออนไลน์มีตัวเลือกหลายแบบ ทั้งแบบสตรีมมิ่งตามสิทธิ์และแบบดูฟรีมีโฆษณา ซึ่งแต่ละช่องทางให้ประสบการณ์ต่างกันไปเล็กน้อย ช่องทางที่ชัดเจนที่สุดคือแพลตฟอร์มที่เป็นของค่ายผู้ผลิตโดยตรง เช่นช่องทางที่อัปโหลดคลาสสิกช็อตอย่าง 'The Cat Concerto' แบบเป็นตอนสั้น ๆ บนช่องทางอย่างเป็นทางการของสตูดิโอ และแพลตฟอร์มที่รวบรวมคอนเทนต์การ์ตูนเก่า ๆ ให้ดูเป็นชุด เช่นบริการของค่ายผู้เผยแพร่ที่มีแอปสำหรับสมาร์ททีวีหรือมือถือ ซึ่งมักจะมีคอลเล็กชันของตอนคลาสสิกครบทั้งซีรีส์ เมื่ออยากได้ความคมชัดสูงและไม่มีโฆษณา ทางเลือกยอดนิยมคือสมัครบริการแบบชำระเงินที่มีลิขสิทธิ์อย่างเต็มรูปแบบ หรือซื้อ/เช่าเฉพาะตอนผ่านสโตร์ดิจิทัลที่ขายเป็นไฟล์หรือให้เช่าแบบระยะสั้น ส่วนเรื่องภาษาและซับไตเติล แพลตฟอร์มที่จ่ายเงินมักให้ตัวเลือกมากกว่า เลยเหมาะกับคนที่อยากได้เวอร์ชันคุณภาพและตั้งค่าการดูได้ตามชอบ

เอาจริงๆแล้ว เมื่อพูดถึง 'ทอมแอนเจอรี่' ในมุมของคลาสสิกแบบดั้งเดิม ผมมองว่าเรื่องนี้ไม่ควรถูกนับเป็น "ซีซั่น" แบบทีวีสมัยใหม่ แต่ถ้านับเป็นชุดของผลงานอนิเมชั่นที่สร้างขึ้นในโรงหนัง จะมีชุดผลงานคลาสสิกจำนวนรวมที่คนสะสมและแฟนๆ มักอ้างถึง นั่นคือผลงานสั้นฉายโรงที่ผลิตตั้งแต่ยุคต้นจนถึงยุคปลาย รวมกันเป็นชุดใหญ่ ซึ่งมักถูกจัดรวมขายเป็นบ็อกซ์เซ็ตหรือออกอากาศเป็นมาราธอนในไทย ความจริงคือ ช่องทีวียุคเก่าหรือผู้จัดจำหน่ายดีวีดีในไทยมักนำเอาชุดสั้นพวกนั้นมารวมเป็นตอนยาวหรือแบ่งเป็นมินิอีพิโสด ทำให้คนดูในไทยเห็นเป็นชุด ๆ มากกว่าจะเรียกเป็นซีซั่นแบบเป็นทางการ สำหรับคนที่ชอบสะสม ผมมักมองว่าโฟกัสที่จำนวนตอนสั้นต้นฉบับจะตอบโจทย์มากกว่า เพราะการแพ็กเกจและการตั้งชื่อซีซั่นในไทยเปลี่ยนไปตามสำนักพิมพ์หรือช่องเสมอ จบด้วยความรู้สึกว่า ถ้าต้องการตัวเลขชัดเจน ให้มองที่ชุดต้นฉบับมากกว่าจะมองที่การจัดเรียงของสถานีโทรทัศน์

เราเคยเจอคำเรียก 'คุณพี่หมี' หลายครั้งในวงการแฟนคลับ เพราะมันเป็นคำศัพท์เรียกเล่นที่คนไทยมักใช้กับตัวละครที่เป็นหมีหรือชื่อมีคำว่า 'คุมะ/คุมา' อยู่ ซึ่งทำให้คำถามนี้ค่อนข้างกว้างและต้องตีความก่อนจะตอบตรง ๆ จากมุมมองของคนดูที่ตามทั้งอนิเมะเก่าและใหม่ เรามักจะแยกได้เป็นสองกลุ่มใหญ่: กลุ่มตัวละครจากอนิเมะแบบญี่ปุ่นที่มีชื่อว่า 'คุมา' เป็นส่วนหนึ่งของชื่อ เช่นตัวละครจากเรื่องดัง ๆ กับกลุ่มตัวละครสัตว์ที่แฟน ๆ เรียกเล่นว่า 'พี่หมี' เพราะคาแรกเตอร์เด่น ไม่ว่าจะเป็นหมีขั้วโลก หมีแพนด้า หรือหมียักษ์ ตัวอย่างเช่น เมื่อคนในวงการพูดถึง 'พี่หมี' บ้างก็มุ่งไปที่ตัวละครจากซีรีส์คอมิดี้สัตว์อย่าง 'Shirokuma Cafe' ขณะที่อีกกลุ่มอาจหมายถึงตัวละครจากแฟรนไชส์แอ็กชันที่ชื่อมีคำว่า 'คุมะ' อยู่ เช่นตัวละครจาก 'One Piece' ที่แฟนไทยบางคนก็เรียกกันแบบติดปาก ในเชิงปฏิบัติ เราจะแนะนำให้มองที่บริบทก่อน: ถ้าคำถามมาจากกลุ่มแฟนคาเฟ่หรือโซเชียลมีเดียที่พูดคุยกันเรื่องมุมน่ารัก มีแนวโน้มสูงว่าหมายถึงหมีจากซีรีส์คอมิดี้สัตว์ แต่ถ้ามาจากการคุยเกี่ยวกับมังงะหรืออนิเมะแอ็กชันที่มีตัวละครชื่อ 'คุมะ' ก็อาจหมายถึงตัวละครคนละคนเลย การระบุชื่อผู้พากย์จึงต้องอิงกับชื่อเรื่องหรือภาพฉากที่ชัดเจน สรุปสั้น ๆ แบบไม่สรุปเกินไป: คำว่า 'คุณพี่หมี' ในเวอร์ชันอนิเมะไม่มีคำตอบเดียวตายตัว ขึ้นกับว่าคุณหมายถึงหมีจากเรื่องไหน ถ้าอยากให้เราตีเฉพาะเจาะจงจริง ๆ ระบุชื่อเรื่องหรือบรรยากาศของฉากที่จำได้มาเล็กน้อย แล้วเราจะเล่าแบบเจาะลึกให้ทันที — แต่ถ้าแค่อยากรู้ว่าทำไมมันสับสน ก็ถือเป็นเรื่องสนุกของวงการแฟนเดค: ชื่อเล่นกับตัวละครหมีมันติดปากและเปลี่ยนความหมายได้ตามกลุ่มแฟนได้ง่าย ๆ