ทอมแอนเจอรี่ มีฉบับภาพยนตร์ฉบับไหนบ้าง?

ปัจจุบันการหาชม 'Tom and Jerry' ออนไลน์มีตัวเลือกหลายแบบ ทั้งแบบสตรีมมิ่งตามสิทธิ์และแบบดูฟรีมีโฆษณา ซึ่งแต่ละช่องทางให้ประสบการณ์ต่างกันไปเล็กน้อย ช่องทางที่ชัดเจนที่สุดคือแพลตฟอร์มที่เป็นของค่ายผู้ผลิตโดยตรง เช่นช่องทางที่อัปโหลดคลาสสิกช็อตอย่าง 'The Cat Concerto' แบบเป็นตอนสั้น ๆ บนช่องทางอย่างเป็นทางการของสตูดิโอ และแพลตฟอร์มที่รวบรวมคอนเทนต์การ์ตูนเก่า ๆ ให้ดูเป็นชุด เช่นบริการของค่ายผู้เผยแพร่ที่มีแอปสำหรับสมาร์ททีวีหรือมือถือ ซึ่งมักจะมีคอลเล็กชันของตอนคลาสสิกครบทั้งซีรีส์ เมื่ออยากได้ความคมชัดสูงและไม่มีโฆษณา ทางเลือกยอดนิยมคือสมัครบริการแบบชำระเงินที่มีลิขสิทธิ์อย่างเต็มรูปแบบ หรือซื้อ/เช่าเฉพาะตอนผ่านสโตร์ดิจิทัลที่ขายเป็นไฟล์หรือให้เช่าแบบระยะสั้น ส่วนเรื่องภาษาและซับไตเติล แพลตฟอร์มที่จ่ายเงินมักให้ตัวเลือกมากกว่า เลยเหมาะกับคนที่อยากได้เวอร์ชันคุณภาพและตั้งค่าการดูได้ตามชอบ

เอาจริงๆแล้ว เมื่อพูดถึง 'ทอมแอนเจอรี่' ในมุมของคลาสสิกแบบดั้งเดิม ผมมองว่าเรื่องนี้ไม่ควรถูกนับเป็น "ซีซั่น" แบบทีวีสมัยใหม่ แต่ถ้านับเป็นชุดของผลงานอนิเมชั่นที่สร้างขึ้นในโรงหนัง จะมีชุดผลงานคลาสสิกจำนวนรวมที่คนสะสมและแฟนๆ มักอ้างถึง นั่นคือผลงานสั้นฉายโรงที่ผลิตตั้งแต่ยุคต้นจนถึงยุคปลาย รวมกันเป็นชุดใหญ่ ซึ่งมักถูกจัดรวมขายเป็นบ็อกซ์เซ็ตหรือออกอากาศเป็นมาราธอนในไทย ความจริงคือ ช่องทีวียุคเก่าหรือผู้จัดจำหน่ายดีวีดีในไทยมักนำเอาชุดสั้นพวกนั้นมารวมเป็นตอนยาวหรือแบ่งเป็นมินิอีพิโสด ทำให้คนดูในไทยเห็นเป็นชุด ๆ มากกว่าจะเรียกเป็นซีซั่นแบบเป็นทางการ สำหรับคนที่ชอบสะสม ผมมักมองว่าโฟกัสที่จำนวนตอนสั้นต้นฉบับจะตอบโจทย์มากกว่า เพราะการแพ็กเกจและการตั้งชื่อซีซั่นในไทยเปลี่ยนไปตามสำนักพิมพ์หรือช่องเสมอ จบด้วยความรู้สึกว่า ถ้าต้องการตัวเลขชัดเจน ให้มองที่ชุดต้นฉบับมากกว่าจะมองที่การจัดเรียงของสถานีโทรทัศน์

มีความหลงใหลในของสะสมเก่าๆ ที่ทีละชิ้นเล่าเรื่องราวของคนทำและเวลาที่ผ่านไปเสมอ ในฐานะแฟนตัวยง ผมมองว่าเมื่อเลือกโดจิน 'Tom and Jerry' เพื่อสะสม ควรมองหาฉบับที่มีเอกลักษณ์การผลิตและหลักฐานยืนยันความเป็นชุดลิมิเต็ดอันดับแรก เช่น เลขพิมพ์ที่จำกัด จำนวนเลขประจำเล่ม หรือสติ๊กเกอร์อีเวนต์ที่แปะมากับเล่ม เพราะสิ่งพวกนี้มักเป็นตัวกำหนดความหายาก และช่วยให้อนาคตมีมูลค่าเพิ่มขึ้น อีกจุดที่ผมให้ความสำคัญคือสภาพและวัสดุ—กระดาษหนา ระบบพิมพ์ออฟเซตที่ให้สีคงทน การเข้าเล่มที่แข็งแรง และถ้าพบเล่มที่มีลายเซ็นต์หรือหมายเหตุจากศิลปินก็ยิ่งเป็นโบนัส เหล่านี้ทำให้โดจินกลายเป็นงานศิลป์ที่เก็บรักษาง่ายและดูดีเวลาโชว์บนชั้น สำหรับเปรียบเทียบกับงานอื่นๆ ผมมักคิดถึงโดจินที่มีการพิมพ์ลิมิเต็ดของ 'Sailor Moon' ที่มีความแตกต่างชัดเจนระหว่างฉบับทั่วไปกับฉบับลิมิเต็ด ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับที่ควรมองหาในกรณีของ 'Tom and Jerry' — เน้นของที่มีเรื่องเล่าและหลักฐานสืบย้อนติดตัวเล่มไว้

เวอร์ชันภาพยนตร์ปี 1992 ของ 'Tom and Jerry' ห่างจากต้นฉบับแบบสั้นๆ มาก เพราะต้องยืดเรื่องให้เป็นพล็อตยาวและให้ตัวละครมีบทบาทเชิงเล่าเรื่องมากขึ้น ผมรู้สึกว่าสิ่งที่เปลี่ยนชัดคือการให้เสียงและบุคลิกที่ชัดเจนแก่ทั้งแมวและหนู ต้นฉบับสั้นของยุค MGM เด่นที่การไล่ล่าที่ไม่ต้องมีบทพูดมาก บทภาพและจังหวะกายกรรมคือหัวใจ แต่ในหนังยาวปี 1992 ทั้งคู่กลายเป็นตัวละครที่ต้องมีฉากร่วม ซีนอารมณ์ และบางครั้งก็ต้องร่วมมือกันเผชิญปัญหาใหญ่ ทำให้การ์ตูนสูญเสียความพุ่งของการแกล้งกันแบบม้วนเดียวจบไปบ้าง อีกจุดคือโทนของเรื่อง หนังยาวเพิ่มฉากผจญภัย ฉากรักและเรื่องครอบครัวเข้าไป เพื่อให้คนดูผูกพัน ซึ่งทำให้ความไร้เหตุผลแบบการ์ตูนคลาสสิกถูกปรับให้มีเหตุผลมากขึ้น — เป็นข้อแลกเปลี่ยนที่เข้าใจได้ แต่ต่างจากความสดและจังหวะตลกร้ายของต้นฉบับอย่างชัดเจน

เราโตมากับเสียงเปิดที่วนอยู่ในหัวซ้ำๆ จนเรียกได้ว่าเป็น ‘ซาวด์แทร็กของความทรงจำ’ สำหรับการ์ตูนเรื่องนี้ — เสียงนั้นคือธีมหลักที่แต่งโดย Scott Bradley ซึ่งเป็นเหมือนตัวแทนของตัวละครทั้งสองคน เสียงท่วงทำนองสั้น ๆ ที่กระตุ้นการไล่ล่า ตีความเป็นจังหวะคอมเมดี้ได้ชัดเจนมาก การใช้เครื่องดนตรีออร์เคสตร้าที่ผสมสวิงกับฮอร์นและเพอร์คัชชัน ทำให้ทุกการเคลื่อนไหวของทอมและเจอร์รี่มีน้ำหนักทางดนตรี การเกริ่นเพลงเปิดนี้ไม่ใช่แค่ทำนองเดียว แต่ยังเป็นชุดคิวสั้น ๆ ที่ถูกปรับเปลี่ยนไปตามฉาก ไล่ตั้งแต่มู้ดคอมเมดี้ตอนไล่ล่า ไปจนถึงมู้ดโรแมนติกชั่วครู่ตอนพักผ่อน ทำให้เพลงกลายเป็นภาษาหนึ่งของการ์ตูน เสียงธีมหลักจึงคงอยู่ในความทรงจำของคนทั่วโลก ไม่ต้องเห็นภาพก็พอนึกถึงความซนและลูกเล่นของสองตัวละครได้อย่างทันที มันเป็นธีมที่ทั้งง่ายต่อการจำและยากที่ใครจะเลียนแบบได้ตรง ๆ

มีหลายตอนของ 'Tom and Jerry' ที่ยังตราตรึงจนถึงวันนี้ เพราะงานคลาสสิกบางชิ้นแสดงการเล่าเรื่องด้วยภาพที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง ฉันชอบตอนที่มีการเล่นกับดนตรีอย่าง 'The Cat Concerto' — การประสานกันระหว่างพิสูจน์ความสามารถของตัวละครกับการแสดงพลังของดนตรีทำให้แต่ละฉากมีจังหวะตลกที่ลงตัว และฉากการต่อสู้บนเปียโนคือหนึ่งในฉากที่ฉันหยิบมานึกถึงบ่อย ๆ อีกตอนที่สะกดใจคือ 'The Two Mouseketeers' ซึ่งนำเสนอบทบาทแบบพาโรดี ถูกแทรกด้วยความน่ารักของตัวละครเด็ก ๆ และมุกที่ชาญฉลาด ส่วน 'Mouse Trouble' ก็เป็นตัวอย่างคลาสสิกของการออกแบบกิมมิกที่สร้างความฮาแบบตะมุตะมิและโหดร้ายในเวลาเดียวกัน — ฉันชอบที่งานชิ้นเหล่านี้ฉายให้เห็นว่าไม่จำเป็นต้องมีบทพูดยาว แค่มุกภาพกับการจับจังหวะก็ทำให้คนดูติดใจได้ยาวนาน

หลายคนคงคุ้นกับภาพแมวไล่หนูที่แทบไม่มีคำพูดแต่เต็มไปด้วยเสียงร้องแปลกๆ และเสียงประกอบจังหวะคอมเมดี้ต่างๆ ในกรณีของ 'ทอมแอนเจอรี่' ฉบับต้นฉบับที่ฉันเติบโตมากับมัน เสียงประกอบและเอฟเฟกต์ที่ให้ชีวิตกับตัวละครหลักมากที่สุดมาจากผู้สร้างเอง นั่นคือ William Hanna ซึ่งมักจะทำเสียงคราง ร้องโวยวาย หัวเราะ และเสียงปฏิกิริยาต่างๆ ให้ทั้งทอมและเจอร์รีในหนังสั้นของ MGM ผมรู้สึกว่าสิ่งที่ Hanna ทำไม่ได้เป็นแค่เสียงเท่านั้น แต่มันคือจังหวะการเล่นมุขทางเสียงที่เป็นส่วนหนึ่งของการเล่าเรื่องแบบไม่มีบทพูด เขาใช้เสียงสั้น ๆ เพื่อเน้นพลังกายภาพของมุข และนั่นทำให้ทั้งสองตัวละครยังคงรับรู้ได้แม้ไม่มีบทพูดยาว ๆ กว่าหลายสิบปี เมื่อเวลาผ่านไป ทีมงานและนักพากย์คนอื่นๆ ก็เข้ามาร่วมเติมเต็มในเวอร์ชันใหม่ ๆ แต่ถ้าถามถึงรากเหง้าของเสียงหลักในฉบับคลาสสิก ผมจะบอกว่าความเป็น William Hanna นั้นชัดเจนและเป็นหัวใจสำคัญของสไตล์นั้น

เริ่มจากหนังยาวเรื่องที่หลายคนคุ้นเคยก่อนเลย: 'Tom and Jerry: The Movie' เวอร์ชันปี 1992 เป็นตัวเลือกที่ดีถ้าอยากเห็นการขยายโลกของทอมกับเจอร์รี่ให้เป็นเรื่องยาวแบบภาพยนตร์ ผมโตมากับแอนิเมชันยุคก่อน การได้กลับมาดูเรื่องนี้ทำให้รู้สึกเหมือนได้เห็นการทดลองนำตัวละครสแลปสติกไปใส่พล็อตที่มีคนพูด มีฉากอารมณ์ และมีความพยายามเล่าเรื่องแบบตะวันตกยุค 90 แม้มันจะไม่ได้ตลกแบบสั้น ๆ ในหนังสั้นดั้งเดิม แต่มีเสน่ห์แบบโบราณ เหมาะสำหรับคนที่ชอบความวินเทจและอยากเห็นทอมกับเจอร์รี่ในบทบาทที่ต่างออกไป ถ้าชอบมากกว่านั้น ให้สลับมาดูคลิปสั้นชิ้นเด่นอย่าง 'The Cat Concerto' แทรกไปด้วย เพราะฉากดนตรีและการประสานมุขของมันยังตราตรึงใจ และช่วยให้เห็นว่าทำไมตัวละครคู่นี้ถึงยืนยงบนจอใหญ่ได้ทั้งในรูปแบบสั้นและยาว

เทียบกันแล้ว 'ทอมดี้' ฉบับนิยายกับฉบับหนังรู้สึกเหมือนคนสองคนที่โตมาจากต้นแบบเดียวกันแต่เลือกเส้นทางชีวิตต่างกันอย่างสิ้นเชิง ฉันชอบที่นิยายให้พื้นที่กับความคิดภายในของตัวเอกมากกว่า เพราะในหนังสือผู้เขียนถลกชั้นจิตใจออกมาเล่าเป็นบทๆ ทำให้เราได้สำรวจแรงจูงใจ ความกลัว และความบอบช้ำทีละเลเยอร์ ฉากบนสะพานตรงกลางเรื่องในเล่มใช้เวลาเดินสำรวจความทรงจำเก่าๆ และเชื่อมโยงกับสัญลักษณ์เล็กๆ อย่างนาฬิกาที่เสีย ส่วนฉบับภาพยนตร์ตัดฉากยืดยาวเหล่านั้นไปเป็นมอนเทจสั้นๆ สองสามนาที เพื่อรักษาจังหวะ ไม่ให้คนดูหลุดออกจากพล็อตหลัก สิ่งที่เด่นอีกอย่างคือตัวละครรองในหนังมีการย่อและปรับบทให้ชัดเจนขึ้น ฉันรู้สึกว่าบทภาพยนตร์ต้องเลือกให้คนดูเข้าใจเร็ว จึงทำให้ความคลุมเครือเชิงจริยธรรมบางอย่างของนิยายถูกทำให้ชัดเจนขึ้นหรือเปลี่ยนแปลงไป ตัวอย่างเช่น ในหนังมีฉากที่ตัวเอกต้องเผชิญหน้าในห้องสว่างจ้า ซึ่งเสริมด้วยซาวด์แทร็กและการแสดงที่ทำให้ความตึงเครียดทวีคูณ ต่างจากหน้าเล่มที่จบแบบค้างคาและให้อิสระผู้อ่านตีความ ฉากจบของหนังยังเลือกจังหวะและโทนที่ต่างไปจากตอนจดหมายปิดท้ายในนิยาย ทำให้ความหมายโดยรวมเปลี่ยนเฉดสีไปเล็กน้อย สรุปคือถ้าชอบการเจาะลึกภายในอ่านนิยายจะฟินมาก แต่ถาชอบภาพและอารมณ์แบบรวบรัด หนังก็ให้ประสบการณ์ที่แรงและรวดเร็วกว่า ซึ่งฉันมักกลับมาไตร่ตรองแตกต่างกันหลังดูและอ่านเสมอ

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดอยู่ที่ภาพกับเสียงที่ถูกล้างและปรับแต่งจนดูสะอาดขึ้น ผมชอบเวอร์ชันรีมาสเตอร์เพราะฉากของ 'The Cat Concerto' ที่เคยพร่ามัวกลับชัดขึ้นมาก เสียงเปียโนและซาวด์เอฟเฟกต์ถูกแยกชัด ทำให้การคอนทราสต์ระหว่างมุขกายกรรมกับดนตรีโดดเด่นกว่าเดิม แต่การทำความสะอาด (DNR) บางครั้งก็ลบเส้นเส้นดินสอหรือลายเซ็นอนิเมเตอร์ไป ทำให้ภาพดูเรียบและขาดมิติแบบฟิล์มเก่า ผมคิดว่าการรีมาสเตอร์เหมือนมีดสองคม: ความคมชัดและสีสันสดขึ้นช่วยให้รายละเอียดเล็ก ๆ ของภูมิหลังหรือแอนิเมชันเคลื่อนไหวเร็ว ๆ เด่นชัด แต่สำหรับคนที่รักผิวฟิล์ม มีบางวินาทีที่รู้สึกเหมือนสูญเสียกลิ่นอายดั้งเดิมไป งานดีไซน์บางจังหวะของแสงและเงาที่นักวาดตั้งใจไว้ก็อาจเปลี่ยนไปตามการปรับโทนสี