นักพากย์เสียงของอว. คือใครและมีผลงานอะไรบ้าง?

รายการพากย์ไทยของ 'Avatar' มีความหลากหลายไม่น้อยเพราะคำว่า 'อวตาร' เองครอบคลุมทั้งภาพยนตร์ของเจมส์ คาเมรอนและซีรีส์แอนิเมชัน 'Avatar: The Last Airbender' ซึ่งคนละทีมพากย์กันโดยสิ้นเชิง ฉันมักนึกถึงเสียงพากย์ไทยที่ทำให้ตัวละครมีอารมณ์ชัดเจน—ในเวอร์ชันภาพยนตร์ 'Avatar' ตัวละครสำคัญอย่าง Jake Sully กับ Neytiri จะถูกแสดงโดยนักพากย์ที่มีทักษะเสียงบรรยายเชิงอารมณ์สูง ขณะที่บททหารหรือบทตัวร้ายมีโทนเสียงหนักแน่นและเข้มกว่า ส่วนใน 'Avatar: The Last Airbender' แต่ละตัวละครเด็ก ๆ อย่าง Aang, Katara, Sokka ถูกถ่ายทอดด้วยน้ำเสียงที่สดใสและพลิ้วต่างกันสุดโต่ง ถ้าต้องการรายชื่อนักพากย์แบบเป๊ะ ๆ ชื่อผู้พากย์มักระบุไว้ในเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ หรือข้อมูลจากผู้จัดจำหน่ายที่นำเข้ามาในไทย แต่ในเชิงความประทับใจ ฉันชอบวิธีที่นักพากย์ไทยจับจังหวะอารมณ์ได้เข้ากับเวอร์ชันต้นฉบับ โดยเฉพาะฉากที่ต้องใช้การเว้นจังหวะหรือขึ้นลงน้ำเสียงอย่างเป๊ะ

เรื่องนี้คาใจแฟนๆ หลายคนแน่ เพราะชื่อ 'ฮิวมังกาซอร์' มักโผล่ในหลายเวอร์ชันของซีรีส์เดียวกัน ฉันอยากเริ่มด้วยภาพรวมก่อน: ตัวละครที่คุณเรียกว่าฮิวมังกาซอร์มักเป็นชื่อภาษาไทยของ 'Humungousaur' ซึ่งเป็นเอเลี่ยนจากซีรีส์ 'Ben 10' แต่ต้องระวังเพราะมีทั้งเวอร์ชันต้นฉบับภาษาอังกฤษ เวอร์ชันพากย์ญี่ปุ่น และเวอร์ชันพากย์ไทย ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์คนละชุด การจะตอบว่า "นักพากย์คือใคร" อย่างแม่นยำ จำเป็นต้องระบุว่าหมายถึงเวอร์ชันไหนของซีรีส์ ในมุมมองของแฟนคลับ ฉันมักเช็กเครดิตตอนท้ายหรือฐานข้อมูลอย่าง IMDb/ANN เมื่ออยากรู้ชื่อนักพากย์ เพราะนักพากย์เดียวยังอาจมีผลงานทั้งในอนิเมะ เกม และพากย์การ์ตูนช่องอื่นๆ ถ้าคุณบอกมาได้ว่าจะเอาเวอร์ชันอังกฤษ ญี่ปุ่น หรือไทย ฉันจะเล่าให้ละเอียดถึงชื่อนักพากย์และผลงานเด่นของเขาได้เลย — แต่ถ้าต้องการภาพรวมแบบนี้ก่อน ก็ถือว่านี่เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

ชื่อ 'อีวาเอลฟี่' ทำให้ฉันต้องหยุดคิดนานพอสมควร เพราะชื่อแบบนี้มักเป็นปัญหาจากการถอดเสียงหรือเวอร์ชันต่างกันของงานเดียวกัน ฉันมักเจอสถานการณ์ที่ตัวละครหนึ่งมีนักพากย์หลายคนตามภาษาหรือแพลตฟอร์ม — เวอร์ชันภาษาญี่ปุ่นอาจให้เสียงโดยคนหนึ่ง ขณะที่เวอร์ชันอังกฤษหรือพากย์ไทยเป็นอีกคนหนึ่ง ดังนั้นถ้าต้องการรู้ชัด ๆ ต้องไล่ดูเครดิตท้ายตอน เว็บไซต์ทางการ หรือหน้ารายชื่อนักพากย์ของเกม/อนิเมะนั้น ๆ เพราะข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่สุดมักอยู่ตรงนั้น ตรงนี้ผมชอบเทียบเสียงระหว่างเวอร์ชันเพื่อจับลักษณะน้ำเสียง เช่น น้ำเสียงหวานหรือแหบ ซึ่งช่วยตัดกรอบตัวเลือกลงได้เยอะ อีกประเด็นที่เจอบ่อยคือชื่อตัวละครถูกเขียนผิดหรือแปลต่างกัน ทำให้ค้นหาชื่อคนพากย์ยากมาก บางครั้งชื่อตัวละครในโบรชัวเกมกับในไตเติ้ลภายนอกก็ไม่ตรงกันเลย แม้จะน่าหงุดหงิด แต่การไล่หาจากหลายแหล่ง เช่น บทเครดิตบนหน้าเกมประกอบกับโพสต์ทางการของผู้พัฒนาและข้อมูลในฐานข้อมูลนักพากย์ จะช่วยให้มั่นใจขึ้น ตอนท้ายนี้อยากบอกว่าแค่ทราบชื่อนักพากย์ทำให้การชมเปลี่ยนไป—ได้ฟังรายละเอียดน้ำเสียงที่นักพากย์คนนั้นใส่ลงไปและเชื่อมโยงผลงานอื่น ๆ ของเขาเข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นความสุขเล็ก ๆ ของการเป็นแฟนงานเล่าเรื่องแบบผม

หัวข้อแบบนี้ชอบมากเพราะมันกระตุ้นความทรงจำในฐานะแฟนที่ติดตามพากย์ไทยมานาน ในมุมของฉัน 'นักพากย์เสียงเถ้าแก่' ไม่ได้หมายถึงคนเดียวเสมอไป แต่เป็นชื่อล้อเล่นที่แฟน ๆ ใช้เรียกนักพากย์ที่รับบทเป็นเจ้าของร้าน เจ้าของโรงเตี๊ยม หรือคนเฒ่าคนแก่ในฉบับพากย์ไทยบ่อย ๆ ในฐานะคนที่ฟังพากย์มาหลายสิบปี ผมมักสังเกตจากเสียงโทนต่ำ น้ำเสียงมีน้ำหนัก และจังหวะที่ชัดเจน เวลาดูเครดิตท้ายเรื่องหรือไอคอนในช่องยูทูบของสตูดิโอพากย์จะช่วยยืนยันชื่อจริงของนักพากย์คนนั้นได้ ตัวอย่างเช่นในอนิเมะและการ์ตูนไทยมักจะมีบทแบบเดียวกันซ้ำไปซ้ำมา เช่นเจ้าของร้านใน 'One Piece' หรือเจ้าของร้านขนมใน 'Doraemon' ซึ่งทำให้คนดูเรียกนักพากย์กลุ่มนี้ว่า 'เถ้าแก่' แบบติดปาก ฉันมักยกตัวอย่างฉากสั้น ๆ ว่าเสียงแบบเถ้าแก่จะใช้คำขึ้นต้นหนัก ๆ การลากเสียงท้ายประโยค และมีจังหวะเว้นวรรคเพื่อให้รู้สึกแก่กว่าอายุจริง นี่แหละสไตล์ที่แฟน ๆ คาดหวังจากคนที่ถูกเรียกว่า 'เถ้าแก่' ในวงการพากย์บ้านเรา

ขอเริ่มด้วยตรงนี้ก่อนว่าชื่อ 'ออล' ในคำถามอาจหมายถึงตัวละครที่หลายคนมักย่อชื่อไว้ เช่น 'All Might' จาก 'My Hero Academia' — ฉะนั้นผมจะพูดในมุมของแฟนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันต้นฉบับและการพากย์ต่างประเทศ ผมเป็นคนชอบสังเกตการพากย์ชัดเจนว่าเสียงต้นฉบับของ 'All Might' มาจาก Kenta Miyake (ญี่ปุ่น) ส่วนเวอร์ชันภาษาอังกฤษที่หลายคนคุ้นคือ Christopher Sabat ที่ใส่พลังเสียงแบบแมนๆ ให้ตัวละครนี้ได้ชัดเจน เวอร์ชันไทยของอนิเมะบางเรื่องมักมีคนพากย์ที่ทำโทนเสียงใกล้เคียงกับต้นฉบับเพื่อถ่ายทอดความอบอุ่นผนวกความทรงพลัง แต่ต้องบอกก่อนว่าในตลาดไทยบางเรื่องมีหลายเวอร์ชัน (ทีวี/ดีวีดี/สตรีมมิ่ง) ทำให้ชื่อผู้พากย์อาจต่างกันไปตามสตูดิโอและการจัดจำหน่าย จากมุมมองแฟน ผมมักสังเกตงานอื่นๆ ของคนที่พากย์บทแบบนี้ว่าพวกเขามักมีผลงานพากย์ตัวละครพี่ใหญ่ หรือตัวละครที่ให้คำแนะนำ เช่นบทพ่อหรือเมนทอร์ในอนิเมะ ผมชอบฟังแล้วจับคู่ว่าใครปล่อยพลังเสียงหนักๆ แล้วใครลงโทนอบอุ่นได้นุ่มลง — ซึ่งช่วยให้รู้ว่าคนพากย์คนเดิมมีผลงานอะไรบ้าง แม้คราวนี้ผมไม่ได้ระบุชื่อผู้พากย์ไทยเจาะจง แต่ถ้าให้พูดถึงแนวทางการเลือก ผมเห็นสตูดิโอไทยเลือกนักพากย์ที่มีพลังและโทนอบอุ่นเป็นหลัก

ชื่อ 'มิคคราว' ฟังดูคุ้นหู แต่ตอนแรกก็ต้องยอมรับว่ามีความไม่ชัดเจนในแหล่งข้อมูลทั่วไป ซึ่งทำให้ผมมองว่าอาจเป็นการทับศัพท์หรือชื่อเวทีของนักพากย์ท่านหนึ่งที่ใช้ในวงการออนไลน์มากกว่าเป็นชื่อจริง ในมุมมองของคนที่ติดตามวงการพากย์มานาน ผมมักเจอกรณีแบบนี้บ่อย ๆ — ชื่อที่ได้ยินในคอมเมนต์หรือโซเชียลมักแตกต่างจากเครดิตทางการ เลยแนะนำให้เปรียบเทียบกับเครดิตในตอนท้ายของผลงาน ดูข้อมูลในฐานข้อมูลอย่าง IMDb หรือเว็บไซต์เฉพาะด้านพากย์ เช่น Behind The Voice Actors ถ้าเป็นการพากย์ไทย ก็มักจะมีเครดิตในหน้าเพจของผู้จัดจำหน่ายหรือในคำอธิบายคลิปบน YouTube ถ้าชื่อนั้นเป็นชื่อเวทีของนักพากย์อิสระ ก็เป็นไปได้ว่าจะมีผลงานทั้งพอดแคสต์ โฆษณา หรือคลิปสั้น ๆ มากกว่าการ์ตูนยาว ๆ ซึ่งตรงนี้น่าสนใจเพราะทำให้หาแหล่งอ้างอิงได้หลากหลายแนวทาง สรุปแล้วชื่อเดียวกันอาจหมายถึงบุคคลหลายคนได้ ขึ้นอยู่กับบริบทของผลงานและประเทศที่พากย์

เอาล่ะ มาเริ่มกันแบบตรงไปตรงมา: ชื่อ 'นูป' อาจหมายถึงหลายอย่างได้ ขึ้นกับบริบท—ตัวละครแอนิเมะ ตัวละครเกม พิธีกรเสียง หรือแม้แต่ชื่อเล่นของนักพากย์เอง ผมมักจะเจอคำว่า 'นูป' ในวงการเกมเป็นพิเศษ ดังนั้นถ้าคุณหมายถึงตัวละครในเกม คุณภาพเสียงและสไตล์ของนักพากย์มักจะแตกต่างจากงานพากย์แอนิเมะเลยทีเดียว ผมอยากให้ภาพชัดขึ้นก่อนจะบอกชื่อคนพากย์และผลงานของเขา เพราะชื่อเดียวกันอาจปรากฏในหลายโปรเจกต์ต่าง ๆ เช่น ตัวละครมาสค็อตในเกมมือถืออาจมีนักพากย์ท้องถิ่น ในขณะที่ตัวละครในเวอร์ชันแอนิเมะจะได้พากย์โดยนักพากย์ญี่ปุ่นหรือไทยที่ต่างคนต่างกัน ถ้าคุณหมายถึง 'นูป' จากผลงานใดผมจะเล่าให้ละเอียดถึงคนพากย์ โทนเสียง จุดเด่น และผลงานเด่นอื่น ๆ ที่น่าสนใจ สรุปคือ บอกแหล่งที่มาให้หน่อย แล้วผมจะเล่าแบบเจาะลึกแบบแฟนที่ติดตามมาเป็นปี ๆ ให้ฟังอย่างแน่นอน

มีตัวละครชื่อ 'เฮย' ปรากฏในผลงานหลายเวอร์ชันและแต่ละเวอร์ชันก็มีนักพากย์ต่างกันไปตามภาษาหรือสื่อที่ออกมา ผมเป็นคนชอบดูเครดิตท้ายตอนและอ่านข้อมูลของทีมพากย์บ่อย ๆ เลยเห็นว่าความหมายของคำถามนี้ขึ้นกับว่าเฮยที่คุณหมายถึงอยู่ในงานไหน — ถ้าเป็นเวอร์ชันอนิเมะต้นฉบับ (ญี่ปุ่น) จะเป็นนักพากย์ญี่ปุ่นคนหนึ่ง ในเวอร์ชันพากย์อังกฤษหรือจีนก็จะใช้คนละชุด ในบางกรณีเกมหรือละครเสียง (drama CD / audio drama) ก็ใช้ทีมพากย์อีกชุดหนึ่ง ความน่าสนใจคือแต่ละคนจะตีความตัวละครไม่เหมือนกัน ทำให้เฮยมีรสชาติแตกต่างกันตามภาษาและรูปแบบงาน ผมมักจะชอบเปรียบเทียบผลงานที่นักพากย์คนนั้นทำไว้ก่อนหน้าเพื่อเข้าใจทิศทางการพากย์ เช่น ถ้าคนหนึ่งเคยพากย์ตัวละครเงียบขรึมใน 'Darker than Black' แล้วมาพากย์เฮย เวอร์ชันของเขาก็จะมีความเย็นและเรียบง่าย ในขณะที่นักพากย์อีกคนที่ชอบบทพูดจาฉะฉานในเกมแอ็กชันอาจใส่พลังและจังหวะมากกว่า ถ้าอยากรู้ชัด ๆ ให้ดูเครดิตของงานต้นฉบับหรือหน้ารายละเอียดในเว็บฐานข้อมูลอนิเมะ/เกม — ส่วนตัวผมชอบฟังทั้งหลายเวอร์ชันแล้วเลือกเวอร์ชันที่เข้ากับความรู้สึกของตัวเองมากที่สุด

บอกตามตรง ฉันเจอคำถามแบบนี้บ่อย และการตอบตรงๆ คือคำว่า 'เอ็กคูซีฟ' ฟังดูคลุมเครือพอสมควร เพราะมันอาจหมายถึงชื่อต้นฉบับที่ออกเสียงคล้ายกันหรือชื่อตัวละครจากงานต่างประเภทกันได้หลายแบบ ในมุมของคนดูที่ติดตามพากย์ไทย ฉันมักเริ่มจากการดูเครดิตท้ายเรื่องหรือเมนูเสียงบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งก่อน เพราะถ้าเป็นการพากย์อย่างเป็นทางการ แพลตฟอร์มอย่างที่ออกไลเซนส์มักจะระบุรายชื่อนักพากย์ไว้ในรายละเอียดของเรื่อง หรือในหน้าข้อมูลของ Blu‑ray/DVD ซึ่งจะชัดเจนกว่าการเดาจากเสียงเพียงอย่างเดียว จากประสบการณ์ ถ้าคุณหมายถึงงานดังระดับสากล ชื่อคนพากย์มักมีการประกาศในเพจกระจายเสียงหรือเพจของตัวแทนจัดจำหน่ายในไทย แต่ถ้าเป็นตัวละครจากเกมหรืออนิเมะที่แฟนท้องถิ่นทำซับเอง ก็อาจต้องดูในคอมมูนิตี้แฟนคลับหรือคลิปยูทูบที่มีคำอธิบาย เพราะส่วนใหญ่คนพากย์จะถูกเครดิตไว้ตรงนั้น