วีรสตรีจากการ์ตูนญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมในไทย

โตมากับห้องสมุดการ์ตูนและร้านเช่าวิดีโอเล็ก ๆ ในซอยใกล้บ้าน ทำให้ฉันมีมุมมองที่ค่อนข้างกว้างว่าตัวละครผู้หญิงไหนโดนใจคนไทยมากที่สุด และหนึ่งในชื่อตัวละครที่ผมเห็นถูกพูดถึงบ่อยสุดคือ 'Rem' จาก 'Re:Zero' — ความน่ารักผสมความเด็ดเดี่ยวของเธอทำให้คนไทยหลายคนเอาใจไปเต็ม ๆ ความรู้สึกที่มีต่อ Rem สำหรับฉันไม่ใช่แค่ความน่ารัก แต่เป็นแบบอย่างของการซื่อสัตย์และการเสียสละที่ชัดเจน ฉากที่เธอยอมเสี่ยงเพื่อคนที่เธอห่วงใยทำให้คนดูอินจนอยากปกป้อง ในหมู่แฟน ๆ ไทยมักจะเห็นแฟนอาร์ต แฟนฟิค และงานคอสเพลย์เฟื่องฟูของเธอ บางคนชอบมู้ดอบอุ่น บางคนชอบมู้ดดราม่า แต่โดยรวมแล้ว Rem เป็นสัญลักษณ์ของความทุ่มเท ที่คนไทยชอบเชื่อมโยงกับความสัมพันธ์แบบซื่อ ๆ อีกคนที่ฉันมองว่าคนไทยชอบมากคือ 'Mikasa' จาก 'Attack on Titan' — รูปแบบความแข็งแกร่งที่ไม่ต้องเยอะคำพูดของเธอมักโดนใจคนที่ชอบฮีโร่แบบนิ่ง ๆ ฉากการปกป้องของ Mikasa มอบความรู้สึกปลอดภัยในโลกที่โหดร้าย และการออกแบบตัวละครที่มีคาแรกเตอร์ชัดเจนช่วยให้แฟนไทยหยิบไปทำคอนเทนต์ต่าง ๆ ได้ง่าย ส่วน 'Asuna' จาก 'Sword Art Online' กับ 'Sakura' จาก 'Naruto' ก็เป็นชื่อที่เด้งขึ้นทันทีเมื่อคุยถึงตัวละครหญิงที่คนไทยรัก เพราะทั้งคู่มีพัฒนาการที่ชวนเอาใจช่วยและมีโมเมนต์ที่ทำให้แฟน ๆ จดจำได้จริง ๆ สรุปแบบเล่าเป็นมุมมองส่วนตัว: คนไทยชอบตัวละครผู้หญิงที่มีทั้งด้านแข็งแกร่งและอ่อนโยน สื่อสารผ่านโมเมนต์เชื่อมโยงทางอารมณ์ได้ง่าย และมีเอกลักษณ์ที่ทำให้แฟนงานสร้างสรรค์ต่อได้ ไม่ว่าจะเป็นการวาด การเขียน หรือคอสเพลย์ — นั่นแหละคือเหตุผลที่ชื่อเหล่านี้ยังคงดังอยู่ในวงการแฟนคลับบ้านเรา

ความน่าดึงดูดของการ์ตูนผีญี่ปุ่นในไทยเริ่มจากความสามารถในการผสมผสานวัฒนธรรมท้องถิ่นเข้ากับความหลอนแบบสากล หลายเรื่องอย่าง 'Ju-On' หรือ 'Kairo' ไม่เพียงแต่นำเสนอผีในแบบฉบับญี่ปุ่น แต่ยังสร้างความหวาดกลัวผ่านบรรยากาศและจิตวิทยาที่ใครๆ ก็สัมผัสได้ แฟนๆ ไทยจำนวนมากชื่นชอบการเล่าเรื่องที่ค่อยๆ เผยความน่ากลัว แทนที่จะยัดเยียดภาพเลือดสาดเหมือนหนังสยองขวัญตะวันตก อีกปัจจัยคือความแปลกใหม่ของตำนานผีญี่ปุ่นที่แตกต่างจากผีไทยอย่างเปรียบเทียบไม่ได้ ทุกครั้งที่ดู เราจะได้สัมผัสโลกอาถรรพ์ที่เต็มไปด้วยกฎเกณฑ์ลึกลับและความเชื่อโบราณที่ไม่เคยรู้มาก่อน

ชีวิตในวัยเด็กของหลายคนคงขาดไม่ได้การ์ตูน Disney ที่เต็มไปด้วยตัวละครหญิงแกร่ง หนึ่งในนั้นต้องยกให้ 'เมริดา' จาก 'Brave' ที่โดดเด่นทั้งรูปลักษณ์และจิตใจ เธอไม่เพียงสวยด้วยผมสีแดงฟู แต่ยังท้าทายธรรมเนียมด้วยการปฏิเสธการแต่งงานแบบจัดแจง เลือกใช้ธนูเป็นอาวุธแทนเข็มเย็บผ้า เรื่องราวของเธอสอนให้รู้ว่าความกล้าหาญไม่ใช่การต่อสู้กับปีศาจ แต่คือการตั้งคำถามกับสิ่งที่ถูกปลูกฝังมา แถมยังมีฉากแม่-ลูกที่สะเทือนใจ ทำให้เด็กไทยหลายคนอินไปกับความสัมพันธ์นี้ ส่วนตัวชอบบรรยากาศสกอตแลนด์ในเรื่องที่ให้ความรู้สึกแตกต่างจากเจ้าหญิง Disney คนอื่นๆ

เวลาพูดถึงนางเงือกการ์ตูนที่คนไทยนิยม ผมมักนึกถึงภาพของคนรุ่นเดียวกับฉันที่โตมากับเพลงติดหูและดีไซน์ตัวละครสดใสจากงานอเมริกันและญี่ปุ่น ในความทรงจำของฉัน 'The Little Mermaid' ของฝั่งอเมริกามีอิทธิพลอย่างชัดเจน หนังเวอร์ชันดิสนีย์เปิดโลกให้เด็กไทยในยุค 90s–2000s รู้จักนางเงือกในลักษณะที่เป็นเทพนิยายครอบครัว: สีสันจัด เพลงติดหู พากย์ไทยที่ทำให้ตัวละครเข้าไปนั่งในหัวคนดูได้ง่าย ความนิยมยังต่อเนื่องผ่านสินค้าพรีเมียม การแสดงเวที และการเอาตัวละครไปใช้ในสื่อต่าง ๆ ทำให้รุ่นพ่อแม่สามารถส่งต่อให้ลูกได้ไม่ยาก ทว่าช่วงวัยรุ่นของฉันก็มีอีกเสี้ยวที่มาจากญี่ปุ่น อย่าง 'Mermaid Melody Pichi Pichi Pitch' ที่นำแนวเมจิกเกิร์ลมาผสมกับนางเงือก ทำให้นางเงือกกลายเป็นตัวละครที่วัยรุ่นชื่นชอบเพราะมีองค์ประกอบโรแมนติก ดราม่า และการต่อสู้ เป็นเหตุผลว่าทำไมงานแฟนอาร์ต คอสเพลย์ และซับไตเติลไม่เป็นรองฝั่งอเมริกา ฉันจึงเห็นภาพรวมว่าเมืองไทยรับนางเงือกจากสองขั้วนี้อย่างลงตัว: ฝั่งอเมริกาเป็นนางเงือกแบบครอบครัวและแฟรนไชส์ ขณะที่ฝั่งญี่ปุ่นเติมความเป็นมังงะ-อนิเมะเข้าไปจนกลายเป็นวัฒนธรรมแฟนคลับเฉพาะกลุ่ม นี่แหละคือเหตุผลที่เมื่อใครถามว่าจากประเทศไหนได้รับความนิยมมากที่สุด ฉันจะตอบว่าหลัก ๆ คือสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น แต่นิยมต่างกันตามกลุ่มอายุและรสนิยมของผู้ชมยุคต่าง ๆ

มีคนพูดถึงน้อยมากแต่ 'A Spirit of the Sun' ของ Kaiji Kawaguchi มีฉากสำคัญที่ตัวเอกหนีภัยจากสงครามกลางเมืองมาลี้ภัยในประเทศไทย เรื่องนี้เจาะลึกด้านมนุษยธรรมและวัฒนธรรมไทยผ่านมุมมองของชาวต่างชาติ แม้จะไม่ใช่แก่นหลักแต่ฉากวัดไทย ตลาดน้ำ หรือแม้แต่การพรรณนาถึงความอบอุ่นของคนท้องถิ่นก็ถูกถ่ายทอดได้อย่างมีชีวิตชีวา สิ่งที่พิเศษคือการแสดงให้เห็นว่าวัฒนธรรมไทยกลายเป็นที่พึ่งทางใจของตัวละครที่สูญเสียทุกอย่าง รู้สึกว่ามันสะท้อนภาพลักษณ์ของไทยในสายตาญี่ปุ่นได้ดี - เป็นดินแดนที่โอบรับผู้ทุกข์ใจด้วยความเมตตา

ฉันคิดว่ารายชื่อตัวการ์ตูนเจ้าหญิงที่คนไทยรักกันนั้นเป็นการผสมผสานระหว่างคลาสสิกจากฝั่งดิสนีย์กับตัวละครจากอนิเมะที่มีภาพลักษณ์เฉพาะตัวและเรื่องเล่าที่ตราตรึงใจ เมื่อมองย้อนกลับไป เจ้าหญิงจากหนังสือนิทานและภาพยนตร์ของดิสนีย์อย่าง 'Cinderella', 'Snow White', 'The Little Mermaid' (ที่มี 'Ariel'), 'Beauty and the Beast' (ที่มี 'Belle'), 'Sleeping Beauty' (ที่มี 'Aurora') รวมถึงคู่พี่น้องจาก 'Frozen' อย่าง 'Elsa' และ 'Anna' มักจะติดโผความนิยมเสมอ ทั้งจากเพลงประกอบที่ฮิตติดหู ฉากภาพสวย ๆ ที่เด็ก ๆ จดจำได้ และการตลาดที่เข้าถึงตลาดของเล่นและงานเทศกาลต่าง ๆ ในไทยตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ทำให้หลายคนโตมากับภาพจำของเจ้าหญิงเหล่านี้ ฉันยังมองเห็นว่าความนิยมในไทยไม่ได้จำกัดอยู่แค่เจ้าหญิงสายพรมวิเศษเท่านั้น แต่ยังรวมถึงตัวละครจากอนิเมะและอนิเมะฟีลกู๊ดที่ถูกมองว่าเป็น 'เจ้าหญิง' ในแง่ของบทบาทหรือสถานะ เช่น 'Sailor Moon' ที่แม้จะเป็นสาวน้อยนักรบ แต่สถานะของเธอในบางภาคก็เชื่อมโยงกับความเป็นเจ้าหญิงหรือผู้สืบทอดความดีงาม อีกทั้งงานเพลงและแฟนคลับในไทยช่วยผลักดันให้เธอยังคงอยู่ในความทรงจำ อีกตัวอย่างที่น่าสนใจคือ 'Princess Mononoke' กับตัวละคร 'San' ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของความเข้มแข็งและการต่อสู้เพื่อโลก ทำให้คนไทยที่ชอบงานของฮายาโอะ มิยาซากิยกเธอเป็นหนึ่งใน 'เจ้าหญิง' ที่ทรงพลังแบบต่างออกไป ฉันมักจะสังเกตว่าความนิยมเหล่านี้ถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยหลายอย่าง: ความคุ้นเคยจากการฉายซ้ำทางทีวี หนังสือเพลงและเพลงประกอบ การมีสินค้าและชุดแฟนซีที่ขายได้ดีในเทศกาล รวมถึงการที่เรื่องราวบางเรื่องถูกตีความใหม่ให้เข้ากับยุคสมัย เช่น 'Elsa' ที่กลายเป็นตัวแทนของการค้นหาตัวตนและอิสรภาพ ทำให้เด็กยุคใหม่คล้อยตาม ในขณะเดียวกันตัวละครอย่าง 'Belle' ได้รับการชื่นชมเพราะความซับซ้อนของนิสัยที่รักการอ่านและไม่ยอมตามใครง่าย ๆ ซึ่งสะท้อนค่านิยมที่ครอบครัวไทยเริ่มให้ความสำคัญกับการศึกษาและความคิดเป็นของตน ฉันยอมรับว่ามันสนุกเวลาที่ได้เห็นคนไทยแต่งคอสเพลย์เป็นเจ้าหญิงเหล่านี้ที่งานอีเวนต์หรือในโซเชียล มีเดีย เห็นได้ชัดว่าเจ้าหญิงแต่ละคนให้ความรู้สึกที่ต่างกันและเติมเต็มความฝันของผู้ชมในรูปแบบของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นความโรแมนติก ความกล้าหาญ หรือความเป็นอิสระ — และนั่นคือเหตุผลที่พวกเธอยังคงอยู่ในใจคนไทยหลายรุ่นเสมอ

มีอยู่ช่วงหนึ่งที่เดินเข้าไปในร้านหนังสือแล้วสะดุดตากับปก 'Doraemon' เลยอดไม่ได้ที่จะหยิบมาดู แม้จะผ่านมาเนิ่นนานแต่ความอบอุ่นของโนบิตะกับเพื่อนๆ ยังเหมือนเดิม การ์ตูนที่เรียบง่ายแต่อัดแน่นด้วยแง่คิดชีวิตแบบนี้แหละที่ควรค่าแก่การส่งต่อ อีกเรื่องที่ชอบคือ 'Detective Conan' แม้จะเป็นเรื่องราวฆาตกรรมแต่กลับสอดแทรกมิตรภาพและความหวังไว้อย่างแนบเนียน ใครที่เคยเริ่มอ่านอาจติดงอมแงมกับปริศนาและพล็อตที่วางมาอย่างดี แนะนำให้ลองเริ่มจากเล่มแรกๆ ก่อนจะเข้าใจว่าทำไมคนถึงคลั่งไคล้

การ์ตูนเรื่อง 'K-On!' น่าจะเป็นหนึ่งในซีรีส์ที่ครองใจแฟนๆ ชาวไทยมานานสุดแล้ว ด้วยความน่ารักสดใสของสมาชิกวงโยคะมารวมกัน ทั้งฮิราซาวะ ยูอิ ท sumireko ริสึ และเมгуมิ แต่ละตัวละครออกแบบมาได้น่าประทับใจทั้งรูปลักษณ์และบุคลิก เสน่ห์ของเรื่องนี้อยู่ที่การผสมผสานระหว่างความอบอุ่นของมิตรภาพและความตลกขบขันในชีวิตประจำวัน แม้แต่ฉากธรรมดาๆ อย่างการกินเค้กด้วยกันหรือการซ้อมดนตรีก็ดูมีชีวิตชีวา อนิเมชันทำออกมาได้ละเอียดลออ แสงสีสวยงาม และเพลงเพราะๆ ที่ติดหู แฟนๆ ส่วนใหญ่มักจะพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า 'K-On!' ทำให้พวกเขารู้สึกเหมือนมีเพื่อนใหม่ที่พร้อมจะมอบรอยยิ้มให้เสมอ

ตัวละครหญิงที่ทิ้งร่องรอยไว้ในใจแฟน ๆ หนึ่งคือความกล้าตั้งใจที่เห็นได้ชัดจากภาพยนตร์แอนิเมชันไทยยุคใหม่อย่าง '9 Satra' — นี่ไม่ใช่แค่เรื่องมวยไทย แต่เป็นเรื่องของผู้หญิงที่ฝึกฝนจนร่างกายและจิตใจแข็งแรงจนแฟน ๆ หันมามองในมุมใหม่ ฉันได้ดูซีนการฝึกซ้อมและการขึ้นสังเวียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า จังหวะการเคลื่อนไหวของตัวละครหญิงนั้นให้ความรู้สึกว่าเธอไม่ได้แค่ต่อสู้เพื่อตัวเอง แต่ต่อสู้เพื่อคนที่เธอรักและความยุติธรรม ฉากที่เธอยืนหยัดแม้ว่าจะเจ็บปวด กลายเป็นแรงบันดาลใจให้คนดูหลายคนเอาไปเปรียบกับการต่อสู้ในชีวิตจริง ไม่ว่าจะเป็นแฟนมวยที่เริ่มฝึกจริงจัง หรือนักวาดแฟนอาร์ตที่จับท่าทางนั้นไปวาดเป็นชุดคอมมิคใหม่ ๆ มุมหนึ่งที่ทำให้ฉันชอบตัวละครนี้คือการผสมผสานระหว่างความอ่อนโยนและความเด็ดเดี่ยว—เธอมีช่วงเวลาที่เปราะบางแต่ก็กลับมายืนหยัดได้ด้วยวิธีของตัวเอง นั่นทำให้แฟน ๆ รู้สึกว่าเธอเป็นคนจริง ๆ ไม่ใช่แค่มายาคติของฮีโร่หญิงแบบเดิม ๆ ผลคือมีแฟน ๆ หลายเจนเนอเรชันเอาเธอไปเป็นแบบอย่าง ทั้งเด็กสาวที่อยากฝึกมวยไทยและคนวัยทำงานที่เห็นการต่อสู้ของเธอเป็นภาพแทนการต่อสู้กับความกลัวของตัวเอง แค่คิดถึงรอยยิ้มหลังการฝึกและมุมกล้องที่จับความตั้งใจของเธอ ฉันก็ยังรู้สึกว่าตัวละครแบบนี้ช่วยเปลี่ยนมุมมองของคนดูให้กล้าลุกขึ้นทำในสิ่งที่กลัวได้บ้าง

ในวงการการ์ตูนไทยไม่มีผลงานชิ้นเดียวที่คนทั่วไปจะเรียกกันว่า 'ร.10 การ์ตูน' แล้วขึ้นมาเป็นชื่อเดียวที่ทุกคนรู้จักอย่างเป็นเอกฉันท์ จึงต้องเริ่มจากการจัดความหมายก่อนว่าสิ่งที่ถามหมายถึงอะไร เพราะคำว่า 'ร.10' อาจหมายถึงการ์ตูนที่มีตัวละครหรือเนื้อหาเกี่ยวกับรัชกาลที่ 10 หรืออาจหมายถึงชื่อลำดับหรือรหัสงานชิ้นหนึ่ง แต่โดยรวมแล้วผลงานที่เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ในไทยมักกระจายตัวอยู่หลายรูปแบบและสร้างโดยคนหลายกลุ่ม ทั้งนักวาดการ์ตูนการเมืองในหนังสือพิมพ์ นักวาดอิสระบนโซเชียลมีเดีย และสำนักพิมพ์ที่ทำงานแนวสารคดีหรือการ์ตูนการศึกษา ทำให้ไม่มีผู้สร้างคนเดียวที่โดดเด่นจนสามารถกล่าวได้ว่าเป็นผู้สร้าง 'ร.10 การ์ตูน' ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในประเทศ มุมมองอีกด้านหนึ่งคือถามถึงความนิยมในเชิงสื่อสังคมออนไลน์กับสื่อกระแสหลัก ความนิยมบนโลกออนไลน์มักเกิดจากงานแฟนอาร์ตหรือมุกการ์ตูนสั้นที่แชร์ไวขึ้นกับกระแสข่าว ในขณะที่งานที่ตีพิมพ์เป็นเล่มหรือซีรีส์ยาวที่พูดถึงประวัติศาสตร์หรือบทบาทของพระมหากษัตริย์มักมาจากทีมงานสำนักพิมพ์และนักเขียนการ์ตูนที่มีประสบการณ์ การตีความต่างกันตามเกณฑ์ความนิยม — วัดจากยอดแชร์ ยอดขาย หรือความยอมรับทางวิชาการ — และแต่ละเกณฑ์ก็จะเลี้ยงดูผู้สร้างคนละกลุ่มไว้ ฉะนั้นถามหา "ผู้สร้าง" แบบเหมารวมจึงยาก เพราะคนที่ทำงานด้านการ์ตูนเกี่ยวกับหัวข้อนี้มีทั้งนักวาดการ์ตูนการเมืองที่มีสไตล์เฉพาะ สำนักพิมพ์ที่ผลิตหนังสือการ์ตูนเชิงความรู้ และนักวาดอินดี้ที่ปล่อยงานในรูปแบบคอมมิคสั้นบนแพลตฟอร์มต่างๆ ในฐานะแฟนการ์ตูนที่ติดตามงานหลากหลายแนว ผมมองว่าเสน่ห์ของผลงานที่เกี่ยวกับตัวบุคคลสำคัญหรือประเด็นทางสังคมคือความหลากหลายของมุมมอง ถ้าความตั้งใจคืออยากรู้ว่าใครเป็นผู้สร้างงานเกี่ยวกับรัชกาลที่ 10 ที่คนพูดถึงมากที่สุด ลำดับแรกควรนิยามความหมายของคำว่า 'ได้รับความนิยม' ก่อน — ยอดแชร์ ยอดขาย หรืออิทธิพลทางความคิด — แล้วจึงมองหาผลงานตามแพลตฟอร์มนั้นๆ ในที่สุดผมชอบที่จะดูทั้งงานการ์ตูนการเมืองที่คมและงานคอมมิคสั้นที่อบอุ่น เพราะทั้งสองแบบเติมเต็มกันได้และทำให้เห็นภาพรวมของวงการที่ไม่ได้มีเพียงชื่อเดียวเป็นตัวแทนความนิยมทั้งหมด