สัญลักษณ์ทางจิตวิทยาที่เกี่ยวข้องกับ Evangelion Eva 01 มีอะไรบ้าง?

ภาพของ 'EVA-01' ที่ครอบครองทั้งความน่ากลัวและความอบอุ่นในเวลาเดียวกัน เป็นสัญลักษณ์ที่ฉันกลับมาคิดต่อบ่อย ๆ เมื่อพยายามตีความเชิงจิตวิทยาของ 'Neon Genesis Evangelion'

มิติแรกที่ฉันมองเห็นคือเรื่องแม่-ลูกและการแยกตัวทางจิตใจ: 'EVA-01' ถูกพรรณนาเป็นสิ่งมีชีวิตที่เชื่อมโยงกับแม่ของชินจิอย่างชัดเจน ทั้งการซ้อนทับระหว่างร่างของ Yui ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของ EVA และสายเคเบิลที่เชื่อม Entry Plug เหมือนสายสะดือ ทำให้ฉันนึกถึงทฤษฎีการแยกตัว (separation-individuation) และการยึดติดทางวัตถุ (object relations) ที่แสดงถึงความยากลำบากของการแยกตัวเองออกจากผู้ปกครอง เมื่อ 'EVA-01' ตื่นขึ้นหรือกระหายเลือด ตัวมันก็กลายเป็นภาพแทนของความต้องการคืนสู่ความปลอดภัยขั้นปฐม ที่บางครั้งแปรสภาพเป็นความรุนแรงได้

อีกมุมที่ฉันชอบหยิบมาคุยคือมุมของยุงเกี้ยน (Jungian) กับเงาและการบูรณาการตัวตน: 'EVA-01' ทำหน้าที่เป็นเงาของชินจิและยังเป็นสะพานสู่ Self — อวัยวะที่เป็นทั้งผู้ให้และผู้ทำลาย ตัวเรื่องมีสัญลักษณ์แบบมานดาลา (mandala) และภาพรวมของการรวมตัวทางจิตใจเมื่อมองในเชิงสัญลักษณ์ การเข้าสู่โครงการ Instrumentality ก็เหมือนการพยายามยุบหลุมความขัดแย้งภายในและรวมทุก Persona ให้อยู่ภายใน Self เดียว แต่กระบวนการนี้มีค่าใช้จ่าย: การสูญเสียความเป็นปัจเจกและการปะทะกับเงาที่ถูกปิดบังไว้

มุมสุดท้ายที่ฉันมักพูดถึงคือความสัมพันธ์เชิงเพศและแรงขับไตเติ้ลแบบโอดิปัส—ไม่ใช่แค่เรื่องเพศในแง่ตรง แต่เป็นการแสดงออกถึงความอยากถูกยอมรับและความโกรธที่ผูกติดกับการแยกจากผู้ปกครอง การที่ 'EVA-01' กลายเป็นสิ่งมีชีวิตที่กินสิ่งที่เหมือนกับตนเองหรือกลืนผู้ให้ชีวิต แสดงถึงการกลับสู่ต้นกำเนิดหรือการพยายามผสานซากของบาดแผลเดิมให้เป็นใหม่ ทั้งหมดนี้ผสมผสานกับภาพศาสนาและภาพอพocalyptic ที่เพิ่มความรู้สึกว่าจิตใจถูกวางไว้บนเวทีใหญ่แห่งการตัดสินใจของมนุษย์ สำหรับฉันแล้ว 'EVA-01' จึงไม่ใช่แค่ยักษ์เหล็ก แต่เป็นแผนภาพของความเป็นมนุษย์ที่แปรผันและซับซ้อน — ทั้งรัก ทั้งกลัว และทั้งต้องการฟื้นฟูในรูปแบบที่ไม่มีคำตอบตายตัว

การตื่นตัวแบบไร้การควบคุมของ 'EVA-01' ในฉากต่าง ๆ ทำให้ฉันคิดถึงสัญลักษณ์ของสัญชาตญาณดิบ (id) และขอบเขตของตัวตนที่แตกร้าว การจดจำภาพฉากที่มันกลายเป็นสิ่งมีชีวิตจริง ๆ แทนที่จะเป็นหุ่นยนต์ ช่วยสะท้อนแนวคิดเรื่องพรมแดนระหว่างร่างกายและอัตตา: รอยต่อระหว่างเครื่องจักรกับเนื้อหนัง กลายเป็นพื้นที่ที่ความทรงจำ เจ็บปวด และแรงขับถูกรวมตัว

ฉันมองเห็นสัญลักษณ์สำคัญสองอย่างที่ชัดเจน: สายเคเบิล/สายสะดือที่เชื่อม Entry Plug กับแหล่งพลังงาน เปรียบเหมือนการพึงพาในวัยทารก และการ 'berserk' ของ EVA ที่เป็นภาพแทนของการปลดปล่อยความโกรธที่ถูกกดไว้ ภาพเลือดที่ไหลและการเปิดเผยดวงตาที่ส่องแสงเป็นสัญญาณของการย้อนกลับสู่สถานะเดิมแบบปฐมภูมิ ซึ่งอ่านได้ทั้งในเชิงจิตวิเคราะห์และเชิงสัญญะทางวัฒนธรรม

ท้ายที่สุดฉันคิดว่าความน่าสะพรึงของ 'EVA-01' อยู่ที่ความไม่แน่นอนของมัน — มันคือแม่ เป็นเพื่อน เป็นสัตว์ร้าย และเป็นกระจกสะท้อนจิตใจของตัวละคร ทุกครั้งที่ภาพนั้นปรากฏ ฉันเห็นทั้งอดีตที่ยังไม่คลี่คลายและความเป็นไปได้ที่จะเริ่มต้นใหม่ในแบบที่เปลี่ยนรูป เราอาจไม่เคยได้คำตอบสมบูรณ์ แต่สัญลักษณ์เหล่านี้ทำให้เรื่องเล่ามีมิติและเปิดพื้นที่ให้คนดูคิดกับตัวเองต่อไป