หนังสือเธอที่รักมีฉบับแปลภาษาไทยหรือยัง?

บอกตรงๆว่า ผมเป็นคนชอบเก็บสะสมมังงะเก่าๆ เลยคุ้นกับชื่อเรื่องนี้ดี—'อย่าบอกว่าฉันรักเธอ' จริงๆ แล้วต้นฉบับเป็นผลงานมังงะชื่อ 'Sukitte Ii na yo.' ของ Kanae Hazuki ที่มีทั้งมังงะ อะนิเมะ และสื่อขยายความอื่นๆ ซึ่งในไทยมักถูกพูดถึงในฐานะมังงะแปลไทยมากกว่าที่จะเป็นนิยายแยกเล่ม เมื่อมองในเชิงของงานเขียนแบบ 'นิยาย' แท้ๆ (เช่นไลต์โนเวลหรือเล่มนิยายที่เล่าเรื่องแบบมีบทพากย์/สปินออฟ) โอกาสที่มีฉบับแปลไทยอย่างเป็นทางการค่อนข้างต่ำ เพราะผลงานหลักที่โดดเด่นและได้รับความนิยมในตลาดนอกประเทศคือมังงะกับอะนิเมะมากกว่า ส่วนเล่มโนเวลหรือรวมเรื่องสั้นที่ออกในญี่ปุ่นมักมีจำนวนจำกัดและไม่ทุกเล่มจะถูกขายข้ามประเทศ ถ้าคุณกำลังมองหาประสบการณ์อ่านเป็นภาษาไทย แนะนำให้มองที่ฉบับมังงะแปลไทยก่อน—เนื้อเรื่องหลักและความสัมพันธ์ของตัวละครถูกเก็บไว้ครบ และความรู้สึกของตัวละครส่งมาถึงได้ชัดเจนกว่าที่คิด ส่วนนิยายแยกเล่มถ้าไม่มีฉบับแปลไทย อาจต้องอาศัยการอ่านเวอร์ชันภาษาอังกฤษหรือแหล่งอื่นๆ แต่อย่างไรก็ดี การได้อ่านมังงะแปลไทยอย่างเป็นทางการก็ทำให้เรื่องนี้ยังคงเข้าถึงได้ง่ายและคงความอบอุ่นของเรื่องไว้ได้ดี

เล่าให้ฟังตรงๆ ว่าเรื่อง 'ของรักของข้า' ณ ตอนนี้ยังไม่มีฉบับแปลภาษาอังกฤษแบบเป็นทางการที่แพร่หลายออกสู่ตลาดต่างประเทศในวงกว้าง ฉันติดตามงานชิ้นนี้แบบแฟนตัวยงและเห็นการแปลไม่เป็นทางการในชุมชนแฟนคลับบ้างแล้ว—บางคนแปลเป็นตอน ๆ เพื่อให้เพื่อน ๆ อ่านเข้าใจ แต่ความสมบูรณ์และคุณภาพก็แตกต่างกันไป ข้อดีคือได้เข้าถึงเนื้อหาไว แต่ข้อเสียคืออาจขาดการแก้ภาษา การเรียบเรียงบริบท หรือแม้แต่การอนุญาตจากผู้แต่ง ประสบการณ์ส่วนตัวบอกว่าเมื่อมีความต้องการสูงและสำนักพิมพ์ต่างประเทศเห็นว่ามีตลาด งานแบบนี้ก็เคยได้รับลิขสิทธิ์แล้วออกเป็นฉบับแปลอย่างเป็นทางการเหมือนที่เกิดกับ 'Your Name' ในกรณีของนิยาย/มังงะญี่ปุ่น บ่อยครั้งผู้แต่งหรือสำนักพิมพ์จะประกาศข่าวผ่านช่องทางของตัวเองถ้ามีแผนจะทำฉบับภาษาอังกฤษ ดังนั้นการติดตามประกาศจากแหล่งนั้นมักช่วยให้เราไม่พลาดข่าวดี และก็หวังเหมือนกันว่าจะมีวันนั้นสำหรับ 'ของรักของข้า' สักครั้ง

แปลกที่ชื่อ 'ด้วยรักและคิดถึง' ฟังแล้วให้ภาพเป็นหนังสือจดหมายหรือคอลเลกชันจดหมายมากกว่าจะเป็นแปลตรงมาจากนิยายตะวันตกที่คนส่วนใหญ่รู้จัก ความจริงคือจากการอ่านและสะสมหนังสือมานาน ผมไม่ค่อยพบงานแปลที่ใช้ชื่อนี้เป็นคำแปลตรงของนิยายดังระดับสากล เรื่องแปลหลายเรื่องมักถูกตั้งชื่อใหม่ให้เข้ากับตลาดไทยจนแทบไม่เหลือเค้าเดิม บางทีชื่อไทยจะเน้นอารมณ์หรือประเด็นสำคัญของเรื่อง เช่นเดียวกับที่ 'The Little Prince' กลายเป็น 'เจ้าชายน้อย' ซึ่งสั้น กระชับ และสะท้อนตัวละครหลักได้ทันที นั่นทำให้ถ้ามีงานต่างประเทศชิ้นหนึ่งได้ชื่อไทยว่า 'ด้วยรักและคิดถึง' จริง ๆ มันอาจเป็นชื่อฉบับพิเศษ หรือคำแปลที่ผู้แปล/สำนักพิมพ์ตั้งใจปรับให้เข้าถึงคนอ่านไทยมากขึ้น อีกมุมหนึ่งคือมีความเป็นไปได้สูงว่า 'ด้วยรักและคิดถึง' เป็นงานเขียนต้นฉบับภาษาไทยหรือเป็นนิยาย/รวมบทความที่ตีพิมพ์ในไทยโดยตรง ซึ่งในกรณีนี้คำถามเรื่อง "มีฉบับแปลภาษาไทยหรือไม่" จะถือว่าคำตอบคือไม่ต้องแปลเพราะมันเป็นภาษาไทยอยู่แล้ว ผมมองว่าเคสที่ทำให้คนสับสนมักเกิดจากสองกรณีหลัก: ชื่อหนังสือถูกแปลจนเปลี่ยนรูปแบบมาก หรือชื่อเดียวกันถูกใช้ในงานคนละชิ้น (เช่น มีหนังสือไทยชื่อใกล้เคียงกับชื่อคำแปลจากต่างประเทศ) ถ้าจะให้สรุปจากความคุ้นเคยแบบกว้าง ๆ จะบอกได้ว่าฉบับแปลที่เป็นทางการและเป็นที่รู้จักโดยใช้ชื่อนี้ในวงกว้างยังไม่ค่อยพบ แต่ก็มีความเป็นไปได้ว่ามีฉบับที่ตีพิมพ์แบบอิสระ หรือตีพิมพ์เฉพาะกลุ่มและไม่แพร่หลายมากนัก ถ้าต้องเลือกรับรู้แบบสบาย ๆ จะบอกว่า: ถ้าคุณเจอเล่มชื่อ 'ด้วยรักและคิดถึง' ดูที่เครดิตผู้เขียนและสำนักพิมพ์ก่อน ถ้าเป็นชื่อผู้เขียนคนไทยก็แปลว่าเป็นงานไทย แต่ถ้าเห็นชื่อผู้เขียนต่างประเทศและมีคำว่า 'แปลโดย' นั่นแปลว่ามีฉบับแปลซึ่งอาจหายากหรือไม่เป็นที่แพร่หลายสุดท้ายแล้ว ผมชอบความรู้สึกเมื่อเจอชื่อหนังสือแบบนี้ เพราะมันชวนให้สงสัยว่าภายในจะเต็มไปด้วยจดหมาย ความคิดถึง หรือบทบรรยายเชิงอารมณ์อย่างไรบ้าง

มีหลายเล่มที่ใช้ชื่อ 'Manifest' ดังนั้นคำตอบขึ้นกับเล่มที่คุณหมายถึงมากกว่าจะตอบอย่างเป็นเอกฉันท์ ในมุมมองของคนที่ติดตามหนังสือทั่วไป ผมมักจะเจอทั้งนิยาย วิทยาศาสตร์แนวคิด และหนังสือพัฒนาตัวเองที่ใช้คำว่า 'Manifest' เป็นชื่อหรือคำหลัก บางเล่มเป็นงานแปลที่ลงสำนักพิมพ์ไทยแล้ว แต่หลายเล่มยังไม่มีฉบับแปลเพราะสิทธิ์การแปลยังคงอยู่กับเจ้าของลิขสิทธิ์ต่างประเทศ ถ้าต้องการรู้แน่ว่าเล่มที่คุณสนใจมีฉบับแปลไทยหรือยัง ให้เช็กชื่อผู้แต่งและ ISBN แล้วค้นในร้านหนังสือออนไลน์ของไทยอย่างนายอินทร์ SE-ED หรือร้านใหญ่อย่าง Kinokuniya และแพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง MEB/Ookbee — ถ้าพบข้อมูลสำนักพิมพ์ไทยหรือ ISBN ของฉบับแปล แปลว่ามีฉบับภาษาไทย หากไม่พบ ก็มีความเป็นไปได้ว่ายังไม่มีการแปลอย่างเป็นทางการ ขอปิดด้วยมุมมองส่วนตัวว่าเวลาเจอชื่อเดียวกันแบบนี้ ผมมักจะชอบดูตัวอย่างเนื้อหาและรีวิวจากเวอร์ชันต้นฉบับก่อนตัดสินใจรอฉบับแปลหรืออ่านภาษาอื่นไปก่อน

บอกตรงๆว่าฉันเคยพยายามตามหาข้อมูลเรื่องนี้มานานพอสมควรและมีมุมมองค่อนข้างแน่นอนว่ามีทั้งเวอร์ชันแปลไทยและงานแปลที่ยังค้างอยู่ในบางรูปแบบ 'ฉบับแปลแด่เธอผู้เป็นนิรันดร์' ในฐานะงานที่มีทั้งมังงะและอนิเมะ มังงะฉบับแปลไทยมีการวางตลาดในรูปเล่มแล้วในบางช่วง ซึ่งทำให้คนที่สะสมงานพิมพ์สามารถหาซื้อได้ตามร้านหนังสือชั้นนำหรือจากร้านออนไลน์ที่นำเข้าหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นแปลไทย ส่วนแอนิเมะนั้นมักมีซับไทยบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง ทำให้คนดูทั่วไปเข้าถึงได้ง่ายโดยไม่ต้องรอฉบับแปลเป็นเล่ม ในมุมของคนที่รักงานแปล ถ้าอยากเทียบคุณภาพลองนึกถึงความละเอียดของคำแปลใน 'Violet Evergarden' — บางฉบับแปลไทยทำหน้าที่ได้ดีทั้งความหมายและอารมณ์ ขณะที่บางฉบับอาจปรับคำให้เข้ากับตลาดมากขึ้น ความแตกต่างแบบนี้เห็นได้ชัดเมื่อเปรียบเทียบระหว่างฉบับพิมพ์กับซับของอนิเมะ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันจะมีเสน่ห์และข้อจำกัดของตัวเอง

อยากเริ่มจากสิ่งที่เจอในชั้นหนังสือก่อน: ชื่อ 'รักหมดใจ' นั้นมีโอกาสเป็นทั้งงานเขียนไทยต้นฉบับหรือชื่อที่ใช้แปลมาจากงานต่างประเทศ ทำให้เรื่องการมีฉบับแปลภาษาไทยขึ้นอยู่กับว่าเวอร์ชันต้นฉบับเป็นภาษาอะไรและผู้จัดพิมพ์ไทยจะหยิบมาทำหรือไม่ ในฐานะที่เราใช้เวลาวนเวียนไปร้านหนังสือกลางเมืองบ่อย ๆ จะบอกได้ว่าถ้าเป็นนิยายรักที่ฮิตจริง ๆ สำนักพิมพ์รายใหญ่จะออกเป็นปกกระดาษทั่วไป ราคาหน้าร้านมักอยู่ในช่วง 250–420 บาทสำหรับเล่มปกอ่อน ส่วนฉบับกระดาษแข็งหรือ Special Edition อาจพุ่งไปที่ 500–900 บาท หากมีลิขสิทธิ์จากต่างประเทศและแปลไทย บ่อยครั้งก็จะมีอีบุ๊กควบคู่กันซึ่งราคาโดยทั่วไปอยู่ที่ 119–299 บาท ส่งผลให้ถ้าคุณเจอคำว่า 'รักหมดใจ' ในร้านหนังสือ สถานะการมีฉบับแปลกับราคาจะค่อนข้างชัดเจนทันที — ถ้ายังไม่มี ก็เป็นไปได้ว่าจะเห็นประกาศพรีออร์เดอร์หรือข่าวจากชุมชนนิยายออนไลน์ได้เร็ว ๆ นี้

เอาจริงๆ ชื่อ 'หนังสือแมวส้ม' ฟังดูกว้างและทำให้คนอ่านนึกถึงงานหลายแนวที่มีแมวสีส้มเป็นตัวเด่น เป็นไปได้ว่าคุณหมายถึงการ์ตูนเสียดสีอย่าง 'Garfield' ซึ่งมีคาแรคเตอร์แมวส้มตลกขบขันและฉบับรวมเล่มของงานนี้ถูกแปลเป็นภาษาไทยมาแล้วในรูปแบบหนังสือการ์ตูนหรือรวมตอนได้บ้าง ฉันชอบเล่มรวมเก่าที่เห็นตามชั้นหนังสือเพราะมันอ่านง่ายและเต็มไปด้วยมุกสั้น ๆ ที่แตะตรงจุด อีกนัยหนึ่ง ชื่อแบบนี้อาจหมายถึงนิยายหรือหนังสือเด็กที่ใช้ภาพแมวส้มเป็นสัญลักษณ์ ถ้าเป็นหนังสือเด็ก นิสัยของการพิมพ์และการจัดหน้ามักทำให้ฉบับแปลไทยออกง่ายกว่า นอกจากนั้นชุมชนคนรักแมวในโซเชียลมีเดียไทยมักช่วยกันแจ้งข่าวการแปลใหม่ ๆ ให้รู้ล่วงหน้าเสมอ ดังนั้นถ้าคุณกำลังมองหาฉบับแปลจริง ๆ ลองสังเกตประกาศจากร้านหนังสือใหญ่หรือกลุ่มแฟนคลับที่ติดตามผลงานสัตว์เลี้ยง ข้อดีคือถ้าเป็นผลงานมีชื่อเสียง มักมีฉบับแปลอย่างเป็นทางการที่คุณสามารถซื้อสะสมได้ และนั่นแหละคือความสุขเล็ก ๆ ของการตามหาหนังสือที่ชอบ

ชื่อนี้ฟังแล้วอบอุ่นจนอยากหยิบเล่มขึ้นมาอ่านทันที ในฐานะคนที่ชอบสะสมนิยายรัก ฉันมักจะสังเกตปกและหน้าลิขสิทธิ์ก่อนเริ่มอ่านเสมอ เมื่อเป็นฉบับภาษาไทย ชื่อนักเขียนต้นฉบับและชื่อผู้แปลจะถูกพิมพ์ไว้ชัดเจนที่หน้าลิขสิทธิ์หรือปกหลัง ถ้าหากคุณถือเล่มอยู่ในมือ ชื่อผู้เขียนต้นฉบับจะปรากฏก่อน ส่วนชื่อผู้แปลหรือคำว่า 'แปลโดย' จะตามมา เรียกว่าดูตรงนั้นแล้วจะรู้ทันทีว่าใครเป็นคนร้อยเรียงเรื่องให้เราอ่านเป็นภาษาไทย บางครั้งหนังสือที่วางขายในร้านออนไลน์ก็มีข้อมูลเดียวกันบอกไว้ในรายละเอียดสินค้า ฉันมักชอบอ่านบรรทัดนั้นเพราะมันบอกทั้งสำนักพิมพ์และปีพิมพ์ด้วย ทำให้รู้ว่าฉบับที่เราสนใจเป็นฉบับแปลอย่างเป็นทางการหรือเป็นฉบับพิมพ์ซ้ำ ข้อสังเกตเล็กๆ น้อยๆ แบบนี้ช่วยให้ไม่สับสนเมื่อเจอชื่อเรื่องที่คล้ายกันหลายเล่ม สรุปง่ายๆ คือถ้าอยากรู้ว่าใครเขียนหรือแปล 'รักนี้มอบให้เธอ' ให้มองที่หน้าลิขสิทธิ์ของเล่มนั้น แล้วฉันเชื่อว่าคำตอบจะโผล่มาตรงหน้าอย่างชัดเจน