เจ้าหญิงเชร็คเสียงพากย์โดยใครในเวอร์ชันไทย?

เสียงพากย์ไทยของ 'เบล' มักถูกพูดถึงบ่อยในหมู่แฟนหนังการ์ตูน แต่เรื่องนี้ไม่เรียบง่ายเท่าไหร่เพราะมีหลายเวอร์ชันที่ใช้ผู้พากย์ต่างคนกัน ฉันเป็นคนที่ติดตามการฉายซ้ำของงานคลาสสิกหลายเรื่อง จึงสังเกตว่าการพากย์ไทยของหนังต่างประเทศมักเปลี่ยนไปตามปีที่ออกอากาศ—บางครั้งเป็นเวอร์ชันโรง บางครั้งเป็นเวอร์ชันทีวี หรือเวอร์ชันดีวีดีที่แปลเสียงใหม่ ส่งผลให้ชื่อผู้พากย์ของ 'เบล' อาจไม่เหมือนกันในทุกเวอร์ชัน นั่นหมายความว่าถ้าคุณเห็นเครดิตบนปกแผ่นหรือในตอนท้ายของรายการทีวี ชื่อที่ปรากฏจะเป็นคำตอบที่แน่นอนสำหรับเวอร์ชันนั้นๆ สรุปในฐานะแฟน คนพูดหนึ่งคนอาจบอกชื่อที่ตัวเองคุ้นเคย แต่ชื่อดังกล่าวอาจไม่ครอบคลุมทุกรอบฉาย การยืนยันจากเครดิตของเวอร์ชันที่คุณดูจะให้คำตอบชัดเจนและไม่มีข้อสงสัยเลย ฉันมักจะคิดว่านี่เป็นความน่าสนใจของการติดตามงานพากย์ไทยมากกว่าจะเป็นปัญหา เพราะมันเผยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของวงการพากย์ตลอดเวลา

นานมากแล้วที่ฉบับพากย์ไทยของ 'เชร็ค' กลายเป็นเรื่องที่แฟนหนังบ้านเราพูดถึงบ่อย ๆ — และสิ่งที่ผมพบคือไม่มีคำตอบเดียวตายตัวให้บอกได้ทันทีว่าพากย์โดยใคร เพราะมีหลายเวอร์ชันอยู่ในตลาด ผมมักจะแยกเป็นสามกลุ่ม: เวอร์ชันฉายโรงภาพยนตร์, เวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์ที่วางขายในประเทศ, และเวอร์ชันออกอากาศทางโทรทัศน์ แต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์คนละชุด ดังนั้นชื่อผู้พากย์จะต่างกันได้ การดูเครดิตท้ายเรื่องในแผ่นดีวีดีหรือในบรรยายของช่องที่ออกอากาศเป็นวิธีที่ตรงที่สุด ส่วนแฟน ๆ บางคนยังแชร์คลิปหรือภาพหน้าจอที่มีเครดิตบนโซเชียล ทำให้ตามชื่อได้ง่ายขึ้น สรุปสั้น ๆ ว่า ถ้าอยากรู้ชัด ๆ ให้ดูเครดิตของเวอร์ชันที่คุณเคยดู — ผมเองชอบเก็บแผ่นตั้งแต่สมัยก่อนแล้วมักจะจดชื่อผู้พากย์ไว้ ทำให้เวลามีคนถามผมมักจะบอกได้ทันทีว่าเวอร์ชันไหนใช้เสียงใคร

เสียงพากย์ของเจ้าหญิงจัสมินในเวอร์ชันไทยไม่ได้มีชื่อเดียวตายตัว ซึ่งเป็นเรื่องที่ชวนให้สนุกมากกว่าที่คิด ฉันมักจะจดจำความแตกต่างของเสียงจากการดูซ้ำเวอร์ชันต่าง ๆ: เวอร์ชันการ์ตูนแอนิเมชันดั้งเดิม 'Aladdin' (1992) ในภาษาอังกฤษ เจ้าหญิงจัสมินพูดโดย 'Linda Larkin' และเสียงร้องมาจาก 'Lea Salonga' แต่เมื่อเข้ามาสู่ตลาดไทย เสียงของจัสมินจะเปลี่ยนไปตามการพากย์ใหม่ในแต่ละรอบการฉายหรือสื่อที่ออกมา เช่น พากย์โรงฉาย พากย์ทีวี หรือพากย์สำหรับดีวีดี/สตรีมมิ่ง ฉันเคยได้ยินจัสมินเวอร์ชันหนึ่งที่เสียงนุ่มและหวานกว่าที่เคยฟังทางทีวีในวัยเด็ก ส่วนอีกเวอร์ชันที่ดูบนดีวีดีมีน้ำเสียงที่ต่างไปเลยจนรู้สึกเหมือนเป็นคนละคน นี่เป็นเพราะสตูดิโอที่รับพากย์ในแต่ละรอบอาจเลือกนักพากย์คนละคน หรือบางครั้งอาจใช้นักพากย์ดังที่เป็นคนละเจเนอเรชัน การแปลบทและการปรับบทพูด–ร้องก็มีผลต่อบุคลิกของตัวละครด้วย ทำให้บางรุ่นของจัสมินในไทยดูเข้มแข็งขึ้น บางรุ่นกลับดูใสและอ่อนหวานกว่า ถ้าเป้าหมายคือจะรู้ชื่อผู้พากย์ของเวอร์ชันไทยที่คุณกำลังนึกถึง สิ่งที่ช่วยได้แน่นอนคือการดูเครดิตของเวอร์ชันนั้น ๆ เพราะรายชื่อผู้พากย์จะระบุไว้ชัดเจน ฉันเองชอบเก็บชื่อผู้พากย์ที่ชื่นชอบไว้เป็นรายการเล็ก ๆ สำหรับย้อนฟัง เพราะการฟังเสียงพากย์ไทยในแต่ละยุคช่วยให้เห็นวิวัฒนาการของการนำเสนอและรสนิยมของผู้ชมไทยได้ชัดเจนขึ้น ทั้งยังเป็นวิธีที่ดีในการเชื่อมความทรงจำกับฉากโปรดของเรื่องนี้

อยากเริ่มจากข้อสั้น ๆ ก่อน: คุณหมายถึงแอนนาในผลงานไหนกันแน่ เพราะชื่อ 'แอนนา' ปรากฏในหลายเรื่องและแต่ละฉบับพากย์ไทยก็อาจต่างกันไป ฉันเป็นแฟนหนังสือการ์ตูนและอนิเมะจนรู้ว่าการตั้งชื่อเดียวกันไม่เท่ากับเสียงพากย์เดียวกัน — ยกตัวอย่างเช่นถาหมายถึง 'แอนนา' จากภาพยนตร์ดิสนีย์เรื่อง 'Frozen' จะมีการทำพากย์ไทยทั้งฉบับโรงภาพยนตร์และฉบับที่ฉายทีวี ซึ่งบางครั้งผู้พากย์พูดกับผู้ร้องเพลงอาจเป็นคนละคน ส่วนถ้าเป็นตัวละครชื่อแอนนาในอนิเมะหรือซีรีส์ต่างประเทศอีกเรื่อง ก็อาจพากย์โดยคนละนักพากย์อีกครั้ง สรุปสั้น ๆ แบบเป็นกันเองก็คือ ฉันต้องการทราบชื่อเรื่องหรือเวอร์ชันที่คุณดูเพื่อจะบอกชื่อผู้พากย์ไทยให้ชัดเจน — เมื่อรู้เวอร์ชันแล้วจะเล่ายิบย่อยเกี่ยวกับทั้งเสียงพูด เสียงร้อง และว่ามีการเปลี่ยนแปลงในฉบับต่าง ๆ อย่างไรให้ฟังแบบคนคอเดียวกัน

คนส่วนใหญ่คงคุ้นกับเสียงต้นฉบับของ 'Shrek' ที่ไมค์ มเยอร์สให้ไว้ แล้วก็อยากรู้ว่าเสียงเชรคในเวอร์ชันภาษาไทยเป็นใคร ผมเคยตามดูหลายการออกอากาศและพบว่าการพากย์ไทยมีหลายเวอร์ชัน: บางครั้งเป็นพากย์สำหรับโรงภาพยนตร์ บางครั้งเป็นพากย์สำหรับทีวีหรือดีวีดี ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์ไม่เหมือนกัน ผมมักจะตรวจดูเครดิตท้ายแผ่นหรือหน้าปกของบลูเรย์ เพราะที่นั่นจะเขียนชื่อนักพากย์อย่างชัดเจน ในประสบการณ์ส่วนตัว เวอร์ชันที่ลงโรงกับที่ขายแผ่นมักจะเป็นพากย์ที่มีการจัดการโดยสตูดิโอใหญ่ ส่วนเวอร์ชันที่ฉายทีวีบางครั้งจะตัดเสียงหรือปรับนักพากย์ใหม่ให้เข้ากับช่องนั้นๆ เหมือนกับที่เคยเห็นใน 'Toy Story' ที่มีการเปลี่ยนพากย์กันระหว่างการออกฉายครั้งต่างๆ ถามตรงๆว่าใครพากย์เสียงเชรคในไทย คำตอบคือขึ้นกับเวอร์ชันที่คุณเห็น — ถ้าอยากได้ชื่อเฉพาะ ให้ดูเครดิตของแผ่นหรือตอนที่คุณดูเพราะชื่อจะระบุไว้ตรงนั้น ส่วนความรู้สึกของผมคือแต่ละเวอร์ชันมีเสน่ห์ต่างกัน บางเวอร์ชันถ่ายทอดอารมณ์ตลกได้เต็ม บางเวอร์ชันก็เน้นความดิบและแนวติดตลกแบบบ้านเรา ทำให้เชรคมีมิติหลากหลายยิ่งขึ้น

แค่ได้ยินชื่อ 'ราชินีน้ำตา' ก็อยากรู้เลยว่าเวอร์ชันไหนที่คุณหมายถึง — เวอร์ชันละครหรืออนิเมะมีความเป็นไปได้ต่างกันไป และการพากย์ไทยมักมีหลายเวอร์ชันแยกตามสื่อที่ปล่อยออกมา ฉันค่อนข้างแน่ใจว่าในหลายกรณีชื่อพากย์ไทยแบบนี้จะมีคนพากย์ไม่กี่คนที่รับบทแนวดราม่าเข้มข้น ถ้าหมายถึงเวอร์ชันซีรีส์เกาหลีซึ่งบางครั้งถูกแปลชื่อเป็นไทยว่า 'ราชินีน้ำตา' คุณมักจะเจอเสียงพากย์จากนักพากย์หญิงที่มีโทนเสียงอบอุ่นแต่แฝงความเข้ม เช่นเสียงที่คุ้นหูจากช่องพากย์รายการโทรทัศน์ แต่ถ้าเป็นพากย์สำหรับสตรีมมิ่งอย่าง Netflix หรือแพลตฟอร์มอื่น ข้อมูลเครดิตมักจะระบุไว้ในเมนูเสียงหรือท้ายตอน นี่เป็นเหตุผลที่ผม/ฉันมักเช็กที่เมนูภาษาในสตรีมมิ่งเป็นประจำ ก่อนจะตัดสินใจว่าชอบเวอร์ชันไหนมากกว่า ยิ่งถ้าเป็นพากย์โรงภาพยนตร์กับพากย์ทีวี ก็อาจแตกต่างกันอีกด้วย

พูดตรงๆ ฉันจำรายชื่อนักพากย์ไทยของทั้งสี่ภาค 'Shrek' ได้ไม่ครบจากความทรงจำ แต่พอจะสรุปภาพรวมให้เข้าใจง่ายได้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงและรูปแบบการพากย์อยู่สองแบบหลักๆ ในเวอร์ชั่นฉายโรงหรือดีวีดี มักเป็นการใช้ทีมพากย์มืออาชีพที่เครดิตจะระบุชัดเจน: จะมีคนพากย์เป็นช็เร็ค เสียงคู่หูอย่างด็องกี้ เจ้าหญิงฟีโอน่า และตัวละครเด่นอื่นๆ เช่น พุซอินบูตส์, ลอร์ดฟาร์คอเวด, และมังกร ผู้ชมไทยมักจำได้จากสไตล์การพากย์ที่เป็นเอกลักษณ์ของนักพากย์แต่ละคน แต่พอไปออกฉายทีวีหรือแผ่นใหม่ๆ บ่อยครั้งจะมีการเปลี่ยนนักพากย์หรือปรับบทให้เข้ากับรสนิยมคนดู ทำให้ชื่อรายชื่อนักพากย์ในแต่ละฉบับไม่ตรงกันเสมอไป ถ้าต้องการรายการชื่อที่แน่นอนสำหรับแต่ละภาค แนะนำดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์หรือข้อมูลจากเพจ/ฟอรั่มที่นักดูพากย์ไทยรวบรวมไว้ การจำแนกว่าใครพากย์ในฉบับโรง vs. ทีวี จะช่วยให้รู้ว่าชื่อไหนซ้ำกันตลอดทั้งสี่ภาคและชื่อไหนถูกเปลี่ยนไปตามฉบับ — นี่เป็นมุมมองจากคนชอบดูเวอร์ชั่นพากย์ที่ติดตามการเปลี่ยนแปลงมาเรื่อยๆ

พากย์ไทยของ 'เชร็ค' ภาคแรกมักเป็นเรื่องที่คนคุยกันในกลุ่มเพื่อนเมื่อย้อนดูหนังเก่าๆ อีกครั้ง ผมชอบฟังพากย์ไทยเวอร์ชันดีวีดีที่ออกในบ้านเราเพราะเสียงที่ใส่ความดราม่าและมุขท้องถิ่นเข้าไปทำให้ตัวละครเข้าถึงคนดูไทยได้ง่ายขึ้น แต่ถ้าถามชื่อผู้พากย์เสียงตัวเอกในเครดิตอย่างชัดเจน ชื่อนั้นจะปรากฏอยู่ในหน้าปกหรือหน้าเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ฉบับไทย ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงที่ตรงที่สุดที่ผมมักกลับไปเช็กเวลาอยากรู้ข้อมูลแบบนี้ อีกเรื่องที่น่าสนใจคือบางครั้งมีหลายเวอร์ชันของพากย์ไทย — เวอร์ชันโรงกับเวอร์ชันโทรทัศน์อาจใช้คนพากย์คนละคน ทำให้บางคนจำเสียงที่ต่างกันได้ ผมจึงมักบันทึกไว้ในใจว่าเวลาจะตอบคำถามเรื่องชื่อผู้พากย์ ควรอ้างอิงจากเครดิตของเวอร์ชันที่ถามมาด้วย เพราะนั่นจะชัดเจนที่สุด

เสียงพากย์ของตึ๋งหนืดในเวอร์ชันพากย์ไทยมีเอกลักษณ์ที่ทำให้ยังจำได้แม้เวลาจะผ่านไปนานแล้ว ความทรงจำเกี่ยวกับเสียงนี้ไม่ได้เริ่มจากชื่อคนพากย์ แต่เริ่มจากโทนเสียง — แหบเล็ก ๆ ผสมความเป็นเด็กซุกซน ที่ทำให้ตัวละครมีชีวิตในแบบฉบับของภาษาไทย ในหลายโอกาสที่ดู 'Lilo & Stitch' แบบพากย์ไทย เสียงตึ๋งหนืดจะถูกดัดให้มีจังหวะคำพูดที่รวดเร็วและมีน้ำเสียงหยอกล้อซึ่งต่างจากเวอร์ชันต้นฉบับอย่างชัดเจน นั่นเป็นเหตุผลที่คนดูไทยหลายคนรู้สึกว่าเวอร์ชันพากย์ไทยถ่ายทอดความขี้เล่นและความดื้อของตัวละครได้ดี ส่วนตัวแล้วชอบการเลือกจังหวะการเว้นวรรคและการใส่อารมณ์ในประโยคสั้น ๆ ของเวอร์ชันไทย เพราะมันช่วยทำให้การ์ตูนสำหรับเด็กเรื่องนี้เข้าถึงผู้ชมทุกเพศทุกวัยมากขึ้น ถึงแม้ชื่อคนพากย์อาจไม่ติดหูเท่าตัวละคร แต่การทำงานเบื้องหลังนั้นชัดเจนว่ามีฝีมือ — การเลือกน้ำเสียง การเล่นโทนสูง-ต่ำ และการเก็บรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ทำให้ตึ๋งหนืดกลายเป็นตัวละครที่คนไทยจดจำได้ไม่ต่างจากต้นฉบับเลย

เสียงพากย์ไทยของ 'Shrek' ภาคแรกมักถูกพูดถึงบ่อยในกลุ่มคนดูรุ่นเดียวกับผม เพราะแต่ละเวอร์ชันที่ฉายในบ้านเราให้บรรยากาศต่างกันจนรู้สึกได้ ผมจำได้ดีว่าหนังเรื่องนี้มีการพากย์ไทยหลายครั้ง ทั้งเวอร์ชันฉายโรง พากย์สำหรับทีวี และพากย์ในดีวีดี/บลูเรย์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันจะมีเครดิตคนพากย์ไม่เหมือนกัน บางครั้งตัวละครหลักอย่างชเร็ค ฟิโอนา และอสูรกายม้า (Donkey) ได้เสียงจากนักพากย์มืออาชีพประจำสตูดิโอ ในขณะที่เวอร์ชันส่งทีวีอาจใช้เสียงจากคนดังเพื่อดึงผู้ชม ถาเป็นการจะรู้รายชื่อคนพากย์แบบชัดเจนที่สุด ให้ดูเครดิตตอนท้ายของเวอร์ชันที่คุณเคยดูหรือกล่องดีวีดี เพราะที่นั่นจะลงชื่อผู้พากย์และสตูดิโอพากย์เอาไว้ สำหรับผมแล้วการเห็นชื่อคนพากย์จริงในเครดิตทำให้รู้สึกเชื่อมโยงกับหนังมากขึ้น และยังชอบสังเกตว่าการเลือกเสียงมีผลต่อมุกและโทนของเรื่องอย่างไร