~ PROLOGUE ~

PAK!

Isang matunog na sampal ang ibinigay sa akin ni Nanay. Galit na galit siya.

"Bakit mo ginawa 'yun? Bakit mo pinalo ng bote sa ulo ang Tito Kajoe mo? Balak mo ba siyang patayin, ha?!"

Sa lakas ng boses ni Nanay ay halos matulilig ang tenga ko. Sinunggaban niya ako sa buhok at iwinasiwas ang ulo ko. Naiyak na lang ako sa sakit ng anit ko.

"Alam mo ba na dahil sa ginawa mo, gumastos na nga ako para sa pampa-ospital niya, hiniwalayan pa niya ako!"

"Aray, 'Nay! Bitiwan n'yo po muna ako. Magpapaliwanag po ako."

Pahagis niyang binitawan ang buhok ko. Hinimas-himas ko muna ang anit ko bago ko sabihin ang dahilan ko.

"Ginawa ko lang naman po 'yun kasi bigla niya akong niyakap at pinagtangkaan pa akong halikan. Nakiusap naman po ako sa kanya, pero lasing po kasi siya. Kaya, ayun... pinukpok ko na lang po siya ng bote ng alak sa ulo."

"’Yun lang ang dahilan? E 'di sana, pumayag ka na lang!"

Napamaang ako sa kanya. "A-ano po? 'Nay, naririnig n'yo po ba ang sinasabi n'yo? Ang tanda-tanda na po nun, eh. Nakakadiri naman po."

"Nandidiri ka, pero hindi mo naisip na dahil sa kanya kaya may naipapalamon ako sa iyo? Alam mo ba nang isugod ko siya sa ospital ay galit na galit siya? Ang sabi niya ay magsasampa raw siya ng kaso. Gusto mo bang makulong, ha?!"

Hindi ko na napigilang magpuyos. "At bakit kasalanan ko pa po, eh, ako na nga po ang gusto niyang molestiyahin? 'Edi kasuhan niya ako kung gusto niya! Sasabihin ko naman sa mga pulis ang ginawa niya."

Nakakagalit. Ako na nga ang biktima rito, ako pa ang makukulong? Bakit parang lumalabas pang ako ang may kasalanan? Wala na bang hustisya sa mundo? Hindi ako naniniwala na papanigan ng batas ang Kajoe na 'yun.

"Gaga! Akala mo ba ay ganoon lang 'yun kadali? Alam mo bang hawak ng pulis 'yang si Kajoe? Kaya kung gusto ka niyang baligtarin, magagawa niya."

Bigla naman akong nag-alala. "Eh, paano na po 'yun, 'Nay? Kayo naman po kasi, eh. Kung bakit kasi puro manyak ang bino-boyfriend n'yo."

Nagalit lalo si Nanay sa sinabi ko at muli akong sinunggaban sa buhok. "Anong sinabi mo?! Akala mo ba ay gusto kong makipagrelasyon sa mga mababahong hininga na 'yun? Tingin mo ba ay may pagpipilian ako, ha? Kung hindi dahil sa pagsuporta ko sa iyo para buhayin ka, hindi ako masasadlak sa ganito!"

"Opo, opo, 'Nay... tama na po. Nasasaktan po ako."

"Talagang masasaktan ka sa akin kung hindi mo babaguhin 'yang pananaw mo! Bukas na bukas din, sasama ka sa akin sa bahay ni Kajoe at hihingi ka ng tawad sa kanya. Kung gusto ka niyang halikan o yakapin, pagbigyan mo! Halik at yakap lang naman, hindi ka naman gagalawin nun dahil alam niyang nag-aaral ka pa. Iiwas din naman 'yun dahil alam nyang puwede siyang kasuhan."

"Ayoko po! Mali nga po ang ginawa kong paghampas sa ulo niya pero siya naman po ang may kasalanan, eh. Saka hindi po ako magpapahalik at magpapayakap sa manyak na 'yun! Hindi po ako pupunta!"

Inihagis ni Nanay ang ulo ko. "Ang tigas talaga ng ulo mong bata ka, ano? Hindi mo ba naisip na kapag naayos ito ay puwede na kaming magkabalikan? Ngayon, sige nga, saan tayo kukuha ng pagkain, eh, sa katapusan pa ang sahod ko sa bar?"

Nag-isip ako hanggang sa maalala ko ang mga nakatambak na labahin niya sa likod-bahay namin. Suma-sideline din kasi si Nanay ng paglalabada kapag narito siya sa bahay.

"Tatapusin ko na lang po 'yung labada n'yo sa likod para po maging pera na."

Ako si Hannah Marie Nieves, magdadalawampung taon na. Nang matapos ako ng Grade 12, hindi na ako pinag-aral pa ni Nanay dahil gastos lang daw. Kaya ang ginawa ko, lihim akong nag-apply ng scholarship sa TESDA at kumuha ng kursong Housekeeping. Kami lang ng Nanay ko ang magkasama sa buhay. 44 anyos na siya.

Minsan lang binanggit ni Nanay ang tatay ko dahil ayaw na niyang pag-usapan ang tungkol sa kanya. Nadisgrasya lang kasi siya at hindi pinanagutan. Base sa pagkakaintindi ko sa kuwento niya ay parang hindi naman daw sila seryoso sa isa't isa. Kaya nang mabuntis siya ay hinayaan niya lang daw umalis ang walang kuwenta kong ama. Kaya nga hanggang sa sumapit ako sa edad na ito ay hindi na ako naghangad pa ng ama, puwera lang nung bata pa ako.

Gabi na at laganap na ang dilim sa paligid. Habang nasa kalagitnaan ako ng paglalaba ay nakarinig ako ng ingay na parang may nag-aaway. Nagpabaling-baling ako ng tingin para tingnan kung may tao, pero wala naman akong makita. Babalewalain ko na lang sana 'yun hanggang sa marinig kong may humihingi ng saklolo.

Agad akong tumayo nang may bula pa ang mga kamay ko para tingnan kung ano iyon. Pagdating ko roon ay nakita ko na lang sa damuhan ang isang nakahandusay na lalaki. May patalim ang lalaking nasa ibabaw niya at pinag-aagawan nila iyon.

Dali-dali kong kinuha ang mahabang kahoy na ipanggagatong namin bukas at dahan-dahang lumapit sa likuran ng salbaheng lalaki. Nang makatiyempo ay agad ko siyang pinagpapalo hanggang sa bumagsak siya.

Dahil sa ingay namin ay napalabas ng bahay si Nanay. Nanlaki ang mga mata niya nang makita ang sitwasyon.

"Hannah, ano 'yan?! Sino na naman 'yang pinapalo mo? Naku! Ikaw talagang bata ka!"

"'Nay, tulungan n'yo po ako. Masamang loob po ito, sinaksak niya 'yung lalaki!" turo ko sa lalaking nakadapa sa damuhan. Mukhang nawalan na siya ng malay.

"A-ano?! Sige, ganito... pupunta ako sa barangay hall para makahingi ng tulong. Ikaw na ang sumama para tumestigo laban diyan sa lalaking may kutsilyo na 'yan. Ako na ang magdadala diyan sa lalaking walang malay sa ospital."

Naghiwalay kami ni Nanay at ginawa ko ang sinabi niya. Pero sinong makapagsasabi na ang simpleng pagtulong ko na iyon sa hindi kilalang lalaki nung gabing iyon, ang siyang magpapabago pala sa buhay ko?