Chapter 3

CASSANDRA POV

Ang unang araw ng aking pagpasok sa unibersidad ay puno ng kaba at pananabik. Habang naglalakad ako sa pasilyo ng kolehiyo, pinagmamasdan ko ang mga estudyanteng mas bata sa akin ng ilang taon, na nagtatawanan at nagkukuwentuhan tungkol sa kanilang mga aralin. Pakiramdam ko ay isang dayuhan ako sa mundong ito—matagal na akong hindi nakapasok sa paaralan, at natatakot ako na baka hindi na ako makasabay.

Ngunit nang pumasok ako sa aming silid-aralan at nakita ang mga guhit at modelo ng mga gusali sa mga dingding, nawala ang aking kaba. Ang amoy ng lapis, papel, at pintura ay nagpaalala sa akin ng aking sigasig noong ako ay nag-aaral pa. Ito ang aking mundo. Ito ang lugar kung saan ako kabilang.

"Magandang umaga sa inyong lahat," bati ng aming propesor, isang matandang lalaki na may salamin at may suot na kamisadentro. "Ako po si Propesor Reyes, at ituturo ko sa inyo ang mga pundasyon ng arkitektura. Sa loob ng semestrong ito, hindi lamang ninyo matututunan kung paano gumuhit ng mga magagandang disenyo. Matututunan din ninyo kung paano bumuo ng mga istrukturang may saysay, matibay, at makabuluhan sa lipunan."

Nakinig akong mabuti sa kaniyang mga sinasabi, isinusulat ang mga mahahalagang impormasyon sa aking kuwaderno. Habang nagtuturo siya, ipinakita niya ang mga larawan ng mga tanyag na arkitekto at ang kanilang mga obra—mga gusaling hindi lamang maganda tingnan kundi may malalim na kahulugan at kwento. Sa bawat larawang ipinapakita niya, lalong nag-aalab ang aking pagnanais na magtagumpay sa larangang ito.

Pagkatapos ng klase, lumapit ako kay Propesor Reyes habang nagliligpit siya ng kaniyang mga gamit. "Propesor, maaari po ba akong magtanong?"

Tumingin siya sa akin at ngumiti. "Siyempre naman, iha. Ano ang gusto mong itanong?"

"Matagal na po kasi akong hindi nakapag-aral," paliwanag ko, medyo nahihiya. "Nag-asawa po kasi ako at itinigil ko ang aking pag-aaral. Ngayon po ay hiwalay na kami, at nais ko pong ituloy ang aking pangarap na maging arkitekto. Natatakot lang po ako na baka hindi na ako makasabay sa mga kaklase ko na mas bata sa akin."

Tumawa nang mahina si Propesor Reyes at hinawakan ang aking balikat. "Hija, ang edad ay hindi hadlang sa pag-abot ng mga pangarap. Ang mahalaga ay ang iyong determinasyon at pagnanais na matuto. Nakikita ko sa iyong mga mata ang sigasig na bihira na sa mga estudyante ngayon. Kung magsisikap ka at hindi ka susuko, walang imposible para sa iyo."

Ang kaniyang mga salita ay nagbigay sa akin ng lakas ng loob. Mula sa araw na iyon, lalo kong pinagbuti ang aking pag-aaral. Gumising ako nang maaga tuwing umaga para mag-aral bago pumasok sa klase. Sa oras ng pahinga, pumupunta ako sa silid-aklatan para magbasa ng mga libro tungkol sa arkitektura at magsanay sa pagguhit. Sa gabi naman, pagkatapos kong maghapunan, naglalaan ako ng ilang oras para tapusin ang aking mga proyekto at gawain sa paaralan.

Nakilala ko rin ang ilang mga kaibigan sa paaralan na tumulong sa akin na makasabay. Sina Liza at Mark, dalawang estudyanteng mas bata sa akin ng tatlong taon, ay naging malapit kong kaibigan. Tinutulungan nila ako sa mga aralin na hindi ko masyadong naiintindihan, at ipinapakilala nila ako sa mga bagong teknolohiya at software na ginagamit sa modernong arkitektura.

Isang hapon, habang kami ay nasa silid-aklatan at gumagawa ng aming proyekto, nagtanong si Liza tungkol sa aking nakaraan. "Cassandra, ang galing-galing mo na mag-disenyo, ah. Bakit ngayon ka lang nagpatuloy ng pag-aaral? Dapat ay matagal ka nang lisensyado kung itinuloy mo ito agad."

Napahinto ako sa pagguhit at napatingin sa kaniya. Hindi ko pa kailanman ibinahagi ang aking kwento sa sinuman maliban kay Aling Marta. Ngunit habang tinitingnan ko ang kanilang mga mata na puno ng pag-usisa at pagkakaibigan, naramdaman ko na pwede ko silang pagkatiwalaan.

"Nag-asawa kasi ako noong bata pa ako," simula ko, ang aking boses ay mahina. "Iniisip ko noon na ang pag-aasawa ang pinakamahalagang bagay sa buhay ko. Inialay ko ang lahat sa aking asawa—ang aking oras, ang aking mga pangarap, ang aking sarili. Ngunit sa huli, iniwan din niya ako para sa ibang babae."

Nakita ko ang pagkabigla sa mga mukha nina Liza at Mark. "Grabe naman siya," sabi ni Mark, ang kaniyang boses ay puno ng galit. "Paano niya nagawang iwan ang isang babaeng kasing-ganda at kasing-talino mo?"

Ngumiti ako nang mapait. "Maraming dahilan. Negosyo, kapangyarihan, pera. Sa huli, nalaman ko na hindi pala totoo ang pagmamahal niya sa akin. Ang kasal namin ay isang kasunduan lamang sa pagitan ng aming mga pamilya."

"Pero ngayon, ikaw na ang hawak ng buhay mo," sabi ni Liza, hinawakan ang aking kamay. "At makikita mo, balang araw, pagsisisihan niya ang lahat ng ginawa niya sa iyo. Magiging matagumpay ka, Cassandra. At kapag nangyari iyon, siya naman ang magmumukhang kawawa."

Tumango ako at ngumiti sa kanila. Ang kanilang suporta ay nagbigay sa akin ng higit na lakas ng loob na magpatuloy. Alam kong hindi magiging madali ang lahat, ngunit kasama sila at ang ibang mga taong nagmamahal sa akin, alam kong kaya kong lampasan ang anumang hamon.

Makalipas ang ilang buwan, nagsimula akong makakuha ng mga papuri mula sa aking mga propesor at kaklase. Ang aking mga disenyo ay laging namumukod-tangi sa klase, at madalas itong gamitin bilang halimbawa ng mahusay na gawa. Isang araw, tinawag ako ni Propesor Reyes sa kaniyang opisina pagkatapos ng klase.

"Cassandra, gusto kong ipakita sa iyo ang isang bagay," sabi niya, inilabas ang isang anunsyo mula sa kaniyang mesa. "Mayroong paligsahan sa disenyo ng arkitektura na inorganisa ng isang malaking kumpanya ng konstruksyon. Ang premyo ay malaking halaga ng pera at pagkakataong magtrabaho sa kanilang kumpanya pagkatapos mong makapagtapos. Sa tingin ko, may malaking pagkakataon kang manalo rito."

Kinuha ko ang anunsyo at binasa ito. Ang paligsahan ay tungkol sa pagdidisenyo ng isang komunidad na sentro para sa mga mahihirap na pamilya. Ang layunin ay gumawa ng isang istruktura na hindi lamang maganda at matibay kundi abot-kaya rin at makabuluhan sa mga taong gagamit nito.

Ang ideyang ito ay tumatak sa aking isipan. Naalala ko ang aking sarili noong mga unang araw ko sa probinsya—walang katiyakan, walang direksyon, ngunit nakahanap ng pag-asa sa tulong ng mga mabubuting tao. Gusto kong gumawa ng isang disenyo na magbibigay ng parehong pag-asa sa ibang mga tao.

"Sige po, Propesor," sagot ko, ang aking boses ay puno ng determinasyon. "Sasali po ako sa paligsahan."

Mula sa araw na iyon, ibinuhos ko ang lahat ng aking oras at atensyon sa paggawa ng aking disenyo. Gumawa ako ng ilang sketch, sinuri ang bawat detalye, at tiniyak na ang bawat aspeto ng aking gawa ay may saysay. Pinag-isipan ko ang mga pangangailangan ng mga pamilyang gagamit ng komunidad na sentro—ang mga bata na nangangailangan ng lugar para mag-aral at maglaro, ang mga matatanda na nangangailangan ng lugar para magpahinga at makipag-ugnayan sa iba, at ang mga magulang na nangangailangan ng lugar para magtrabaho at matuto ng mga bagong kasanayan.

Habang ginagawa ko ang aking proyekto, minsan ay hindi ko maiwasang maalala si Sebastian. Iniisip ko kung kumusta na siya. Kung masaya ba siya kasama si Isabella. Kung naisip ba niya ako kahit minsan. Ngunit mabilis ko ring itinataboy ang mga isiping iyon. Alam kong ang nakaraan ay dapat nang iwan sa nakaraan. Ang mahalaga ay ang kasalukuyan at ang kinabukasan na pinapangarap ko.

Makalipas ang ilang linggo, natapos ko ang aking disenyo. Isinumite ko ito sa komite ng paligsahan, at pagkatapos ay naghintay ako ng resulta. Ang mga araw ng paghihintay ay puno ng kaba at pag-aalala. Ngunit sa huli, natanggap ko ang isang tawag na nagpabago sa lahat.

"Binabati kita, Ms. Fuentes," sabi ng boses sa kabilang linya. "Ikaw ang nanalo sa unang puwesto sa aming paligsahan."

Nanigas ako sa aking kinatatayuan. Hindi ako makapaniwala sa aking narinig. "Totoo po ba? Nanalo po ako?"

"Oo, totoo po," sagot ng nasa kabilang linya. "Ang iyong disenyo ay namukod-tangi sa lahat ng aming natanggap. Hindi lamang ito maganda at malikhain, kundi puno rin ng puso at pag-unawa sa pangangailangan ng mga tao. Inaasahan namin ang iyong pagdalo sa parangal sa susunod na linggo."

Nang ibaba ko ang telepono, naiyak ako sa tuwa. Ang lahat ng aking pagsisikap, lahat ng aking pagod, at lahat ng aking sakripisyo ay nagbunga. Sa unang pagkakataon matapos ang diborsyo, naramdaman ko na tunay akong nagtagumpay. At alam ko na ito pa lamang ang simula.

Nang gabing iyon, habang nakatingin ako sa aking disenyo na nakadikit sa dingding ng aking silid, naisip ko si Sebastian. Ngunit sa pagkakataong ito, hindi na may sakit o poot. Sa halip, mayroon akong pakiramdam na balang araw, magkikita kaming muli. At kapag nangyari iyon, ipapakita ko sa kaniya ang babaeng naging bunga ng kaniyang pagtatapon sa akin—isang babaeng matagumpay, malakas, at handang harapin ang mundo.

 TO BE CONTINUED