MasukNatahimik ako."Matagal ko nang alam na hindi tayo magiging magkasintahan," dagdag niya. "Siguro may bahagi sa akin na umaasang baka magbago ang isip mo, pero hindi ko naman hinihinging gawin mo iyon.""Belle—""Hindi kita hinihinging magpanggap. Hindi ko rin gustong maging dahilan kung bakit mawawala ang kalayaan mo."Napatingin ako sa kaniya. At sa unang pagkakataon, tila may kung anong bagay sa mga salita niya na talagang tumagos sa akin.Dahil iyon ang kinatatakutan ko. Hindi ko gustong may isang taong magmamahal sa akin nang labis na makakalimutan niyang hindi ko kayang ibalik ang nararamdaman niya. Hindi ko gustong may isang taong umasa sa akin hanggang sa maging sentro ako ng kaniyang buhay. At hindi ko gustong dumating sa puntong kailangan kong mamuhay na may utang na loob dahil lamang may isang taong nagmahal sa akin.Pero nang sabihin niyang ayaw niyang maging dahilan para mawala ang kalayaan ko, may kung anong bahagi sa akin ang tila bahagyang lumuwag."Kung ganoon," mainga
Noong una, hindi ko alam kung ano ang isasagot. Pagkatapos ay sinabi kong kaibigan ko lang."Kaibigan?" ulit niya, tila nagdududa."Oo.""Parang hindi lang kaibigan kung umasta."Napatingin ako sa kaniya. "Anong ibig mong sabihin?""Palaging nag-aalala sa iyo. Nagtatanong kung kumusta ka. Minsan nga, nakita ko siyang naghihintay sa lobby na parang may hinihintay na artista."Napahinga ako nang malalim. "Mahilig lang talaga siyang tumulong.""At ikaw? Gusto mo ba siya?"Diretso ang tanong. Napatingin ako sa kaniya."Hindi."Mabilis ang sagot ko. Walang pag-aalinlangan. Walang paghinto.At nang makita kong tila nagulat siya sa bilis ng sagot ko, lalo kong naramdaman ang pangangailangang linawin ang lahat."Kaibigan ko siya. Pero hindi ko siya gusto sa ganoong paraan."Tumango ang katrabaho ko, bagaman halatang may gusto pa siyang sabihin. "Kung ganoon, sana malinaw din sa kaniya."Napatahimik ako. Dahil iyon mismo ang problema.Hindi ko alam kung gaano kalinaw ang mga salita ko sa kaniy
Habang unti-unti akong bumabalik sa dati kong kalakasan, mas naging madalas ang pag-iisip ko tungkol sa aking ama.Hindi dahil may bago akong natuklasan tungkol sa kaniya, kundi dahil sa mga bagay na nangyayari sa paligid ko ay paulit-ulit na nagpapaalala sa akin ng buhay na pinili niyang tiisin.May mga pagkakataong naiisip ko kung ano kaya ang nangyari kung naging matapang siya noon—kung pinili ba niyang sabihin sa pamilya niya ang katotohanan; kung pinili ba niyang tumanggi sa kasal na ipinilit sa kaniya; kung pinili ba niyang mamuhay nang walang kailangang itago.Mas magiging masaya kaya siya?Hindi ko alam. Wala na siya para sagutin ang mga tanong ko.Ang alam ko lang, sa huling bahagi ng buhay niya, hindi na siya ang lalaking nakilala ko noong bata pa ako. Mas tahimik siya. Mas madalas siyang mapagod. At kahit maraming tao ang nakapaligid sa kaniya, para bang wala siyang sinumang mapagsabihan ng tunay niyang nararamdaman.Naaalala ko ang huling pag-uusap namin bago siya tuluyang
Isang hapon, habang nag-aayos ako ng ilang papeles sa sala, tumunog ang doorbell.Napatingin ako sa pinto. Saglit akong natigilan bago tumayo at lumapit.Hindi ko alam kung bakit may kung anong kakaibang kaba sa dibdib ko. Marahil ay dahil hindi ko inaasahang may bisita. Marahil ay dahil ilang araw na akong hindi nakikipagkita sa ibang tao maliban sa mga kailangan kong kausapin tungkol sa trabaho.O marahil ay dahil sa isang maliit at nakakainis na posibilidad na hindi ko gustong aminin—na baka si Belle iyon.Napailing ako habang binubuksan ang pinto.At siyempre, siya nga.Nakatayo siya sa harap ko, may hawak na maliit na paper bag. Simple ang suot niya, at nakatali ang buhok niya sa likod. Nang makita niya ako, bahagya siyang ngumiti."Hi."Napatitig ako sa kaniya. "Anong ginagawa mo rito?"Bahagyang bumaba ang ngiti niya. "Dumaan lang ako.""Para saan?"Itinaas niya ang paper bag. "May dala akong pagkain."Napatingin ako sa dala niya. Pagkatapos ay bumalik ang tingin ko sa mukha ni
Tahimik ang biyahe pabalik sa condo.Hindi na ako tinanong ni Belle kung kumusta ang pakiramdam ko. Hindi na niya ako pinaalalahanang uminom ng tubig. Hindi na rin niya sinabi kung gaano siya kasaya dahil maayos ang resulta ng checkup ko.Paminsan-minsan ay naririnig ko ang mahinang tunog ng indicator habang lumiliko siya. Minsan naman ay maririnig ko ang paghinga niya, ngunit wala na ang dating gaan sa pagitan namin.Dapat ay natuwa ako. Ito naman ang gusto ko. Gusto kong tumigil siya sa pangungulit. Gusto kong maintindihan niyang hindi ako interesado. Gusto kong malaman niyang hindi ko siya kailanman mamahalin sa paraang inaasahan niya.Pero habang tumatagal ang katahimikan, mas lalo kong nararamdaman ang bigat ng mga salitang binitiwan ko.Hindi dahil nagsisisi ako, kundi dahil alam kong nasaktan ko siya. At kahit hindi ko iyon gustuhin, hindi ko maitatangging may bahagi sa akin na ayaw ring makitang nasasaktan ang ibang tao.Hindi ako halimaw. Hindi ako walang puso. Hindi lang tal
Tinawag din ako ng nurse makalipas ang ilang minuto.Sinamahan ako ni Belle hanggang sa clinic, ngunit nang papasok na ako, pinigilan ko siya."Dito ka na lang."Napatingin siya sa akin. "Ha?""Sa labas ka na maghintay.""Pero—""Belle."Natahimik siya. Tiningnan niya ako nang ilang segundo bago marahang tumango."Sige."Pumasok ako sa clinic nang mag-isa.Sa loob, kinumusta ako ng doktor at tinanong ang tungkol sa mga sintomas na nararamdaman ko. Sinabi kong mas maayos na ang paghinga ko at hindi na kasingdalas ang pag-ubo. Ipinaliwanag ko rin na unti-unti nang bumabalik ang lakas ko, bagaman madali pa rin akong mapagod.Sinuri niya ang mga resulta ng mga pagsusuri ko at nagbigay ng ilang paalala tungkol sa pahinga, gamot, pagkain, at mga gawaing kailangan ko munang iwasan.Wala namang bagong komplikasyon. Mabuti na lang.Kailangan ko pa ring mag-ingat, ngunit kung magpapatuloy ang paggaling ko, maaari na akong unti-unting bumalik sa normal kong gawain.Paglabas ko ng clinic, agad ak
"Nais kong makausap ang boss ninyo." Malamig, matigas, at walang pakialam ang boses ni Nathaniel habang nakatayo sa tapat ng front desk ng aming kumpanya. "Dati ko siyang biyenan kaya alam kong may karapatan akong humarap sa kanya. Kailangan naming mag-usap tungkol sa negosyo. Kung ayaw niyang biti
"Lolo! The airplane was so big, and Kirsi slept the whole time!" masayang kwento ni Kiran habang iwinawagayway ang kanyang kutsara."No, I didn't! I was just resting my eyes!" mabilis na pagtatanggol naman ng kapatid niyang si Kirsi, na nagpatawa sa aming lahat.Ngunit sa kabila ng tawanan, may kun
MALAMIG ang hangin sa London, kakaiba sa nakatutunaw na init ng Pilipinas na nakasanayan ko. Limang buwan na ang nakalilipas mula nang iwan ko ang lahat. Dito, sa maliit ngunit modernong apartment ko malapit sa Thames, pilit kong binuo ang isang buhay na ako lang ang may-ari. Pumasok ako sa isang m
"SALAMAT, Attorney."Nakipagkamay ako sa abogado na nag-asikaso ng tuluyang paghihiwalay namin ni Nathaniel."Anytime, Khendra. Kung may kailangan ka pa, tawagan mo lang ako," nakangiting sagot niya bago inayos ang mga papeles at lumabas ng pribadong silid sa coffee shop.Naiwan akong mag-isa. Daha







