LOGIN"Lolo! The airplane was so big, and Kirsi slept the whole time!" masayang kwento ni Kiran habang iwinawagayway ang kanyang kutsara.
"No, I didn't! I was just resting my eyes!" mabilis na pagtatanggol naman ng kapatid niyang si Kirsi, na nagpatawa sa aming lahat.
Ngunit sa kabila ng tawanan, may kung anong bigat akong nararamdaman sa hangin.
Napansin ko ang madalas na pagbabago sa mukha ni Mommy. Sa tuwing titingnan niya si Daddy, may lungkot na pilit niyang itinatago sa likod ng kanyang mga ngiti. Si Daddy naman, napansin kong bahagyang nanginginig ang mga kamay habang humahawak ng kubyertos, at mas marami ang tubig na iniinom niya kaysa sa pagkain na isinusubo niya.
Nang matapos kumain ang mga bata, agad silang dinala ng yaya sa malawak na garden ng bahay para maglaro. Nang sumara ang pinto ng sala, biglang nabalot ng mabigat na katahimikan ang lamesa.
Inilapag ni Mommy ang kanyang table napkin. Tumingin siya sa akin, at doon ko nakita ang pamumuo ng luha sa kanyang mga mata.
"Khendra, anak," panimula ni Mommy. Basag ang kanyang boses, ang pamilyar na tatag na nakita ko sa kanya noong nasa London kami ay tila unti-unting naglalaho. "Mabuti at nakauwi na kayo rito sa bahay. Dahil... hindi na namin kayang itago ito sa'yo."
Kumaba ang dibdib ko. Tumingin ako kay Daddy na dahan-dahang sumandal sa kanyang upuan, may pilit na ngiti sa mga labi ngunit bakas ang labis na kapaguran.
"Anong meron, Mom? Dad? May problema ba?" kabado kong tanong.
Hinawakan ni Mommy ang kamay ni Daddy, tila humuhugot ng lakas bago muling tumingin sa akin. "Ang daddy mo... may malalang sakit sa puso, Khendra. Ilang buwan na kaming pabalik-balik sa doktor habang wala ka rito. Lumalala ang kondisyon niya araw-araw."
Parang tumigil ang mundo ko. Ang kutsarang hawak ko ay dahan-dahang nalaglag sa plato, lumikha ng matunog na ingay sa tahimik na silid. "Ano pong sakit? Bakit hindi ninyo sinabi sa akin agad?"
"Ayaw naming mag-alala ka habang inaayos mo ang buhay ninyo nina Kirsi at Kiran sa London," mahinang sagot ni Daddy. Ang boses niya na dating mariin at puno ng awtoridad ay mahina na ngayon. "Pero dumating na sa punto na hindi na kaya ng gamot lang, anak."
"Kailangan siyang operahan sa lalong madaling panahon, Khendra," dugtong ni Mommy, tuluyan nang tumulo ang kanyang mga luha. "Isang komplikadong major heart surgery. At ang pinakamahusay na doktor na pwedeng gumawa noon ay nasa Estados Unidos. Doon namin siya kailangang dalhin, at posibleng tumagal kami roon ng anim na buwan hanggang isang taon para sa kanyang operasyon at tuluyang paggaling."
Napatakip ako sa aking bibig. Ang dalawang taong nagbigay sa akin ng lahat, ang mga magulang na sumalo sa akin noong basag na basag ang pagkatao ko, ay nahihirapan ngayon habang ako ay walang kinalaman. "Sige po... sasama ako. I-book ko ang mga ticket natin. Isasama ko ang mga bata—"
"Hindi, Khendra," pagpigil ni Daddy. Umiling siya nang marahan. "Kailangan mong manatili rito sa Pilipinas."
Kumunot ang noo ko, naguguluhan. "Bakit po? Sino ang mag-aalaga sa inyo roon?"
"Nandoon ang mga kamag-anak natin, at kasama ko ang mommy mo," sabi ni Daddy. Tinitigan niya ako nang diretso sa mata, may matinding pagsusumamo. "Khendra, habang wala ako, walang hahawak sa kumpanya natin. Alam mo kung gaano kalaki ang negosyo ng pamilya. Maraming pamilya ang umaasa sa atin. At sa mga oras na ito, ikaw lang ang tanging pinagkakatiwalaan ko."
"Dad... hindi ko kaya," mabilis kong sagot. Kinabahan ako nang matindi. "Pitong taon akong nawala. Oo, nagtatrabaho ako sa London, pero iba ang magpatakbo ng sarili nating kumpanya rito sa Pilipinas. Ni hindi ko alam kung saan magsisimula."
"Kaya mo, anak," mariing sabi ni Mommy habang inaabot ang kamay ko sa ibabaw ng lamesa. "Ikaw ang nag-iisang tagapagmana. At alam kong may kakayahan ka. Noong pinili mo si Nathaniel noon, iniwan mo ang kumpanya para sa kanya. Ngayon... gawin mo naman ito para sa amin ng daddy mo. Para sa kinabukasan nina Kirsi at Kiran."
Nang marinig ko ang pangalan ng aking mga anak, doon ako natigilan. Tumingin ako sa labas ng bintana kung saan tanaw ko si Kiran na hinahabol si Kirsi sa damuhan habang nagtatawanan. Sila ang buhay ko. At ang kumpanyang ito ang magiging sandigan ng kanilang kinabukasan. Si Daddy naman ang lalaking hindi ako iniwan noong itinaboy ako ng mundo.
Humugot ako ng isang malalim na hininga. Ang takot sa puso ko ay pinalitan ko ng determinasyon. Pitong taon akong nagpakatatag sa ibang bansa nang mag-isa. Hindi na ako ang lumang Khendra na mahina at madaling saktan. Ako na ang bagong Khendra—isang ina, at ngayon, isang anak na handang lumaban para sa pamilya niya.
"Sige po," matatag kong sabi, habang pinapahid ang kaunting luha sa aking pisngi. "I'll take over the company. Ako po ang bahala rito habang nagpapagaling ka sa abroad, Dad. Ipaglalaban ko ang negosyo natin."
Isang malaking ngiti ng ginhawa ang rumehistro sa mukha nina Mommy at Daddy. "Salamat, anak. Alam kong hindi ako nagkamali sa'yo," bulong ni Daddy.
Isang linggo matapos ang hapon na iyon sa bahay, umalis na sina Mommy at Daddy patungong Amerika. Naiwan ako rito sa Pilipinas, kasama ang kambal, upang harapin ang pinakamalaking hamon ng buhay ko.
Lunes ng umaga. Isang marangyang itim na suit ang suot ko. Ang aking buhok ay maayos na nakatali, at ang bawat hakbang ko sa lobby ng aming corporate building ay puno ng pormalidad. Ang mga empleyado ay nakahilera, nagbubulungan habang dumadaan ako. Alam kong marami sa kanila ang nagtatanong kung kaya ko ba, kung ano ang alam ng isang Khendra na matagal na nawala sa bansa.
Pumasok ako sa boardroom para sa aking unang opisyal na executive meeting bibilang acting CEO. Ang silid ay puno ng mga board members—mga matatandang lalaki at babae na matagal nang kasosyo ni Daddy sa negosyo.
"Good morning, everyone," malamig at pormal kong bati bago naupo sa dulo ng mahabang lamesa, sa upuan na dati ay kay Daddy.
"Good morning, Ms. Marcos," bati ng ilan, habang ang iba naman ay simpleng tumango lang, halatang sinusubukan ang aking pasensya at kakayahan.
Nagsimula ang meeting. Tinalakay ang mga kasalukuyang proyekto, ang mga kita ng kumpanya, at ang mga hamon sa merkado. Nakikinig ako nang mabuti, nagtatala, at nagtatanong sa mga bahaging kailangan ko ng paglilinaw. Unti-unti kong nararamdaman ang dugo ng aking ama na dumadaloy sa aking mga ugat. Kaya ko ito.
"Bago natin tapusin ang meeting na ito," panimula ng isa sa mga senior board members, si Mr. Mendez. "Kailangan mong malaman, Ms. Marcos, na may isang malaking transaksyon tayong hinahabol ngayon. Ito ang pinakamalaking development project sa bansa para sa taong ito. Kung makuha natin ito, mas lalong tatatag ang posisyon ng kumpanya."
"Maganda 'yan," sagot ko. "Sino ang katunggali natin sa proyektong ito?"
Nagkatinginan ang mga board members, tila nag-aalangan kung dapat ba nilang sabihin ang pangalan. Ramdam ko ang biglang pagbaba ng temperatura sa loob ng silid.
"Ang pangunahing kalaban natin para sa bidding na ito," sabi ni Mr. Mendez, habang nakatitig sa akin nang may pag-iingat, "ay ang Remo Group of Companies."
Napatigil ang kamay ko sa pagpindot ng ballpen.
Remo.
Ang apelyidong pitong taon kong iniwasang marinig. Ang pangalan ng lalaking sumira sa buhay ko.
"Si Nathaniel Remo," bulong ko, hindi upang magtanong, kundi upang kumpirmahin ang pangalang agad na pumasok sa isip ko.
"Yes, Ms. Marcos," sagot ni Mr. Mendez. "Matapos ang pag-alis mo pitong taon na ang nakalipas, naging agresibo si Nathaniel sa pagpapalawak ng kanyang negosyo. Balita namin ay naging malamig at walang awa siya sa mga nakaraang taon, walang pinapalampas na proyekto. Siya ang pinakamalaking karibal natin ngayon."
Bahagyang kumabog ang aking dibdib.
Kung ganoon, hindi ko pala talaga matatakasan ang nakaraan.
Kailangan ko iyong harapin.
Bago pa matapos ang meeting, isang hindi inaasahang bisita ang dumating sa aming kumpanya.
Sa gitna ng kanilang mga boses, tumingin ako sa bintana at marahang pumikit. Payapa ang puso ko—hindi dahil nakuha ko ang lahat ng gusto ko, kundi dahil natutuhan kong hindi ko kailangang makuha ang lahat upang maging masaya.May sarili akong pangarap na tutuparin, may sarili akong buhay na bubuuin, may mga kaibigang kasama sa paglalakbay, at may isang pusong, sa kabila ng lahat, ay hindi tumigil sa pagmamahal—nagbago lamang ito ng direksiyon, mula sa paghabol sa isang pag-ibig na hindi kayang maging akin patungo sa pagyakap sa mga pag-ibig na naririto na, mula sa pag-aakalang kailangang may isang lalaking pumili sa akin upang maging buo ako patungo sa pagpili sa sarili ko, at mula sa pagkatakot na baka tumanda akong mag-isa patungo sa pagkaunawa na hindi nangangahulugang nag-iisa ako dahil lamang wala akong kasintahan.Dahil ang tahanan ay hindi lamang isang lugar; minsan, tahanan ang mga taong maaari mong tawagan kapag mabigat ang araw mo, ang mga kaibigang makikinig sa iyo kahit pa
“Belle?”Napabalik ako sa kasalukuyan nang marinig ang boses ni Magnus.“Hmm?”“Okay ka lang diyan?”Napangiti ako. “Oo naman.”“You're smiling.”“Masama ba?”Umiling siya. “No. I like seeing you happy.”Napatingin ako kay Drevin. Nakatingin din siya sa akin mula sa passenger seat. “Me too,” sabi niya.At sa simpleng mga salitang iyon, naramdaman kong may isang bagay sa loob ko na tuluyang kumalas: hindi ko na kailangang hanapin ang dating pangarap ko sa mga mata ni Drevin, hindi ko na kailangang magtanong kung may pag-asa pa ba, at hindi ko na kailangang hintayin ang isang araw na hindi naman niya ipinangako.Dahil sa harapan ko, naroon ang dalawang taong mahalaga sa akin—hindi sila ang naging sagot sa lahat ng panalangin ko, ngunit naging bahagi sila ng buhay na natutuhan kong mahalin. At sa pagkakataong iyon, sapat na iyon.Kaya ngumiti ako sa kanila: isang ngiting walang hinihinging kapalit, isang ngiting hindi nagtatago ng sakit, at isang ngiting nagmula sa isang pusong natutong
Bumaba ako sa lobby at nakita ko silang naghihintay sa labas: si Magnus ay nakasandal sa sasakyan habang si Drevin naman ay abala sa pagtingin sa kaniyang cellphone.Nang makita nila ako, sabay silang ngumiti.“Finally,” sabi ni Drevin.“Three o'clock pa lang,” sagot ko.“You're late by thirty seconds.”“May medalya ka ba para sa akin?”“Maybe next time.”Lumapit ako sa kanila. “So, where are we going?”“Surprise,” sagot ni Magnus.Napatingin ako sa kaniya. “Ikaw rin?”Ngumiti siya. “I'm learning from the best.”Napailing ako. “Fine. Pero kapag pinapunta ninyo ako sa isang lugar na puro ahas, iiwan ko kayong dalawa.”“Noted,” sabi ni Magnus.“At kapag may gagamba—”“Belle,” putol ni Drevin, “we're going to a garden.”Napakurap ako. “Garden?”“Yes.”“Anong gagawin natin sa garden?”“Walk.”“Maglalakad?”“Yes.”“Para saan?”Napatingin si Drevin kay Magnus, pagkatapos ay sabay silang natawa.“To enjoy life,” sabi ni Magnus.Napailing ako, ngunit hindi ko napigilang ngumiti.At habang sum
Muli kaming nagtawanan, at sa pagkakataong iyon, alam kong magiging maayos ang lahat—hindi dahil sigurado akong hindi sila masasaktan o dahil alam kong magiging madali ang kanilang relasyon, kundi dahil naniniwala akong kaya nilang maging tapat sa isa’t isa, at kaya naming panatilihin ang aming pagkakaibigan kahit may mga bagong damdaming umusbong sa pagitan nila.Hindi ko kailangang kontrolin ang kinabukasan; sapat nang harapin namin ito nang may katapatan, paggalang, at pagmamahal.Matapos ang pag-amin nila, naging mas bukas na sa akin ang dalawa—hindi na nila kailangang magkunwaring walang kakaiba sa pagitan nila, hindi na nila kailangang magpalusot kapag gusto nilang magkasama, at hindi na rin nila kailangang magpanggap na nagkataon lamang ang mga simpleng pag-aalala nila sa isa’t isa. Minsan, kapag nagkikita kami, magkatabi na silang umuupo: si Magnus ang nagdadala ng paboritong kape ni Drevin, si Drevin ang kusang dumadaan sa opisina ni Magnus upang ihatid ang pagkain nito, at k
Natahimik sila, pagkatapos ay napatawa si Magnus. “Why would you think that?”“Dahil pareho ninyo akong inaayang lumabas! Pareho ninyo akong kinakausap! Pareho kayong nag-aalala kung kumain na ako! At pareho kayong nag-aaway kung sino ang mas gusto kong kasama!”Napahawak si Drevin sa noo. “That was never about—”“Alam ko na ngayon!” putol ko. “Akala ko, si Drevin ang third wheel sa amin ni Magnus. Lumalabas, ako pala ang third wheel sa inyong dalawa!”Napahalakhak si Magnus, samantalang si Drevin naman ay halos hindi makapagsalita sa kakatawa.“Belle, you're not a third wheel,” sabi ni Magnus sa pagitan ng tawa.“Talaga? Ano ako?”“Our favorite person,” sagot ni Drevin.Natahimik ako, pagkatapos ay napangiti. Hindi ko alam kung bakit, ngunit ang simpleng sagot na iyon ay mas tumagos sa puso ko kaysa sa inaasahan ko.Dati, gusto kong maging paboritong tao ni Drevin sa isang paraang hindi niya kayang ibigay sa akin: gusto kong ako ang una niyang hahanapin kapag may problema siya, gusto
Napailing ako habang pinagmamasdan silang dalawa, at doon ko napansin ang isang bagay: walang pag-aalinlangan si Drevin sa harap ni Magnus, walang pagtatago, at walang pag-iingat sa bawat salitang binibitawan niya. Hindi niya kailangang magpaliwanag kung bakit siya ganoon o kung bakit ganoon ang kaniyang nararamdaman; si Magnus naman ay hindi mukhang naguguluhan o natatakot, kundi tila mas payapa pa kaysa sa matagal ko nang nakikita.“Then one day,” patuloy ni Drevin, “I realized that I wanted to be the person he looked for when he had a bad day. I wanted to be the person he told his good news to. I wanted to know what made him laugh, what made him angry, and what made him happy.”Napayuko siya sandali. “And that scared me.”“Why?” mahinang tanong ko.“Dahil hindi ko inaasahan.” Tumingin siya sa akin. “At dahil ayokong masira ang pagkakaibigan namin. Alam kong may sarili siyang nakaraan, alam kong may mga bagay siyang kailangang unawain tungkol sa sarili niya, at ayokong pilitin siyan
"Nais kong makausap ang boss ninyo." Malamig, matigas, at walang pakialam ang boses ni Nathaniel habang nakatayo sa tapat ng front desk ng aming kumpanya. "Dati ko siyang biyenan kaya alam kong may karapatan akong humarap sa kanya. Kailangan naming mag-usap tungkol sa negosyo. Kung ayaw niyang biti
MALAMIG ang hangin sa London, kakaiba sa nakatutunaw na init ng Pilipinas na nakasanayan ko. Limang buwan na ang nakalilipas mula nang iwan ko ang lahat. Dito, sa maliit ngunit modernong apartment ko malapit sa Thames, pilit kong binuo ang isang buhay na ako lang ang may-ari. Pumasok ako sa isang m
"SALAMAT, Attorney."Nakipagkamay ako sa abogado na nag-asikaso ng tuluyang paghihiwalay namin ni Nathaniel."Anytime, Khendra. Kung may kailangan ka pa, tawagan mo lang ako," nakangiting sagot niya bago inayos ang mga papeles at lumabas ng pribadong silid sa coffee shop.Naiwan akong mag-isa. Daha
“Tumawag kayo ng ambulansya! Ngayon na!”Ang pasigaw na utos ni Nathaniel ay umalingawngaw sa buong bahay. Rinig ko ang taranta at takot sa kanyang boses, pero parang napakalayo na nito sa pandinig ko. Parang may makapal na pader na biglang humarang sa akin at sa mundo. Ang tanging nararamdaman ko







