Se connecterAng sikat ng araw ay tumama sa malamig at guwapong mukha ni James, ngunit wala itong anumang init.Bahagyang nakayuko ang kanyang ulo, at natatakpan ng mahahaba niyang pilikmata na kulay uwak ang anumang emosyon sa kanyang mga mata.Suot pa rin niya ang puting polo para sa kasal at isang burgundy na kurbata. May mga tuyong bahid ng dugo sa kanyang damit, at ang alikabok sa kanyang katawan ay tila saksi sa mga araw at gabing hindi siya nagpahinga.Noon, pakiramdam ko ay nakakatakot ang ngiti niya. Ngayon, hindi siya nakangiti, ngunit para siyang malamig na liwanag ng buwan—malungkot at nag-iisa.Bago pa tuluyang bumagsak si Melissa, lumuhod siya sa isang tuhod at niyakap ito.Hindi matanggap ni Melissa ang nangyari.Mariin niyang kinagat ang balikat ni James habang tahimik na humihikbi, at walang tigil ang pag-agos ng kanyang mga luha.Ngunit hindi siya binitiwan ni James. Sa halip, lalo niya itong niyakap nang mahigpit.Isang kamay ang humawak sa likod ng ulo nito, na para bang gusto
Nanlabo ang paningin ko dahil sa mga luha, at nabalot ng malamig na pawis ang aking noo. Ngunit alam kong hindi ako maaaring bumagsak. Kailangan kong samahan si Lola sa huling bahagi ng kanyang paglalakbay.'Lola, nagkakamali ka.'Paano ko makakalimutan kayong lahat?Bagama't maraming pagkukulang ang pamilya De Leon at naging malamig ang kanilang mga puso, naging mabuti rin sila sa akin noon. Hindi ko kayang burahin ang kabutihang ipinakita nila dahil lamang sa kanilang mga pagkakasala.Hindi ko rin kayang kalimutan ang pagpapalaki at pagmamahal nilang lahat sa akin dahil lamang sa pagdurusang dinanas ng pamilya Aurelio.Habang naglalakad kami, sunod-sunod na bumalik sa isip ko ang mga alaala ng aking pagkabata.Tahimik lamang na nakikinig sina Papa at Mama sa usapan namin ni Lola, habang patuloy na tumutulo ang dugo mula sa sugatang binti ni Papa.Nanginginig si Mama sa takot sa maaaring mangyari sa huli. Muli niyang tiningnan ang mga lapida sa paligid nang may kaba at pangamba.Nang
Pagkarinig ko sa mga salita ni Lola, natahimik ako.Bilang isang apo, palagi kong iniisip na ang pinakamamahal kong lola ang pinakamabuting tao sa buong mundo. Ibinigay niya ang lahat ng kabutihan sa kanyang pamilya, ngunit ang lahat ng kasamaan ay sa mga tagalabas niya ibinuhos.Nang maisip ko ang magulong pagkatao ni Jander, ang pagkakagapos nina James at Melissa sa isa’t isa, si Tita Vivian na ikinulong ni Armando na parang isang baliw, at maging si Michelle na naging isang demonyo, napagtanto ko na ang buong pamilya Aurelio ay naapektuhan ng mga ginawa ni Lola.May karapatan pa ba akong sabihing inosente ako?Hindi ba inosente rin ang mga miyembro ng pamilya Aurelio?Sa loob ng maraming dekada, ang anino ng pamilya De Leon ay nanatiling nakadagan sa kanila.Sa tono ni Lola, para bang dapat na lamang silang sumunod sa agos ng panahon. Kung hindi sila lumaban noon, si matandang Aurelio lamang ang mapapahiya. Dahil sa kabaitan niya, sinubukan pa niyang iligtas ang mga tao, at maaari
Natulala na si Melissa. Isa lang ang alam niya at hindi niya alam ang buong kuwento Ngayon lamang niya narinig ang mga detalyeng iyon mula mismo kay Michelle.Parang hindi niya matanggap ang lahat. Tinakpan niya ang kanyang bibig at napasuka.Nang makita siyang ganoon, lumapit si Michelle at yumuko upang titigan siya. “Nasusuka ka na sa pakikinig pa lang, hindi ba? Mahal na bunso ng pamilya De Leon. Kayo talagang magkapatid ay napakaswerte. Ang isa ay muling nabuhay mula sa kamatayan. At ang isa naman, kahit nakakulong, ay pinrotektahan ni James. Pinaghigpitan nga ang kalayaan mo, pero kung wala siya, matagal ka nang namatay nang isang libong beses. Bago ka pa man naging ganito, pinaglaruan ka na nang husto.”Tiningnan niya ang mukha ni Melissa.“Tingnan mo nga ang mukha mong ito. Kung ipinakain ka sa mga isda, kawawa ka naman. Dahil sa mukhang iyan kaya mo naakit ang pinsan ko.”Habang nagsasalita siya, inilabas niya ang isang punyal at dahan-dahang idiniin ito sa mukha ni Melissa.“
Sunod-sunod na namatay sina Stephen at Carlos sa mga aksidente. Wala ako roon nang mangyari iyon, at bukod sa panghihinayang sa pagkawala ng kanilang buhay at galit sa taong nasa likod ng lahat, wala akong ibang naramdaman.Hindi lang ako nakatulog nang maayos noong gabing namatay sila. Akala ko matagal ko nang binitiwan ang pagkakakilanlan ko bilang panganay na babaeng anak ng pamilya De Leon.Ngunit nang tumalsik sa akin ang mainit na dugo ni Marco, saka ko napagtanto na kahit pagpira-pirasuhin pa ang isang bangkay, hindi pa rin mapuputol ang ugnayan sa pagitan namin.Pasuray-suray na lumapit sina papa at mama. Sa sobrang pagmamadali at pag-aalala, malakas na bumagsak si Mama sa lupa.Sinubukan ni Lola na tumayo, ngunit hindi na kaya ng kanyang katawan. Kaya gumapang na lamang siya sa sahig, dahan-dahang lumalapit kay Marco.Napaatras si Melissa ng kalahating hakbang, tila natulala. Dahan-dahang dumaloy ang mga luha sa kanyang mukha. Muli na namang duguan ang isang taong mahal niya
Hindi mahalaga kung ano pa ang gawin niya. Ngumiti lang ako nang mapait. Ayoko nang paulit-ulit ikuwento sa iba ang mga pinagdaanan kong paghihirap.Pasuray-suray na lumapit si Mama Sandy sa akin. Iniunat niya ang mga braso niya, na para bang gusto niya akong yakapin.“Ria... oo, patawad...”Napakahirap para sa akin na makaahon mula sa impiyerno. Hindi para makita ang pagkukunwari niyang mukha. Kung talagang minahal niya ako, hindi sana siya naging kasingsama ng iniisip ko.Ang pinakanakakatawa rito, ang taong naglinaw ng katotohanan para sa akin ay siya ring taong nagtulak sa akin papunta sa impiyerno.Nanginginig niyang iniabot ang kamay niya. Ang mga luha niya ay pumatak sa aking pisngi.“Kawawa kong anak... patawad. Ikaw ang pinakamagaling mula pa noong bata ka. Paano ko nagawang maliitin ka nang ganito?”Oo.Napakagaling ko.Dahil sa pagkawala ng kapatid ko, alam kong may sugat sa puso ang pamilya De Leon. Kaya sinikap kong maging mabuting anak at mabuting kapatid. Ang pagiging m
Sa ilalim ng ayaw ngunit napipilitang ekspresyon ni Nica, mahinahon niyang iniabot ang kuwintas. Hindi naman talaga ako sanay mang-agaw ng gamit ng iba — lalo na ng kuwintas — marami namang pagpipilian.Pero naisip ko ang mga ginawa niya noon, kung paanong pinabigat niya ang loob ko kagabi, kaya ng
Natakot si Nica sa akin. Tinulak niya ako palayo na may halatang takot sa mukha, na para bang isa akong masamang multo. Ang mga sinabi ko ay sapat na para magdulot sa kanya ng mga mapanirang isipin at hindi mapakaling damdamin.Matagal bago siya nakapagsalita. “Miss Canlas, nagbibiro ka ba? Bakit n
Lahat ng mga manonood na nakakakilala sa akin ay nagsimulang magsibulungan. Si Susan ay palaging naniniwala na mas magaling si Sofia sa akin sa lahat ng bagay.Ang totoo, halos hindi nga pumasa sa pamantayan ang anak niya. Kaya paano ko raw siya malalampasan?Kaninang-kanina lang ay nagyayabang pa
“Sumali ka talaga? Nakakatawa naman. Tingnan mo nga, wala man lang ang pangalan mo sa listahan.”Si Sofia ay sumali upang makilala, kaya ginamit niya ang kanyang tunay na pangalan. Ito rin ang dahilan kung bakit ginamit ni Nica ang kanyang tunay na pangalan, at hindi ang RS.Wala man lang nabanggit







