5

Sa gitna ng katahimikan ng opisina, bahagyang nagsalita si Raina. “You know… actually, Jaxen—”

Hindi pa man natatapos ang sasabihin ni Raina, pinutol na siya nito. “I don’t think kaya ng pamilya ninyo ang penalty for breach of contract.”

Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa kanya.

‘Penalty?’

Napakurap si Raina, saka tuluyang natauhan. Oo nga, kontrata ang kasal na ito. Ibig sabihin, hindi lang basta pangako ang nakataya rito… may kapalit.

May parusa. At kung may penalty… Saan sila kukuha ng pambayad?

Biglang bumigat ang dibdib niya.

Naalala niya ang mga nagdaang buwan, ang gastos sa gamutan ng lola nila, ang pag-aalaga rito, at ang burol at libing. Halos maubos na ang lahat ng naipundar ng pamilya nila.

Wala na silang maibibigay.

Kung umalis si Reina noon… at bumalik si Raina sa dati nilang buhay, hindi lang kalungkutan ang haharapin niya.

Utang.

Malalim, walang katapusang utang.

“Or…” malamig na dugtong ni Jaxen, “…iiwan mo ang responsibilidad sa pamilya mo?”

Parang tinamaan si Raina sa dibdib.

“Hindi! Hindi pwede!” agad niyang sagot, sabay iling nang madiin. Halos tumama ang buhok niya sa pisngi niya sa lakas ng paggalaw.

Hindi niya pwedeng gawin iyon.

‘Diyos ko… paano ko sasabihin ang totoo?’

Sa simula, plano lang niya na umamin, sabihin na tumakas ang ate niya, humingi ng tawad, at tanggapin ang anumang kapalit.

Pero ngayon? Penalty pa lang, parang hindi na niya kayang harapin.

Sigurado siyang hindi basta-basta magpapatawad ang lalaking nasa harap niya. Hindi siya ang tipo na naaawa.

Sa isip ni Raina, naglaro ang kung anu-anong nakakatakot na posibilidad, mga eksenang tila hinugot sa bangungot.

“Hindi… ayoko pang mamatay,” mahina niyang bulong, nanginginig.

Dahan-dahan siyang napatingin sa lalaking kaharap niya.

“Tapos ka na bang magsalita?” malamig nitong tanong, sabay talikod.

Sandaling natigilan si Raina.

Sa likod nito, halata ang perpektong tindig, malapad ang balikat, maayos ang tabas ng suot na vest, at bawat galaw ay kontrolado.

Pero hindi iyon ang mahalaga ngayon. Kapag hinayaan niyang umalis ang lalaking iyon, baka hindi na sila muling mag-usap.

“Wait!” bigla niyang tawag, bahagyang napalakas ang boses.

Huminto si Jaxen.

“Jaxen…” nagsimula siya, pilit kinokontrol ang kaba, “kailangan mo ba talaga ng asawa?”

Saglit na katahimikan.

“…Hindi ko maintindihan ang punto mo,” sagot nito, saka siya hinarap.

Nagtagpo ang mga mata nila.

Hindi niya maintindihan kung bakit, pero sa kabila ng kulay nitong tila apoy, wala siyang maramdamang init. Para bang ang lahat ng emosyon nito ay kontrolado, tinago, o marahil… wala talaga.

“Hindi pala laging warm ang red…” naisip ni Raina, sabay lunok.

Pinilit niyang magpatuloy.

“Hanggang hindi pa kayo nakakahanap ng tagapagmana… kailangan n’yo pa ring manatiling kasal, tama?”

“Correct.”

“At… sinabi n’yo rin na susuportahan n’yo ang asawa ninyo, financially, pati sa oras at pangangailangan?”

“Yes.”

Malakas ang tibok ng puso ni Raina.

Hindi na iyon simpleng kaba. Parang bawat segundo, papalapit siya sa isang desisyong hindi na niya mababawi.

Hindi uubra ang awa sa lalaking ito. Hindi rin sapat ang paliwanag. Kung hindi siya mananalo sa lohika… kailangan niyang humanap ng ibang paraan.

Naalala niya ang ate niya, kung paano ito naging magaan, palabiro, palakaibigan. Siguradong sinubukan nitong lapitan si Jaxen noon, baka pa nga nagbiro pa para basagin ang yelo.

Pero ang bumalik?

Isang malamig na “yes” o “no.”

Unti-unti nitong winasak ang loob ng ate niya.

‘Hindi ko kayang gayahin siya,’ tahimik na naisip ni Raina.

Kung hindi niya kayang sabihin ang totoo…kung hindi rin siya pwedeng umalis…kailangan niyang mabuhay dito.

Sa paraang kaya niya.

Napatingin siya ulit kay Jaxen. Ilang taon lang ang tanda nito kay Reina, at mas matanda pa siya kay Raina. Pero sa sandaling iyon, hindi niya ito tiningnan bilang isang estranghero.

Kundi bilang isang hadlang. At posibleng, isang pagkakataon.

Sa isang bahagi ng isip ni Raina, alam niyang dehado siya.

Apat na taon lang ang agwat nila ni Jaxen, pero sa lahat ng aspeto, talino, lakas, karanasan, koneksyon, parang napakalayo ng pagitan nila. Hindi siya pwedeng makipagsabayan nang diretsahan.

Pero kahit ganoon, ayaw niyang matulad kay Reina.

Ayaw niyang maging isang taong tatakbo na lang, iiyak sa gilid, at sa huli ay susuko na lang sa lahat.

‘May mga nabasa akong mystery novels…’ saglit niyang naisip.

Agad niya ring iniling ang ulo. Dahil totoong nangyayari iyon sa buhay niya. Hindi lang basta laro o isang kwento na hindi naman totoo.

Napahinga siya nang malalim.

Kung ang isa ay naglalakad at ang isa ay gumagapang, malinaw kung sino ang may lamang. Pero kung may hawak kang baril… ibang usapan na.

Hindi siya marunong gumamit ng baril. Pero marunong siyang tumira. Hindi literal, pero sa salita.

Pinatatag niya ang loob niya, saka nagsalita.

“Kung tutuusin… hindi ba ikaw ang irresponsible, Jaxen?”

Parang isang palaso ang salitang iyon, diretso, walang babala.

Bahagyang nagbago ang ekspresyon ni Jaxen. Kumunot ang noo nito, pero mabilis ding bumalik sa dati.

“I’m not irresponsible.”

“No,” mariing sagot ni Raina, mas tumapang ang boses. “Ikaw ‘yon. Iniwan mo ang asawa mo sa loob ng bahay na ‘to nang tatlong taon, mag-isa, walang kausap, walang kasama.”

“I gave you everything you needed.”

Napailing siya. “Hindi mo binigay ‘yong pinakaimportante.”

Sandaling katahimikan.

“Gusto kong makipag-usap. Gusto kong makakita ng tao. Gusto kong mabuhay nang normal,” dugtong niya, mas mahinahon pero mas mabigat ang dating.

Nanatiling tuwid ang tindig ni Jaxen. “That’s against the contract.”

“Kung ibang tao, oo,” sagot ni Raina, mabilis. “Pero ikaw? Hindi ka ba kasama doon?”

Saglit na natigilan si Jaxen.

Doon bahagyang lumakas ang loob ni Raina.

“Hindi ka man lang pumupunta. Hindi ka nakikialam kung bored ako, kung malungkot ako, kung may sakit ako,” patuloy niya, unti-unting lumalalim ang emosyon. “Anong klaseng asawa ‘yon?”

Hindi agad sumagot si Jaxen. At sa katahimikang iyon, naramdaman ni Raina na tumama ang sinabi niya.

“Kung tinuring mo akong asawa…” mahina niyang dagdag, “…hindi ako aabot sa puntong gusto ko nang sumuko.”

“…umabot ka sa ganon?” malamig na tanong ni Jaxen.

Hindi naman talaga.

Pero hindi na siya umatras. Hindi na niya itinama.

Nanatili siyang tahimik, hinayaan niyang maniwala ito. Sa laban na ito, bawat pagkakataon mahalaga.

“Kung gagawin ko ang responsibilidad ko bilang asawa…” dahan-dahang sabi ni Jaxen, nakatingin sa kanya, “…pangako mo ba na hindi mo na iisipin ang pagtakas?”

“Of course,” agad niyang sagot, kahit kumakabog ang dibdib niya. “Walang taong kayang mabuhay nang mag-isa.”

“Is that so…”

May kakaibang pagbabago sa tono nito.

Bago pa siya makareact, biglang nag-iba ang mundo niya.

Napahiga siya sa kama, hindi niya namalayang napaatras siya. Ang likod niya ay dumikit sa malambot na kutson, habang ang paningin niya ay napuno ng mukha ni Jaxen, napakalapit.

Masyadong malapit.

Hindi siya makahinga nang maayos.

“Jaxen… masyado kang—”

“I’ll have them prepare food later,” putol nito, parang walang narinig.

Napatingin si Raina sa gilid, ang maliit na mesa na may pagkain kanina ay nasa sahig na.

Saglit siyang napailing.

‘Sayang naman…’

Pero hindi iyon ang dapat niyang iniisip ngayon.

Mas mabigat ang presensya ng lalaking nasa ibabaw niya.

Hindi siya hinahawakan, pero ramdam niya ang bigat, parang may pader na nakadagan sa kanya. Ang aura nito ay parang isang matalim na sandata na nakatutok sa kanya, handang umatake anumang oras.

“Do you need time to think?” tanong nito, mababa ang boses.

Napakurap si Raina.

‘Mag-isip? Tungkol saan?’

Hindi niya maintindihan kung bakit biglang naging ganito ang sitwasyon. Ilang segundo lang ang nakalipas, nag-uusap sila. Ngayon, parang ibang laban na.

Napalinga siya, halos reflex, sinigurong wala talagang kung anong matalim na bagay sa leeg niya.

Pero kahit wala, ramdam niya pa rin ang panganib. At sa pagkakataong iyon, mas lalong lumakas ang tibok ng puso niya, hindi lang sa takot…kundi sa isang pakiramdam na hindi niya pa kayang pangalanan.