Chapter One: Ang Interview

Bela

Sampung minuto bago ang interview, dalawang beses akong nagkamali sa pagsuot ng heels.

Hindi ako kinakabahan. Seryoso. Dalawang taon lang naman akong hindi nagsuot ng takong, at ang mga paa ko, nakalimutan na kung paano maging professional. Kaya ayun, nakatayo ako sa harap ng salamin ng ladies’ room sa 28th floor ng Santillan Tower sa Ortigas, nakahawak sa lababo, at pinagsasabihan ang sarili ko na huminga.

“Kaya mo ’to, Bela,” bulong ko. “Sampung minuto lang. Tapos may HMO na si Tala.”

Isabela Dimaculangan, twenty-nine. Single mom. Dating legal assistant, dating kung ano-ano pa, at ngayon, applicant para sa posisyong Executive Legal Associate sa isang kumpanyang may 13th month pay, may dental, at ang pinaka-importante, may health insurance na puwedeng ipasok ang anak ko.

Si Tala, dalawang taon at sampung buwan. Nakatira kami sa Marikina kasama si Nanay, sa bahay na may bubong na tumutulo tuwing Setyembre at may mangga sa bakuran na hindi namumunga. Kaninang umaga, bago ako umalis, nakaupo siya sa hagdan at kumakain ng tinapay na may palaman na Milo. Nagkalat ang mumo sa buong damit niya. Tinitigan niya ako at sinabing, “Mama, ganda.”

Ganda raw. Naiyak ako sa jeep.

Kaya heto ako. Walang pera, may utang kay Aling Nena sa tindahan, at may isang pares ng heels na hiniram ko sa pinsan kong si Joy. Kailangan ko ang trabahong ’to. Hindi ito kagustuhan. Kailangan.

Inayos ko ang blazer ko. Tiningnan ang sarili ko sa salamin. Normal na babae, normal na mukha, normal na buhok na kinuha ko lang sa suklay. Walang makakakilala sa akin dito. Walang makakaalam.

Lumabas ako ng ladies’ room.

Ang receptionist sa 28th floor ay isang babaeng kasing-ganda ng mga nasa magazine, na may ID na nagsasabing Trish at ngiti na parang hindi pa napapagod kailanman. “Miss Dimaculangan? Dito po. Ang panel po ay nasa boardroom.”

“Panel? Akala ko po HR lang?”

“Sa totoo lang po,” sabi ni Trish, medyo bumaba ang boses, “may mga pagbabago po. Nagpalit po kami ng may-ari noong nakaraang linggo. Hindi pa po lahat naaabisuhan. Ang bagong chairman na po mismo ang nag-iinterview ng senior positions.”

Natigil ako sa paglakad.

“Ano pong pangalan ng bagong chairman?”

Hindi na siya nakasagot. Dahil binuksan na niya ang malaking p***o na gawa sa itim na kahoy, at pumasok ako.

Ang boardroom ay parang aquarium. Floor-to-ceiling na salamin sa tatlong gilid, at sa labas, buong Maynila, abot-tanaw, gray at ginto sa ilalim ng alas-diyes ng umaga. Sa gitna, isang mahabang mesa na kayang upuan ng dalawampu. Sa dulo, may isang silya na nakatalikod sa akin, nakaharap sa bintana.

Nakaupo roon ang isang lalaki.

Hindi ko siya nakita. Pero nakilala ko ang likod ng ulo niya.

Alam n’yo ’yung pakiramdam na nahulog ka sa hagdan sa panaginip, ’yung biglang bumagsak ang tiyan mo? Ganoon. Pero gising ako. Nakatayo ako sa itim na carpet, hawak ang folder na may resume ko at hiniram na heels, at ang puso ko, parang tumigil sa pagtibok at biglang sumipa ulit nang sabay.

“Sir,” sabi ng isang matabang lalaking naka-barong na nakaupo sa gilid, “ito na po si Miss Isabela Dimaculangan.”

Dahan-dahang umikot ang silya.

Tatlong taon, apat na buwan, at labing-isang araw. Hindi ko in-expect na bibilangin ko pala.

Mas matangkad siya sa alaala ko, kahit nakaupo. Itim ang suit niya, itim ang tie, at ang buhok niya ay mas maikli kaysa dati, may kaunting abo sa ilalim ng tainga na wala noon. Ang mukha ay ganoon pa rin, matalas at tahimik, may panga na parang nililok at bibig na parang hindi pa yata ngumingiti nang buo sa buong buhay niya. Pero ang mga mata. Brown na parang kape na hindi pa nahahaluan ng gatas. Dati, kapag tinitingnan niya ako, parang may sinusubukan siyang itago.

Ngayon, wala nang itinatago.

“Miss Dimaculangan,” sabi ni Alessandro Valderrama. Mahinahon ang boses niya. Masyadong mahinahon. “Umupo ka.”

Naupo ako. Hindi ko alam kung paano. Siguro nag-utos ang mga tuhod ko nang hindi nagpapaalam sa utak ko.

“Salamat po, Sir,” sabi ko. Ang ganda ng boses ko. Kalmado. Parang taong hindi nanginginig ang kamay sa ilalim ng mesa.

“Sir Valderrama po ang bagong chairman natin, Miss Dimaculangan,” sabi ng lalaking naka-barong. “Si Mr. Reyes po ako, HR Director. Magtatanong lang po kami ng ilang basic questions bago po natin—”

“Mr. Reyes.” Hindi tumingin si Dro sa kanya. “Maiwan mo muna kami.”

“Sir? Hindi pa po tapos ang—”

“Maiwan mo kami.”

Nagmamadaling tumayo si Mr. Reyes. Umalis. Sumara ang p***o nang may mahinang click na parang bumagsak ang takip ng kabaong.

Tahimik.

Sa labas, may eroplanong tumatawid sa langit ng Maynila. Sa loob, isang lalaki at isang babae na nagkaroon ng isang taon, dalawang buwan, at labing-isang araw ng kasal, ay nakatingin sa isa’t isa sa ibabaw ng isang mahabang mesa.

“Tatlong taon,” sabi niya.

“Sir, hindi ko po—”

“Huwag mo akong tawaging Sir.”

“Sir, hindi ko po alam kung ano ang—”

“Bela.”

Isang salita lang. Pero nang sabihin niya ’yon, parang may kamay na humawak sa batok ko. Kasi walang ibang bumabanggit ng pangalan ko nang ganoon. Hindi Isabela. Hindi Miss Dimaculangan. Bela. Parang pag-aari.

Nanginginig ang kamay ko sa ilalim ng mesa. Tinago ko ’yon sa tuhod. “Mali po yata ang—”

“Magtatanong ako ng isang bagay,” sabi ni Dro. Tumayo siya. Hindi siya nagmadali. Naglakad siya paikot ng mesa, at bawat hakbang ng sapatos niya sa carpet ay parang tibok. “Isang beses lang. At gusto kong sagutin mo nang totoo.”

Huminto siya sa tabi ko.

Amoy niya, ’yung dati. Cedar at malamig na hangin at kaunting sigarilyo na hindi pa niya naiiwan. Sinubukan kong huwag huminga.

“Sa application form mo,” sabi niya, “na ipinasa mo noong Lunes, sa ilalim ng civil status, ano ang inilagay mo?”

Tumingin ako sa kaniya. Ang bilis ng sagot ko, parang batang nagsasabing hindi siya ang bumasag ng plorera.

“Single po.”

“Single,” ulit niya.

Hindi niya itinaas ang boses. Mahina lang. Parang tinitikman ang salita.

Tapos ngumiti siya.

Naku. Hindi ko pa nakita ’yon dati. Hindi sa isang taon, dalawang buwan, at labing-isang araw. Hindi ’yon ngiti ng taong masaya. Ngiti ’yon ng taong nagwagi.

Binuksan niya ang folder sa mesa na hindi ko napansin kanina. Itim na folder. Isang piraso ng papel ang inilabas niya, makapal, may gintong selyo, at ipinatong sa harap ko, dahan-dahan, na parang nagbibigay ng regalo.

CERTIFICATE OF MARRIAGE.

Ang pangalan ko. Ang pangalan niya. Ang petsa, labing-apat na buwan bago, sa isang hardin sa Tagaytay na ang tanging naaalala ko ay malamig na hangin at ang singsing na hindi ko pa nahahawakan nang matagal.

Sa ilalim, may bagong stamp. Pula, malinaw, kasing-bago ng araw na ’yon. Nakasulat sa English at sa Filipino:

STATUS: ACTIVE / BUHAY PA.

“Hindi ko pinirmahan ang annulment,” sabi ni Alessandro Valderrama sa tabi ng tainga ko, napakahina, halos malambing. “Hindi kita hiniwalayan, Bela.”

Ang sahig, parang gumalaw.

“Mrs. Valderrama,” sabi niya. “Welcome back.”