Chapter 1: Memory Lane

Dumaan ang lungkot sa mukha ni Iza, ngunit agad niya iyong winaglit. Ilang beses na kumibot ang kanyang bibig na para bang may nais na sabihin sa kaibigan, ngunit pinigilan niya ang sarili. Wala siya sa lugar upang sabihin na sa kanya ang katotohanan.

“Alright, tutal nagbitaw ka na ng salitang iyan magagalit talaga ako kapag nagmahal ka ng iba. Maniwala ka, hindi mo ako magiging abay oras na ikasal ka. Magtatampo ako.”

Tumawa lang si Ada at hindi na nagbigay pa ng anumang komento. Humakbang na palapit sa pintuan ng kanilang lumang bahay. Nais niya sanang ipa-renovate iyon, ngunit nagbago ang isip niya dahil paniguradong magbabago ang hitsura at saka vibes.

“Maiba ako Ada, kailan mo planong bumisita sa kanila?” 

Muling natigilan si Ada sa kanyang paghakbang upang lingunin lang ang kaibigan.

“Sa anniversary nila ni Tito Papa.”

Ganap ng isang guro sa highschool ang kaibigang si Iza na naka-destino sa lugar nila. Pinili nitong doon na lang manatili kahit na may mga offer sa kanyang malalaki sa ibang lugar. May offer din sa kanya sa siyudad, ngunit ayaw ng umalis ni Iza sa comfort zone. Weekend noon kung kaya naman walang pasok sa paaralan at natunugan niya ang pagpunta ni Ada sa lugar dahil sa cryptic na social media update na malungkot vibes.

“Samahan kita.” 

“Hindi ka ba busy noon sa school?” 

“Nope, kilala mo ako pagdating sa’yo. Hindi mawawalan ng oras.” kindat pa ni Iza sa kanya at kapagdaka ay umakbay na, “Maano iyong isang araw na pag-absent ko.” 

Natawa na lang si Ada na tinuloy na ang paghakbang. 

“Actually, may date akong pupuntahan pero pwede ko siyang isama para samahan ka.”

Si Amanda naman ang umirap.

“Tch, talagang kakaladkarin mo pa siya ha?”

“At knowing na ikaw naman ang sasamahan ko, sa tingin mo hindi papakaladkad iyon?”

Sinalubong sila ng pamilyar na ihip at amoy ng hangin nang tunguhin ang likurang bahagi ng bahay. Tila umaawit ang hangin, sinasabayan ng mga ibon sa sanga ng fruit bearing trees. Parang kahapon lang nangyari ang lahat. Walang mga taon na lumipas. Natigilan si Ada. Sunod-sunod ng napalunok ng laway. Iyon ang ayaw niya kada pumupunta dito. Ang ganitong pakiramdam na buong akala niya ay mawawala na.

“Akin na ang susi, ako na ang magbubukas.” haplot ni Iza ng keychain nang makita ang emosyon ng kaibigan, hindi  na iyon bago sa kanya at lubos niya rin iyong naiintindihan. 

Pinanood ni Ada na buksan ni Iza ang pintuan. Pakiramdam niya ay naninikip na ang dibdib. Naroon na naman siya sa phase na iyon ng kanyang buhay. Sa totoo lang, kaya ayaw niyang nalalaman ng kaibigan na naroon siya dahil ganito ang madalas na nangyayari. Hindi niya nakakaya ang bugso ng emosyon na kanyang nararamdaman.

“Ada?” 

Tinakpan ni Ada ang kanyang bibig upang supilin lang ang tunog ng kanyang iyak. Nanariwa sa kanya ang lahat. Ang amoy ng pabango ng kanyang ina, ang amoy ng bagong lanang damit ng kanyang Tito Papa. Ang katahimikan na madalas nilang pagsaluhan ni Enzo. Lahat ng iyon ay isang bugsong pumasok sa kanyang sistema. 

“I am sorry, Iza. Hindi ko pa rin talaga kayang pumunta dito nang hindi ako iiyak.” 

Walang pakundangan siyang niyakap ni Iza. Mahigpit na mahigpit iyon upang iparamdam na hindi siya nag-iisa. Naiintindihan niya na ang masaklap na nangyari sa kanyang pamilya ay hindi pa rin matanggap ng kaibigan. Hinagod na ng kanyang isang kamay ang ulo ni Ada. Nag-udyok pa iyon ng malakas na pag-atungal ng iyak ni Ada.

“Iyak ka lang, Ada. Gagaan din ang lahat.” 

“Miss na miss ko na sila, Iza. Sobrang miss na miss ko na sila…”

Memories are worse than bullets. Hindi ninuman magagawang ipaliwanag ang hatid nitong sakit. Life has some bitter lessons which we can only learn while suffering through pain. When we face something which we don't wish to accept, it tears us apart.

“Hindi ko maawat ang sarili kong balikan ang aming nakaraan. Pero kahit gawin ko ‘yun, hindi pa rin mawala ng sakit na ilang taon ko ng nararamdaman. Hindi pa rin naghihilom ang sugat. Hindi pa rin nasasagot ang aking mga tanong kung bakit ako? Bakit ang pamilya ko? Mabuti naman kaming tao. Bakit kailangang ako ang pahirapan ng sobra?”

Hindi magawang makasagot ni Iza, dahil maging siya ay iyon din ang katanungan sa langit. Wala siyang nagawa kung hindi ang yakapin lang ng mahigpit dito ang kaibigan.

“Sorry, Ada. Wala akong magawa upang saluhan ka sa mga pinagdadaanan mo.”

Patuloy na bumagsak ang masaganang luha ni Ada. Kasabay ng panunulay ng mapaklang butil noon ay ang pagbabalik na ng kanyang nakaraan sa kanyang isipan. Nagbago ang hitsura ng kanilang bahay na bumalik, ilang taon bago ang panahong ito.

“Amanda, hindi mo ba nakikitang umaambon?!”

Dinig na dinig niya pa ang matinis at galit na boses ng kanyang ina. 

“Ma, saglit lang.”

“Tigilan mo ako sa katwiran mong iyan na saglit lang!” 

Bago pa tuluyang makalapit ang kanyang ina sa kanya ay tumalon na si Ada pababa ng hagdan. Humalay sa buong palid ang malakas niyang hagikhik nang lumapat ang mga paa sa basang lupa. 

“Ada, katatapos mo lang gumaling sa sipon!” 

Hindi pinakinggan ng batang Amanda ang kanyang ina at matulin ng tumakbo pasugod sa mas lumakas pang buhos ng ulan. Napakamot na sa kanyang ulo ang ina ni Ada na noo’y nakapameywang. Bakas sa mukha ang inis sa pagiging matigas ng ulo ng anak.

“Hay naku, ang tigas talaga ng ulo—” 

“Ma, malakas ang resistensya ko!” 

Hindi na pinakinggan ni Ada ang ilan pang sinabi ng kanyang ina dahil paikot-ikot na siyang tumakbo upang damhin ang mas lumakas na buhos ng ulan. Tuwang-tuwa na siyang tumalon-talon. Iyong tipong sinasayawan niya ang mas natuwang patak ng ulan.

“Amanda!” 

“I love you, Mama!” sagot ni Ada na pinagkorte pang puso ang dalawang braso sa ibabaw ng kanyang ulo upang mas asarin ang inang nasa p***o na, wala ng magawa.

“Isa! Hindi ka pa babalik dito?!”

Tumakbo papalayo si Ada. Sign iyon na hindi siya makikinig sa gusto nitong mangyari.

“Hindi kita aalagaan oras na magkasakit ka! Sinasabi ko sa’yo. Pababayaan lang kita!” 

Mahal siya ng ina, kaya batid ni Ada na hindi niya iyon kayang gawin sa kanya. Tinuro pa siya ng Ginang ng hawak na kahoy na sandok, gigil na gigil na noon sa anak niya. 

“Mana ka talaga sa pinagmanahan mo!”