บทที่ 1

กลิ่นธูปเก่าเก็บในห้องโถงใหญ่ของจวนตระกูลหลี่ชวนให้รู้สึกอึดอัดจนแทบหายใจไม่ออก

เสิ่นจือเวยนั่งอยู่บนเก้าอี้ไม้หนานมู่ตัวขวาอันเป็นตำแหน่งของสะใภ้ นิ้วมือเรียวยาวซึ่งคุ้นเคยกับการดีดลูกคิดและลูบคลำเนื้อผ้าไหมชั้นดี กำลังวางนิ่งอยู่บนหน้าตัก วันนี้เป็นวันแรกที่นางถอดชุดไว้ทุกข์สีขาวหยาบกระด้างออก เปลี่ยนมาสวมชุดเป้ยจื่อสีฟ้าหม่นปักลายดอกอวี้หลาน แม้สีสันจะยังไม่ฉูดฉาด แต่นี่คือสัญญาณของการสิ้นสุดพันธะสามปีที่นางมีต่ออดีตสามีผู้ล่วงลับ

สามปีแห่งการไว้ทุกข์ให้บุรุษที่นางแทบไม่รู้จักนิสัยใจคอ บุรุษที่ตระกูลเสิ่นใช้เงินทองมากมายมหาศาลปูทางให้เขาสอบขุนนาง ทว่าเขากลับด่วนจากไปเพราะโรคภัย ทิ้งนางไว้กลางจวนตระกูลหลี่ที่เปรียบเสมือนบึงน้ำครำอันเต็มไปด้วยปลิงดูดเลือด

"สะใภ้หลี่ เจ้าพ้นไว้ทุกข์แล้ว ถือเป็นเรื่องน่ายินดียิ่งนัก"

เสียงแหบพร่าของนายท่านผู้เฒ่าหลี่ดังขึ้นจากตำแหน่งประธาน ชายชราสวมชุดผ้าไหมที่ทอจากโรงงานของสกุลเสิ่น ทว่ากลับวางท่าทีสูงส่งเยี่ยงบัณฑิตผู้หยิ่งทะนง ขุนนางระดับล่างที่เกษียณตัวเองผู้นี้มักใช้จารีตประเพณีเป็นข้ออ้างในการกดข่มผู้อื่นเสมอ

เสิ่นจือเวยละสายตาจากถ้วยชาเตาจิงเต๋อเจิ้นที่น้ำชาด้านในเย็นชืดไปนานแล้ว มองตรงไปยังพ่อตา ถัดจากเขาคือฮูหยินผู้เฒ่าหลี่ และบรรดาญาติสายรองที่นั่งสลอนกันอยู่เต็มโถง ทุกดวงตาจ้องมองมาที่นางราวกับฝูงแร้งรอทึ้งซากศพ

ตรงกลางห้องโถง มีเด็กชายวัยเจ็ดแปดขวบยืนก้มหน้าซ่อนแววตาหวาดกลัว เสื้อผ้าของเด็กคนนั้นหลวมโพรกเกินตัว สะท้อนให้เห็นว่าเพิ่งถูกจับแต่งกายด้วยของมีราคาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

"ท่านพ่อมีเรื่องอันใดจะสั่งการข้าหรือเจ้าคะ" นางเอ่ยถาม น้ำเสียงราบเรียบ ไร้ระลอกคลื่นแห่งความตื่นตระหนก

นายท่านผู้เฒ่าหลี่ยกถ้วยชาขึ้นจิบ ชำเลืองมองเด็กชายกลางห้อง "สามีเจ้าจากไปโดยไร้ทายาทสืบสกุล สายเลือดสายตรงของบ้านหลักต้องขาดสะบั้น ผีสางบรรพชนย่อมไม่สงบสุข ข้ากับแม่สามีของเจ้าปรึกษากันแล้ว หลี่คังผู้นี้เป็นบุตรชายของญาติผู้น้องสายรอง แม้จะไม่ได้เกิดจากครรภ์ของเจ้า แต่สายเลือดในตัวเขาก็คือสกุลหลี่ วันนี้ข้าจะให้เจ้าทำพิธีรับหลี่คังเป็นบุตรบุญธรรม ให้เขาเรียกเจ้าว่ามารดา เพื่อสืบทอดธูปเทียนของเรือนหลักต่อไป"

คำว่า 'สืบทอดธูปเทียน' ดังก้องในห้องโถง ทว่าสิ่งที่เสิ่นจือเวยได้ยินกลับเป็นคำว่า 'สืบทอดสินเดิม'

ฮูหยินผู้เฒ่าหลี่รีบเสริมด้วยน้ำเสียงที่พยายามดัดให้ดูเมตตา "จือเวยเอ๋ย เจ้าเป็นหญิงม่ายตัวคนเดียว อนาคตย่อมอ้างว้างไร้ที่พึ่งพิง การมีบุตรชายไว้ดูแลยามแก่เฒ่าย่อมเป็นเรื่องประเสริฐ หลี่คังเป็นเด็กหัวอ่อน สอนง่าย เจ้าเพียงมอบชื่อให้เขา ต่อไปทรัพย์สินของเจ้า... ของเรือนหลัก ก็จะมีผู้ดูแลสานต่อ ไม่ต้องตกไปเป็นของคนนอก"

ริมฝีปากของเสิ่นจือเวยเหยียดออกเป็นรอยยิ้มบางเบา นางมองทะลุคำพูดเคลือบน้ำตาลเหล่านั้นจนเห็นก้นบึ้งของความโลภ

สตรีในยุคซ่งนี้ เมื่อออกเรือนย่อมนำ 'จวงเหลียน' หรือสินเดิมของเจ้าสาวติดตัวมาด้วย ตระกูลเสิ่นเป็นคหบดีใหญ่แห่งเจียงหนาน สินเดิมที่บิดามารดามอบให้นางนั้นยาวเหยียดเป็นขบวนกว่าสิบลี้ ประกอบด้วยร้านผ้าไหมในเปี้ยนจิงสามแห่ง โรงย้อมผ้านอกเมือง ที่ดินนาดีอีกหลายร้อยหมู่ รวมถึงตั๋วเงินอีกนับหมื่นก้วน

ตามกฎหมาย หากสามีสิ้นใจและภรรยาไม่มีทายาท ภรรยาย่อมมีสิทธิ์เด็ดขาดในการจัดการสินเดิมของตนเอง หรือแม้แต่ขนสินเดิมทั้งหมดกลับตระกูลเดิมเพื่อแต่งงานใหม่ หากนางรับหลี่คังเป็นบุตรบุญธรรม เด็กคนนี้จะกลายเป็นทายาทตามกฎหมายทันที และผู้ที่บิดเชิดหุ่นเชิดวัยแปดขวบผู้นี้ ก็คือตระกูลหลี่

พวกเขากำลังใช้คำว่า 'ความกตัญญู' และ 'บุตรธรรม' มามัดมือมัดเท้านาง เพื่อฮุบร้านผ้าไหมและที่ดินทั้งหมด

"ความปรารถนาดีของท่านพ่อและท่านแม่ ข้าซาบซึ้งใจยิ่งนัก" เสิ่นจือเวยขยับตัวลุกขึ้นยืน ชายกระโปรงผ้าไหมทิ้งตัวลงอย่างงดงามไร้รอยยับ "ทว่าข้าอายุเพียงยี่สิบหก ภาระการอบรมสั่งสอนบุตรชายของตระกูลให้เติบโตเป็นบัณฑิตนั้นหนักหนาเกินกว่าที่สตรีโง่เขลาเช่นข้าจะรับไหว อีกประการ... หลี่คังมีมารดาผู้ให้กำเนิดอยู่แล้ว การพรากสายใยแม่ลูก ย่อมขัดต่อหลักฟ้าดิน"

ใบหน้าของมารดาหลี่คังที่นั่งอยู่มุมห้องซีดเผือดลงเล็กน้อย แต่นางถูกญาติผู้ใหญ่ถลึงตาใส่จนต้องก้มหน้าเงียบ

"เจ้าพูดอันใดกัน!" นายท่านผู้เฒ่าหลี่กระแทกถ้วยชาลงบนโต๊ะจนน้ำชาสีอำพันกระฉอก "การสืบสายเลือดสกุลหลี่คือเรื่องสำคัญที่สุด เจ้าแต่งเข้าสกุลหลี่ เป็นคนของสกุลหลี่ ตายไปก็ต้องเป็นผีสกุลหลี่! หน้าที่ของเจ้าคือการเลี้ยงดูทายาท ข้าตัดสินใจแล้ว พรุ่งนี้จะเปิดศาลบรรพชน บันทึกชื่อหลี่คังลงในผังตระกูลภายใต้ชื่อของเจ้า!"

"ข้าไม่รับเจ้าค่ะ"

น้ำเสียงของนางไม่ได้ดังขึ้นแม้แต่น้อย ทว่ากลับเฉียบขาดจนทุกคนในห้องโถงชะงัก

"เสิ่นจือเวย!" ฮูหยินผู้เฒ่าหลี่ชี้นิ้วสั่นเทามาที่นาง "เจ้ากล้าขัดคำสั่งผู้อาวุโสเชียวหรือ! บิดามารดาตระกูลพ่อค้าของเจ้าสอนมารยาทสตรีมาเช่นไร ถึงได้กล้ากำเริบเสิบสานต่อหน้าพ่อผัวแม่ผัวเช่นนี้!"

"บิดามารดาของข้าสอนให้รู้จักแยกแยะดีชั่ว และสอนให้รู้จักปกป้องหยาดเหงื่อแรงกายของบรรพชนเจ้าค่ะ" เสิ่นจือเวยกวาดสายตามองคนในห้องโถงทีละคน สายตาของนางไม่ต่างจากเวลาประเมินคุณภาพม้วนผ้าไหมชั้นเลว "ร้านผ้าไหมสกุลเสิ่นก่อตั้งมาจากน้ำพักน้ำแรงของปู่ทวดข้า ตั๋วเงินทุกใบในหีบสินเดิมแลกมาด้วยความเหนื่อยยากของบิดาข้า การที่ข้าแต่งเข้าสกุลหลี่ ข้าได้ทำหน้าที่ภรรยาอย่างสมบูรณ์แล้ว ข้าดูแลปรนนิบัติสามีจนวาระสุดท้าย ไว้ทุกข์ให้เขาสามปีเต็มตามจารีต ไม่เคยขาดตกบกพร่องสิ่งใด"