บทที่ 2 คนที่เขาเรียกว่าแม่

 

บทที่ 2 คนที่เขาเรียกว่าแม่

 

ตลอดสองปีกว่าที่ผ่านมา ชุนเหนียงเคยถามตัวเองอยู่หลายครั้งว่า เหตุใดหลินเอ๋อร์จึงไม่มาหานางอีก คำตอบที่นางหาให้เขามีมากมายเหลือเกิน เด็กน้อยเพิ่งเข้าสำนักศึกษา ย่อมต้องเรียนหนักกว่าก่อน นอกจากเรียนที่สำนัก กลับมาถึงจวนยังมีอาจารย์สอนคัดอักษร อาจารย์สอนพิณ อาจารย์สอนขี่ม้าและยิงธนู บางวันแม้แต่ยามกินข้าวยังต้องท่องตำรา เขาเพิ่งเจ็ดขวบเท่านั้น คงเหนื่อยมากกระมัง ชุนเหนียงจึงไม่กล้าไปกวน แรก ๆ นางยังคอยอยู่หน้าประตูเรือนทุกเย็น ต่อมาพบว่าหลินเอ๋อร์กลับเรือนหลัก นางก็เปลี่ยนเป็นคอยมองจากทางเดิน บางครั้งเห็นเพียงด้านหลัง บางครั้งเห็นเขาวิ่งผ่านสวนพร้อมบ่าวรับใช้บางครั้งโชคดีหน่อย เด็กชายหันมาเห็นนาง นางจะยิ้ม เขามักชะงัก ก่อนรีบเดินต่อ ชุนเหนียงไม่เคยโกรธ องค์หญิงอยู่ใกล้ ๆ กระมัง เด็กฉลาดอย่างหลินเอ๋อร์คงกลัวว่าหากแสดงความสนิทสนมกับนางมากเกินไป จะทำให้นางลำบากภายหลังได้

 

นางกลับภูมิใจเสียด้วยซ้ำ เด็กคนนี้รู้ความขึ้นแล้ว กระทั่งคำว่า ท่านแม่ ค่อย ๆ หายไปจากปากเขา ชุนเหนียงก็ยังหาข้อแก้ตัวให้ หลินเอ๋อร์โตแล้ว เขารู้ฐานะของตนเองแล้ว ต่อหน้าคนอื่นจะให้เรียกอนุของบิดาว่าแม่คงไม่เหมาะสม ไม่เป็นไร ขอเพียงลับหลังยังรู้ว่านางเป็นใครก็พอ ชุนเหนียงปลอบตัวเองเช่นนี้มาตลอด จนกระทั่งเมื่อวาน หน้าสำนักศึกษาหลวง เด็กชายที่นางเลี้ยงมาตั้งแต่ยังพูดไม่ชัดบอกกับเพื่อนด้วยปากของตนเองว่า “นางไม่ใช่แม่ข้า” เมื่อคืนชุนเหนียงนอนไม่หลับ นางพลิกตัวหลายครั้ง ก่อนจะคิดได้ในที่สุดว่า หลินเอ๋อร์คงอับอายเพราะเพื่อนอยู่ตรงนั้น

 

เด็กในสำนักล้วนเป็นบุตรหลานผู้ดี เขาคงกลัวถูกล้อเพียงเท่านั้นเอง พอหาเหตุผลได้ หัวใจที่ปวดหนึบก็คลายลงบ้าง ชุนเหนียงหลับตา ไม่เป็นไร เขายังเด็ก รอให้โตอีกหน่อยคงเข้าใจเองนางไม่ต้องการให้เขาเรียกว่าแม่ทุกวันเสียหน่อยขอเพียงได้มองเห็นว่าเขากินอิ่ม นอนหลับ เรียนหนังสือ เติบโตแข็งแรง...เท่านั้นก็พอแล้ว

 

สามวันต่อมา เป็นวันคล้ายวันประสูติขององค์หญิงฉางเล่อ จวนราชบุตรเขยคึกคักตั้งแต่เช้าเสียงคนเดินเข้าออกดังไปทั่ว แม้แต่เรือนเล็กห่างไกลของชุนเหนียงยังได้ยินเสียงเครื่องดนตรีลอยมาตามลม ชุนเหนียงคุ้นเคยกับงานเช่นนี้แล้ว สามปีมานี้ จวนจัดงานใหญ่มาหลายครั้ง วันประสูติองค์หญิง วันคล้ายวันเกิดหลินเอ๋อร์ เทศกาลต่าง ๆ งานเลี้ยงรับรองเชื้อพระวงศ์ ชุนเหนียงไม่เคยไปร่วม ไม่มีใครเชิญนาง นางเองก็ไม่กล้าออกไป ทุกครั้งจึงเพียงนั่งอยู่ในเรือน ฟังเสียงพิณ เสียงกลอง เสียงคณะละคร และบางคืนก็มีพลุแตกดังอยู่เหนือหลังคา

 

หลินเอ๋อร์ชอบพลุ เมื่อก่อนในหุบเขาไม่มีของเช่นนี้ ครั้งแรกที่เข้ามาเมืองหลวง เด็กน้อยเห็นพลุในเทศกาลหยวนเซียวแล้วตื่นเต้นจนกระโดดกอดคอนาง ชุนเหนียงจึงมักคิดว่า คืนนี้เขาคงมีความสุข เท่านี้นางก็มีความสุขตามไปด้วยแล้ว วันนี้ก็เช่นกัน นางตั้งใจว่าจะไม่ออกจากเรือนกระทั่งสาวใช้ตัวเล็กคนหนึ่งวิ่งหน้าตื่นเข้ามา “อี๋เหนียง! คุณชายน้อยตกน้ำเจ้าค่ะ!” ถ้วยชาในมือชุนเหนียงหล่นแตก นางวิ่งออกไปทันที ไม่ถามด้วยซ้ำว่าตกที่ใด ไม่คิดว่าวันนี้มีแขกมากเพียงใดไม่ทันแม้แต่หยิบเสื้อคลุม นางรู้เพียงคำเดียว หลินเอ๋อร์ตกน้ำ ตอนชุนเหนียงไปถึงสวนด้านหน้า เด็กถูกช่วยขึ้นมาแล้ว ผู้คนล้อมกันเต็มศาลาริมสระ เด็กหลายคนร้องตกใจ บ่าวไพร่วิ่งวุ่น องค์หญิงฉางเล่อกำลังนั่งกอดเด็กชายที่ตัวเปียกโชกไว้ในอ้อมแขน

 

ชุนเหนียงเห็นริมฝีปากหลินเอ๋อร์ซีด โลกทั้งใบก็หายไปจากสายตา “หลินเอ๋อร์!” นางฝ่าผู้คนเข้าไป องค์หญิงยังไม่ทันห้าม ชุนเหนียงก็คุกเข่าลงข้างเด็กแล้ว มือแตะชีพจรฝอีกมือเปิดเปลือกตา หลินเอ๋อร์สำลักน้ำออกมาแล้ว แต่หายใจผิดจังหวะ “หลีกหน่อยเจ้าค่ะ” นางไม่รู้ด้วยซ้ำว่าพูดกับใคร “เขายังมีน้ำค้างอยู่...” ชุนเหนียงกำลังจะประคองเด็กตะแคงตัว ทันใดนั้นสตรีผู้หนึ่งกลับร้องเสียงหลง “เจ้าทำอะไรบุตรชายข้า!” มือของชุนเหนียงถูกกระชากออก เด็กชายอีกคนซึ่งนั่งอยู่ข้างหลินเอ๋อร์ร้องไห้เสียงดัง แขนมีรอยแดงยาว ชุนเหนียงเพิ่งเห็นว่าเมื่อครู่ตอนนางฝ่าเข้าไป นางคงชนเด็กคนนั้นล้ม “ข้า...” “เจ้ากล้าผลักคุณชายจวนกั๋วกงหรือ!” คนรอบข้างฮือฮา ชุนเหนียงรีบมองเด็ก “ข้าไม่ได้ตั้งใจ เขาบาดเจ็บตรงใด ให้ข้าดู..”

 

“อย่าเอามือสกปรกของเจ้ามาแตะลูกข้า!” เพียะ! ฝ่ามือฟาดลงบนใบหน้าชุนเหนียงเต็มแรง นางเซล้มลง หูอื้อไปชั่วขณะ แต่สิ่งแรกที่ทำหลังตั้งตัวได้กลับเป็นการหันไปมองหลินเอ๋อร์ เด็กชายกำลังมองนาง เขามีสติแล้ว ดีแล้ว ชุนเหนียงถอนหายใจอย่างโล่งอก เพียงเท่านั้นจริง ๆ นางไม่ทันเห็นด้วยซ้ำว่าคนตบตนคือใคร จนเสียงเย็นเยียบขององค์หญิงดังขึ้น “ชุนเหนียง” ทั้งสวนเงียบลงองค์หญิงฉางเล่อส่งหลินเอ๋อร์ให้แม่นม ก่อนลุกขึ้น ใบหน้าของนางงดงาม เครื่องประดับเต็มศีรษะอาภรณ์สีแดงปักดิ้นทองลากผ่านกรุยกราย แล้วหยุดอยู่ตรงหน้าหญิงสาวที่ยังนั่งอยู่กับพื้น

 

“วันนี้เป็นวันของข้า” ชุนเหนียงรู้สึกถึงลางร้าย “หม่อมฉันเพียงได้ยินว่าหลินเอ๋อร์ตกน้ำ..” “แล้วอย่างไร?”  “หม่อมฉันเป็นห่วงเขา”  องค์หญิงหัวเราะ  “เจ้าเป็นตัวอะไร?” ชุนเหนียงนิ่งเสียงหัวเราะเบา ๆ ดังมาจากกลุ่มแขก องค์หญิงไม่คิดหยุด “ข้าให้เจ้ามีเรือนอยู่ ให้ข้าวกิน ให้เงินใช้ทุกเดือน เพราะเห็นแก่ที่เจ้าเคยช่วยราชบุตรเขย มิใช่ให้เจ้าลืมตัวว่าตนเป็นนายอีกคนของจวน” ใบหน้าชุนเหนียงยังร้อนจากรอยตบ นางหันไปมองรอบตัวโดยไม่รู้ตัว แล้วเห็นซ่งเฉินโจว เขายืนอยู่ตรงบันไดศาลา อยู่ตรงนั้นมาตั้งแต่เมื่อใด นางไม่รู้ แต่เขาเห็นทุกอย่าง ชุนเหนียงมองเขา เพียงครู่เดียว เหมือนคนจมน้ำมองเห็นฝั่ง ไม่ต้องปกป้องนางก็ได้ เพียงช่วยบอกทุกคนว่า...นางไม่ได้ตั้งใจ

 

นางเพียงตกใจเพราะลูกตกน้ำ ซ่งเฉินโจวกลับขมวดคิ้ว “วันนี้เจ้าทำเกินไปแล้ว” หัวใจของชุนเหนียงค่อย ๆ จมลง องค์หญิงฉางเล่อปรายตามองนาง “คุกเข่า” ชุนเหนียงเงยหน้า “เพคะ?” “ข้าบอกให้คุกเข่า” นางคุกเข่าอยู่แล้ว องค์หญิงจึงชี้ออกไปยังพื้นหินหน้าศาลา “ตรงนั้น” ฝนเมื่อคืนทำให้อากาศเย็น พื้นหินยังชื้นอยู่ แขกเต็มสวนบ่าวไพร่นับสิบ เด็กจากตระกูลสูงศักดิ์อีกหลายคน และหลินเอ๋อร์ ทุกคนจะเห็น ชุนเหนียงหน้าซีด “องค์หญิง...”  “หรือข้าสั่งเจ้าไม่ได้?” นางมองซ่งเฉินโจวอีกครั้ง ชายหนุ่มกลับพูดเพียง “ไปเสีย อย่าทำให้งานวุ่นวายมากกว่านี้” ชุนเหนียงจึงลุกขึ้นเดินออกจากศาลา แล้วคุกเข่าลงบนพื้นหิน เสียงดนตรีซึ่งหยุดไปชั่วครู่เริ่มบรรเลงขึ้นอีกครั้ง องค์หญิงสั่งให้คนเปลี่ยนเสื้อผ้าแก่หลินเอ๋อร์

 

แขกกลับไปพูดคุย คณะละครเริ่มแสดงราวกับหญิงสาวที่คุกเข่าอยู่กลางลานไม่ใช่มนุษย์ผู้หนึ่ง เป็นเพียงของที่วางเกะกะอยู่ตรงนั้นเท่านั้น ชุนเหนียงก้มหน้า ผ่านไปไม่นาน หัวเข่าก็เริ่มปวดนางไม่สนใจ สายตายังคอยมองเข้าไปในศาลา หลินเอ๋อร์เปลี่ยนเสื้อผ้าแล้ว เขาไม่เป็นอะไรจริง ๆกำลังกินขนมด้วยซ้ำ ดีแล้ว ไม่เป็นไรก็ดีแล้ว นางปลอบตัวเอง จนเด็กชายคนหนึ่งกระซิบอะไรข้างหูเขา แล้วชี้มาทางนาง เด็กหลายคนหัวเราะ หลินเอ๋อร์หันมามอง สายตาของแม่กับลูกสบกันผ่านผู้คนมากมาย ชุนเหนียงยิ้มให้เขา เป็นรอยยิ้มเล็ก ๆ ที่พยายามบอกว่า แม่ไม่เป็นไร เด็กชายกลับเม้มปากจากนั้นเบือนหน้าหนี เขาไม่ได้เดินมาหา ไม่ได้ขอให้องค์หญิงยกโทษให้นาง ไม่ได้แม้แต่ถามว่านางเจ็บหรือไม่ ชุนเหนียงยังคงคุกเข่า และเป็นครั้งแรกที่นางไม่สามารถหาคำแก้ตัวให้ลูกได้ในทันทีเขาเหนื่อยหรือ? ไม่ใช่ เขาเรียนหนักหรือ? ก็ไม่ใช่กลัวองค์หญิงหรือ? เมื่อครู่เขายังหัวเราะอยู่เลย

 

เช่นนั้นเพราะอะไร ชุนเหนียงคิดอยู่นานนานจนหัวเข่าชา ก่อนจะเห็นหลินเอ๋อร์ยื่นมือไปจับมือองค์หญิงอย่างสนิทสนม แล้วเงยหน้าพูดอะไรบางอย่าง องค์หญิงก้มลงฟัง จากนั้นลูบศีรษะเขาเด็กชายยิ้ม ชุนเหนียงมองภาพนั้นนิ่ง ๆ แล้วความจริงที่นางหลบหน้ามานานกว่าสองปี ก็ค่อย ๆ ปรากฏรูปร่างขึ้นทีละน้อย บางที...หลินเอ๋อร์อาจไม่ได้ไม่มีเวลามาหานาง เขาเพียงไม่อยากมา ไม่ได้ไม่กล้าเรียกนางว่าแม่ เขาเพียงไม่อยากเรียกแล้วไม่ได้ทำเช่นนี้เพราะกลัวองค์หญิงเสียใจ เขาเพียง...มีแม่คนใหม่แล้วจริง ๆ

 

ความคิดนั้นเจ็บจนชุนเหนียงต้องก้มหน้าลง แต่แม้กระนั้น นางก็ยังไม่โกรธเขา นางโกรธเด็กที่ตนเลี้ยงมากับมือไม่ลง เพียงคิดอย่างน่าสมเพชว่า—ไม่เป็นไร หากเขาไม่อยากเรียกแม่ก็ไม่ต้องเรียก หากไม่อยากมาหาก็ไม่ต้องมา ขอเพียงบางครั้ง...ให้นางได้เห็นเขาจากที่ไกล ๆ ก็พอ ทันใดนั้นรองเท้าหนังคู่หนึ่งหยุดอยู่ตรงหน้า ชุนเหนียงเงยขึ้น ซ่งเฉินโจวยืนมองนาง นางไม่รู้ว่าตัวเองกำลังหวังอะไรอีก ชายหนุ่มกลับโยนผ้าเช็ดหน้าผืนหนึ่งลงตรงหน้า “เช็ดเสีย” ชุนเหนียงแตะแก้มตนเอง จึงเพิ่งรู้ว่ามีน้ำตา ซ่งเฉินโจวมองนางอย่างรำคาญ “วันนี้แขกมาก อย่าร้องไห้ทำเหมือนถูกผู้ใดรังแก”

 

ชุนเหนียงนิ่งไป ชายหนุ่มหันหลังกลับเข้าศาลา นางมองผ้าเช็ดหน้าที่ตกอยู่บนพื้นหิน ไม่หยิบขึ้นมา สามปีแล้ว วันนี้เป็นครั้งแรกที่ชุนเหนียงมองเข้าไปในศาลาแห่งนั้น แล้วเห็นทุกคนอยู่พร้อมหน้า องค์หญิง ราชบุตรเขย หลินเอ๋อร์ สามคนยืนอยู่ด้วยกัน เหมือนครอบครัว ส่วนตัวนางคุกเข่าอยู่ข้างนอก ทันใดนั้นชุนเหนียงก็เข้าใจสิ่งหนึ่งขึ้นมาอย่างเลือนราง ที่แท้ตลอดสามปีที่ผ่านมา...นางไม่เคยถูกกันออกจากครอบครัวของพวกเขาเลย เพราะตั้งแต่แรกพวกเขาไม่เคยนับนางอยู่ในนั้นต่างหาก