หกเดือนหลังจากเสิ่นหนิงอันลืมตาดูโลก ฤดูหนาวแรกของนางก็มาถึงพร้อมหิมะซึ่งตกหนักกว่าทุกปี
ในชาติก่อน อันเป่าเคยมองหิมะผ่านหน้าต่างร้านกาแฟ นางชอบสีขาวสะอาดซึ่งปกคลุมถนน ชอบภาพผู้คนสวมเสื้อหนาวเดินท่ามกลางแสงไฟและเคยคิดว่าฤดูหนาวเป็นช่วงเวลาที่งดงามที่สุดของปี
แต่เมื่อได้มาอยู่ในบ้านดินหลังคามุงฟางซึ่งมีรูรั่วอยู่สามแห่ง นางจึงรู้ว่า
ความงามของหิมะเป็นเรื่องสำหรับคนที่มีอาหารอิ่มท้อง มีผ้าห่มหนาและมีฟืนเพียงพอเท่านั้น
สำหรับครอบครัวยากจน ฤดูหนาวมิใช่ทิวทัศน์ แต่เป็นด่านแห่งความเป็นความตาย
หิมะกองสูงท่วมข้อเท้า ลมเหนือพัดลอดรอยแยกบนผนังเข้ามาตลอดคืน
แม้หลินซูเหนียงจะนำเศษผ้ากับฟางแห้งไปอุดไว้หลายชั้น ความเย็นก็ยังซึมเข้ากระดูก
อันเป่าถูกห่อด้วยเสื้อเก่าของมารดาถึงสามชั้น นอกสุดเป็นผ้าห่มบางซึ่งปะจนแทบมองไม่เห็นเนื้อผ้าเดิม แต่ปลายมือปลายเท้าของนางยังเย็นจัด
เด็กน้อยพยายามขดตัวอยู่ในอ้อมแขนพี่สาว ชิงเหอนั่งพิงผนังบนเตียงไม้
ใช้เสื้อคลุมของตนห่อร่างน้องไว้อีกชั้น แม้ตัวเองหนาวจนริมฝีปากซีด นางก็ไม่ยอมวางอันเป่าลง
“น้องไม่หนาวนะ พี่กอดอยู่”
อันเป่าเงยหน้ามองพี่สาว ตลอดหกเดือนที่ผ่านมา สายตาของนางพัฒนาจนมองเห็นสิ่งต่าง ๆ ชัดเจน ใบหน้าของชิงเหอเล็กเท่าฝ่ามือ ผิวออกเหลืองเพราะขาดอาหาร ดวงตากลมโตดูเด่นยิ่งกว่าปกติ
เด็กหญิงอายุสามขวบแล้ว แต่ตัวเล็กกว่าเด็กวัยเดียวกันมาก เสื้อคลุมที่สวมทำจากเสื้อตัวเก่าของจื่อเฉิน แขนเสื้อสั้นจนข้อมือโผล่ออกมา ลมหนาวพัดผ่านแต่ละครั้ง นางจะห่อไหล่เข้าหากันโดยไม่รู้ตัว
ถึงกระนั้น ชิงเหอยังเอาเสื้อคลุมครึ่งหนึ่งมาห่อน้องสาว อันเป่าขยับมือเล็ก ๆ ไปแตะแก้มพี่สาว มือของนางอุ่นกว่าผิวแก้มอีกฝ่ายเสียอีก
“แอ้…”
ชิงเหอยิ้ม “อันเป่ากำลังขอบคุณพี่หรือ”
ใช่ ขอบคุณ
แล้วก็อยากบอกให้เจ้าห่มตัวเองด้วย มิใช่เอาทุกสิ่งมาห่อข้า น่าเสียดายที่
อันเป่ายังพูดเป็นคำไม่ได้ แม้นางพยายามฝึกขยับลิ้นอยู่ทุกวัน เสียงที่เปล่งออกมาก็ยังมีเพียงคำสั้น ๆ ซึ่งไม่มีผู้ใดเข้าใจ
นางเคยคิดว่าการมีความทรงจำของผู้ใหญ่จะทำให้ตนพูดได้เร็วกว่าทารกทั่วไป แต่กลับลืมไปว่าอวัยวะภายในปากของเด็กยังไม่เจริญเต็มที่ ต่อให้รู้ว่าควรออกเสียงอย่างไร ร่างกายก็ไม่อาจทำตาม
ทุกครั้งที่นางพยายามพูดประโยคยาว ผลลัพธ์มักกลายเป็นน้ำลายไหลกับเสียงอ้อแอ้ ช่างเสียศักดิ์ศรียิ่งนัก
“แอ้…อื้อ!”
อันเป่าออกแรงดึงเสื้อคลุมคืนให้ชิงเหอ แต่เด็กหญิงกลับเข้าใจว่าน้องหนาวจึงห่อแน่นกว่าเดิม
“อดทนอีกหน่อย พี่ใหญ่กำลังไปเอาฟืนมา”
ชิงเหอหันมองประตูด้วยความกังวล
เสิ่นจื่อเฉินออกไปเก็บเศษกิ่งไม้ตั้งแต่ฟ้ายังไม่สว่าง หิมะตกหนักจนทางขึ้นเขาลื่น เด็กชายวัยห้าขวบไม่ควรออกไปตามลำพัง แต่ฟืนส่วนที่บ้านใหญ่แบ่งให้ห้องของพวกเขาหมดลงเมื่อคืนแล้ว
ฟืนแห้งในโรงเก็บยังมีอีกมาก ทว่ากุญแจอยู่กับสวี่กุ้ยฮวา
เมื่อคืนหลินซูเหนียงไปขอฟืนเพิ่ม หญิงชรากลับกล่าวว่าบ้านรองใช้ฟืนเปลืองเกินไป เพียงหกวันก็เผาหมดหนึ่งมัด หากหนาวก็ควรนอนเบียดกัน ไม่ใช่คิดเผาทรัพย์สินของกองกลางทิ้ง
เรือนหลักมีเตาถ่านสองใบ ห้องของเสิ่นเหวินไฉมีเตาถ่านหนึ่งใบ ส่วนบ้านรองซึ่งมีคนอยู่ถึงห้าคน ได้รับอนุญาตให้จุดไฟเฉพาะตอนต้มอาหารกับน้ำร้อน
อันเป่าไม่เข้าใจว่า หญิงชราคนนั้นสามารถพูดคำว่า “คนในครอบครัวเดียวกัน” ได้อย่างไร ในเมื่อการแบ่งฟืนยังชัดเจนยิ่งกว่าการแบ่งระหว่างเจ้านายกับคนรับใช้
เสียงไอลอยมาจากมุมห้อง หลินซูเหนียงนั่งเย็บผ้าอยู่ข้างหน้าต่าง แสงในฤดูหนาวมีน้อยจนต้องเพ่งสายตา ใบหน้าของนางยังคงซีด แม้เวลาจะผ่านมาครึ่งปีแล้ว ร่างกายกลับไม่เคยฟื้นคืนดังเดิม
นับจากวันที่ถูกสวี่กุ้ยฮวาผลักล้มจนเลือดออกอีกครั้ง นางมักปวดท้องน้อย หน้ามืดและมีไข้เป็นระยะ แต่ไม่กล้าไปหาหมอ เพราะยังติดหนี้หมอซุนอยู่มาก
เสื้อที่นางกำลังเย็บเป็นเสื้อของเสิ่นเหวินไฉ ผ้าฝ้ายสีเขียวเข้มถูกซื้อจากร้านในตำบล เนื้อหนาและละเอียดกว่าผ้าทุกชิ้นที่บ้านรองเคยสวม สวี่กุ้ยฮวาต้องการให้อาเล็กมีเสื้อใหม่ใส่ไปสถานศึกษา จึงสั่งให้สะใภ้รองเร่งเย็บให้เสร็จก่อนวันรุ่งขึ้น
มือของหลินซูเหนียงถูกเข็มแทงไปหลายครั้ง เลือดสีแดงแต้มปลายนิ้ว แต่นางเพียงเช็ดกับผ้าขี้ริ้วแล้วเย็บต่อ
“ท่านแม่ พักก่อนเถิด”
ชิงเหอกล่าว
“แม่ไม่เหนื่อย”
“ท่านไออีกแล้ว”
“เพราะอากาศเย็นเท่านั้น”
คำตอบของมารดาไม่เคยเปลี่ยน ไม่เหนื่อย ไม่เจ็บ ไม่หิว ไม่เป็นไร
อันเป่าฟังจนแทบอยากถอนหายใจแทน คนบ้านรองล้วนเหมือนกันทุกคน
พวกเขาเก่งที่สุดเรื่องโกหกว่าตนไม่เป็นอะไรและเก่งยิ่งกว่าในการทำให้ตัวเองลำบากเพื่อไม่ให้ผู้อื่นเดือดร้อน
นางขยับตัวในอ้อมแขนพี่สาว พยายามชะโงกมองเสื้อผ้าชิ้นนั้น หากมารดาเย็บเสื้อผ้าได้ละเอียดเพียงนี้ ภายหน้าคงใช้ฝีมือนี้หาเงินได้ แต่เวลานี้แรงงานทั้งหมดกลับถูกบ้านใหญ่ใช้โดยไม่จ่ายค่าตอบแทนแม้แต่อีแปะเดียว
สวี่กุ้ยฮวาเป็นผู้ซื้อผ้า
เสิ่นเหวินไฉเป็นผู้สวม
หลินซูเหนียงเป็นผู้เย็บ
แต่หากมีผู้ชมว่าเสื้องดงาม ความดีความชอบคงตกเป็นของท่านย่าผู้รักบุตรชายอีกตามเคย
อันเป่ากำมือเล็ก
นางยังทำอะไรไม่ได้ ประโยคนี้กลายเป็นสิ่งที่นางต้องเตือนตนเองทุกวัน
นางยังนั่งเองไม่มั่นคง คลานได้เพียงไม่กี่ก้าว หากรีบเปิดเผยความฉลาดเกินวัย นอกจากไม่มีผู้ใดเชื่อแล้ว ยังอาจถูกมองว่าเป็นภูตผีเข้าสิง
โลกยุคนี้ไม่อ่อนโยนต่อสิ่งที่ผู้คนไม่เข้าใจ ดังนั้นนางต้องอดทน ทำตัวเป็นเด็กธรรมดา ร้องเมื่อหิว หัวเราะเมื่อมีคนหยอกและแสร้งสนใจเพียงของเล่นตรงหน้า
ส่วนดวงตากับหูต้องเก็บรายละเอียดทุกอย่างไว้
เสียงประตูเปิดดังเอี๊ยด ลมหนาวหอบหนึ่งพุ่งเข้ามา ชิงเหอรีบใช้หลังบังน้องสาว
จื่อเฉินก้าวเข้ามาพร้อมมัดกิ่งไม้บนหลัง ศีรษะกับไหล่เต็มไปด้วยหิมะ ใบหน้าแดงจัดจากความหนาว นิ้วมือแข็งจนคลายเชือกแทบไม่ได้
“พี่ใหญ่!”
ชิงเหอวางอันเป่าลงบนเตียงแล้วรีบเข้าไปช่วย
“เหตุใดจึงกลับช้า”
“กิ่งไม้ใกล้บ้านถูกเก็บไปหมดแล้ว ข้าต้องเดินไกลขึ้น”
จื่อเฉินพูดพลางหอบหายใจ
หลินซูเหนียงรีบลุกมาปัดหิมะออกจากตัวบุตรชาย ก่อนจับมือเขาแล้วตกใจ
“มือเย็นถึงเพียงนี้!”
“ไม่หนาวขอรับ”
“ยังจะบอกว่าไม่หนาวอีก”
“วิ่งสักครู่ก็อุ่นแล้ว”
จื่อเฉินยิ้มกว้าง แต่เมื่อมารดาถอดรองเท้าฟางของเขาออก ทุกคนก็เห็นว่านิ้วเท้าสองนิ้วบวมแดงจนเกือบเป็นสีม่วง
ชิงเหอเบะปาก น้ำตาคลอทันที
“เท้าพี่ใหญ่เสียแล้วหรือ”
“ไม่เสีย เพียงชาเล็กน้อย”
หลินซูเหนียงรีบใช้น้ำเย็นถูเท้าบุตรชาย ไม่กล้าใช้น้ำร้อนทันทีเพราะเคยได้ยินหมอซุนเตือนว่าจะทำให้ผิวหนังแตก นางก้มหน้าถูอยู่นาน น้ำตาหยดลงบนหลังมือโดยไม่รู้ตัว
“แม่ไร้ประโยชน์ ทำให้เจ้าต้องออกไปเก็บฟืน”
“ท่านแม่ต้องเย็บเสื้อให้อาเล็ก ส่วนท่านพ่อออกไปทำงาน ข้าเป็นพี่ใหญ่
ย่อมต้องดูแลทุกคน”
เด็กวัยห้าขวบกล่าวประโยคนี้อย่างจริงจัง ราวกับมันเป็นหน้าที่ธรรมดาที่สุดในโลก
อันเป่านอนมองอยู่บนเตียง ความเจ็บแปลบแล่นผ่านหัวใจ
ชาติก่อน เด็กอายุเท่านี้คงกำลังวิ่งเล่นหรืออ้อนขอขนมจากบิดามารดา
แต่จื่อเฉินกลับคิดว่าตนต้องหาเชื้อไฟให้คนทั้งครอบครัว
หากสิ่งนี้ยังไม่มากพอจะเรียกว่าน่าสังเวช อันเป่าก็ไม่รู้แล้วว่าสิ่งใดจะเหมาะกับคำนั้น
เมื่อเท้าของจื่อเฉินเริ่มอุ่นขึ้น หลินซูเหนียงจึงก่อไฟจากกิ่งไม้ที่เขาเก็บมา
ควันจำนวนมากลอยคลุ้งเพราะไม้ยังชื้น ทั้งห้องเต็มไปด้วยกลิ่นฉุนจนทุกคนไอ
ทว่าความอบอุ่นเพียงเล็กน้อยก็ทำให้เด็กทั้งสามขยับเข้าใกล้เตา
อันเป่าถูกวางลงบนฟูกข้างกองไฟ นางเหยียดมือรับไออุ่นอย่างพอใจ
ยังไม่ทันอุ่นได้เต็มที่ ประตูก็ถูกเปิดออกอีกครั้ง
คราวนี้เป็นเสิ่นเหวินไฉ
เด็กชายวัยแปดขวบสวมเสื้อฝ้ายตัวเก่า แต่ยังดีกว่าเสื้อของจื่อเฉินหลายเท่า เขาหยุดมองกองไฟ ก่อนขมวดคิ้ว
“ผู้ใดอนุญาตให้พวกเจ้าจุดไฟ”
จื่อเฉินตอบ “ข้าเก็บฟืนมาเอง”
“ฟืนบนภูเขาก็เป็นของหมู่บ้าน ทุกคนในบ้านควรใช้ร่วมกัน”
อันเป่ากะพริบตาปริบ ๆ นางเพิ่งเคยได้ยินคนผู้หนึ่งกล่าววาจาไร้ยางอายด้วยสีหน้าจริงจังถึงเพียงนี้
เมื่อบ้านรองขอฟืนในโรงเก็บกลับถูกบอกว่าใช้มากเกินไป แต่เมื่อพี่ชายเก็บมาเอง กลับกลายเป็นทรัพย์สินที่ทุกคนต้องใช้ร่วมกัน
ดูเหมือนอาเล็กผู้นี้จะได้รับการถ่ายทอดวิชาเอาเปรียบจากมารดามาอย่างครบถ้วน
เสิ่นเหวินไฉเดินเข้ามาใกล้เตาแล้วผึ่งมือ
“ห้องข้ามีควัน เตาถ่านดับไปแล้ว ข้าจะใช้ห้องนี้อ่านหนังสือ”
หลินซูเหนียงกล่าว “อาเล็ก อันเป่ายังเล็ก หากเจ้าท่องหนังสือเสียงดัง นางอาจนอนไม่หลับ”
“นอนไม่หลับก็ช่าง นางนอนทั้งวันอยู่แล้ว การเรียนของข้าสำคัญกว่า”
เขาเดินไปหยิบเก้าอี้เพียงตัวเดียวในห้องมาวางหน้าเตา แล้วนั่งลงตรงตำแหน่งที่อบอุ่นที่สุด
จื่อเฉินเม้มริมฝีปาก
“ฟืนนี้ข้าเก็บมาให้น้องกับท่านแม่”
“ข้าบอกแล้วว่าของทุกอย่างต้องใช้ร่วมกัน”
“ถ้าใช้ร่วมกัน เหตุใดเตาถ่านในห้องท่านจึงไม่ให้พวกเราใช้”
เสิ่นเหวินไฉชะงัก ก่อนเชิดหน้า
“เพราะข้าต้องเรียนหนังสือ หากมือแข็งจนเขียนอักษรไม่ได้ ผู้ใดจะสอบเป็น
ขุนนางเลี้ยงดูครอบครัวในภายหน้า”
“เวลานี้ผู้ที่เลี้ยงครอบครัวคือท่านพ่อของข้า”
คำตอบของจื่อเฉินทำให้อีกฝ่ายหน้าแดง
“เจ้ากล้าเถียงข้าหรือ ข้าเป็นอาของเจ้า!”
“ข้าพูดความจริง”
เสิ่นเหวินไฉลุกขึ้นผลักหลานชาย
จื่อเฉินตัวเล็กกว่าและเท้ายังเจ็บ จึงล้มลงใกล้กองไฟ มือข้างหนึ่งเกือบสัมผัสถ่านแดง หลินซูเหนียงรีบคว้าแขนเขาไว้ทัน
ชิงเหอร้องด้วยความตกใจ
อันเป่าเองก็สะดุ้งจนร้องออกมา
“อุแว้!”
เสิ่นเหวินไฉเห็นทุกคนวุ่นวายกลับไม่รู้สึกผิด
“ผู้ใดใช้ให้เขาเถียงผู้อาวุโส”
หลินซูเหนียงกอดจื่อเฉินไว้ สีหน้าซึ่งเคยอ่อนโยนแข็งขึ้นเล็กน้อย
“อาเล็ก จื่อเฉินเป็นหลานของเจ้า หากเขาตกลงไปในเตาจะทำอย่างไร”
“ก็แค่เตาเล็ก ๆ จะเป็นอะไรได้”
“มือของเขาเกือบถูกไฟเผา!”
“ไม่ถูกมิใช่หรือ”
คำตอบนั้นทำให้อันเป่าหยุดร้องทันที
ไม่ถูกจึงไม่เป็นไร ยังไม่ตายจึงไม่ต้องรักษา คนบ้านใหญ่มักใช้เหตุผลเดียวกันเสมอ ตราบใดที่ผู้ถูกกระทำยังมีลมหายใจ พวกเขาก็จะคิดว่าตนไม่ได้ทำสิ่งใดผิด
เสิ่นเหวินไฉหยิบหนังสือขึ้นมาอีกครั้ง ทำท่าจะนั่งต่อ หลินซูเหนียงจึงกล่าวว่า
“อาเล็ก วันนี้ในห้องมีเด็กป่วย เจ้าไปอ่านที่เรือนหลักเถิด”
“ท่านแม่บอกให้ข้ามาที่นี่”
“เช่นนั้นข้าจะไปอธิบายกับท่านแม่เอง”
เสิ่นเหวินไฉไม่คิดว่าสะใภ้ผู้เคยก้มหน้ารับคำทุกอย่างจะกล้าไล่ตน เขามองนางอย่างไม่พอใจ ก่อนคว้าฟืนแห้งจากข้างเตาไปครึ่งหนึ่ง
“ในเมื่อข้าใช้ห้องไม่ได้ ข้าจะนำฟืนกลับไปจุดเตา”
จื่อเฉินรีบขวาง “ไม่ได้!”
“หลีกไป!”
“ข้าเดินตั้งไกลกว่าจะเก็บมาได้”
“ข้าเป็นอาของเจ้า ของของเจ้าก็เป็นของข้า”
อันเป่าแทบอยากถ่มน้ำลาย
ยังดีที่นางเป็นทารก น้ำลายจึงไหลออกจากมุมปากจริง ๆ โดยไม่มีผู้ใดสงสัย
หลินซูเหนียงลุกขึ้นยืนระหว่างเด็กทั้งสอง
“อาเล็ก เจ้านำไปได้สองกิ่ง ที่เหลือต้องเก็บไว้ให้อันเป่า”
“สองกิ่งจะพอได้อย่างไร”
“หากไม่พอก็ไปขอท่านแม่เปิดโรงเก็บ”
“ท่านแม่บอกว่าฟืนในโรงเก็บต้องเก็บไว้ใช้ทำอาหาร”
“เช่นนั้นฟืนที่จื่อเฉินเก็บมาก็ต้องเก็บไว้ให้น้องสาวเขา”
เสิ่นเหวินไฉถลึงตาใส่สะใภ้รอง แต่เมื่อเห็นนางไม่ยอมถอย จึงโยนฟืนลงบนพื้น
“ข้าจะบอกท่านแม่ว่าเจ้าหวงของกับคนในครอบครัว!”
เขากระแทกเท้าออกจากห้องไป
หลินซูเหนียงยืนมองประตูด้วยใบหน้าซีดเผือด นางรู้ว่าหลังจากนี้ย่อมมีปัญหาตามมา
จื่อเฉินดึงชายเสื้อมารดา
“ท่านแม่ เป็นเพราะข้า…”
“ไม่ใช่ความผิดของเจ้า”
“แต่ท่านย่าจะลงโทษท่าน”
หลินซูเหนียงลูบศีรษะบุตรชาย “แม่ไม่เป็นไร”
คำเดิมอีกแล้ว
อันเป่ากลอกตา ก่อนส่งเสียง “แอ้!” ดัง ๆ ราวกับคัดค้าน
หลินซูเหนียงหันมามองแล้วฝืนยิ้ม
“อันเป่าก็คิดว่าแม่ทำถูกหรือ”
ถูกที่ปกป้องลูก แต่ผิดที่ยังคิดจะยอมรับโทษแทนทุกคน!
เด็กน้อยโบกมือไปมาอย่างขัดใจ ทำให้ชิงเหอหัวเราะ
“น้องกำลังด่าอาเล็ก”
“อย่าพูดเช่นนั้น” หลินซูเหนียงรีบเตือน “หากท่านย่าได้ยินจะเกิดเรื่อง”
ชิงเหอปิดปากทันที
อันเป่ามองท่าทางหวาดกลัวของพี่สาวแล้วรู้สึกขมขื่น
เด็กอายุสามขวบควรได้พูดสิ่งที่คิดโดยไม่ต้องกลัวถูกลดอาหาร แต่ชิงเหอกลับเรียนรู้การปิดปากตนเองเร็วกว่าการจับตะเกียบเสียอีก
ดังที่ทุกคนคาดไว้ ไม่ถึงหนึ่งเค่อ สวี่กุ้ยฮวาก็มาถึง
หญิงชราไม่ถามว่าเกิดสิ่งใดขึ้น เพียงเปิดประตูแล้วตบหลินซูเหนียงหนึ่งครั้ง
เพียะ!
ใบหน้าของมารดาหันไปตามแรงตบ รอยแดงปรากฏบนแก้มทันที
อันเป่าตกตะลึง
จื่อเฉินกับชิงเหอก็ยืนนิ่ง ไม่คิดว่าท่านย่าจะลงมือโดยไม่กล่าวสิ่งใดสักคำ
“เจ้ากล้าไล่เหวินไฉออกจากห้องหรือ” สวี่กุ้ยฮวาตวาด “เป็นเพียงสะใภ้ยังคิดข่มอาเล็กของบ้าน วันหน้าหากพวกข้าตายไป เจ้าคงยึดบ้านทั้งหลังเสียกระมัง!”
หลินซูเหนียงยกมือแตะแก้ม แต่ไม่ตอบโต้
“เขาผลักจื่อเฉินเกือบตกลงในเตาเจ้าค่ะ”
“เขาเป็นอา สั่งสอนหลานบ้างจะเป็นอะไร”
“นั่นมิใช่การสั่งสอน เขาเกือบทำให้เด็กถูกไฟเผา”
“เจ้าหมายความว่าเหวินไฉตั้งใจทำร้ายหลานหรือ”
“ข้ามิได้กล่าวเช่นนั้น”
“แต่เจ้าคิด!”
สวี่กุ้ยฮวายกมือขึ้นอีกครั้ง
คราวนี้จื่อเฉินวิ่งเข้ามากอดเอวมารดาไว้ ชิงเหอก็กอดขาอีกข้าง เด็กทั้งสองตัวสั่นแต่ไม่ยอมถอย
“อย่าตีท่านแม่!”
“ถอยไป!”
“ท่านแม่ไม่ได้ทำผิด”
“เด็กเหลือขอ!”
หญิงชรายกไม้กวาดข้างประตูขึ้นหมายจะตีจื่อเฉิน
อันเป่าร้องลั่นทันที นางพยายามพลิกตัวจนเกือบตกจากฟูก
ความวุ่นวายทำให้ไม่มีผู้ใดทันสังเกตว่า เปลวไฟในเตากำลังลามไปติดเศษฟางข้างกองฟืน
ควันเส้นบางลอยขึ้นช้า ๆ
อันเป่าอยู่ต่ำกว่าผู้ใหญ่และหันหน้าไปทางเตาพอดี จึงเป็นคนแรกที่เห็น
ไฟ!
นางหยุดร้องแล้วจ้องเปลวไฟ ซึ่งกำลังเลียไปตามฟางแห้งอย่างรวดเร็ว
หากลามถึงกองฟืน ผนังดินอาจไม่ติดไฟง่าย แต่หลังคากับเครื่องเรือนล้วนทำจากไม้และฟาง อีกทั้งมารดากับพี่น้องยืนอยู่ใกล้มาก
อันเป่าพยายามส่งเสียงเตือน
“อื้อ! แอ้!”
ไม่มีผู้ใดสนใจ ทุกคนกำลังวุ่นวายกับไม้กวาดในมือสวี่กุ้ยฮวา
เปลวไฟสูงขึ้น
นางจำเป็นต้องทำให้คนหันไปมอง
อันเป่ามองถ้วยน้ำซึ่งวางอยู่ข้างฟูก มันอยู่ห่างจากมือนางเพียงหนึ่งช่วงแขน เด็กน้อยกลิ้งตัวไปด้านข้าง ยื่นมือสุดกำลัง ปลายนิ้วแตะขอบถ้วยแต่ดันไม่เคลื่อน
อีกนิดเดียว!
นางถีบขา พยายามดันตัวไปข้างหน้า จนร่างครึ่งหนึ่งหลุดจากฟูก
มือเล็กปัดถูกถ้วย
เพล้ง!
ถ้วยดินตกแตกบนพื้น เสียงนั้นทำให้ทุกคนหันมา
ชิงเหอเป็นคนแรกที่เห็นเปลวไฟ
“ไฟไหม้!”
หลินซูเหนียงรีบคว้าผ้าห่มเก่าฟาดลงบนฟาง จื่อเฉินยกหม้อน้ำข้างเตาราดตาม สวี่กุ้ยฮวาถอยหนีออกจากห้องพร้อมส่งเสียงร้อง
“รีบดับ! หากไฟไหม้บ้านขึ้นมา พวกเจ้าจะชดใช้อย่างไร!”
ผ่านไปครู่หนึ่ง ไฟจึงดับลง เหลือเพียงควันสีเทากับกลิ่นไหม้คลุ้งไปทั่วห้อง
จื่อเฉินไอจนหน้าแดง แต่ยังตรวจดูว่าไม่มีประกายไฟเหลือ
หลินซูเหนียงรีบอุ้มอันเป่าขึ้น
“เจ็บหรือไม่ เหตุใดจึงกลิ้งลงมา”
อันเป่าซุกหน้าเข้าหาอกมารดา ทำเป็นตกใจเหมือนทารกทั่วไป
ไม่มีใครสงสัยว่าถ้วยดินแตกเพราะนางจงใจ
สวี่กุ้ยฮวากลับมามีสติแล้วชี้ไปยังถ้วยบนพื้น
“ถ้วยแตกอีกหนึ่งใบ! เด็กนี่เกิดมาเพื่อทำลายทรัพย์สินจริง ๆ”
หลินซูเหนียงกอดบุตรสาวแน่น “นางช่วยให้พวกเราเห็นไฟ หากถ้วยไม่ตก…”
“นางเป็นเด็กหกเดือน จะรู้เรื่องไฟได้อย่างไร เพียงซุกซนจนปัดถ้วยตกเท่านั้น”
“แต่…”
“ถ้วยใบนี้หักจากส่วนของบ้านรอง ส่วนฟืนที่ไหม้ต้องชดใช้ด้วย”
อันเป่าหรี่ตาลง
นางช่วยไม่ให้บ้านทั้งหลังถูกไฟไหม้ กลับติดหนี้ค่าถ้วยกับฟืนเพิ่มขึ้น
ดีเหลือเกิน
วันหนึ่งเมื่อนางมีเงิน นางจะซื้อถ้วยกองใหญ่แล้วทุบตรงหน้าหญิงชราทีละใบ ดูว่าสวี่กุ้ยฮวาจะเจ็บปวดจนเป็นลมหรือไม่
“แล้วเรื่องเหวินไฉ…” หญิงชราหันกลับไปหาหลินซูเหนียง
“ท่านแม่!”
เสียงเสิ่นเหวินซานดังมาจากนอกประตู เขากลับมาเร็วกว่าปกติ บนบ่าแบกถุงผ้าขนาดใหญ่ เส้นผมกับไหล่เต็มไปด้วยหิมะ
บุรุษหนุ่มเห็นรอยมือบนใบหน้าภรรยา เห็นเด็กสองคนยืนขวางอยู่ด้านหน้าและเห็นมารดาถือไม้กวาด สีหน้าก็เปลี่ยนไป
“เกิดอะไรขึ้น”
สวี่กุ้ยฮวารีบเล่าเรื่องในแบบของตนเอง กล่าวว่าสะใภ้รองไม่เคารพอาเล็ก
ไล่เขาออกจากห้อง ทั้งยังปล่อยให้เด็กทำถ้วยแตกและเกือบจุดไฟเผาบ้าน
เสิ่นเหวินซานฟังจนจบแล้วมองภรรยา
“ซูเหนียง เป็นเช่นนั้นหรือ”
หลินซูเหนียงยังไม่ทันตอบ จื่อเฉินก็กล่าวขึ้น
“อาเล็กผลักข้าเกือบตกลงในเตา ท่านแม่จึงให้เขาไปอ่านหนังสือที่อื่น ท่านย่าเข้ามาตบท่านแม่แล้วจะตีข้า ไฟจึงลามจากฟางข้างเตา อันเป่าปัดถ้วยตก พวกเราจึงเห็นไฟ”
เด็กชายเล่าเรียงตามลำดับชัดเจน ไม่เติมแต่งแม้แต่คำเดียว
สวี่กุ้ยฮวาหน้าแดง “เจ้ากล่าวหาข้าหรือ”
“ข้าเพียงพูดสิ่งที่เกิดขึ้น”
“เห็นหรือไม่” หญิงชราหันไปหาบุตรชาย “นี่คือบุตรที่ภรรยาเจ้าสั่งสอน
กล้าเถียงผู้อาวุโสทุกคำ!”
เสิ่นเหวินซานก้มมองบุตรชาย บนแขนของจื่อเฉินมีรอยถลอกจากการล้ม ใบหน้าเล็กยังเปื้อนเขม่า ขณะที่มารดาของเขามีรอยนิ้วห้านิ้วบนแก้ม
หากเป็นเมื่อก่อน เสิ่นเหวินซานคงสั่งให้บุตรคุกเข่าขออภัยทันที แต่ครั้งนี้เขานิ่งไปนาน
“ท่านแม่ จื่อเฉินพูดผิดตรงใดหรือขอรับ”
คำถามนั้นทำให้ทุกคนชะงัก แม้แต่อันเป่าก็เงยหน้าจากอกมารดา
นี่เป็นครั้งแรกที่บิดาถามหาความถูกผิด แทนที่จะกล่าวให้ทุกคนยอมกันเพราะเป็นครอบครัวเดียวกัน
สวี่กุ้ยฮวาไม่คิดว่าบุตรชายจะย้อนถาม จึงโกรธจนเสียงสั่น
“เจ้าหมายความว่าข้าโกหกหรือ”
“ข้ามิได้กล่าวเช่นนั้น แต่หากอาเล็กผลักจื่อเฉินจริง ซูเหนียงก็ไม่ได้ผิดที่ปกป้องลูก”
“เหวินไฉเป็นน้องชายของเจ้า!”
“จื่อเฉินก็เป็นบุตรชายของข้า”
คำตอบดังกล่าวทำให้หลินซูเหนียงน้ำตาคลอ
จื่อเฉินเองก็มองบิดาด้วยดวงตาเบิกกว้าง
อันเป่าอยากปรบมือ แต่แขนสั้น ๆ ทำได้เพียงโบกไปมา
ในที่สุดคนซื่อผู้นี้ก็กล่าวประโยคที่ควรกล่าวเสียที!
น่าเสียดายที่ความกล้าของเสิ่นเหวินซานยังคงอยู่ได้ไม่นาน
ปู่เสิ่นซึ่งได้ยินเสียงโต้เถียงเดินเข้ามา เมื่อรู้เรื่องทั้งหมดก็ขมวดคิ้ว
“พอแล้ว เรื่องเล็กน้อยจะทะเลาะกันไปถึงเมื่อใด เหวินไฉยังเด็ก จื่อเฉินก็ไม่ได้บาดเจ็บ ส่วนสะใภ้รองถูกตบเพียงครั้งเดียว มารดาเจ้ากำลังโกรธจึงพลั้งมือ ทุกคนล้วนเป็นครอบครัวเดียวกัน”
อันเป่าหมดอารมณ์ยินดีทันที ประโยคเดิมกลับมาอีกแล้ว
ยังไม่บาดเจ็บ เพียงครั้งเดียว ไม่ได้ตั้งใจ ครอบครัวเดียวกัน
ถ้อยคำเหล่านี้ดูเหมือนใช้ไกล่เกลี่ย แต่แท้จริงกลับมีไว้ให้คนถูกกระทำกลืนความเจ็บปวดลงท้อง
เสิ่นเหวินซานเม้มริมฝีปาก ก่อนก้มหน้าลงในที่สุด
“ขอรับ”
อันเป่าหลับตาอย่างผิดหวัง
เกือบแล้ว
บิดาเกือบก้าวออกจากกรอบที่ขังตนเองไว้ แต่เพียงบิดาของเขากล่าวหนึ่งคำ เขาก็ถอยกลับไปดังเดิม
นางไม่ควรคาดหวังให้คนผู้หนึ่งเปลี่ยนแปลงในชั่วข้ามคืน
แต่ไม่เป็นไร รอยร้าวแรกเกิดขึ้นแล้ว
สักวันหนึ่งรอยร้าวเล็กนั้นจะขยายจนกำแพงแห่งความกตัญญูที่บิดาสร้างขึ้นพังทลาย
สวี่กุ้ยฮวาเห็นบุตรชายยอมถอยก็เชิดหน้าด้วยชัยชนะ
“ในเมื่อเรื่องจบแล้วก็ให้สะใภ้รองไปทำอาหารเย็น วันนี้อากาศหนาว ข้าจะตุ๋นไก่ให้เหวินไฉบำรุงร่างกาย”
หลินซูเหนียงกำลังจะรับคำ แต่เสิ่นเหวินซานกลับยกถุงผ้าบนบ่าลง
“ท่านแม่ วันนี้ข้าได้รับของจากบ้านสกุลกู้ในตำบลขอรับ”
คำว่า “ของ” ทำให้ดวงตาหญิงชราเป็นประกายทันที
“สิ่งใด”
เขาเปิดถุงผ้า ภายในมีข้าวขาวห้าชั่ง เนื้อหมูหนึ่งชิ้นและห่อยาสมุนไพรหลายห่อ
“เมื่อสามวันก่อน รถม้าของบ้านสกุลกู้ติดหล่ม ข้ากับคนงานช่วยกันยกขึ้นมา วันนี้พ่อบ้านจึงนำของมาตอบแทน นอกจากนี้ยังจ่ายค่าแรงให้อีกหนึ่งร้อยอีแปะ”
สวี่กุ้ยฮวารีบคว้าถุงเงินจากมือบุตรชาย
“ของเหล่านี้ข้าจะเก็บเข้ากองกลางเอง”
เสิ่นเหวินซานไม่ได้ขัดขวางเรื่องเงิน แต่จับห่อยาสมุนไพรไว้
“ยานี้ฮูหยินกู้มอบให้ซูเหนียงโดยเฉพาะ นางรู้ว่าซูเหนียงเสียเลือดหลังคลอดจึงให้ยาบำรุงมา”
“ของที่นำเข้าบ้านย่อมเป็นของกองกลาง”
“ท่านแม่ ยานี้เป็นยาสำหรับสตรีที่เสียเลือด อาจารย์ในร้านยากำชับให้ซูเหนียงดื่มวันละหนึ่งห่อ”
“สตรีในบ้านไม่ได้มีนางเพียงคนเดียว” สวี่กุ้ยฮวากล่าว “ร่างกายข้าเองก็ไม่ดี เหน็ดเหนื่อยเลี้ยงดูพวกเจ้ามาหลายปี ยาบำรุงย่อมควรแบ่งให้ข้าด้วย”
หลินซูเหนียงรีบกล่าว “ข้าแบ่งให้ท่านแม่ได้เจ้าค่ะ”
อันเป่าหันไปมองมารดาทันที
แบ่งอะไร!
ร่างกายของท่านยังไม่หาย ไอทุกคืน หน้ามืดทุกวัน ผอมจนแทบเหลือแต่กระดูก ยังคิดแบ่งยาช่วยชีวิตให้คนที่กินอิ่มนอนอุ่นอีกหรือ
เสิ่นเหวินซานกลับส่ายหน้า
“ฮูหยินกู้มอบยานี้ให้ซูเหนียง ข้ารับปากว่าจะให้นางดื่มทั้งหมด หากแบ่งให้ผู้อื่นจะเป็นการไม่ให้เกียรติผู้มอบ”
ข้ออ้างนี้ทำให้สวี่กุ้ยฮวาเถียงได้ยาก
นางรักผลประโยชน์ แต่เกรงใจตระกูลกู้ซึ่งเป็นพ่อค้ารายใหญ่ในตำบล
หากเรื่องแพร่ออกไปว่านางยึดของขวัญที่ฮูหยินกู้มอบให้สะใภ้ ย่อมถูกผู้คนหัวเราะเยาะ
“เช่นนั้นก็เก็บให้ดี” หญิงชรากล่าวอย่างไม่พอใจ “อย่ากินทิ้งกินขว้าง ยาห่อหนึ่งต้มได้สองครั้ง”
เสิ่นเหวินซานรับคำ ก่อนมอบยาทั้งหมดให้ภรรยา
อันเป่ามองห่อยาเหล่านั้นด้วยความสนใจ นี่อาจเป็นสิ่งแรกที่มารดาได้รับโดยไม่ถูกบ้านใหญ่แย่งไป
นางดีใจเร็วเกินไป
คืนนั้น หลังหลินซูเหนียงต้มยาห่อแรก กลิ่นสมุนไพรหอมขมก็ลอยไปทั่วห้อง อันเป่านอนอยู่ในเปล มองมารดาดื่มจนหมดชามด้วยความพอใจ
เพียงสามวัน อาการไอของหลินซูเหนียงก็ลดลง สีหน้าดูมีเลือดฝาดขึ้นเล็กน้อย
ห่อยาถูกเก็บไว้ในกล่องไม้บนชั้นสูง ป้องกันเด็กเอื้อมถึงและป้องกันความชื้น ทว่าในวันที่สี่ อันเป่ากลับได้กลิ่นยาซึ่งแตกต่างจากเดิม
แม้นางไม่รู้จักสมุนไพรจีนโบราณ แต่ความทรงจำของผู้ใหญ่ทำให้นางแยกกลิ่นได้ดี ยาสามวันแรกมีกลิ่นหวานอ่อนปนกลิ่นดิน ส่วนยาชามนี้มีกลิ่นขมฉุนรุนแรงและมีเศษใบไม้สีเขียวหม่นลอยอยู่ด้านบน
หลินซูเหนียงไม่ได้สังเกต นางยกชามขึ้นเตรียมดื่ม
อันเป่าซึ่งนั่งพิงหมอนอยู่บนเตียงจ้องชามนั้นเขม็ง
มีบางสิ่งผิดปกติ
อาจเพียงเป็นยาคนละห่อ ส่วนผสมจึงต่างกัน แต่พ่อบ้านกู้กล่าวว่าเป็นยาชุดเดียวกันจากร้านยา ย่อมไม่ควรมีกลิ่นเปลี่ยนไปมากถึงเพียงนี้
“แอ้!”
นางส่งเสียงเรียกมารดา
หลินซูเหนียงหยุดแล้วหันมา “อันเป่าหิวหรือ”
เด็กน้อยจ้องชามยา ก่อนตบมือลงบนเตียง
“แอ้! อื้อ!”
มารดาเดินเข้ามาหาโดยยังถือชามไว้ อันเป่ายื่นมือไปทางชามแล้วแสร้งทำเป็นสนใจ
“ยาขม กินไม่ได้”
หลินซูเหนียงยิ้มแล้วหลบมือเล็ก
อันเป่าไม่ยอม นางเอื้อมอีกครั้งจนเกือบคว้าขอบชามได้
“เด็กคนนี้ วันนี้เหตุใดจึงดื้อ”
เพราะยาของท่านมีปัญหา!
อันเป่าร้อนใจ หากปล่อยให้มารดาดื่มแล้วเกิดอันตรายจะทำอย่างไร
นางมองไปรอบห้อง จื่อเฉินออกไปหาบน้ำ ชิงเหอช่วยให้อาหารไก่ บิดายังไม่กลับจากทำงาน ไม่มีผู้ใดช่วยสังเกต
เด็กน้อยจึงตัดสินใจใช้วิธีเดิม นางปัดชามยา
หลินซูเหนียงคาดไว้แล้วจึงหลบได้ทัน ยาไม่หกแม้แต่หยด
“ไม่ได้ นี่เป็นยาของแม่”
อันเป่าหน้างอ
มารดาผู้นี้เวลาควรระวังกลับว่องไวเหลือเกิน!
นางคิดอย่างรวดเร็ว ก่อนส่งเสียงร้องแล้วเอนตัวออกจากเตียง ทำท่าจะตกลงมา
หลินซูเหนียงตกใจ รีบวางชามยาบนโต๊ะแล้วเข้ามารับ
ทันทีที่มารดาเข้ามาใกล้ อันเป่ากลับเกาะเสื้อไว้แน่น ไม่ยอมปล่อย
“อันเป่าเป็นอะไร”
เด็กน้อยร้องพลางชี้ไปทางประตู
“อื้อ! อื้อ!”
“อยากออกไปข้างนอกหรือ”
ใช่ พาข้าออกไปพร้อมทิ้งยานั่นไว้ก่อน!
หลินซูเหนียงเข้าใจเพียงครึ่งเดียว แต่เห็นบุตรสาวร้องไม่หยุดจึงอุ้มออกจากห้อง
เมื่อลมเย็นสัมผัสใบหน้า อันเป่าก็หยุดร้องทันที นางกวาดตามองรอบลาน
หวังเพียงพบใครสักคน
โชคดีที่จื่อเฉินกำลังหาบน้ำกลับมาพอดี
“พี่…พี่!”
เสียงที่เปล่งออกมายังไม่ชัด แต่ใกล้เคียงกับคำว่าพี่มากที่สุดเท่าที่นางเคยพูด
จื่อเฉินหยุดเดิน ดวงตาเบิกกว้าง
“อันเป่าเรียกข้าหรือ”
เด็กชายวางคานหาบลงแล้ววิ่งเข้ามา ใบหน้าเต็มไปด้วยความตื่นเต้น
“เรียกอีกครั้งสิ พี่อยู่นี่”
อันเป่าชี้ไปในห้อง
“ยา…ยา!”
คำดังกล่าวฟังคล้ายเสียงอ้อแอ้มากกว่า “ยา” แต่จื่อเฉินกลับพยายามเข้าใจ
“สิ่งใดอยู่ในห้อง”
“นางคงเห็นข้าดื่มยาแล้วอยากเล่น” หลินซูเหนียงตอบ
อันเป่าส่ายหน้าสุดแรง
“ไม่! ไม่!”
ครั้งนี้คำว่าไม่ชัดเจนขึ้นจนคนทั้งสองชะงัก
หลินซูเหนียงมองบุตรสาว “อันเป่าไม่ให้แม่ดื่มยาหรือ”
นางพยักหน้าทันที
จื่อเฉินหัวเราะ “น้องรู้ว่ายาขม จึงสงสารท่านแม่”
ไม่ใช่!
อันเป่าตบแขนพี่ชายอย่างขัดใจ ก่อนชี้เข้าไปในห้องอีกครั้ง จื่อเฉินเห็นน้องสาวร้อนรนผิดปกติจึงเดินเข้าไปดู เขาหยิบชามยาขึ้นดมแล้วขมวดคิ้ว
“ท่านแม่ ยานี้กลิ่นเหมือนยาของท่านย่า”
หลินซูเหนียงชะงัก “เจ้ารู้ได้อย่างไร”
“เมื่อวานท่านย่าให้ข้าช่วยเทกากยาหลังเรือน กลิ่นเหมือนกัน”
“อาจเป็นสมุนไพรชนิดเดียวกัน”
“แต่ยาของท่านแม่เมื่อวานไม่ใช่กลิ่นนี้”
จื่อเฉินจำได้ เพราะทุกครั้งที่มารดาต้มยา เขาต้องเป็นผู้เก็บฟืนและเฝ้าไฟ
กลิ่นจึงติดอยู่ในความทรงจำ
หลินซูเหนียงเริ่มรู้สึกไม่สบายใจ นางวางอันเป่าลงบนเตียงแล้วเปิดกล่องไม้
ห่อยาที่เหลือถูกมัดไว้เรียบร้อย มองจากภายนอกไม่เห็นความผิดปกติ แต่เมื่อแกะออก เทียบกับเศษยาห่อเก่าซึ่งยังอยู่ในหม้อ ส่วนผสมกลับต่างกันอย่างชัดเจน
ยาบำรุงมีรากไม้สีน้ำตาลแดงกับผลแห้งสีดำ ยาห่อใหม่มีเพียงใบไม้ กิ่งแห้งและสมุนไพรราคาถูกที่ใช้แก้อาการปวดเมื่อยทั่วไป
สีหน้าของหลินซูเหนียงซีดลง
“ผู้ใดเปลี่ยนยา”
อันเป่านิ่งเงียบ
นางพอเดาคำตอบได้ แต่ไม่มีหลักฐาน
จื่อเฉินเดินไปตรวจหน้าต่าง กลอนประตูและกล่องไม้ เขาเป็นเด็กแต่ช่างสังเกต ตามขอบกล่องมีผงสีขาวติดอยู่เล็กน้อย
“ท่านแม่ เมื่อเช้าอาเล็กเข้ามาในห้องหรือไม่”
“เขามาขอให้ข้าซ่อมถุงหนังสือ”
“เข้ามาคนเดียวหรือ”
“ท่านย่ามาด้วย”
ทุกคนเงียบลง
หลินซูเหนียงไม่อยากกล่าวหาผู้อาวุโสโดยไม่มีหลักฐาน จึงเก็บยาทั้งหมดกลับเข้ากล่อง
“รอท่านพ่อกลับมาก่อน”
แต่ยังไม่ทันถึงเย็น คำตอบก็ปรากฏขึ้นเอง
หญิงชราหลิวจากบ้านท้ายหมู่บ้านมาเยี่ยมสวี่กุ้ยฮวา ขณะนั่งสนทนากันในเรือนหลัก นางได้กลิ่นยาบำรุงจึงถามขึ้น
“บ้านเจ้ามีผู้ใดดื่มยาดีถึงเพียงนี้ ข้าได้กลิ่นตังกุยกับหวงฉีมาตั้งแต่หน้าลาน”
สวี่กุ้ยฮวาตอบอย่างภาคภูมิใจ “เหวินไฉต้องเรียนหนัก ร่างกายอ่อนล้า ข้าจึงต้มยาบำรุงให้เขา”
“เด็กแข็งแรงเช่นนั้นยังต้องบำรุงอีกหรือ”
“การใช้สมองเหนื่อยยิ่งกว่าการใช้แรง เขาเป็นความหวังของตระกูล จะปล่อยให้ป่วยได้อย่างไร”
บทสนทนาดังมาถึงลานหลัง
จื่อเฉินกำหมัดแน่น ส่วนหลินซูเหนียงก้มหน้าไม่พูด
อันเป่านั่งอยู่บนตักพี่สาว ดวงตากลมมองไปทางเรือนหลัก
ชัดเจนแล้ว
สวี่กุ้ยฮวาเปลี่ยนยาของมารดา แล้วนำยาบำรุงไปให้บุตรชายตนเอง
หญิงชรารู้ว่าหลินซูเหนียงเกือบตายเพราะเสียเลือด รู้ว่ายาเหล่านั้นเป็นของขวัญที่มอบให้สะใภ้โดยตรงและรู้ว่าร่างกายนางยังไม่ฟื้น
แต่เมื่อเทียบกับการ “บำรุงสมอง” ของบุตรชายคนเล็ก ชีวิตของสะใภ้กลับไม่มีความสำคัญ
เมื่อเสิ่นเหวินซานกลับถึงบ้าน จื่อเฉินก็เล่าเรื่องทั้งหมด
บุรุษหนุ่มตรวจดูห่อยา ก่อนเดินไปเรือนหลักพร้อมใบหน้าเคร่งเครียด
อันเป่าอยากตามไปดู แต่ชิงเหอกลัวอากาศหนาวจึงไม่ยอมอุ้มนางออกจากห้อง เด็กน้อยทำได้เพียงเงี่ยหูฟัง
“ท่านแม่ ยาของซูเหนียงอยู่ที่ใดขอรับ”
“ยาอะไร”
“ยาที่ฮูหยินกู้มอบให้”
“ก็อยู่ในห้องของพวกเจ้ามิใช่หรือ”
“ยาถูกเปลี่ยนแล้ว”
เงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนเสียงสวี่กุ้ยฮวาจะดังขึ้น
“เจ้ากำลังกล่าวหาว่าข้าขโมยยาสะใภ้หรือ”
“ข้าเพียงถามว่ายาอยู่ที่ใด”
“มีภรรยาแล้วลืมมารดาจริง ๆ! นางยุยงสิ่งใด เจ้ามาถึงก็ไต่ถามข้าราวกับนักโทษ”
“ซูเหนียงไม่ได้ยุยง ข้าเห็นยาด้วยตาตนเอง”
“แล้วอย่างไร ข้าเป็นผู้ดูแลของในบ้าน ยาทุกห่อที่เข้าประตูมาย่อมอยู่ในอำนาจข้า ข้าเห็นว่าสะใภ้รองดีขึ้นแล้วจึงแบ่งให้น้องชายเจ้าบ้าง นี่ผิดตรงใด”
“แต่นั่นเป็นยาสำหรับสตรีเสียเลือด เหวินไฉดื่มไม่ได้”
“เขาดื่มมาสองวัน ไม่เห็นเป็นสิ่งใด”
“ท่านให้เขาดื่มไปแล้วหรือ”
เสียงเสิ่นเหวินซานเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด
“ใช่ เพียงยาบำรุงไม่กี่ห่อ เจ้าจะทำให้เป็นเรื่องใหญ่เพื่อสิ่งใด”
“ฮูหยินกู้มอบให้ซูเหนียง!”
“ข้าก็ไม่ได้ทิ้ง ข้าเพียงนำมาให้น้องชายเจ้า พวกเจ้าเป็นครอบครัวเดียวกัน
เหตุใดต้องแบ่งแยกของเจ้าของข้า”
“ถ้าเป็นครอบครัวเดียวกัน เหตุใดยาของซูเหนียงจึงต้องให้เหวินไฉ แต่ไข่กับฟืนของเหวินไฉไม่เคยแบ่งให้ลูกของข้า”
คำถามนั้นดังชัดเจนจนคนในห้องบ้านรองได้ยินทุกคำ
หลินซูเหนียงเงยหน้าขึ้นอย่างประหลาดใจ
อันเป่าเองก็เบิกตากว้าง
บิดากำลังโต้แย้ง
ครั้งนี้มิใช่เพียงถามความถูกผิด แต่กล่าวถึงความลำเอียงโดยตรง
บางทีเหตุการณ์ตลอดหกเดือนที่ผ่านมาอาจไม่ได้ผ่านไปโดยไร้ผล รอยร้าวในใจของเขากำลังขยายขึ้นทีละน้อย
สวี่กุ้ยฮวาเงียบไปชั่วขณะ ก่อนร้องไห้เสียงดัง
“สวรรค์เอ๋ย! ข้าเลี้ยงบุตรอกตัญญูเสียแล้ว! เหวินไฉเป็นน้องชายแท้ ๆ ของเจ้า เจ้ายังคิดหวงไข่กับฟืนเพียงเล็กน้อย ข้าจะมีชีวิตอยู่ไปเพื่อสิ่งใด”
เสียงปู่เสิ่นดังแทรก “เกิดเรื่องใดขึ้นอีก”
สวี่กุ้ยฮวารีบฟ้องสามี กล่าวว่าบุตรชายคนรองมาทวงยาจากน้องชาย ทำราวกับครอบครัวเป็นคนนอก
ปู่เสิ่นถอนหายใจ
“เหวินซาน มารดาเจ้าแบ่งยาไม่กี่ห่อให้น้องชายก็เพราะหวังดี เหวินไฉเรียนหนังสือเหน็ดเหนื่อย ส่วนภรรยาเจ้าก็ดีขึ้นมากแล้ว อย่าทะเลาะกันเพราะของเล็กน้อย”
“นั่นไม่ใช่ของเล็กน้อยขอรับ”
“นางยังมีชีวิตอยู่มิใช่หรือ”
ประโยคนี้อีกแล้ว
อันเป่ากำมือแน่นทันทีที่ได้ยิน
เสิ่นเหวินซานเองก็เงียบไปนาน ก่อนกล่าวว่า
“เพราะครั้งก่อนหมอซุนมาทัน นางจึงยังมีชีวิต แต่ไม่ได้หมายความว่าพวกเราสามารถนำยาของนางไปได้ตามใจ”
“เจ้าต้องการอย่างไร” ปู่เสิ่นถามอย่างเริ่มรำคาญ
“ข้าต้องการยาที่เหลือคืนทั้งหมด”
“ไม่มีแล้ว” สวี่กุ้ยฮวาตอบ “ต้มไปหมดแล้ว”
“ยามีสิบห่อ ซูเหนียงดื่มเพียงสามห่อ เหวินไฉดื่มสองห่อ อย่างน้อยต้องเหลือห้าห่อ”
“ข้านำไปแลกเงินที่ร้านยาแล้ว”
ความเงียบปกคลุมเรือนหลัก
“ท่านขายยาหรือ”
“บ้านเราต้องซื้อกระดาษให้เหวินไฉ เงินหนึ่งร้อยอีแปะที่เจ้านำมาก่อนหน้านี้ไม่พอ ยาเหล่านั้นเก็บไว้ก็สิ้นเปลือง ข้าจึงนำไปขาย”
เสิ่นเหวินซานเหมือนถูกของหนักกระแทกกลางอก
“ซูเหนียงยังป่วยอยู่”
“นอนพักอีกไม่กี่วันก็หาย”
“หมอบอกว่านางต้องบำรุงร่างกาย”
“หญิงชาวนาผู้ใดได้กินยาดีทุกวัน นางสำออยเกินไปแล้ว!”
เสิ่นเหวินซานไม่ตอบอีก
เสียงฝีเท้าของเขาดังกลับมาทางห้องบ้านรองอย่างช้า ๆ
เมื่อประตูเปิด อันเป่าเห็นสีหน้าของบิดาแล้วรู้ว่าผลเป็นเช่นไร
เขาไม่ได้ยาแม้แต่ห่อเดียวกลับมา เงินจากการขายยาก็ไม่ได้คืนและคนที่เปลี่ยนยาช่วยชีวิตของภรรยาไม่ต้องรับโทษใด
เสิ่นเหวินซานนั่งลงข้างเตียง มือใหญ่ลูบใบหน้าอย่างเหนื่อยล้า
“ซูเหนียง ข้าขอโทษ”
หลินซูเหนียงส่ายหน้า “ท่านไม่ต้องขอโทษ ข้าดีขึ้นมากแล้ว ไม่ต้องกินยาก็ได้”
อันเป่าหันไปมองมารดาทันที
อย่ากล่าวว่าไม่เป็นไร!
นางเกลียดประโยคนี้ยิ่งกว่าอาหารจืดชืดในบ้านเสียอีก
“พรุ่งนี้ข้าจะไปขอซื้อยาจากร้านเดิม” เสิ่นเหวินซานกล่าว “ข้าจะรับงานเพิ่ม”
“ข้อเท้าท่านยังเจ็บอยู่”
“ดีขึ้นแล้ว”
“หนี้ค่าหมอยังใช้ไม่หมด อย่าสร้างหนี้เพิ่มเลย”
“แต่ร่างกายเจ้า…”
“ข้าไม่เป็นไรจริง ๆ”
ทั้งสองคนต่างปฏิเสธความเจ็บปวดของตนเพื่อให้อีกฝ่ายลำบากน้อยลง
ทว่าผลสุดท้ายคือไม่มีผู้ใดได้รับการรักษา
อันเป่าทั้งสงสารทั้งหงุดหงิด นางอยากตะโกนใส่คนทั้งสองว่า ความอดทนไม่ได้ทำให้คนเลวสำนึกผิด มันเพียงทำให้พวกเขากล้าทำร้ายมากขึ้นเท่านั้น
แต่ริมฝีปากเล็กเปล่งได้เพียงเสียงเดียว
“แม่…”
เสียงนั้นเบาและไม่ชัดนัก แต่ทำให้ทุกคนในห้องหยุดนิ่ง
หลินซูเหนียงมองบุตรสาว น้ำตาไหลออกมาทันที
“อันเป่าเรียกแม่หรือ”
เด็กน้อยยื่นมือไปหา
“แม่…”
ครั้งนี้ชัดเจนกว่าเดิม
หลินซูเหนียงอุ้มนางขึ้นมากอดแน่น ร้องไห้ทั้งที่กำลังยิ้ม
“เด็กดี แม่อยู่นี่”
จื่อเฉินกับชิงเหอเข้ามาล้อมรอบ ทั้งสองพยายามให้น้องเรียกพี่บ้าง จนความเศร้าภายในห้องเบาบางลงชั่วคราว
มีเพียงอันเป่าที่รู้ว่า คำว่า “แม่” ของนางไม่ได้มีไว้เพียงเรียกขาน
นางกำลังเตือนตนเองว่า สตรีผู้นี้คือมารดาของนาง คนที่นางต้องปกป้อง คนที่เกือบเสียชีวิตถึงสองครั้ง คนที่ยาช่วยชีวิตถูกขโมยไปขายเพื่อซื้อกระดาษให้ผู้อื่น
เวลานี้อันเป่ายังเล็ก นางจึงทำได้เพียงขัดขวางไม่ให้มารดาดื่มยาที่ถูกเปลี่ยน
แม้ผลสุดท้ายจะไม่ได้ยาจริงกลับคืน อย่างน้อยนางก็ทำให้ความลับถูกเปิดเผย ทำให้บิดามองเห็นความลำเอียงเพิ่มขึ้นอีกครั้งและทำให้บ้านใหญ่รู้ว่า การลงมือกับของในห้องบ้านรองไม่ได้ง่ายเหมือนที่ผ่านมา
แต่เพียงเท่านี้ยังไม่พอ
หลังเหตุการณ์ยาบำรุง เสิ่นเหวินซานเริ่มเปลี่ยนที่ซ่อนของซึ่งได้รับจากนายจ้าง เขาไม่กล้านำเงินออกจากกองกลาง แต่หากได้รับอาหารหรือยา เขาจะฝากไว้กับป้าหวังก่อน แล้วค่อยนำกลับมาให้ภรรยากับลูกทีละน้อย
นี่เป็นการขัดคำสั่งของมารดาครั้งแรกอย่างแท้จริง เขาทำด้วยความรู้สึกผิดและหวาดระแวง ทว่าอย่างน้อยก็เริ่มทำแล้ว
อันเป่ามองเห็นความเปลี่ยนแปลงนี้ทั้งหมด
นางไม่คิดเปิดโปงบิดา ตรงกันข้าม ทุกครั้งที่สวี่กุ้ยฮวาเข้ามาค้นห้อง นางจะร้องไห้เสียงดังหรือทำถ้วยตกเพื่อเรียกคนอื่นเข้ามา ทำให้หญิงชราไม่มีโอกาสค้นอย่างละเอียด
ความสามารถของนางยังจำกัด แต่การเป็นทารกก็มีข้อดี
ผู้ใหญ่ไม่ระวังคำพูดต่อหน้าเด็ก ไม่มีผู้ใดสงสัยว่าเด็กหกเดือนจะจดจำตำแหน่งกุญแจ กล่องเงิน หรือบทสนทนาลับได้และไม่มีผู้ใดคิดว่าเสียงร้องในจังหวะเหมาะเจาะของนางเกิดจากความตั้งใจ
อันเป่าเริ่มเรียนรู้วิธีใช้ความเป็นเด็กเป็นเกราะกำบัง
หากต้องการให้คนเข้ามา นางจะร้อง หากต้องการรั้งคนไว้ นางจะเกาะเสื้อไม่ปล่อย หากได้ยินสิ่งผิดปกติ นางจะแสร้งทำของตก แต่ทุกครั้งต้องระวังไม่ให้เหมือนกันเกินไปและไม่ทำบ่อยจนคนสังเกต
นางยังไม่อาจเอาชนะบ้านใหญ่ได้ แต่เริ่มหลบหลีกคมมีดของพวกเขาทีละน้อย
วันหนึ่งในช่วงปลายฤดูหนาว อันเป่าถูกชิงเหออุ้มไปนั่งรับแดดอ่อนข้างเล้าไก่
หิมะเริ่มละลาย หลังคามีน้ำหยดลงมาเป็นสาย กลิ่นดินชื้นผสมกลิ่นฟางลอยอยู่ทั่วลาน
แม่ไก่ตัวหนึ่งเดินออกจากเล้า ก่อนมุดหายเข้าไปใต้กองไม้เก่า อันเป่ามองตามด้วยความสนใจ เวลาผ่านไปครู่หนึ่ง มันเดินออกมาพร้อมส่งเสียงกุ๊ก ๆ ท่าทางผิดปกติ
เด็กน้อยหรี่ตา
แม่ไก่ในบ้านออกไข่น้อยลงมาหลายวัน สวี่กุ้ยฮวาคิดว่าอากาศหนาวจึงไม่ติดใจ แต่บางที…
อันเป่าตบแขนพี่สาวแล้วชี้ไปยังกองไม้
“ไก่!”
ชิงเหอหันมอง “อันเป่าอยากดูไก่หรือ”
“ไก่…นั่น!”
คำพูดยังไม่ชัด แต่ชิงเหอเริ่มเข้าใจน้องสาวมากกว่าคนอื่น นางจึงอุ้มเข้าไปใกล้ แม่ไก่เห็นคนมาก็ส่งเสียงแล้วเดินหนี ใต้กองไม้มีช่องเล็ก ๆ เต็มไปด้วยฟางแห้ง
ชิงเหอวางน้องลงบนผ้าผืนหนึ่ง ก่อนคุกเข่าแหวกฟางดู ไม่นานก็ร้องอย่างตื่นเต้น
“ไข่!”
ภายในรังลับมีไข่อยู่ถึงสิบเอ็ดฟอง
สำหรับคนอื่น นี่อาจเป็นเพียงไข่หนึ่งรัง แต่สำหรับบ้านรอง มันเป็นอาหารบำรุงซึ่งหาได้ยากยิ่ง
ชิงเหอยิ้มกว้าง ก่อนสีหน้าจะค่อย ๆ หม่นลง
“ถ้านำไปให้ท่านย่า อาเล็กจะได้กินหมด”
อันเป่านิ่งเงียบ
พี่สาวอายุเพียงสามขวบ แต่เข้าใจกฎของบ้านนี้ดีแล้ว หากนำไข่ไปมอบตามตรง พวกนางจะไม่ได้กินแม้แต่ฟองเดียว
หากซ่อนเอาไว้แล้วถูกพบ บ้านรองจะถูกกล่าวหาว่าขโมยทรัพย์สินกองกลาง
อันเป่ามองไข่สิบเอ็ดฟองแล้วใช้ความคิด
การซ่อนไว้ทั้งหมดเสี่ยงเกินไป แต่หากนำไปให้ท่านย่าทั้งหมดก็โง่เกินไปเช่นกัน นางชูนิ้วขึ้นสองนิ้ว แต่ร่างกายยังควบคุมไม่ดี นิ้วจึงกางออกมาสามนิ้ว
“สาม?”
ชิงเหอถาม
อันเป่าส่ายหน้าแล้วพยายามพับนิ้วหนึ่งลง
“สอง?”
นางพยักหน้า
“ให้นำไปสองฟองหรือ”
อันเป่าส่ายหน้าอีกครั้ง แล้วชี้ไปทางเรือนหลัก จากนั้นชี้ไข่หลายฟอง
ชิงเหอครุ่นคิด “นำไปให้ท่านย่าหลายฟอง แล้วเก็บไว้สองฟอง?”
เด็กน้อยพยักหน้าแรง ๆ
พี่สาวเบิกตากว้าง “แต่นั่นคือการซ่อนของกองกลาง”
อันเป่าจ้องนางอย่างจริงจัง ของกองกลางอันใด แม่ไก่เป็นของบ้านจริง แต่คนให้อาหาร ทำความสะอาดเล้าและเก็บหญ้ามาให้ทุกวันคือมารดากับพี่น้องของนาง บ้านรองย่อมสมควรได้ส่วนแบ่ง
ชิงเหอลังเลอยู่นาน เด็กหญิงถูกสอนให้เชื่อฟังผู้อาวุโสมาตลอด การซ่อนไข่จึงดูเป็นความผิดร้ายแรงในความคิดของนาง
อันเป่าชี้ไปทางห้องของมารดา แล้วทำท่ากิน
“ท่านแม่หรือ”
นางพยักหน้า
ชิงเหอนึกถึงยาบำรุงที่ถูกขาย นึกถึงใบหน้าซีดเซียวของมารดาและนึกถึงวันที่ท่านย่าแย่งไข่ไปต่อหน้าต่อตา
สุดท้ายเด็กหญิงกัดริมฝีปากแล้วหยิบไข่ออกมาสองฟอง ซ่อนไว้ในชายเสื้อ ส่วนอีกเก้าฟองใส่ตะกร้านำไปมอบให้สวี่กุ้ยฮวา
หญิงชราดีใจมาก ชมชิงเหอเป็นครั้งแรกว่าเป็นเด็กขยัน ก่อนหยิบไข่สองฟองไปต้มให้เสิ่นเหวินไฉทันที ที่เหลือเก็บไว้ขายในตลาด
ไม่มีผู้ใดสงสัยเรื่องจำนวน
คืนนั้น หลังทุกคนหลับ จื่อเฉินแอบนำไข่สองฟองไปต้มที่บ้านป้าหวัง แล้วนำกลับมาให้มารดา
หลินซูเหนียงรู้ว่าเด็ก ๆ ซ่อนไข่ก็ทั้งตกใจทั้งไม่เห็นด้วย
“หากท่านย่ารู้ พวกเจ้าจะถูกตี”
“แต่ถ้าให้ท่านย่า ท่านแม่ก็ไม่ได้กิน” จื่อเฉินตอบ
“ของในบ้านต้องเข้ากองกลาง”
ชิงเหอก้มหน้า “แต่ไก่กินหญ้าที่ข้าเก็บ เล้าไก่ท่านแม่เป็นคนทำความสะอาด เหตุใดพวกเราจึงกินไข่ไม่ได้”
หลินซูเหนียงพูดไม่ออก
อันเป่านั่งพิงหมอน ใช้มือน้อยตบฟูกอย่างเห็นด้วย
ถูกต้อง!
ในที่สุดพี่สาวผู้แสนเชื่อฟังก็เริ่มตั้งคำถามแล้ว
จื่อเฉินปอกไข่ฟองหนึ่งส่งให้มารดา
“ท่านแม่กินเถิด อีกฟองเก็บไว้พรุ่งนี้”
“พวกเจ้ากินหรือยัง”
“ข้าไม่ชอบไข่” เด็กชายตอบ
ชิงเหอรีบพยักหน้า “ข้าก็ไม่ชอบ”
คำโกหกเดิมกลับมาอีกแล้ว
อันเป่ามองพี่ทั้งสองซึ่งกลืนน้ำลายขณะมองไข่ต้ม แล้วส่งเสียงอย่างไม่พอใจ
“ไม่!”
ทุกคนหันมามอง
นางชี้ไข่ แล้วชี้พี่ชาย พี่สาวและมารดาทีละคน
จื่อเฉินหัวเราะ “อันเป่าบอกให้แบ่งกันหรือ”
เด็กน้อยพยักหน้า
ท้ายที่สุด ไข่ฟองหนึ่งถูกแบ่งเป็นสี่ส่วน
หลินซูเหนียงหนึ่งส่วน
จื่อเฉินหนึ่งส่วน
ชิงเหอหนึ่งส่วน
ส่วนสุดท้าย มารดาบดไข่แดงเพียงเล็กน้อยผสมน้ำอุ่นให้อันเป่าลองชิม
นี่เป็นอาหารนอกจากน้ำนมคำแรกของนาง
ไข่แดงไม่ได้มีรสชาติพิเศษ ทั้งยังฝืดคอจนเด็กน้อยเกือบสำลัก แต่เมื่อมองเห็นคนทั้งครอบครัวกินด้วยรอยยิ้ม อันเป่ากลับรู้สึกว่ามันอร่อยกว่าอาหารราคาแพงทุกมื้อในชาติก่อน
นางพบไข่!
พี่สาวกล้าซ่อน!
พี่ชายนำไปต้ม!
มารดายอมแบ่ง!
ความโชคดีเพียงเล็กน้อยจึงกลายเป็นอาหารของคนทั้งสี่ นั่นทำให้อันเป่าเข้าใจว่า โชควาสนาไม่อาจช่วยคนที่ไม่กล้ายื่นมือคว้า
หากชิงเหอนำไข่ทั้งหมดไปให้ท่านย่า ต่อให้พวกนางพบรังไข่สิบรัง บ้านรองก็ยังคงอดอยาก
หากต้องการเปลี่ยนชะตา นอกจากโชคแล้ว พวกเขาต้องเรียนรู้ที่จะเก็บสิ่งซึ่งสมควรเป็นของตนเองเอาไว้
สองวันต่อมา ไข่ที่เหลืออีกฟองถูกต้มแบ่งกันเช่นเดิม
ไม่มีผู้ใดรู้เรื่องรังลับ
ทว่าอันเป่าไม่ได้ดีใจนานนัก เพราะแม่ไก่ตัวนั้นไม่กลับไปออกไข่ที่เดิมอีกแล้ว สวี่กุ้ยฮวาขายไข่เก้าฟองได้เงินสิบแปดอีแปะและนำเงินทั้งหมดไปซื้อพู่กันด้ามใหม่ให้เสิ่นเหวินไฉ
บ้านรองได้กินเพียงสองฟอง ก่อนทุกอย่างกลับไปดังเดิม นี่คือชัยชนะเล็กน้อยจนแทบเรียกว่าชัยชนะไม่ได้ แต่สำหรับเด็ก ๆ มันเป็นครั้งแรกที่พวกเขากล้าเก็บสิ่งใดไว้ให้ตนเองและนับจากวันนั้น ชิงเหอก็เริ่มมีความลับกับน้องสาว
ทุกครั้งที่พบผลไม้ป่า เมล็ดถั่ว หรือผักอ่อนซึ่งคนอื่นมองข้าม นางจะถามอันเป่าก่อนว่าควรทำอย่างไร
อันเป่าไม่อาจตอบเป็นประโยค จึงใช้การพยักหน้า ส่ายหน้าและชูนิ้วแทน
บางครั้งทั้งสองเข้าใจกัน บางครั้งชิงเหอก็ตีความผิดจนเกิดเรื่องน่าขัน
ครั้งหนึ่งอันเป่าชี้ไปที่ขนไก่สวย ๆ เพราะอยากให้พี่สาวเก็บมาทำของเล่น
ชิงเหอกลับเข้าใจว่าน้องอยากกินไก่ จึงอุ้มนางไปกระซิบข้างเล้าว่า
“รอก่อนนะ วันใดพี่มีเงิน พี่จะซื้อไก่ให้น้องทั้งตัว แต่ตอนนี้ห้ามมองนาน
หากท่านย่ารู้ว่าน้องอยากกิน นางจะด่าว่าน้องตะกละ”
อันเป่าฟังแล้วไม่รู้ควรหัวเราะหรือร้องไห้ แม้ชีวิตจะลำบาก ความซุกซนในใจของนางกลับค่อย ๆ ตื่นขึ้นตามร่างกายที่แข็งแรงกว่าเดิม
นางชอบดึงผมพี่ชายแล้วแสร้งทำเป็นไม่รู้เรื่อง ชอบซ่อนก้อนผ้าไว้ใต้หมอนพี่สาวและชอบหัวเราะทุกครั้งที่บิดาอุ้มขึ้นสูง ทั้งที่หลินซูเหนียงคอยเตือนว่าอย่าโยนแรง
ยามสวี่กุ้ยฮวามาใกล้ นางจะเปลี่ยนเป็นเด็กเงียบขรึมทันที
ไม่หัวเราะ ไม่ยื่นมือหา บางครั้งยังแสร้งหลับเพื่อไม่ต้องถูกอุ้ม
ทุกคนคิดว่านางกลัวหญิงชราเพราะถูกดุหลายครั้ง มีเพียงอันเป่าที่รู้ว่า
นางไม่ได้กลัว แต่รังเกียจจนไม่ต้องการเข้าใกล้
ปลายฤดูหนาวปีนั้น เสิ่นเหวินไฉล้มป่วย เขามีไข้สูงและปวดท้องอย่างรุนแรง หมอซุนตรวจแล้วกล่าวว่า เด็กกินยาบำรุงที่ไม่เหมาะกับร่างกายติดต่อกัน ประกอบกับกินอาหารมันมากเกินไป ธาตุภายในจึงเสียสมดุล
สวี่กุ้ยฮวาตกใจจนควักเงินจากกองกลางตามหมอทันที ทั้งยังซื้อยาดีที่สุดโดยไม่ต่อรอง ไก่แม่พันธุ์หนึ่งตัวถูกเชือดต้ม ไข่ในบ้านทั้งหมดถูกนำมาทำอาหาร เตาถ่านในห้องเสิ่นเหวินไฉถูกจุดตลอดทั้งวันทั้งคืน
หญิงชรานั่งเฝ้าบุตรชาย ไม่ยอมหลับแม้แต่งีบเดียว
อันเป่ามองทุกอย่างจากห้องบ้านรองแล้วรู้สึกหนาวยิ่งกว่าเดิม
เมื่อมารดาใกล้ตาย ไม่มีเงินสองร้อยอีแปะ เมื่อบิดาข้อเท้าบวม ไม่มีเงินตามหมอ เมื่อพี่ชายมือเท้าบวมจากความหนาว ไม่มีฟืนแม้แต่หนึ่งมัด
แต่เมื่ออาเล็กปวดท้อง เงิน ยา ไก่ ไข่และฟืนกลับปรากฏขึ้นพร้อมกัน ราวกับบ้านเสิ่นไม่เคยยากจนมาก่อน
เสิ่นเหวินซานเองก็เห็น
เขานั่งเงียบอยู่หน้าห้องของตน มองมารดาต้มไก่ให้เหวินไฉด้วยสีหน้าว่างเปล่า
จื่อเฉินยืนอยู่ข้างบิดา ก่อนถามว่า
“ท่านพ่อ ถ้าข้าป่วย ท่านย่าจะเชือดไก่ให้ข้าหรือไม่”
บุรุษหนุ่มนิ่งไปนาน
“อย่าพูดเรื่องอัปมงคล เจ้าแข็งแรงจะตาย”
“ถ้าข้าป่วยจริง ๆ เล่า”
“พ่อจะหาไก่มาให้เจ้าเอง”
“ข้าถามว่าท่านย่าจะให้หรือไม่”
เสิ่นเหวินซานไม่ตอบ
จื่อเฉินเองก็ไม่ถามซ้ำ เพียงเดินกลับเข้าห้องอย่างเงียบงัน แต่คำถามนั้นยังคงค้างอยู่ในอากาศและคงค้างอยู่ในใจของบิดาไปอีกนาน
คืนนั้น กลิ่นน้ำแกงไก่ลอยเข้ามาในห้องบ้านรอง ชิงเหอกลืนน้ำลาย แต่ไม่ร้องขอ อาหารเย็นของพวกเขามีเพียงข้าวต้มผสมรำกับผักดองหนึ่งชิ้น
หลินซูเหนียงแบ่งข้าวในชามตนให้สามีครึ่งหนึ่ง เพราะเขาทำงานมาทั้งวัน
จื่อเฉินแบ่งผักดองให้น้องสาว ส่วนชิงเหอแอบเก็บน้ำข้าวหนึ่งคำไว้ป้อนอันเป่า
ไม่มีผู้ใดกล่าวถึงไก่ที่อยู่เรือนหลัก
ทว่าขณะทุกคนกำลังจะนอน ประตูห้องกลับเปิดออก สวี่กุ้ยฮวายืนอยู่หน้าประตูพร้อมชามกระเบื้องหนึ่งใบ ภายในมีน้ำแกงไก่สีทองและเนื้อชิ้นใหญ่
ชิงเหอเบิกตากว้าง จื่อเฉินเองก็ประหลาดใจ หรือท่านย่าจะนำมาแบ่งให้บ้านรอง
หญิงชราเดินเข้ามาแล้ววางชามบนโต๊ะ
“เหวินไฉกินไม่หมด น้ำแกงยังเหลืออยู่”
แววตาเด็กทั้งสองสว่างขึ้นเล็กน้อย แต่ประโยคถัดมากลับทำให้ความหวังนั้นดับลง
“สะใภ้รอง เจ้านำไปอุ่นตอนเช้า เขาจะได้กินต่อ อย่าให้ผู้ใดแตะต้อง”
กล่าวจบ นางก็เดินออกไป
กลิ่นน้ำแกงไก่อบอวลอยู่เต็มห้อง ชามถูกวางต่อหน้าเด็กที่ไม่ได้กินเนื้อมาหลายเดือน แต่ไม่มีผู้ใดกล้าแตะ
ชิงเหอหันหน้าหนี จื่อเฉินกำมือไว้ใต้โต๊ะ หลินซูเหนียงยกชามไปวางบนชั้นสูง ก่อนกล่าวว่า
“นอนเถิด”
อันเป่ามองชามใบนั้น ดวงตากลมค่อย ๆ หรี่ลง หากสวี่กุ้ยฮวาเก็บไว้ในเรือนหลัก อย่างน้อยพวกเขาคงไม่ต้องทนสูดกลิ่นอาหารตลอดคืน
แต่นางจงใจนำมาวางไว้ที่นี่ แล้วกำชับไม่ให้ผู้ใดแตะ ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่
การกระทำนั้นก็โหดร้ายเกินไปสำหรับเด็กที่กำลังหิว
อันเป่าเงยหน้ามองพี่ชายกับพี่สาว ก่อนมองบิดามารดา ความสงสารในใจค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นความแข็งกร้าว
นางจะจำคืนนี้ไว้ จำกลิ่นน้ำแกงไก่ที่คนทั้งครอบครัวได้เพียงสูดดม
จำดวงตาของชิงเหอที่ต้องหันหนี จำมือของจื่อเฉินซึ่งกำแน่นเพื่อห้ามตนเองและจำว่าบิดาของนางยังคงนั่งเงียบ ไม่กล้าตักน้ำแกงแม้แต่หนึ่งคำให้ลูก
คนบ้านใหญ่อาจคิดว่าเด็กหกเดือนไม่รู้ความ พวกเขาคิดผิด อันเป่ารู้ทุกอย่าง
นางเพียงยังพูดไม่ได้เท่านั้น เด็กน้อยมองชามน้ำแกงไก่เป็นครั้งสุดท้าย ก่อนหลับตาลงพร้อมคำสาบานเงียบ ๆ
วันหนึ่งเมื่อครอบครัวของนางมีไก่เต็มเล้า มีข้าวเต็มยุ้งและมีเนื้อจนกินไม่หมด นางจะไม่ยอมให้คนบ้านใหญ่แตะต้องแม้แต่น้ำแกงหนึ่งหยด
มิใช่เพราะนางใจดำ แต่เพราะคนเราต้องเรียนรู้ว่า สิ่งใดที่ตนไม่เคยมอบให้ผู้อื่น ก็ไม่มีสิทธิ์เรียกร้องในวันที่อีกฝ่ายมีมากกว่า
หนี้ก้อนนี้ อันเป่าบันทึกไว้แล้ว
ยาบำรุงเจ็ดห่อ ไข่เก้าฟอง ฟืนครึ่งมัด ถ้วยหนึ่งใบ รอยตบบนใบหน้ามารดา รอยถลอกบนแขนพี่ชาย
ความหนาวของพี่สาวและน้ำแกงไก่หนึ่งชามซึ่งไม่มีผู้ใดได้กิน บัญชีของบ้านใหญ่กำลังยาวขึ้นทุกวัน ส่วนเสิ่นหนิงอันก็กำลังเติบโตขึ้นทีละน้อยเช่นกัน