เมื่ออันเป่าอายุครบหนึ่งขวบ นางได้เรียนรู้เรื่องสำคัญเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งอย่าง
ในบ้านสกุลเสิ่น ผู้ใดหาเงินมากที่สุดไม่สำคัญเท่าผู้ใดทำให้สวี่กุ้ยฮวามีหน้ามีตา
เสิ่นเหวินซานทำงานหนักตั้งแต่ฟ้ายังไม่สว่างจนตะวันลับขอบเขา เงินทุกอีแปะถูกส่งเข้ากองกลาง เขาเป็นผู้ปลูกข้าว ซ่อมหลังคา ตัดฟืน ขุดคูและรับจ้างทำงานสารพัด หากขาดเขาไปเพียงเดือนเดียว คนทั้งบ้านอาจไม่มีข้าวกิน
แต่ในสายตาของท่านย่า บุตรชายคนรองผู้นี้ยังมีค่าไม่เท่าเสิ่นเหวินเหยียน
ผู้เป็นบุตรชายคนโตซึ่งทำงานเป็นเสมียนชั้นผู้น้อยอยู่ในที่ว่าการอำเภอ
เพียงเพราะคนหนึ่งทำงานในนา เสื้อผ้าเปื้อนโคลน ส่วนอีกคนสวมเสื้อยาวสะอาด ถือพู่กันและมีคนในหมู่บ้านเรียกว่า “นายท่านเสิ่น”
ในช่วงใกล้สิ้นปี ข่าวว่าบุตรชายคนโตจะพาภรรยากับลูกกลับมาเยี่ยมบ้าน
ทำให้ทั้งบ้านสกุลเสิ่นวุ่นวายราวกับกำลังเตรียมต้อนรับขุนนางใหญ่
สวี่กุ้ยฮวาสั่งให้หลินซูเหนียงขัดโต๊ะ เก็บกวาดลาน ซักเครื่องนอนและรื้อผ้าม่านเก่าออกมาปะใหม่ นางยังให้เสิ่นเหวินซานขึ้นเขาตัดไม้ไผ่มาซ่อมรั้ว เพื่อไม่ให้สะใภ้ใหญ่เห็นว่าบ้านเดิมทรุดโทรม
เงินกองกลางซึ่งเคยไม่มีเหลือยามบ้านรองเจ็บป่วย กลับถูกนำออกมาซื้อเนื้อหมูสามชั่ง ปลาตากแห้งสองตัว แป้งขาวหนึ่งถุงและน้ำตาลแดงอีกครึ่งชั่ง
แม่ไก่ซึ่งเลี้ยงไว้ถูกจับมาขังแยก เตรียมเชือดในวันที่ครอบครัวบุตรชายคนโตกลับถึงบ้าน
สวี่กุ้ยฮวายังเดินทางไปถึงตลาดในตำบล เพื่อซื้อขนมดอกเหมยกับผลไม้เชื่อมสำหรับหลานจากในเมือง
อันเป่านั่งอยู่บนเสื่อเก่าใต้ชายคา มองสิ่งของมากมายถูกขนเข้าห้องเก็บของด้วยสีหน้าสงบนิ่ง
นางไม่ได้ประหลาดใจแล้ว
หลังใช้ชีวิตในบ้านนี้ครบหนึ่งปี หากวันใดท่านย่าแบ่งไข่ให้พี่ชายกับพี่สาวโดยไม่ตะโกนด่า นั่นต่างหากจึงควรเรียกว่าเรื่องประหลาด
“อันเป่า อย่าคลานออกไปตรงนั้น พื้นเย็น”
ชิงเหอรีบวิ่งมาดึงน้องสาวกลับ
เด็กหญิงอายุสี่ขวบแล้ว แต่ยังคงตัวเล็กกว่าวัย เสื้อคลุมสีเทาที่สวมเป็นเสื้อตัวเก่าของจื่อเฉินซึ่งมารดาแก้ขนาดให้ใหม่ ตรงข้อศอกมีรอยปะเป็นรูปใบไม้
เพราะชิงเหอขอให้มารดาปะให้งดงามกว่าปกติ
อันเป่าไม่ชอบถูกอุ้มอยู่ตลอดเวลา นับตั้งแต่เรียนรู้การคลาน นางก็สำรวจทุกซอกทุกมุมของบ้านด้วยตนเอง
ใต้เตียงมีรอยหนูกัด ข้างโอ่งน้ำมีช่องเล็กซึ่งสามารถซ่อนของได้ ผนังห้องครัวด้านทิศตะวันออกมีรอยร้าวจนมองเห็นลานหลังบ้าน
กุญแจห้องเก็บเสบียงห้อยอยู่ที่เอวของสวี่กุ้ยฮวาในตอนกลางวันและถูกเก็บไว้ใต้หมอนตอนกลางคืน
ส่วนกล่องเงินของกองกลางซ่อนอยู่ในช่องลับใต้ตู้เสื้อผ้าของเรือนหลัก
ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่มีประโยชน์ในเวลานี้ แต่นางเชื่อว่าสักวันย่อมได้ใช้
อันเป่าชี้ไปยังห้องเก็บของ
“เนื้อ”
ชิงเหอมองตามแล้วรีบยกนิ้วแตะริมฝีปาก
“เบา ๆ หากท่านย่าได้ยินจะคิดว่าพวกเราอยากกิน”
แน่นอนว่าข้าอยากกิน คนมีลิ้นผู้ใดไม่อยากกินเนื้อบ้าง อันเป่าคิดในใจ แต่ทำเพียงกะพริบตาอย่างไร้เดียงสา
นางพูดเป็นคำสั้น ๆ ได้หลายคำแล้ว ทั้งพ่อ แม่ พี่ กิน น้ำและไม่เอา แต่ต่อหน้าคนนอกมักแสร้งพูดไม่ชัด บางครั้งยังจงใจทำเหมือนไม่เข้าใจเรื่องที่ผู้ใหญ่สนทนา
หลินซูเหนียงเคยกล่าวว่าอันเป่าเรียนรู้ได้เร็ว บิดาก็เคยหัวเราะว่าบุตรสาวของเขาฉลาดกว่าตน
อันเป่าจึงระวังมากขึ้น
เด็กอายุหนึ่งขวบที่พูดได้สองสามคำอาจถูกชมว่าฉลาด แต่หากพูดเป็นประโยคยาวหรือเข้าใจเรื่องเงินกับการแบ่งทรัพย์สิน ผู้คนคงไม่ได้มองว่าน่ารักอีกต่อไป
นางเคยได้ยินชาวบ้านพูดถึงเด็กผู้หนึ่งในหมู่บ้านข้างเคียงซึ่งมีพฤติกรรมผิดปกติ ผู้คนเชื่อว่าถูกวิญญาณร้ายเข้าสิง บิดามารดาต้องพาไปให้หมอผีใช้กิ่งหลิวตีขับไล่
อันเป่าไม่ต้องการถูกผู้ใดตีเพื่อพิสูจน์ว่าภายในร่างมีวิญญาณหรือไม่
นางจึงซ่อนความคิดไว้ใต้ใบหน้ากลม แสร้งสนใจมดบนพื้นมากกว่าบทสนทนาของผู้ใหญ่
“น้องอยากกินเนื้อหรือ”
ชิงเหอกระซิบถาม
อันเป่าพยักหน้า
“ข้าก็อยาก”
พี่สาวกลืนน้ำลาย ก่อนนั่งลงข้างนางแล้วกระซิบเบากว่าเดิม
“แต่ท่านย่าบอกว่าเนื้อนั้นซื้อไว้ให้ลุงใหญ่ ป้าสะใภ้ใหญ่ แล้วก็พี่หมิงจู
พวกเรากินไม่ได้”
“ทำไม”
คำถามของอันเป่ายังไม่ชัดนัก แต่ชิงเหอเข้าใจ
“เพราะพวกเขาเป็นแขก”
“บ้าน…เรา”
“ใช่ นี่เป็นบ้านของพวกเรา แต่พวกเรามิใช่แขก”
เหตุผลอันน่าเศร้านี้กลับถูกกล่าวด้วยน้ำเสียงปกติ ราวกับชิงเหอยอมรับแล้วว่าคนซึ่งอาศัยและทำงานอยู่ในบ้านไม่มีสิทธิ์กินอาหารดีเท่าแขกที่นานปีจึงจะกลับมาสักครั้ง
อันเป่าเอียงศีรษะ
“พ่อ…ซื้อ”
“ท่านพ่อหาเงิน แต่เงินอยู่กับท่านย่า”
“เนื้อ…พ่อ”
ชิงเหอส่ายหน้า “ท่านย่าบอกว่าเป็นของกองกลาง”
อันเป่ายกมือน้อยตบพื้นด้วยความขัดใจ
ของกองกลางอีกแล้ว
คำนี้เป็นถุงวิเศษของสวี่กุ้ยฮวา สิ่งใดที่บ้านรองหามาได้ล้วนถูกโยนเข้าไป
แต่เวลาหยิบออกกลับมักตกอยู่ในมือของอาเล็กหรือลุงใหญ่
ชิงเหอเห็นน้องสาวหน้าบึ้งก็นึกขบขัน นางหยิกแก้มกลมเบา ๆ
“อย่าโกรธเลย หากมีเศษกระดูกเหลือ พี่จะขอท่านแม่ต้มให้น้องกินน้ำแกง”
อันเป่ามองพี่สาวอย่างไม่รู้ควรกล่าวสิ่งใด เด็กคนนี้คิดว่าการได้กินน้ำต้มจากเศษกระดูกคือเรื่องน่ายินดีถึงเพียงนั้นเชียวหรือ
นางยื่นมือไปจับมือพี่สาวแล้วกล่าวช้า ๆ
“วันหน้า…กินเนื้อ”
ชิงเหอหัวเราะ “วันหน้าคือวันใด”
อันเป่าชูนิ้วขึ้นมาหลายครั้ง ทว่าไม่รู้จะอธิบายเวลาอย่างไร จึงตบอกตนเอง
“อันเป่า…ให้”
“น้องจะให้พี่กินเนื้อหรือ”
นางพยักหน้าแรงจนผมบาง ๆ บนศีรษะสั่นตาม
ชิงเหอหัวเราะเสียงใส ก่อนกอดน้องสาว
“ได้ พี่จะรอให้อันเป่าเลี้ยงเนื้อ”
เด็กหญิงคิดว่านั่นเป็นเพียงคำพูดน่าเอ็นดูของทารก
ไม่มีผู้ใดรู้ว่าอันเป่าจดจำคำสัญญานี้ไว้อย่างจริงจัง
ห้าวันก่อนสิ้นปี รถม้าหลังคาสีน้ำตาลคันหนึ่งหยุดหน้าบ้านสกุลเสิ่น
ทันทีที่เสียงกระดิ่งม้าดังขึ้น สวี่กุ้ยฮวาก็รีบออกจากเรือนหลัก เสื้อผ้าที่นางสวมใหม่กว่าปกติ เส้นผมหวีเรียบและปักปิ่นทองแดงซึ่งเก็บไว้ใช้เฉพาะโอกาสสำคัญ
“เหวินเหยียนกลับมาแล้ว!”
นางร้องเรียกบุตรชายด้วยความยินดี
เสิ่นเหวินเหยียนก้าวลงจากรถม้าก่อน เขาเป็นบุรุษวัยสามสิบต้น ๆ รูปร่างผอมสูง ผิวขาวกว่าบิดากับน้องชายเพราะไม่ได้ทำงานกลางแจ้ง เสื้อยาวสีน้ำเงินเข้มสะอาดไร้ฝุ่น รองเท้าผ้าดำไม่มีรอยโคลนแม้แต่น้อย
เขายกชายเสื้อหลบแอ่งน้ำ ก่อนยืนรอคนขับรถวางบันไดให้ภรรยา
เฉียนเยว่หรูก้าวลงมาอย่างระมัดระวัง นางสวมเสื้อคลุมผ้าฝ้ายสีม่วง ปักดอกโบตั๋นตรงชายแขน เส้นผมประดับปิ่นเงินสอง ใบหน้าทาแป้งจนขาวนวล กลิ่นเครื่องหอมลอยตามลมเข้ามาในลาน
ด้านหลังเป็นเด็กหญิงวัยหกขวบในเสื้อสีชมพูสด
นางคือเสิ่นหมิงจู บุตรสาวเพียงคนเดียวของครอบครัวลุงใหญ่
เด็กหญิงสวมรองเท้าปักลายกระต่าย มีลูกปัดสีแดงห้อยอยู่ที่ข้อมือและอุ้มตุ๊กตาผ้าตัวใหม่ไว้แนบอก
ชิงเหอยืนมองอยู่หลังประตู ดวงตาไม่อาจละจากรองเท้าคู่นั้นได้
ส่วนจื่อเฉินมองรถม้าและหีบสัมภาระสองใบซึ่งคนขับกำลังยกลง
อันเป่าถูกมารดาอุ้มอยู่ นางกวาดตามองคนทั้งสามอย่างเงียบงัน
นี่คือครอบครัวของผู้ที่บิดานางเคยทำงานส่งเสียจนได้เรียนหนังสือ
เสื้อผ้าเนื้อดี เดินทางด้วยรถม้า มีเงินซื้อเครื่องประดับ แต่นับตั้งแต่นางเกิดมา ไม่เคยมีของจากครอบครัวนี้ส่งมาถึงบ้านรองแม้แต่ชิ้นเดียว
“ท่านแม่”
เสิ่นเหวินเหยียนคำนับมารดาอย่างสง่างาม
สวี่กุ้ยฮวารีบประคองแขนเขา “กลับบ้านแล้วยังมากพิธีอันใด เดินทางเหนื่อยหรือไม่ เหตุใดผอมลงเช่นนี้ งานในที่ว่าการหนักมากกระมัง”
“ช่วงปลายปีมีบัญชีต้องตรวจมากขอรับ”
“ข้าบอกแล้วว่าใช้สมองเหนื่อยยิ่งกว่าใช้แรง เจ้าน่าจะกินของบำรุงให้มาก”
อันเป่าเหลือบมองบิดาซึ่งกำลังช่วยคนขับรถยกหีบหนักลงจากรถ
เสิ่นเหวินซานทำงานกลางลมหนาวจนมือแตก เลือดซึมออกมาตามร่องนิ้ว
แต่ไม่มีผู้ใดถามว่าเขาผอมลงหรือไม่
เฉียนเยว่หรูย่อตัวคำนับเพียงเล็กน้อย
“ท่านแม่ ช่วงนี้กิจการที่บ้านข้ายุ่งนัก อีกทั้งเหวินเหยียนมีงานมาก พวกเราจึงไม่ได้กลับมาเยี่ยม หวังว่าท่านจะไม่ถือสา”
“ไม่ถือสา ไม่ถือสา งานของพวกเจ้าสำคัญกว่า”
สวี่กุ้ยฮวาหันไปหาหลานสาว
“หมิงจู มาหาท่านย่าเร็ว”
เด็กหญิงกลับย่นจมูกเมื่อมองเห็นพื้นลานเปื้อนโคลน
“สกปรก”
รอยยิ้มของหญิงชราชะงัก แต่เพียงครู่เดียวก็กลับมาหวานดังเดิม
“เช่นนั้นอย่าเดิน ย่าให้คนอุ้ม”
นางหันไปหาชิงเหอทันที
“ยืนมองสิ่งใดอยู่ ยังไม่รีบมารับพี่สาวเจ้าอีก!”
ชิงเหอตกใจ
หมิงจูอายุหกขวบ ตัวใหญ่กว่านางมาก จะให้เด็กสี่ขวบอุ้มได้อย่างไร
หลินซูเหนียงรีบกล่าว “ท่านแม่ ชิงเหอยังเล็ก ข้าอุ้มเองเจ้าค่ะ”
นางส่งอันเป่าให้จื่อเฉิน ก่อนเดินเข้าไปหาเสิ่นหมิงจู
เฉียนเยว่หรูมองเสื้อผ้าเก่าของสะใภ้รองแล้วขมวดคิ้วเล็กน้อย
“น้องสะใภ้รอง มือของเจ้าเปื้อนหรือไม่”
หลินซูเหนียงรีบเช็ดมือกับชายเสื้อ
“ไม่เปื้อนเจ้าค่ะ”
“หมิงจูไม่ชอบให้คนแปลกหน้าอุ้ม ให้นางเดินเองเถิด”
คำว่า “คนแปลกหน้า” ทำให้บรรยากาศชะงักไปเล็กน้อย
หลินซูเหนียงแต่งเข้าตระกูลเสิ่นมาหลายปี ให้กำเนิดบุตรสามคน ทำงานรับใช้บ้านนี้ตั้งแต่เช้าจรดค่ำ แต่ในสายตาสะใภ้ใหญ่ยังเป็นคนแปลกหน้า
สวี่กุ้ยฮวากลับหัวเราะกลบเกลื่อน
“เด็กในเมืองย่อมระวังตัวมากกว่าเด็กบ้านนอก ดีแล้ว ภายหน้าจะได้ไม่ถูกคนหลอกง่าย”
นางไม่เห็นสีหน้าของชิงเหอซึ่งก้มลงทันที
อันเป่าเห็น
นางจำได้ว่าพี่สาวเฝ้ารองเท้าดอกไม้ซึ่งหญิงชราหลิวมอบให้น้องสาวเพียงใด ก่อนสวี่กุ้ยฮวาจะนำไปแลกด้ายโดยไม่ถาม
แต่เวลานี้หลานจากในเมืองกล่าวเพียงว่าพื้นบ้านสกปรก ท่านย่ากลับชมว่าเฉลียวฉลาด
ความลำเอียงของหญิงชราไม่เคยมีขอบเขตจริง ๆ
เสิ่นเหวินซานยกหีบใบสุดท้ายลงมา ก่อนเดินเข้าหาพี่ชาย
“พี่ใหญ่ เดินทางราบรื่นหรือไม่”
เสิ่นเหวินเหยียนพยักหน้า “ราบรื่นดี เจ้ายังแข็งแรงเหมือนเดิม”
“ขอรับ”
บทสนทนาจบลงเพียงเท่านั้น
ไม่มีคำถามว่าเขาใช้ชีวิตอย่างไร ไม่มีการกล่าวถึงเงินค่าเล่าเรียนในอดีตและไม่มีความสนิทสนมระหว่างพี่น้องซึ่งไม่ได้พบกันเกือบสองปี
อันเป่าสังเกตเห็นว่า บิดาของนางเป็นฝ่ายยิ้มกว้างกว่าเสมอ
เขายังคงเคารพและภาคภูมิใจในตัวพี่ชาย แม้อีกฝ่ายจะทำท่าราวกับกำลังสนทนากับคนงานในบ้าน
“นี่คือบุตรสาวคนเล็กของเจ้าหรือ”
เสิ่นเหวินเหยียนมองอันเป่า
“ขอรับ นางชื่อหนิงอัน ชื่อเล่นอันเป่า อายุครบหนึ่งขวบเมื่อเดือนก่อน”
“หนึ่งขวบแล้วหรือ”
เขากล่าวเพียงเท่านั้น ก่อนหันไปสั่งคนขับรถให้ระวังหีบเอกสาร
เฉียนเยว่หรูเหลือบมองเด็กในอ้อมแขนจื่อเฉิน
“นางเกิดวันเดียวกับที่ซูเหนียงเกือบตายใช่หรือไม่”
“ใช่เจ้าค่ะ” หลินซูเหนียงตอบ
สะใภ้ใหญ่ถอนหายใจ “ลำบากถึงเพียงนั้นกลับได้บุตรสาวอีกคน น่าเสียดายจริง ๆ”
อันเป่ากะพริบตาช้า ๆ
คำว่า “น่าเสียดาย” กล่าวต่อหน้ามารดากับเด็ก แม้คิดว่านางฟังไม่เข้าใจก็ยังนับว่าไร้มารยาท
หลินซูเหนียงฝืนยิ้ม “บุตรสาวก็ดีเจ้าค่ะ อันเป่าเลี้ยงง่ายและรู้ความ”
“เวลานี้เลี้ยงง่าย ภายหน้าต้องเตรียมสินเดิมอีกหนึ่งชุด จะไม่ง่ายแล้ว”
“เรื่องภายหน้ายังคงอีกไกล”
“เจ้าคิดเช่นนี้ก็สบายใจดี”
เฉียนเยว่หรูยิ้มบาง ก่อนเดินตามแม่สามีเข้าเรือนหลัก
จื่อเฉินมองตามหลังนางแล้วกระซิบ
“นางไม่ชอบอันเป่า”
ชิงเหอรีบเตือน “อย่าพูด เดี๋ยวท่านย่าได้ยิน”
อันเป่าตบไหล่พี่ชาย
“ไม่ชอบ…ก็ช่าง”
จื่อเฉินชะงัก ก่อนหัวเราะออกมา
“ถูกต้อง นางไม่ชอบก็ช่าง พวกเราชอบอันเป่าก็พอ”
เด็กน้อยพยักหน้าอย่างพึงพอใจ
นางไม่ได้ต้องการความรักจากทุกคน โดยเฉพาะคนที่มองมารดาของนางด้วยสายตาดูแคลน
มื้อกลางวันวันนั้นเป็นอาหารที่ดีที่สุดนับตั้งแต่อันเป่าเกิดมา
บนโต๊ะในเรือนหลักมีไก่ตุ๋นหนึ่งหม้อ เนื้อหมูผัดผักกาด ปลาตากแห้งนึ่ง
ไข่เจียวและข้าวขาวหอมกรุ่น
ทว่าบ้านรองไม่ได้รับอนุญาตให้นั่งร่วมโต๊ะ
สวี่กุ้ยฮวาให้เหตุผลว่าโต๊ะเล็กเกินไป ที่นั่งไม่พอสำหรับทุกคน หลินซูเหนียงจึงต้องยืนตักข้าว เติมน้ำชาและนำอาหารเข้าออกจากครัว
เสิ่นเหวินซานกับจื่อเฉินถูกสั่งให้กินภายหลัง
ชิงเหอช่วยล้างถ้วยอยู่หลังครัว
ส่วนอันเป่าถูกวางไว้ในตะกร้าบุผ้าใกล้เตา เพราะมารดาไม่มีมือว่างอุ้ม
กลิ่นอาหารลอยฟุ้งอยู่รอบกาย
เด็กน้อยมองไก่ตุ๋นถูกยกผ่านหน้าไปถึงสามครั้ง ท้องของนางส่งเสียงประท้วง แต่ไม่มีผู้ใดสนใจ
นางกินอาหารบดได้แล้ว ทว่าท่านย่ากำชับชัดเจนว่าอาหารบนโต๊ะเตรียมไว้รับแขก ห้ามบ้านรองแอบกินก่อน
ในเรือนหลัก เสียงสนทนากับเสียงหัวเราะดังต่อเนื่อง
“งานในที่ว่าการเป็นอย่างไรบ้าง” ปู่เสิ่นถามบุตรชายคนโต
“นายอำเภอคนใหม่เข้มงวดกว่าคนก่อน การทำบัญชีต้องระมัดระวังขึ้นขอรับ”
“เจ้าต้องตั้งใจทำงาน อย่าให้ผู้ใดจับผิดได้”
“ท่านพ่อวางใจเถิด ข้าทำงานที่นั่นมาหลายปี รู้ว่าควรปฏิบัติตนเช่นไร”
สวี่กุ้ยฮวายิ้มจนตาหยี
“บุตรชายคนโตของข้าเก่งที่สุดในหมู่บ้าน ตั้งแต่เด็กก็มีแวว ข้าจึงกัดฟันส่งเจ้าเรียน ต่อให้ต้องอดอยากก็ไม่เคยเสียดาย”
มือของหลินซูเหนียงซึ่งกำลังรินชาชะงักเล็กน้อย
เสิ่นเหวินซานซึ่งยืนอยู่ข้างประตูได้ยินทุกคำ แต่เพียงยิ้มเห็นด้วย
ไม่มีผู้ใดกล่าวว่าเงินค่าเล่าเรียนเหล่านั้นมาจากแรงงานของเขา ไม่มีผู้ใดกล่าวว่าในช่วงหลายปีที่พี่ชายเรียน เขาแทบไม่เคยได้กินอิ่ม ความเสียสละของบุตรชายคนรองถูกสรุปว่าเป็นความพยายามของมารดาเพียงคนเดียว
อันเป่านั่งอยู่ในตะกร้า มองใบหน้าบิดาจากระยะไกล นางไม่รู้ว่าเขาไม่รู้สึกเจ็บ หรือเพียงเคยชินกับการถูกมองข้ามจนไม่คิดว่าตนสมควรได้รับคำขอบคุณ
“ท่านแม่ ในปีที่ผ่านมาพี่ใหญ่ส่งเงินกลับบ้านบ้างหรือไม่” เสิ่นเหวินไฉถามขณะกัดน่องไก่
เสิ่นเหวินเหยียนชะงักเล็กน้อย
สวี่กุ้ยฮวารีบกล่าวแทรก “พี่ใหญ่ของเจ้าต้องใช้เงินในเมือง ค่าเช่าบ้าน ค่าเข้าสังคมกับผู้คน ล้วนสิ้นเปลืองทั้งนั้น จะให้ส่งกลับมาทุกเดือนได้อย่างไร”
เฉียนเยว่หรูวางตะเกียบลง
“ท่านแม่เข้าใจพวกเราก็ดีแล้ว ช่วงนี้กิจการของบิดาข้ามีปัญหา เงินในบ้านตึงมือ อีกทั้งเหวินเหยียนต้องซื้อของขวัญให้ผู้บังคับบัญชา เงินเดือนเพียงเล็กน้อยแทบไม่พอใช้”
“ไม่เป็นไร บ้านเดิมยังพออยู่ได้” สวี่กุ้ยฮวาปลอบ “น้องรองของเขาขยัน ทำงานได้มาก”
อันเป่าหันไปมองบิดาทันที
เสิ่นเหวินซานยังคงยิ้ม แต่รอยยิ้มนั้นแข็งขึ้นเล็กน้อย
หลินซูเหนียงก้มหน้า
จื่อเฉินเม้มริมฝีปาก
คำพูดเพียงประโยคเดียวเปิดเผยทุกอย่างอย่างชัดเจน
พี่ใหญ่ไม่จำเป็นต้องส่งเงินกลับ เพราะน้องรองทำงานได้มาก
ครอบครัวหนึ่งใช้ชีวิตสุขสบายอยู่ในเมือง ส่วนอีกครอบครัวต้องแบกภาระบ้านเดิมต่อไปโดยไม่มีวันสิ้นสุด
“ข้ายังต้องเรียนอีกหลายปี” เสิ่นเหวินไฉกล่าว “ปีหน้าอาจารย์ให้ซื้อหนังสือเพิ่มด้วย”
“พี่ใหญ่จะช่วยเจ้าเอง” เสิ่นเหวินเหยียนกล่าวอย่างมีใจกว้าง “หากข้าพบหนังสือเก่าราคาถูกจะซื้อส่งมาให้”
สวี่กุ้ยฮวาปลาบปลื้ม “เห็นหรือไม่ พี่น้องต้องช่วยเหลือกัน”
อันเป่าแทบหัวเราะ
หนังสือเก่าราคาถูกซึ่งยังไม่รู้ว่าจะส่งมาเมื่อใด กลับทำให้เขากลายเป็นพี่ชายผู้มีน้ำใจ ส่วนบิดาของนางซึ่งหาเงินจ่ายค่าเรียนทุกเดือนกลับไม่มีผู้ใดกล่าวถึง
นางเริ่มสงสัยว่า เสิ่นเหวินเหยียนลืมความช่วยเหลือในอดีตจริง ๆ หรือจงใจทำเป็นลืมเพื่อไม่ต้องตอบแทน
อาหารบนโต๊ะลดลงเรื่อย ๆ
เสิ่นหมิงจูกินเนื้อเพียงสองสามคำแล้ววางทิ้ง นางบ่นว่าไก่บ้านเหนียวกว่าไก่ในเมือง ปลาก็มีกลิ่นคาว ข้าวไม่ขาวเท่าที่บ้านตน
สวี่กุ้ยฮวาไม่เพียงไม่โกรธ ยังรีบนำขนมดอกเหมยออกมาให้หลานสาว
ชิงเหอยืนล้างถ้วยอยู่หลังครัว ได้ยินทุกคำแต่ไม่กล้าเงยหน้า
เมื่อมื้ออาหารจบลง บนจานเหลือเพียงกระดูกไก่ หนังหมูและน้ำผัดที่เย็นชืด
สวี่กุ้ยฮวาเก็บเนื้อที่เหลือไม่กี่ชิ้นใส่ถ้วยไว้ให้เสิ่นเหวินไฉกินตอนเย็น
ก่อนอนุญาตให้บ้านรองรับประทานอาหารที่เหลือบนโต๊ะ
ข้าวขาวหมดแล้ว หลินซูเหนียงต้องต้มข้าวหยาบเพิ่มอีกหม้อ เนื้อหมูมีเพียงหนังติดมันสองชิ้น ไข่เจียวเหลือเศษเล็กติดก้นจาน ไก่ตุ๋นเหลือกระดูกซึ่งแทบไม่มีเนื้อ
จื่อเฉินใช้ตะเกียบคีบเศษเนื้อจากซอกกระดูกออกมาทีละน้อย ก่อนใส่ลงในชามของมารดา
หลินซูเหนียงคีบคืนให้ลูก
ชิงเหอแบ่งไข่เจียวชิ้นเท่าเล็บมือเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งบดให้อันเป่า อีกส่วนวางในชามพี่ชาย
อันเป่าไม่ยอมกินเพียงคนเดียว นางชี้ชิ้นไข่แล้วชี้พี่สาว
“กิน”
“พี่กินมาแล้ว”
โกหกอีกแล้ว นางจ้องพี่สาวอย่างไม่พอใจจนชิงเหอต้องยอมกินครึ่งหนึ่ง
แล้วป้อนอีกครึ่งให้น้อง
อาหารมื้อนั้นแทบไม่มีเนื้อ แต่ทุกคนกลับพยายามแบ่งสิ่งที่ดีที่สุดให้กันเหมือนเดิม
เสิ่นเหวินซานนั่งมองภรรยากับลูก ก่อนวางตะเกียบ
“ปีหน้าหากมีงานมากขึ้น พ่อจะซื้อเนื้อให้พวกเจ้ากิน”
จื่อเฉินถาม “ต้องนำเข้ากองกลางหรือไม่”
มือของบิดาชะงัก
“ตามกฎก็ต้อง…”
อันเป่าส่งเสียงถอนหายใจอย่างชัดเจน
ทุกคนหันมามองนาง
เด็กน้อยรีบทำหน้าซื่อ แล้วใช้มือหยิบข้าวเข้าปากราวกับไม่รู้เรื่อง
จื่อเฉินหลุดหัวเราะ
“อันเป่ายังรู้ว่าหากนำเข้ากองกลาง พวกเราก็ไม่ได้กิน”
“น้องยังเล็ก ไม่เข้าใจเรื่องเหล่านี้” หลินซูเหนียงเตือน
“แต่นางถอนหายใจตอนท่านพ่อพูดพอดี”
เสิ่นเหวินซานมองบุตรสาวอย่างพิจารณา
อันเป่ารีบใช้ข้าวป้ายแก้มตนเอง แล้วหัวเราะเสียงใส
บิดาส่ายหน้าอย่างเอ็นดู “เด็กซน นางคงอยากเล่นอาหารเท่านั้น”
นางรอดจากการถูกสงสัยอีกครั้ง
ช่วงบ่าย เฉียนเยว่หรูเปิดหีบของฝาก
นางมอบผ้าฝ้ายหนึ่งพับให้สวี่กุ้ยฮวา มอบใบชาให้ปู่เสิ่นและนำแท่งหมึกใช้แล้วครึ่งแท่งให้เสิ่นเหวินไฉ
“แท่งหมึกนี้เหวินเหยียนเคยใช้ นายอำเภอเป็นผู้มอบให้ แม้เหลือเพียงครึ่งเดียวก็ยังดีกว่าหมึกทั่วไป”
เสิ่นเหวินไฉรับไปประคองราวกับสมบัติล้ำค่า
“ขอบคุณพี่สะใภ้ใหญ่!”
จื่อเฉินกับชิงเหอยืนอยู่ห่างออกไป ไม่มีผู้ใดเรียกเข้าไปรับของ
เสิ่นเหวินซานเองก็ไม่ได้รับสิ่งใด
จนกระทั่งสวี่กุ้ยฮวาถามขึ้นว่า “ของน้องรองเล่า”
เฉียนเยว่หรูจึงทำท่านึกได้
“จริงสิ ข้าเกือบลืม”
นางหยิบรองเท้าผ้าคู่เก่าออกจากหีบ พื้นรองเท้าสึกไปมาก ตรงปลายมีรอยขาดเล็กน้อย
“นี่เป็นรองเท้าของเหวินเหยียน เขาใส่ไม่ได้แล้ว แต่ข้าเห็นว่าน้องรองทำงานในนา รองเท้าย่อมขาดง่าย จึงนำกลับมาให้”
สวี่กุ้ยฮวาชมทันที “สะใภ้ใหญ่ช่างรู้จักประหยัด ของยังใช้ได้จะทิ้งไปก็น่าเสียดาย”
เสิ่นเหวินซานรับรองเท้ามาด้วยสองมือ
“ขอบคุณพี่สะใภ้ใหญ่”
อันเป่าจ้องรองเท้าคู่นั้น
บิดาของนางเคยทำงานส่งพี่ชายเรียนหลายปี แต่สิ่งตอบแทนที่ได้รับคือรองเท้าเก่าซึ่งอีกฝ่ายกำลังจะทิ้ง
ยิ่งน่าเจ็บใจคือเขายังกล่าวขอบคุณอย่างจริงใจ
“ส่วนเด็ก ๆ…”
เฉียนเยว่หรูมองจื่อเฉิน ชิงเหอและอันเป่า ก่อนหยิบตุ๊กตาผ้าตัวเล็กซึ่งสีซีดออกมา
“นี่เป็นของเล่นเก่าของหมิงจู นางไม่ชอบแล้ว ให้เด็กทั้งสามแบ่งกันก็แล้วกัน”
เสิ่นหมิงจูเห็นตุ๊กตาตัวนั้นกลับรีบวิ่งมาคว้า
“ไม่ได้! นี่เป็นของข้า”
มารดาขมวดคิ้ว “เจ้าทิ้งไว้ก้นหีบมานานแล้วมิใช่หรือ”
“ข้ายังต้องการ”
“แต่แม่บอกว่าจะให้พวกเขา”
เด็กหญิงกอดตุ๊กตาไว้แน่น “พวกเขาสกปรก หากจับแล้วตุ๊กตาข้าจะเปื้อน”
จื่อเฉินหันหน้าหนี
ชิงเหอก้มมองเสื้อตนเอง
อันเป่าเห็นพี่สาวค่อย ๆ ซ่อนมือซึ่งมีรอยแตกจากความหนาวไว้ด้านหลัง จึงเกิดโทสะขึ้นมาทันที
ผู้ใดอยากได้ตุ๊กตาเก่าของเจ้ากัน!
นางคลานไปหาชิงเหอแล้วกอดขาพี่สาว ก่อนเงยหน้าพูดทีละคำ
“ไม่เอา…ของเก่า”
ทั้งห้องเงียบลง
เสิ่นหมิงจูถลึงตา “เจ้ายังกล้าว่าตุ๊กตาของข้าเก่าหรือ”
อันเป่ากะพริบตา ทำท่าไม่เข้าใจคำต่อว่า
เฉียนเยว่หรูมองนางอย่างไม่พอใจ “เด็กคนนี้ปากกล้าตั้งแต่เล็ก น้องสะใภ้รองควรสั่งสอนให้ดี”
หลินซูเหนียงรีบอุ้มบุตรสาว “อันเป่ายังพูดไม่ชัด นางคงไม่ได้หมายความเช่นนั้นเจ้าค่ะ”
“เมื่อครู่นางพูดชัดเต็มสองหู”
อันเป่าซบไหล่มารดา แสร้งส่งเสียงอ้อแอ้ไร้ความหมาย
“อื้อ…เก่า…เอ้า…”
หลินซูเหนียงรีบอธิบาย “นางคงพูดว่าเอาเจ้าค่ะ”
จื่อเฉินกับชิงเหอเกือบหลุดหัวเราะ แต่รีบก้มหน้าไว้ทัน
เฉียนเยว่หรูยังสงสัย ทว่าไม่อาจเอาเรื่องจริงจังกับเด็กเพียงหนึ่งขวบ จึงหันไปดุบุตรสาวแทน
“ในเมื่อไม่ยอมให้ก็เก็บไว้เอง ภายหน้าอย่าขอของเล่นชิ้นใหม่จากแม่”
เสิ่นหมิงจูเชิดหน้าแล้ววิ่งออกไป
ของฝากถูกแจกจ่ายหมดโดยไม่มีสิ่งใดตกถึงมือเด็กบ้านรองแม้แต่ชิ้นเดียว
คืนนั้น ครอบครัวลุงใหญ่พักในห้องที่ดีที่สุดของบ้าน เดิมทีเป็นห้องของเสิ่นเหวินไฉ แต่เขาย้ายไปนอนกับบิดามารดาชั่วคราว
เครื่องนอนใหม่สองผืนถูกนำออกมาใช้
เตาถ่านถูกจุดตลอดคืน
หลินซูเหนียงต้องตื่นหลายครั้งเพื่อเติมถ่าน เพราะเฉียนเยว่หรูบ่นว่าอากาศชนบทหนาวเกินไป
บ้านรองใช้ฟืนเปียกที่จื่อเฉินเก็บมาเหมือนเดิม
ลมพัดแรงขึ้นช่วงกลางดึก หลังคาฟางส่งเสียงดังกรอบแกรบ อันเป่านอนเบียดระหว่างพี่ชายกับพี่สาว ภายใต้ผ้าห่มเก่าผืนเดียว
เสิ่นเหวินซานยกผ้าห่มส่วนของตนให้ภรรยา แล้วนอนกอดอกอยู่ปลายเตียง
ไม่มีผู้ใดหลับสนิท
ใกล้รุ่ง อันเป่าได้ยินเสียงคนเปิดประตูห้องอย่างเบามือ
นางลืมตาขึ้น
เงาร่างเล็กผู้หนึ่งย่องเข้ามาในความมืด
แสงจันทร์ลอดช่องผนัง ทำให้นางเห็นเสื้อสีชมพูจาง ๆ
เสิ่นหมิงจู
เด็กหญิงเดินไปยังมุมห้องซึ่งหลินซูเหนียงวางตะกร้าเย็บผ้าไว้ นางรื้อค้นอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนหยิบของบางอย่างใส่แขนเสื้อ
อันเป่าหรี่ตา
นั่นคือสิ่งใด
นางยังไม่ทันส่งเสียง เสิ่นหมิงจูก็เดินออกจากห้องไปแล้ว
อันเป่าลังเลว่าจะปลุกคนอื่นหรือไม่ แต่ไม่รู้ว่าอีกฝ่ายนำสิ่งใดไป หากร้องขึ้นมาโดยไม่มีหลักฐาน อาจถูกมองว่าเพียงหิวหรือตื่นตกใจ
นางจึงจดจำเรื่องนี้ไว้ก่อน
เช้าวันต่อมา เฉียนเยว่หรูก็ร้องเสียงดังลั่นบ้าน
“ปิ่นเงินของข้าหาย!”
ทุกคนถูกเรียกมารวมกันในลาน สะใภ้ใหญ่ยืนอยู่หน้าเรือนพัก สีหน้าโกรธจัด กล่องเครื่องประดับถูกเปิดวางบนโต๊ะ
“เมื่อคืนข้าวางปิ่นดอกบัวไว้ในกล่อง เช้ามากลับหายไปหนึ่ง”
สวี่กุ้ยฮวาตกใจ “ค้นดีแล้วหรือ”
“ข้าค้นทั่วห้องแล้ว ไม่มี”
“บางทีอาจตกอยู่ในหีบ”
“ข้ารื้อดูหมดแล้ว”
ปิ่นเงินไม่ใช่ของเล็กน้อย อย่างน้อยมีราคาหลายร้อยอีแปะ มากพอซื้อข้าวหยาบให้บ้านหนึ่งกินได้นานหลายเดือน
สวี่กุ้ยฮวาหันมองคนในบ้านทีละคน
“เมื่อคืนผู้ใดเข้าไปในห้องสะใภ้ใหญ่บ้าง”
หลินซูเหนียงตอบ “ข้าเข้าไปเติมถ่านสองครั้งเจ้าค่ะ”
สายตาทุกคู่จึงหันมาที่นาง
เฉียนเยว่หรูขมวดคิ้ว “นอกจากน้องสะใภ้รอง ไม่มีผู้อื่นเข้ามา”
“ข้าไม่ได้หยิบของท่านเจ้าค่ะ”
“ข้ายังไม่ได้กล่าวว่าเจ้าเอาไป” สะใภ้ใหญ่ตอบ “เพียงแต่ปิ่นอยู่ก่อนเจ้าจะเข้าห้อง แล้วหายไปหลังจากนั้น”
ถ้อยคำดูเหมือนไม่กล่าวหา แต่กลับชี้ความผิดมาชัดเจน
เสิ่นเหวินซานรีบพูด “ซูเหนียงไม่มีทางขโมยของ”
“ข้าก็ไม่อยากเชื่อว่านางจะทำ” เสิ่นเหวินเหยียนกล่าว “แต่ของหายภายในบ้าน ต้องค้นให้พบ ไม่เช่นนั้นจะเกิดความระแวงกัน”
“เช่นนั้นค้นทุกห้อง” จื่อเฉินเสนอ
สวี่กุ้ยฮวาตวาด “เด็กอย่างเจ้าอย่าสอดปาก!”
เฉียนเยว่หรูมองเด็กชาย “เหตุใดต้องค้นทุกห้อง ในเมื่อเมื่อคืนมีเพียงมารดาเจ้าเข้าไป”
“หากท่านคิดว่าท่านแม่ขโมยก็ค้นห้องพวกเรา หากไม่พบต้องค้นห้องอื่นด้วย”
“เจ้ากล้าต่อรองกับผู้ใหญ่หรือ”
จื่อเฉินยืนตัวตรง แม้ใบหน้าจะซีด “ข้าเพียงต้องการพิสูจน์ว่าท่านแม่บริสุทธิ์”
เสิ่นเหวินซานพยักหน้า “ค้นห้องข้าได้”
หลินซูเหนียงกำมือแน่น นางไม่ได้กลัวการค้นเพราะไม่เคยแตะปิ่น
แต่ความรู้สึกถูกกล่าวหาโดยไม่มีหลักฐานทำให้หัวใจหนาวเย็น
สวี่กุ้ยฮวานำทุกคนไปยังห้องบ้านรอง
นางรื้อหีบเสื้อผ้า ยกฟูก เปิดตะกร้าและตรวจตามรอยแตกของผนังอย่างละเอียด ราวกับคุ้นเคยกับการค้นห้องนี้เป็นอย่างดี
ไม่พบปิ่น
เฉียนเยว่หรูยังไม่ยอมเลิก
“ค้นตัวด้วย”
หลินซูเหนียงหน้าซีด “ค้นตัวหรือ”
“ปิ่นอาจยังอยู่กับเจ้า”
“ข้าเป็นสตรีมีครอบครัว จะให้ค้นต่อหน้าบุรุษได้อย่างไร”
“ให้ท่านแม่เป็นผู้ค้น”
สวี่กุ้ยฮวากำลังจะรับคำ แต่เสิ่นเหวินซานก้าวมาขวางภรรยา
“ค้นห้องแล้วไม่พบ เหตุใดยังต้องค้นตัว”
“น้องรองกำลังขัดขวางเพราะกลัวพบของหรือ” เฉียนเยว่หรูถาม
“ข้าเชื่อภรรยาของข้า”
น้ำเสียงของเขาหนักแน่นกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา
อันเป่าถูกชิงเหออุ้มอยู่ นางมองบิดาด้วยความพอใจเล็กน้อย
อย่างน้อยครั้งนี้เขาไม่ยอมก้มหน้าในทันที
“ถ้านางบริสุทธิ์ เหตุใดต้องกลัวการค้น” สวี่กุ้ยฮวากล่าว “ค้นให้จบ เรื่องจะได้ไม่ค้างคา”
“ท่านแม่…”
“เจ้าจะปกป้องภรรยาจนไม่เห็นพี่ใหญ่กับพี่สะใภ้อยู่ในสายตาหรือ ปิ่นเงินมีค่ามาก หากหายไปจริง ผู้ใดจะรับผิดชอบ”
ปู่เสิ่นถอนหายใจ
“ให้มารดาเจ้าพาสะใภ้รองเข้าไปค้นในห้อง ทุกคนรออยู่ข้างนอกก็พอ”
หลินซูเหนียงมองสามี ก่อนกล่าวเบา ๆ
“ไม่เป็นไรเจ้าค่ะ ให้ค้นเถิด”
คำว่าไม่เป็นไรอีกแล้ว
อันเป่าขมวดคิ้ว แต่นางไม่มีเวลาหงุดหงิด เพราะนึกถึงเงาร่างสีชมพูเมื่อคืนขึ้นมาได้
เสิ่นหมิงจูเข้ามาในห้องนี้และหยิบของบางอย่างไป
หรือปิ่นเงินไม่ได้หายจากห้องสะใภ้ใหญ่ตั้งแต่แรก แต่ถูกบุตรสาวนำมาเล่น จากนั้นกลัวถูกมารดาดุจึงนำมาซ่อนในห้องบ้านรอง
หากเป็นเช่นนั้น การค้นครั้งแรกไม่พบก็แปลก อันเป่ากวาดตามองรอบห้อง
เมื่อคืนเสิ่นหมิงจูไปที่ตะกร้าเย็บผ้า หยิบบางสิ่งขึ้นมาแล้วเดินออกไป ไม่ได้วางของไว้
สิ่งที่นางหยิบอาจไม่ใช่ปิ่น แต่เป็นของชิ้นอื่น
แล้วปิ่นอยู่ที่ใด
เด็กน้อยหันมองเสิ่นหมิงจู อีกฝ่ายยืนอยู่ข้างมารดา สีหน้าซีดผิดปกติ มือข้างหนึ่งกุมแขนเสื้อแน่นและหลบสายตาทุกครั้งที่มีคนพูดถึงปิ่น
นางรู้เรื่องแน่ อันเป่าพยายามนึกถึงสิ่งที่เห็น
เมื่อคืนหมิงจูออกจากห้องบ้านรองไปทางใด ทางเรือนพักอยู่ด้านซ้าย แต่นางเหมือนเดินไปด้านหลังครัวก่อน แล้วจึงอ้อมกลับ
บางทีนางนำของไปซ่อนตรงนั้น
อันเป่าดิ้นออกจากอ้อมแขนพี่สาว
“ลง”
“พื้นเย็น” ชิงเหอกระซิบ
“ลง!”
เมื่อเห็นน้องสาวยืนกราน ชิงเหอจึงวางนางลงบนพื้น
เด็กน้อยคลานออกจากห้องอย่างรวดเร็ว ทุกคนกำลังสนใจการโต้เถียงจึงไม่มีผู้ใดขัดขวาง นางคลานไปทางหลังครัว ดวงตาสอดส่องตามพื้น
หิมะละลายจนดินเปียก หากมีของตกอยู่คงมองเห็นไม่ยาก ใต้หน้าต่างไม่มีสิ่งใด ข้างโอ่งน้ำก็ไม่มี อันเป่าคลานต่อไปถึงกองฟาง จึงเห็นรอยขุดเล็ก ๆ ตรงฐานกำแพง
บนดินมีเส้นด้ายสีแดงติดอยู่
นางจำได้ว่าตุ๊กตาของเสิ่นหมิงจูผูกผมด้วยด้ายสีแดง
เด็กน้อยใช้มือขุดดินอ่อนตรงนั้น นิ้วสัมผัสของแข็งชิ้นหนึ่ง อันเป่าดึงออกมา เป็นปิ่นเงินรูปดอกบัว เปื้อนดินไปครึ่งหนึ่ง
พบแล้ว!
นางยังไม่ทันดีใจ เสียงหนึ่งก็ดังขึ้นด้านหลัง
“เจ้าทำอะไร!”
เสิ่นหมิงจูยืนอยู่ไม่ไกล ใบหน้าซีดเผือดเมื่อเห็นปิ่นในมือของเด็กน้อย
อันเป่าเงยหน้ามองนาง
เด็กหญิงรีบวิ่งเข้ามา หมายจะแย่งของคืน
“เอามาให้ข้า!”
อันเป่ากำปิ่นไว้แน่นแล้วคลานหนี แต่เด็กหนึ่งขวบจะเร็วกว่าคนหกขวบได้อย่างไร
เสิ่นหมิงจูคว้าแขนนาง ก่อนกระชากปิ่นออก
“ปล่อย!”
อันเป่าตะโกนสุดเสียง
ชิงเหอได้ยินจึงวิ่งตามมา
“อย่าทำน้อง!”
เสิ่นหมิงจูผลักอันเป่าลงกับพื้น เด็กน้อยล้มกระแทกดิน ศีรษะเกือบชนก้อนหิน
ชิงเหอรีบพุ่งเข้าไปกอดน้อง ก่อนผลักอีกฝ่ายกลับ
“เจ้าทำอันเป่าเจ็บ!”
เสิ่นหมิงจูเสียหลักนั่งลงบนกองฟาง แม้ไม่ได้บาดเจ็บ แต่นางกลับร้องไห้เสียงดัง
“นางตีข้า! เด็กบ้านนอกสองคนนี้ตีข้า!”
ผู้ใหญ่ทั้งหมดรีบตามเสียงมา
เฉียนเยว่หรูเห็นบุตรสาวนั่งร้องไห้ก็เข้าไปอุ้ม
“ผู้ใดทำเจ้า”
“ชิงเหอผลักข้า อันเป่าจะขโมยปิ่นของท่านแม่!”
ทุกคนหันมองปิ่นเงินในมือของเสิ่นหมิงจู
สวี่กุ้ยฮวาตวัดสายตาไปยังหลินซูเหนียงทันที
“ปิ่นมาอยู่หลังครัวได้อย่างไร”
อันเป่าโกรธจนหน้าแดง
เด็กคนนี้เป็นผู้ซ่อนเองแท้ ๆ กลับพลิกคำใส่ความพวกนาง
ชิงเหอกอดน้องสาวไว้แล้วรีบอธิบาย
“อันเป่าเป็นคนขุดพบ พี่หมิงจูเข้ามาแย่งแล้วผลักนาง”
“โกหก!” เสิ่นหมิงจูร้อง “พวกนางขโมยปิ่นมาซ่อน ข้าเห็นจึงจะนำกลับไปให้ท่านแม่”
เฉียนเยว่หรูมองบุตรสาว “เจ้าพูดจริงหรือ”
เด็กหญิงพยักหน้า น้ำตาไหลพราก
“จริงเจ้าค่ะ”
อันเป่าจ้องนางเขม็ง นางพบคนหน้าด้านอีกคนแล้ว คนบ้านนี้ช่างสืบทอดความสามารถบิดเบือนความจริงกันได้ดีจริง ๆ
“อันเป่าเพิ่งหนึ่งขวบ นางจะขโมยปิ่นจากกล่องในห้องท่านได้อย่างไร” จื่อเฉินถาม
“อาจเป็นมารดาเจ้าขโมยแล้วให้นางนำมาซ่อน” เสิ่นเหวินไฉกล่าว
เสิ่นเหวินซานหน้าดำทันที “อย่ากล่าวหาซูเหนียงโดยไร้หลักฐาน”
“ปิ่นถูกพบหลังครัว ยังไม่ใช่หลักฐานอีกหรือ”
“ทุกคนในบ้านเดินมาบริเวณนี้ได้”
การโต้เถียงเริ่มขึ้นอีกครั้ง
อันเป่าไม่คิดรอให้ผู้ใหญ่ตัดสินจากคำพูด เพราะเห็นชัดแล้วว่าน้ำตาของหลานสาวคนโปรดมีน้ำหนักมากกว่าความจริงของบ้านรอง
นางมองด้ายแดงบนพื้น ก่อนมองตุ๊กตาในอ้อมแขนเสิ่นหมิงจู ปลายด้ายที่ผูกผมตุ๊กตาขาดไปส่วนหนึ่ง สีและขนาดตรงกับด้ายซึ่งติดอยู่ในดิน
นอกจากนี้ สิ่งที่เสิ่นหมิงจูหยิบจากตะกร้าเย็บผ้าเมื่อคืนอาจเป็นช้อนเล็กหรืออุปกรณ์สำหรับขุดหลุม
อันเป่าชี้พื้น
“แดง!”
ไม่มีผู้ใดสนใจ
นางตะโกนดังขึ้น “ด้ายแดง!”
ชิงเหอหันไปมองตามนิ้ว แล้วหยิบด้ายบนดินขึ้นมา
“นี่คือสิ่งใด”
อันเป่าชี้ตุ๊กตา
ทุกคนจึงมองเห็นว่าปลายผมตุ๊กตาข้างหนึ่งมีด้ายขาด
เสิ่นหมิงจูรีบซ่อนตุ๊กตาไว้ด้านหลัง
จื่อเฉินรับด้ายมาเทียบ สีและรอยขาดต่อกันพอดี
“ด้ายนี้หลุดจากตุ๊กตาของพี่หมิงจู”
ใบหน้าของเด็กหญิงซีดลง
“อาจหลุดตอนข้าเข้ามาพบพวกนางก็ได้!”
อันเป่านึกถึงสิ่งที่นางหยิบเมื่อคืน จึงชี้ไปยังตะกร้าเย็บผ้าในห้อง
“ของ…แม่!”
จื่อเฉินวิ่งกลับไปตรวจ ไม่นานก็นำช้อนไม้ด้ามเล็กออกมา
“ท่านแม่ ช้อนนี้มีดินติดอยู่”
หลินซูเหนียงรับมาดู
มันเป็นช้อนสำหรับตักแป้งซึ่งนางเก็บไว้ในตะกร้าเย็บผ้าชั่วคราว เพราะด้ามหักและตั้งใจจะซ่อม
อันเป่ากล่าวทีละคำอย่างยากลำบาก
“เมื่อคืน…มา…เอา”
ทุกคนหันมามองนาง
หลินซูเหนียงถาม “อันเป่าเห็นผู้ใดมาเอา”
เด็กน้อยชี้เสิ่นหมิงจูทันที
“นาง!”
เสิ่นหมิงจูร้องไห้หนักกว่าเดิม “นางโกหก! เด็กหนึ่งขวบพูดเชื่อถือได้อย่างไร”
อันเป่ากะพริบตา
เมื่อครู่อีกฝ่ายยังกล่าวหาว่านางขโมยปิ่น เวลานี้กลับนึกขึ้นได้แล้วหรือว่านางเป็นเพียงเด็กหนึ่งขวบ
เฉียนเยว่หรูมองบุตรสาว สีหน้าเริ่มเปลี่ยน
“หมิงจู เมื่อคืนเจ้าเข้าห้องบ้านรองหรือ”
“ไม่…ไม่เจ้าค่ะ”
“แล้วช้อนไม้กับด้ายแดงมาอยู่ที่นี่ได้อย่างไร”
“ข้าไม่รู้!”
เสิ่นเหวินเหยียนกล่าวเสียงเข้ม “พูดความจริง”
เด็กหญิงสะดุ้ง นางกลัวบิดามากกว่ามารดา ริมฝีปากสั่นอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนร้องไห้ออกมา
“ข้าเพียงนำปิ่นของท่านแม่มาเล่น แล้วทำตกจนดอกบัวงอ ข้ากลัวถูกดุจึงซ่อนไว้…”
“เหตุใดต้องซ่อนหลังครัว”
“ข้า…ข้าไม่รู้”
“แล้วเหตุใดจึงกล่าวหาน้อง”
“หากท่านแม่รู้ว่าข้าทำปิ่นเสีย ท่านแม่จะตีข้า”
ความจริงถูกเปิดเผยในที่สุด
หลินซูเหนียงหลับตาลงด้วยความโล่งอก แต่ใบหน้ายังซีดจากความอับอายที่เพิ่งถูกสงสัยและเกือบถูกค้นตัว
เสิ่นเหวินซานมองพี่ชายกับพี่สะใภ้
“เวลานี้พิสูจน์แล้วว่าซูเหนียงไม่ได้ขโมย”
เฉียนเยว่หรูสีหน้าไม่ดีนัก นางตรวจปิ่นแล้วพบว่ากลีบดอกบัวงอจริง ๆ
“หมิงจูยังเด็ก เพราะกลัวจึงพูดผิดไป น้องสะใภ้รองอย่าถือสาเลย”
คำขอโทษไม่มีแม้แต่คำเดียว
เพียงบอกว่าเด็กยังเล็กและอย่าถือสา
สวี่กุ้ยฮวารีบช่วย “ใช่แล้ว หมิงจูเป็นเด็กในเมือง ไม่เคยถูกผู้ใดดุ นางตกใจจึงพูดผิด ของก็พบแล้ว ทุกคนแยกย้ายเถิด”
อันเป่าแทบไม่เชื่อหู
เมื่อจื่อเฉินพูดความจริง เขากลายเป็นเด็กเถียงผู้อาวุโส
เมื่อชิงเหอปกป้องน้อง นางถูกหาว่ารังแกพี่สาว
เมื่ออันเป่าทำถ้วยตกเพื่อเตือนไฟไหม้ นางต้องชดใช้ค่าถ้วย
แต่เมื่อเสิ่นหมิงจูขโมยปิ่นของมารดามาเล่น ซ่อนของ โกหกและใส่ความผู้อื่น กลับจบลงด้วยคำว่า “เด็กยังเล็ก”
“ขอโทษ”
เสียงจื่อเฉินดังขึ้น
ทุกคนมองเขาอย่างประหลาดใจ
เด็กชายไม่ได้กล่าวขอโทษ แต่หันไปหาเสิ่นหมิงจู
“พี่หมิงจูควรขอโทษท่านแม่ของข้า”
สีหน้าสวี่กุ้ยฮวาเปลี่ยนทันที
“เรื่องจบแล้วจะรื้อฟื้นเพื่อสิ่งใด”
“นางกล่าวหาว่าท่านแม่ขโมยปิ่น”
“นางก็ยอมรับแล้วว่าพูดผิด”
“แต่ยังไม่ได้ขอโทษ”
“หมิงจูเป็นพี่สาว เจ้าเป็นน้อง จะให้นางก้มหัวให้มารดาเจ้าหรือ”
จื่อเฉินตอบอย่างไม่ยอมถอย “ผู้ใดทำผิด ผู้นั้นต้องขอโทษ”
อันเป่ารู้สึกอยากปรบมือให้พี่ชายอีกครั้ง
ในบรรดาคนบ้านรอง จื่อเฉินเป็นผู้ที่เริ่มมองเห็นความไม่ยุติธรรมได้เร็วที่สุด เขายังเด็กและหวาดกลัวท่านย่า แต่ทุกครั้งที่มารดากับน้องถูกทำร้าย เขาจะยืนขึ้นเสมอ
เสิ่นเหวินเหยียนมองหลานชาย ก่อนหันไปหาบุตรสาว
“ขอโทษอาสะใภ้รองเสีย”
“ท่านพี่!” เฉียนเยว่หรูไม่พอใจ
“นางทำผิดจริง”
เสิ่นหมิงจูไม่ยอม “ข้าไม่ขอโทษ!”
“ถ้าไม่ขอโทษ เดือนหน้าจะไม่มีของเล่นใหม่”
คำขู่นั้นได้ผลทันที
เด็กหญิงเดินไปยืนหน้าหลินซูเหนียง แล้วกล่าวอย่างขอไปที
“ข้าขอโทษ”
น้ำเสียงไม่มีความสำนึก แต่จื่อเฉินยอมถอย
หลินซูเหนียงกลับกล่าวว่า “ไม่เป็นไร”
อันเป่าหันไปมองมารดาด้วยความอ่อนใจ
คราวนี้นางพอเข้าใจได้ การรับคำขอโทษต่อหน้าคนทั้งบ้านเป็นทางเลือกที่เหมาะสม หากมารดาไม่ยอม เรื่องจะถูกบิดเบือนว่านางรังแกเด็กอีก
แต่คำว่าไม่เป็นไรนั้นยังฟังขัดหูเหลือเกิน
หลังทุกคนแยกย้าย เสิ่นเหวินซานอุ้มอันเป่าขึ้นจากพื้น เขาตรวจศีรษะกับแขนขาของนางอย่างละเอียด
“เมื่อครู่ล้มเจ็บหรือไม่”
อันเป่าส่ายหน้าแล้วชี้มารดา
“แม่…เจ็บ”
บิดามองภรรยา ความรู้สึกผิดปรากฏในแววตา
“ซูเหนียง ข้า…”
หลินซูเหนียงส่ายหน้า “เรื่องผ่านไปแล้วเจ้าค่ะ”
อันเป่าเอาหน้าผากชนไหล่บิดาเบา ๆ อย่างขัดใจ
ผ่านอีกแล้ว
ทุกเรื่องในบ้านนี้ผ่านไปง่ายเหลือเกิน เพราะผู้ถูกกระทำถูกสอนให้ให้อภัย
ส่วนผู้กระทำไม่เคยถูกบังคับให้รับผิดชอบจริง ๆ
เสิ่นเหวินซานลูบหลังบุตรสาว ก่อนหันมองพี่ชายซึ่งกำลังพาครอบครัวกลับเรือนพัก
“เมื่อก่อนพี่ใหญ่ไม่ใช่คนเช่นนี้”
เขากล่าวคล้ายพูดกับตนเอง
หลินซูเหนียงไม่ตอบ
อันเป่ากลับคิดว่า บางทีลุงใหญ่อาจเป็นคนเช่นนี้มาโดยตลอด เพียงบิดาของนางไม่เคยมองให้ชัด
ช่วงเย็น เสิ่นเหวินเหยียนเรียกน้องชายไปสนทนาเป็นการส่วนตัว
“ปีหน้าหมิงจูจะเริ่มเรียนอักษร ภรรยาข้าต้องการจ้างอาจารย์มาสอนที่บ้าน ค่าใช้จ่ายในเมืองจึงเพิ่มขึ้น”
เสิ่นเหวินซานพยักหน้า “การเรียนเป็นเรื่องสำคัญ”
“นอกจากนี้ หัวหน้าเสมียนกำลังจะเกษียณ หากข้าเตรียมของกำนัลได้เหมาะสม อาจมีโอกาสเลื่อนตำแหน่ง”
“นั่นเป็นเรื่องดี”
เสิ่นเหวินเหยียนเว้นช่วง ก่อนกล่าวว่า
“ข้าจึงอยากขอยืมเงินกองกลางสักห้าตำลึง”
เงินห้าตำลึงมากพอให้ครอบครัวชาวนาทั่วไปใช้ชีวิตเกือบหนึ่งปี
เสิ่นเหวินซานตกใจ “บ้านเรามีเงินถึงเพียงนั้นหรือ”
“ท่านแม่บอกว่ายังขาดอยู่สองตำลึง นางอยากให้เจ้ารับงานเพิ่มหลังสิ้นปี หรือขายข้าวส่วนหนึ่งล่วงหน้า”
“แต่ข้าวส่วนนั้นเก็บไว้กินจนถึงฤดูเก็บเกี่ยวหน้า หากขายไป…”
“เมื่อข้าได้เลื่อนตำแหน่งย่อมส่งเงินกลับมาคืน”
ประโยคนี้ฟังคล้ายคำมั่นสัญญาในอดีต
ครั้งที่เสิ่นเหวินเหยียนต้องเข้าเรียน เขาก็เคยกล่าวว่า หากได้ดีจะตอบแทนน้องชาย
เมื่อได้เป็นเสมียน เขากล่าวว่าต้องตั้งตัวก่อน
เมื่อแต่งงาน เขากล่าวว่าค่าใช้จ่ายในเมืองสูง
บัดนี้เขากำลังจะขอเงินอีกครั้ง โดยใช้ตำแหน่งที่ยังไม่ได้รับเป็นหลักประกัน
เสิ่นเหวินซานเงียบไป
ภาพภรรยากินน้ำข้าวใส บุตรชายเดินเท้าบวมกลับจากเก็บฟืนและบุตรสาวสองคนแบ่งไข่ชิ้นเล็กอาจผุดขึ้นในใจเขาเป็นครั้งแรกพร้อมกัน
“พี่ใหญ่ เรื่องนี้ข้าตัดสินใจไม่ได้ เงินอยู่กับท่านแม่”
“ข้ารู้ แต่ท่านแม่ฟังเจ้า หากเจ้ารับปากทำงานเพิ่ม นางย่อมกล้านำเงินออกมา”
“หลังฤดูหนาวข้าต้องชดใช้หนี้ค่าหมอและซ่อมหลังคาห้องก่อน”
เสิ่นเหวินเหยียนขมวดคิ้ว
“หลังคาซ่อมเมื่อใดก็ได้ แต่โอกาสเลื่อนตำแหน่งไม่ได้มีบ่อย”
“หากไม่ซ่อม ฝนฤดูใบไม้ผลิจะรั่วลงบนเตียงเด็ก”
“ย้ายเด็กไปนอนห้องอื่นชั่วคราวก็ได้”
“ห้องใดหรือ”
คำถามง่าย ๆ ทำให้พี่ชายคนโตตอบไม่ออก ห้องดีที่สุดเป็นของบิดามารดา อีกห้องเป็นของเสิ่นเหวินไฉ ห้องเก็บเสบียงกับโรงฟืนไม่อาจให้คนพักอาศัย
ไม่มีพื้นที่สำหรับบ้านรองอีกแล้ว
เสิ่นเหวินเหยียนถอนหายใจ “เหวินซาน เจ้าคิดถึงเพียงเรื่องเล็กตรงหน้า ไม่เคยมองการณ์ไกล หากข้าได้เลื่อนตำแหน่ง ทั้งตระกูลย่อมได้รับประโยชน์”
“ข้าเข้าใจ”
“เช่นนั้นเจ้าจะช่วยหรือไม่”
เสิ่นเหวินซานนิ่งอยู่นาน ก่อนตอบว่า
“ข้าจะพยายามรับงานเพิ่ม แต่ข้าวในบ้านไม่ควรขายทั้งหมด อย่างน้อยต้องเหลือพอให้เด็กกิน”
อันเป่าซึ่งแอบนั่งฟังอยู่หลังประตูหรี่ตาลง บิดายังไม่กล้าปฏิเสธตรง ๆ แต่เริ่มตั้งเงื่อนไขแล้ว นับเป็นความเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย
อย่างไรก็ตาม คำว่า “จะพยายามรับงานเพิ่ม” ยังหมายถึง เขากำลังเตรียมใช้ร่างกายตนเองแลกอนาคตให้พี่ชายอีกครั้ง
นางต้องจำเรื่องเงินห้าตำลึงนี้ไว้ให้ดี หากลุงใหญ่รับเงินจริง ภายหน้าต้องมีหลักฐาน ไม่อาจปล่อยให้ทุกอย่างกลายเป็นเพียงคำว่า “ครอบครัวเดียวกัน” แล้วหายไปดังเช่นค่าเล่าเรียนในอดีต
อันเป่าคลานกลับห้อง ก่อนยกมือน้อยดึงกางเกงพี่ชาย
จื่อเฉินก้มลง “อันเป่าอยากได้สิ่งใด”
นางชี้ไปยังโต๊ะซึ่งมีกระดาษตั้งชื่อของตนเก็บอยู่
“เขียน”
“ให้ข้าเขียนหรือ”
อันเป่าพยักหน้า แล้วชูนิ้วทั้งห้า
“ห้า”
“ห้าสิ่งใด”
นางทำท่ากำเงิน
จื่อเฉินมองอยู่นาน ก่อนกระซิบ “ห้าอีแปะหรือ”
อันเป่าส่ายหน้า
นางยังพูดคำว่าตำลึงไม่ได้ จึงชี้ไปทางห้องลุงใหญ่ แล้วชูห้านิ้วอีกครั้ง
จื่อเฉินเริ่มเข้าใจ
“พี่ใหญ่ขอเงินห้าตำลึง?”
เด็กน้อยพยักหน้าแรง ๆ
“เจ้ารู้ได้อย่างไร”
อันเป่าชี้หูตนเอง
“ได้ยิน”
จื่อเฉินมองน้องสาวด้วยความประหลาดใจ แต่ไม่ได้สงสัยเกินไป เขารู้เพียงว่าน้องฉลาดและฟังผู้ใหญ่เก่ง
“เจ้าต้องการให้ข้าเขียนไว้หรือ”
นางพยักหน้า
เด็กชายมีสีหน้าลำบากใจ “แต่ข้ายังเขียนหนังสือไม่ได้”
อันเป่าชะงัก
จริงด้วย
จื่อเฉินไม่เคยได้เรียนหนังสือ แม้อายุห้าขวบกว่าและฉลาดก็ตาม
เขารู้จักตัวอักษรชื่อของน้องเพียงสามตัว เพราะบิดาเคยชี้ให้ดู แต่ไม่สามารถบันทึกเรื่องราวเป็นข้อความได้
อันเป่าคิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนหยิบถ่านก้อนเล็กจากเตา วาดวงกลมห้าวงบนเศษไม้ แล้วขีดสัญลักษณ์คล้ายคนยืนข้างประตู
จื่อเฉินมองภาพนั้น
“นี่คือลุงใหญ่หรือ”
นางพยักหน้า
“วงกลมห้าวงคือห้าตำลึง”
พยักหน้าอีกครั้ง
“เจ้าจะเก็บไว้เป็นหลักฐานหรือ”
อันเป่ายิ้มกว้าง
พี่ชายของนางฉลาดจริง ๆ
จื่อเฉินกลับขมวดคิ้ว “แต่ผู้อื่นมองไม่เข้าใจ”
“เรา…เข้าใจ”
คำตอบสั้น ๆ ทำให้เด็กชายเงียบไป
สุดท้ายเขาหยิบเศษไม้นั้นไปซ่อนไว้ใต้แผ่นกระดานข้างเตียง
“เช่นนั้นพวกเราจะจำไว้ด้วยกัน”
นี่เป็นบัญชีหนี้ชิ้นแรกซึ่งอันเป่าสร้างขึ้นจริง มิใช่เพียงจดจำอยู่ในใจ
ภาพวาดหยาบ ๆ ไม่มีค่าในสายตาผู้อื่นและใช้เป็นหลักฐานตามกฎหมายไม่ได้ แต่สำหรับเด็กสองคน มันคือจุดเริ่มต้นของการไม่ยอมปล่อยให้ความเสียสละของบิดาถูกลืมอีกต่อไป
สามวันต่อมา ครอบครัวลุงใหญ่เดินทางกลับเข้าเมือง
สวี่กุ้ยฮวามอบข้าวขาวหนึ่งถุง ไข่ยี่สิบฟอง ไก่แห้งหนึ่งตัวและเงินกองกลางสามตำลึงให้พวกเขานำกลับไปก่อน เงินยังขาดอีกสองตำลึง
เสิ่นเหวินซานรับปากว่าจะหามาให้ภายในสองเดือน
ก่อนขึ้นรถม้า เฉียนเยว่หรูเรียกหลินซูเหนียงมาหา
“เรื่องปิ่นที่ผ่านมาเป็นความเข้าใจผิด เจ้าคงไม่เก็บไปคิดมากกระมัง”
หลินซูเหนียงตอบตามมารยาท “ไม่เจ้าค่ะ”
“เช่นนั้นก็ดี ครอบครัวเดียวกันไม่ควรผูกใจเจ็บ”
นางหยิบห่อผ้าเล็กออกมา
“นี่เป็นขนมดอกเหมยที่หมิงจูกินเหลือ เจ้าก็นำไปแบ่งให้เด็ก ๆ เถิด อย่าให้พวกเขากล่าวว่าข้าเป็นป้าสะใภ้ที่ไม่มีน้ำใจ”
หลินซูเหนียงรับไว้
“ขอบคุณพี่สะใภ้ใหญ่”
อันเป่าถูกพี่สาวอุ้มยืนอยู่ไม่ไกล นางเห็นขนมในห่อมีอยู่สามชิ้น สองชิ้นแตก อีกชิ้นมีรอยกัด
แม้แต่ของที่ใช้แสดงน้ำใจก็ยังต้องเป็นของเหลือ
เมื่อรถม้าเคลื่อนออกจากบ้าน สวี่กุ้ยฮวายืนโบกมือจนลับตา ก่อนหันกลับมาสั่งทุกคนเก็บกวาดลาน
ขนมดอกเหมยสามชิ้นถูกวางบนโต๊ะ
หลินซูเหนียงตั้งใจแบ่งให้ลูกทั้งสาม แต่สวี่กุ้ยฮวาเห็นเข้าก็หยิบชิ้นที่สมบูรณ์ที่สุดไปให้เสิ่นเหวินไฉ
“ของหวานเช่นนี้เด็กเล็กกินมากไม่ดี อีกอย่างเหวินไฉไม่ได้ไปในเมือง ไม่มีโอกาสได้กินบ่อย”
เหลือขนมแตกสองชิ้น
จื่อเฉินหักแบ่งเป็นสี่ส่วนให้มารดากับน้องสาวทั้งสอง ส่วนตนกล่าวว่าไม่ชอบของหวานตามเคย
อันเป่ายัดส่วนของตนเข้าปากพี่ชายเสียครึ่งหนึ่งโดยไม่ให้ปฏิเสธ ขนมแข็งและหวานจัด ไม่ได้อร่อยเท่าที่คิด แต่ชิงเหอยังค่อย ๆ กินทีละคำ ราวกับกลัวมันหมดเร็วเกินไป
อันเป่าจดจำภาพนั้นไว้ สักวันหนึ่งนางจะทำขนมซึ่งสดใหม่ นุ่มและหอมกว่านี้ให้พี่สาวกิน ไม่ใช่ของเหลือจากผู้ใด ไม่ใช่ของซึ่งต้องรอให้แขกกัดทิ้ง แต่เป็นขนมทั้งถาดที่ทำขึ้นเพื่อคนในครอบครัวของนางโดยเฉพาะ
หลังสิ้นปี เสิ่นเหวินซานเริ่มรับงานเพิ่มตามที่รับปากไว้
เขาออกจากบ้านก่อนรุ่งสาง ไปช่วยร้านน้ำมันยกเมล็ดพืชในตอนเช้า รับจ้างตัดไม้ช่วงกลางวันและกลับมาซ่อมเครื่องมือให้ชาวบ้านตอนกลางคืน
ร่างกายผอมลงอย่างเห็นได้ชัด ฝ่ามือเต็มไปด้วยแผลแตก อาการเจ็บข้อเท้ากลับมาอีกครั้ง แต่เขาพันผ้าไว้แล้วทำงานต่อ
เงินทุกก้อนถูกมอบให้สวี่กุ้ยฮวา เพื่อรวบรวมส่งให้พี่ชายตามสัญญา บ้านรองยังคงกินข้าวหยาบ หลังคายังรั่ว รองเท้าจื่อเฉินยังขาด ชิงเหอยังไม่มีเสื้อกันหนาวตัวใหม่และหลินซูเหนียงยังไม่ได้รับยาบำรุงอีกเลย
คืนหนึ่ง อันเป่าตื่นขึ้นเพราะได้ยินเสียงไอของบิดา เสิ่นเหวินซานนั่งอยู่หน้าประตู พยายามไอให้เบาที่สุดเพื่อไม่ให้คนในห้องตื่น เมื่อยกมือออกจากปาก มีคราบเลือดสีเข้มติดอยู่เล็กน้อย
อันเป่านอนนิ่งอยู่ในความมืด นางไม่ร้องเรียก เพราะรู้ว่าหากทุกคนตื่น บิดาจะกล่าวว่าเป็นเพียงเพราะอากาศแห้งและพรุ่งนี้ยังคงออกไปทำงานเหมือนเดิม
นางมองแผ่นหลังของเขาอย่างเงียบงัน ความสงสารผสมความโกรธจนแยกไม่ออก นางสงสารที่เขาถูกทั้งครอบครัวสูบเลือดสูบเนื้อ แต่ก็สังเวชที่เขายอมให้ผู้อื่นทำเช่นนั้น โดยลากภรรยากับลูกให้ลำบากไปด้วย
เวลานี้อันเป่ายังเปลี่ยนบิดาไม่ได้
คำพูดของเด็กหนึ่งขวบไม่มีน้ำหนักมากพอจะต่อสู้กับคำสอนเรื่องความกตัญญูซึ่งฝังอยู่ในใจเขามาหลายสิบปี
นางจึงทำได้เพียงมอง จดจำและรอ รอให้ขาเล็กคู่นี้เดินได้มั่นคง รอให้ลิ้นพูดได้คล่อง รอให้ตนออกจากลานบ้านไปเห็นหนทางหาเงินและรอให้เหตุการณ์ครั้งใหญ่กระแทกหัวใจบิดาจนเขาไม่อาจหลอกตนเองได้อีก
อันเป่าหลับตาลง ทว่าก่อนจะหลับ นางได้ยินเสียงบิดาพึมพำกับตนเอง
“อีกเพียงสองตำลึง…”
น้ำเสียงของเขาอ่อนล้าจนแทบขาดหาย
“เมื่อพี่ใหญ่ได้เลื่อนตำแหน่ง ทุกอย่างคงดีขึ้น”
เด็กน้อยลืมตาขึ้นอีกครั้ง นางมองความมืดแล้วคิดอย่างเย็นชา คนบ้านนี้ชอบกล่าวว่า “อีกไม่นานทุกอย่างจะดีขึ้น”
ท่านย่าเคยกล่าวเช่นนี้ตอนส่งลุงใหญ่เรียน บิดาเคยกล่าวเช่นนี้ตอนอาเล็กเริ่มเข้าเรียน เวลานี้เขากล่าวเช่นเดิมเพื่อเงินอีกสองตำลึง แต่ชีวิตของบ้านรองไม่เคยดีขึ้นแม้แต่ครั้งเดียว เช่นนั้นนางจะไม่รอให้ผู้อื่นนำความสุขมาให้อีกแล้ว
หากวันหนึ่งอันเป่ามีแรงพอ นางจะสร้างมันขึ้นด้วยมือของตนเอง ส่วนเงินห้าตำลึงที่ลุงใหญ่ขอไป
นางจะจดไว้ในบัญชีด้วยตัวเลขใหญ่ที่สุด เพราะเงินก้อนนั้นไม่ได้เกิดจากน้ำใจของบ้านใหญ่
มันเกิดจากเลือดบนฝ่ามือของบิดา เกิดจากความหิวของพี่น้องและเกิดจากยารักษาของมารดาที่ไม่เคยได้ซื้อ
ผู้ใดรับไป วันหนึ่งต้องคืน ต่อให้เวลานั้นคนทั้งตระกูลคุกเข่าขอให้นางลืม อันเป่าก็จะเปิดบัญชีให้พวกเขาดูทีละรายการ
เด็กหนึ่งขวบอาจยังทวงหนี้ไม่ได้ แต่ไม่มีผู้ใดห้ามนางเติบโตได้ตลอดไป