พ่อแม่ควรสอนลูกอย่างไรเมื่อเห็นลูกแกล้งเพื่อน

ท่ามกลางความร้อนแรงของสนามเด็กเล่น วิธีหนึ่งที่ฉันมักใช้คือการสอนผ่านตัวอย่างและบทสนทนาแบบเรียบง่าย เมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้นต้องเข้าหาอย่างสงบเพื่ออธิบายพฤติกรรมว่าอะไรคือขอบเขตที่ไม่ยอมรับได้ แล้วให้ลูกบอกเหตุผลที่ทำสิ่งนั้นด้วยถ้อยคำของตัวเอง การให้ลูกพูดออกมาเองมักทำให้เขาตระหนักมากกว่าการถูกสอนจากข้างบนเพียงอย่างเดียว
การใช้บทบาทสมมติเป็นอีกเครื่องมือที่ได้ผลมาก ผมชอบตั้งสถานการณ์สั้นๆ ให้ลูกสวมบทเป็นทั้งคนที่แกล้งและคนถูกแกล้ง จากนั้นให้สลับบทเพื่อให้เห็นมุมมองอีกฝ่าย ถ้าลูกยังไม่เข้าใจ การยกตัวอย่างตัวละครที่เขาชอบจาก 'My Hero Academia' ซึ่งมีตัวละครที่เรียนรู้จากความผิดพลาดและเลือกเปลี่ยนพฤติกรรม จะช่วยเชื่อมโยงให้เห็นว่าการเปลี่ยนเป็นสิ่งเป็นไปได้
นอกจากบทสนทนาแล้วการกำหนดผลตามที่ชัดเจนก็สำคัญ เช่น ต้องทำกิจกรรมชดเชยหรือขอโทษในวิธีที่เหมาะสม และพ่อแม่ต้องติดตามว่าลูกเรียนรู้จริงไหม โดยไม่ปล่อยให้เป็นเรื่องผ่านไปเฉยๆ การผสมผสานความเข้าใจ ข้อจำกัด และการติดตามผลทำให้บทเรียนมีน้ำหนักและไม่กลายเป็นคำเตือนเปล่าๆ

การสอนเรื่องการแกล้งไม่จำเป็นต้องจบด้วยการลงโทษอย่างเดียว การอธิบายความรู้สึกภายในและสอนให้เด็กจัดการอารมณ์เป็นหนทางที่ยั่งยืน ผมมักใช้วิธีคุยแบบเป็นกันเองหลังเหตุการณ์สงบ ลงรายละเอียดว่าอะไรทำให้เกิดอารมณ์นั้น และเสนอทางเลือกในการระบายที่ไม่ทำร้ายคนอื่น
การใช้ภาพยนตร์หรือสื่อที่อธิบายอารมณ์ช่วยได้มาก ในกรณีนี้ฉันมักชอบยกฉากจาก 'Inside Out' ที่แสดงให้เห็นว่าความโกรธ ความกลัว หรืออายมีบทบาทอย่างไร การให้เด็กตั้งชื่ออารมณ์ของตัวเองแล้วฝึกเทคนิคหายใจหรือถอยออกจากสถานการณ์ก่อนการตัดสินใจ ช่วยลดการกระทำที่เป็นการทำร้ายผู้อื่นได้จริง
สุดท้ายต้องย้ำว่าเป็นกระบวนการต่อเนื่อง การให้เวลา สร้างกฎบ้านที่ชัดเจน และยกย่องพฤติกรรมที่แสดงถึงความเห็นอกเห็นใจ จะทำให้เด็กเติบโตจากบทเรียนนี้ได้อย่างมั่นคง และบ่อยครั้งผลที่ได้กลับมาจะทำให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวอบอุ่นขึ้นด้วย

การพบลูกกำลังแกล้งเพื่อนเป็นช่วงเวลาที่ทำให้ฉันต้องหยุดคิดก่อนทำอะไรต่อไป

เมื่อเห็นเหตุการณ์แบบนี้ ความคิดแรกของดิฉันคือต้องตั้งสติแล้วไม่ตัดสินด้วยอารมณ์ร้อน การดุหรือผลักกลับทันทีอาจทำให้เด็กเรียนรู้ว่าใช้กำลังเป็นวิธีแก้ปัญหาได้ ดังนั้นจุดเริ่มต้นสำหรับดิฉันคือแยกสถานการณ์ออกจากคน ให้ชัดเจนว่าเรากำลังพูดถึงพฤติกรรมไม่ใช่ตัวตนของลูก การพูดแบบนี้ช่วยลดการป้องกันตัวและเปิดโอกาสให้ลูกฟัง

จากนั้นจะเปลี่ยนมุมเป็นการให้ลูกรับรู้ผลกระทบจริงๆ โดยยกตัวอย่างที่เด็กเข้าใจง่ายและไม่ทำให้เขาอับอาย ถ้าลูกยังอายุน้อย ดิฉันมักใช้เรื่องราวในหนังสือหรือภาพยนตร์สั้นเป็นเครื่องมือ อย่างเช่นฉากจาก 'A Silent Voice' ที่แสดงให้เห็นว่าคำพูดและการกระทำมีผลต่อคนรอบข้างอย่างไร การขอให้ลูกลองบอกชื่อความรู้สึกของเพื่อนที่ถูกแกล้งและวาดภาพสถานการณ์ย้อนกลับช่วยให้เขาเริ่มเข้าใจมุมมองอื่น

สุดท้ายการลงมือแก้ไขควรเป็นการเรียนรู้ ไม่ใช่แค่การลงโทษ ดิฉันเชื่อในการให้โอกาสคืนดีกับเพื่อน การให้ลูกออกแบบวิธีขอโทษที่จริงใจหรือทำสิ่งดีร่วมกับเพื่อน จะสอนทั้งความรับผิดชอบและการแก้ไขความผิดพลาดไปพร้อมกัน การติดตามผลและชมเชยเมื่อเห็นพัฒนาการเล็กๆ จะทำให้การเปลี่ยนแปลงคงอยู่ได้นานขึ้น