อิคคิว เพลงประกอบเปิด-ปิดถูกแต่งโดยใคร

เพลงเปิดของ 'อิคคิวซัง' ที่คนไทยคุ้นหูกันมากที่สุดคือเพลงชื่อ 'とんちんかんちん一休さん' ซึ่งเป็นเมโลดี้สนุกๆ ที่ร้องประสานโดยวงนักร้องเด็กญี่ปุ่นที่ให้บรรยากาศสดใสและใสซื่อ เหตุผลที่เพลงนี้ติดหูเพราะท่อนฮุกเรียบง่ายและคำร้องที่ซ้ำจังหวะ ทำให้เด็กๆ เต้นตามและผู้ใหญ่ยิ้มตามได้ไม่ยาก เพลงเปิดนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของความขบขันและความอบอุ่นในเรื่องราวของพระนักพรตหนุ่มผู้มีไหวพริบ เป็นสิ่งที่ตราตรึงใจตั้งแต่ภาพแรกที่แสดงให้เห็นการแก้ปริศนาหรือเล่นมุกของตัวละครหลัก ท่อนดนตรีและการเรียบเรียงมีความเป็นเด็กแบบคลาสสิก ใช้เครื่องดนตรีที่ให้ความรู้สึกสดชื่น เสียงร้องแบบโคร์ของเด็กทำให้ตัวเนื้อเพลงดูซื่อๆ แต่กลับได้อรรถรสมากขึ้นเมื่อจับคู่กับฉากต่างๆ ในอนิเมะ ฉากเปิดมักแสดงการวิ่งเล่น การปรากฏตัวของตัวละครต่างๆ และมุกแกล้งกันที่ทำให้หัวเราะ จึงไม่แปลกที่เพลงนี้จะฝังอยู่ในความทรงจำของคนที่เติบโตมากับการ์ตูนเรื่องนี้ เพลงยังสร้างความเชื่อมโยงระหว่างภาพกับอารมณ์ ทำให้แต่ละตอนเริ่มต้นด้วยความคึกคักและความคาดหวัง มองในมุมของแฟนอนิเมะ เพลงแบบนี้ทำหน้าที่มากกว่าการเป็นแค่ดนตรีประกอบ มันเป็นสัญลักษณ์ของสมัยหนึ่งของงานภาพเคลื่อนไหวญี่ปุ่นและวิธีเล่าเรื่องสำหรับเด็ก เพลงเปิดของ 'อิคคิวซัง' ทำให้การ์ตูนที่มีคอนเซ็ปต์เชิงปราชญ์และปริศนาไม่ดูจริงจังจนเกินไป แต่ยังคงจุดเด่นของการสอนใจอย่างนุ่มนวลให้กับผู้ชมได้พร้อมกับเสียงหัวเราะ เมื่อฟังอีกครั้งในวันนี้จะรู้สึกถึงความเรียบง่ายที่หายากในเพลงสมัยใหม่ และเข้าใจได้ว่าทำไมผู้ใหญ่หลายคนยังนึกถึงเพลงนี้เมื่อพูดถึงการ์ตูนในวัยเด็ก ส่วนตัวแล้วยังชอบความเป็นมิตรของทำนองและการเรียบเรียงที่ไม่ซับซ้อน ฟังแล้วรู้สึกเหมือนได้ย้อนกลับไปนั่งดูการ์ตูนกลางวันกับแก๊งเพื่อนสมัยเด็ก ซึ่งเป็นความรู้สึกอบอุ่นที่ไม่เคยจางหาย

กรณีที่คนไทยมักพูดถึง 'ไซอิ๋ว ภาค 3' ในบริบทของหนังโรงจีนล่าสุด ผมมักหมายถึง 'The Monkey King 3' (2018) ซึ่งในมุมมองของผมเพลงประกอบหลักของหนังเรื่องนี้ถูกแต่งโดย Henry Lai Wan-man — ชื่อนี้ฟังดูคุ้นสำหรับคนที่ติดตามหนังฮ่องกงยุคหลัง เพราะสไตล์ของเขามักผสมกลิ่นอิมแพคต์แบบภาพยนตร์เชิงพาณิชย์กับธีมที่พยายามยกระดับฉากแอ็กชันให้ดูยิ่งใหญ่ เพลงของเขาช่วยขับซีนในหนังเรื่องนี้ให้มีอารมณ์ทั้งตลกและดราม่าไปพร้อมกัน ผมชอบการใช้เครื่องสายและเบสหนัก ๆ ในบางธีมที่ทำให้ความเป็นตำนานของตัวละครอย่างซุนหงอคงดูหนักแน่นขึ้น แม้มุมมองนี้จะเป็นการจำแนกเวอร์ชันหนึ่ง แต่ถ้าคุณหมายถึงหนังภาคสามของซีรีส์อื่น ชื่อนักประพันธ์อาจเปลี่ยนไปได้เช่นกัน ซึ่งตรงนี้ผมนับเป็นจุดเริ่มให้คนเลือกเช็กชื่อเครดิตท้ายเรื่องเพื่อความแน่นอน

อยากรู้จริงๆว่า 'อิซากิ' ที่คุณหมายถึงอยู่ในบริบทไหน — ตัวละครจากอนิเมะ นิยาย เกม หรือเป็นชื่อศิลปิน/วงกันแน่ กรณีที่หมายถึงตัวละครจากอนิเมะอย่างเช่นตัวเอกในซีรีส์ฟุตบอล ผมมักจะชี้ให้ดูที่เครดิตตอนท้ายหรือหน้าเว็บทางการของอนิเมะ เพราะส่วนใหญ่ผู้แต่งเพลงประกอบ (composer) จะถูกระบุชัดเจน รวมถึงชื่อเพลงเปิด/ปิดที่คนจดจำกันมากที่สุดด้วย อย่างไรก็ตาม บทเพลงที่ดังมักเป็นแทร็กที่ใช้เป็น OP/ED หรืองาน insert ที่ออกมาเป็นซิงเกิลแยกต่างหาก ถาเป็นกรณีอื่น เช่นชื่อเดียวกันในเกมหรือภาพยนตร์ รายละเอียดการเครดิตกับเพลงที่คนรู้จักอาจต่างกัน ผมยินดีจะช่วยแยกให้ชัดเจนถ้าคุณบอกว่า 'อิซากิ' นั้นอยู่ในผลงานประเภทไหน เพราะแบบนั้นเพลงประกอบและเพลงที่โด่งดังมักถูกจำแนกแตกต่างกันตามสื่อที่ใช้

ช่วงที่กลับไปดู 'ไฮคิว' ซีซันสองอีกครั้ง ผมยังคงตื่นเต้นกับการเปลี่ยนธีมเพลงที่ช่วยยกระดับอารมณ์ของแต่ละช่วงเรื่องราวมาก ๆ ซีซันสองมีการใช้เพลงเปิด-ปิดสองชุดหลัก ๆ แบ่งตามคอร์ (cour) ของซีรีส์ ชุดแรกถูกใช้ตั้งแต่ตอน 1 ถึงตอน 13 โดยเพลงเปิดคือ 'I'm a Believer' ของ SPYAIR ส่วนเพลงปิดคือ 'Climber' ของ Galileo Galilei ซึ่งทั้งสองเพลงเข้ากับจังหวะการฝึกซ้อมและการเติบโตของตัวละครได้ดี ชุดที่สองเปลี่ยนตั้งแต่ตอน 14 ไปจนจบซีซัน (ตอน 25) โดยเพลงเปิดชุดที่สองเป็นของวงที่ให้พลังขึ้นมาทันทีเมื่อเข้าสู่แมตช์ใหญ่ เหมาะกับการขึ้นสู่ช่วงแข่งจริงจังของซีซันนี้ เพลงปิดชุดที่สองจะให้โทนที่ต่างออกไป ส่งผลให้หลังเครดิตแต่ละตอนรู้สึกสะท้อนจังหวะของแมตช์หรือความคิดภายในของตัวละคร จากมุมมองแฟน ๆ เพลงเหล่านี้ไม่ใช่แค่แทร็กประกอบแต่เป็นส่วนหนึ่งของการเล่าเรื่อง ชุดแรกเน้นการพัฒนาและมิตรภาพ ส่วนชุดที่สองผลักดันความเข้มข้นของการแข่ง ทำให้ทุกครั้งที่เพลงเปลี่ยน ผมรู้ได้ทันทีว่าพล็อตกำลังก้าวไปสู่สิ่งที่ใหญ่กว่า ซึ่งมันเป็นความสุขแบบแฟนกีฬาที่ตามดูซีรีส์นี้มาตลอด

เสียงเปิดของ 'อิคิวซัง' เวอร์ชันญี่ปุ่นโดยทั่วไปถูกบันทึกเป็นเสียงร้องจากนักพากย์ร่วมกับวงประสานเสียงเด็ก มากกว่าจะเป็นศิลปินเดี่ยวที่โดดเด่น ซึ่งเป็นลักษณะทั่วไปของเพลงการ์ตูนเด็กสมัยนั้น ความจริงแล้วเมื่อฟังกับความทรงจำวัยเด็ก ผมมักจะจำได้ถึงโทนเสียงเรียบง่ายและจังหวะที่ติดหู เพราะมันให้ความรู้สึกเหมือนเรื่องราวกำลังถูกเล่าออกมาทางเสียงของกลุ่มตัวละคร ดังนั้นเวลามองหาข้อมูลการบันทึกหรือเครดิตมักเห็นคำว่าเป็นคณะนักร้องหรือคณะประสานเสียงที่ร่วมกับนักพากย์มากกว่าการระบุชื่อศิลปินเดี่ยว ถ้าต้องการหาซื้อเพลงนี้แบบถูกลิขสิทธิ์ ให้มองหาผลงานรวมเพลงประกอบหรือซิงเกิลของซีรีส์ ไม่ว่าจะเป็นแบบแผ่นซีดีในร้านค้าญี่ปุ่น เช่น Tower Records Japan หรือร้านออนไลน์อย่าง CDJapan และ Amazon Japan ส่วนตัวดิฉันก็เคยเจอสำเนาเก่า ๆ ในเว็บประมูลและร้านขายแผ่นมือสองอย่าง Mandarake และ Yahoo! Auctions ซึ่งมักมีทั้งเวอร์ชันแผ่นเสียงและซีดีเก่า นอกจากนี้ยังมีตัวเลือกสตรีมมิงหรือดาวน์โหลดดิจิทัลในแพลตฟอร์มหลักบางแห่ง แค่ค้นชื่อซีรีส์เป็นหลักก็เจอคอลเล็กชันเพลงประกอบอีกหลายชุดให้เลือกใช้ได้ตามสะดวก

เพลงประกอบของ 'เดอะเดย์อาฟเตอร์ทูมอโร่' แต่งโดยโธมัส นิวแมน — ชื่อนี้ยืนยันได้ง่าย ๆ จากสไตล์ดนตรีที่มีเอกลักษณ์ของเขาเอง ผมชอบที่ดนตรีของโธมัสไม่พยายามทำให้ทุกอย่างดูยิ่งใหญ่คล้ายกับซิมโฟนีฉบับภัยพิบัติทั่วไป แต่เลือกใช้เนื้อเสียงโปร่ง เบสที่นุ่ม และริธึมที่แฝงความไม่แน่นอน ซึ่งเข้ากับภาพการล่มสลายของโลกได้อย่างเฉียบขาด พอฟังแล้วนึกถึงฉากที่เมืองกรุงถูกน้ำแข็งกลืนในหนัง การเรียงเครื่องดนตรีแบบ intimate นั้นทำให้ฉากดูทั้งสั่นคลอนและมีความเป็นมนุษย์ในเวลาเดียวกัน เมื่อเทียบกับงานเก่าของเขา เช่น 'The Shawshank Redemption' ที่ใช้เมโลดี้ง่าย ๆ แต่กินใจ โทนของ 'เดอะเดย์อาฟเตอร์ทูมอโร่' ไปในทิศทางที่เย็นและกว้างกว่า แต่ยังมีลายเซ็นเดียวกันคือความสามารถทำให้ความเงียบกลายเป็นตัวละครอีกตัวหนึ่ง ผมมักเปิดซาวด์แทร็กนี้ตอนอยากได้บรรยากาศตึงเครียดแบบมีชั้นเชิง อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกว่าเสียงดนตรีทำหน้าที่เล่าเรื่องได้เทียบเท่าภาพเลย

ดนตรีประกอบของ 'สโนว์ไวท์ & พรานป่า ในศึกมหัศจรรย์' แต่งโดย James Newton Howard. ผมชอบวิธีที่ท่วงทำนองของเขาสร้างบรรยากาศมืดหม่นแต่มีความยิ่งใหญ่ ผสมผสานเครื่องสายหนักๆ กับแผงเสียงต่ำที่ทำให้ฉากป่าดูลึกลับและอันตราย ในส่วนของซาวด์แทร็กหลักมีการใช้ธีมซ้ำเพื่อผูกความรู้สึกของตัวละครกับเหตุการณ์ ทำให้ฉากต่อสู้หรือฉากเงียบๆ มีน้ำหนักมากขึ้น นอกจากนี้บนอัลบั้มยังมีเพลง 'Breath of Life' ของ 'Florence + the Machine' ที่ถูกนำมาใช้เป็นเพลงโปรโมท ซึ่งช่วยเพิ่มมิติทางเสียงให้กับภาพรวมของงานเพลง ในฐานะคนดูที่ชอบสังเกตซาวด์แทร็ก ผมคิดว่า James Newton Howard ทำหน้าที่ได้ดีในการเชื่อมภาพกับอารมณ์ โดยไม่ทำให้เพลงกลายเป็นงานเด่นกว่าภาพยนตร์ แต่กลับเติมเต็มฉากให้จดจำได้ยาวนาน

เพลงประกอบของ 'Blue Lock' ส่วนใหญ่ถูกประพันธ์โดย Masaru Yokoyama ซึ่งเป็นคนที่ถนัดการร้อยเรียงเมโลดี้ให้เข้ากับอารมณ์ฉากที่เข้มข้นได้ดีเยี่ยม ผมชอบวิธีที่ซาวด์แทร็กใช้เครื่องดนตรีสังเคราะห์ผสมกับสตริงจริง ทำให้เวลาดูฉากการแข่งขันมันมีแรงกระตุ้นและความกดดันในเวลาเดียวกัน ทำให้ตัวละครอย่างอิซาเนะหรือโฮซินะมีมิติผ่านเสียงประกอบ สำหรับการดาวน์โหลดแบบถูกลิขสิทธิ์ แผ่นซาวด์แทร็กมักจะวางขายในรูปแบบดิจิทัลบนร้านเพลงหลัก ๆ อย่าง iTunes / Apple Music และ Amazon Music รวมถึงสตรีมมิ่งอย่าง Spotify หรือ YouTube Music ที่ให้ฟังแบบสตรีมได้ หากอยากเก็บเป็นไฟล์จริงก็ซื้อจาก iTunes หรือร้านเพลงดิจิทัลในประเทศของคุณ และถาชอบของสะสมจริง ๆ ให้สั่งแผ่น CD จากร้านนำเข้าชื่อดังอย่าง CDJapan หรือผู้ขายใน Amazon JP ที่มักมีเวอร์ชั่นปกพิเศษ ส่วนตัวผมมักเลือกซื้อดิจิทัลพร้อมสำรองแผ่น CD เก็บไว้ เพราะชอบอ่านโน้ตประกอบเพลงระหว่างฟัง

เพลงเปิดของ 'InuYasha' ตอนแรกคือ 'Change the World' ของ V6 และเพลงปิดคือ 'My Will' ของ dream. เสียงเปิดนั้นจังหวะกระชับและให้ความรู้สึกผจญภัยทันที ส่วนเพลงปิดอบอุ่นและมีโทนคิดถึงที่เข้ากับเส้นเรื่องของตัวละครหลักได้ดีมาก ฉันชอบว่าทั้งสองเพลงไม่พยายามแข่งกัน แต่เสริมอารมณ์ของเรื่องในคนละมิติ: เปิดให้พุ่งทะยาน ปิดให้หวนคิด เมื่อนำไปเปรียบกับอนิเมะแนวย้อนยุคต่อสู้เรื่องอื่น ๆ เช่น 'Rurouni Kenshin' จะเห็นว่าการเลือกเพลงของ 'InuYasha' ทำหน้าที่เป็นทั้งป้ายบอกสถานะเรื่องและบทเพลงที่คนดูร้องตามได้ง่าย ๆ ซึ่งนั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมทั้งสองเพลงยังคงถูกจดจำจนถึงวันนี้

เราเพิ่งฟังซาวด์แทร็กของหนัง 'Avatar: The Way of Water' จบแล้วรู้สึกอยากเล่าให้เพื่อนฟังทันที — งานดนตรีของภาคล่าสุดแต่งโดย Simon Franglen ซึ่งเป็นคนที่เข้ามารับไม้ต่อจากมรดกดนตรีของ James Horner และนำธีมเดิมมาขยายต่อในทิศทางใหม่ ๆ ผมมองว่าการที่ Franglen เข้ามาทำหน้าที่นี้ไม่ใช่แค่การเลียนแบบ แต่เป็นการตีความซ้ำด้วยมุมมองร่วมสมัย เขาใส่พื้นผิวเสียงที่อิ่มและโปร่งพร้อมกับโทนที่เน้นความเป็นธรรมชาติของฉากใต้น้ำ ทำให้ธีมเก่าของ Horner ยังคงมีพลังแต่ถูกวางบนแพตเทิร์นเสียงและโทนสีใหม่ ๆ ที่สอดคล้องกับโลกของภาพยนตร์ยุคหลังนี้ งานของเขาผสมผสานองค์ประกอบออร์เคสตรา คอรัส และเสียงสังเคราะห์อย่างกลมกลืนจนมีความเป็นมหากาพย์แต่ไม่ทับความละเอียดอ่อนในฉากส่วนตัว เมื่อฟังแล้วผมรู้สึกว่าดนตรีทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างความคุ้นเคยกับการค้นพบใหม่ ๆ — มันช่วยให้ตัวละครและโลกรู้สึกขยายออกไป ทั้งยังส่งอารมณ์ได้หลากหลาย ตั้งแต่ความสงบเงียบของท้องทะเลไปจนถึงพลังขบถในฉากการปะทะ สรุปว่าสำหรับคนรักดนตรีภาพยนตร์ งานของ Simon Franglen ใน 'Avatar: The Way of Water' น่าจะเป็นอีกชิ้นที่ควรฟังวนหลายครั้งเพื่อจับรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่