เพลงชื่อ ฝนตกขี้หมูไหล แต่งโดยศิลปินคนไหน?

ฉันมักจะตะลึงกับพลังของคำพูดง่ายๆ ในชีวิตชนบท และชื่อเพลง 'ฝนตกขี้หมูไหล' ก็เป็นหนึ่งในตัวอย่างนั้น เพราะมันสะท้อนมุขพื้นบ้านและอารมณ์ขันแบบบ้านๆ ได้ชัดเจน จริงๆ แล้วเพลงที่ใช้ชื่อนี้ไม่ได้มีผู้แต่งรายเดียวที่ได้รับการยอมรับทั่วประเทศ แต่เป็นแนวเพลงที่มักเกิดขึ้นในวงการลูกทุ่ง หมอลำ และวงดนตรีพื้นบ้าน ซึ่งแต่ละพื้นที่อาจมีเวอร์ชันของตัวเองหรือเนื้อร้องที่ต่างกันไป ดังนั้นถาคำถามคือมีศิลปินคนใดเป็นผู้แต่งเฉพาะ เพลงนี้มักถูกมองว่าเป็นทำนองหรือคำพูดประจำท้องถิ่นมากกว่าผลงานของศิลปินเดี่ยวที่มีการจดลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการ

ความน่าสนใจของ 'ฝนตกขี้หมูไหล' อยู่ที่คอนเซปต์การใช้ภาพพจน์จากชีวิตชนบทมาเล่นเป็นมุกหรือเปรียบเปรยเพลงแนวนี้มักเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับฝน ความลำบาก ความฮา หรือการประชดประชันในมุมหนึ่ง จึงไม่แปลกที่หลายคณะหมอลำ คณะเพลงลูกทุ่งท้องถิ่น หรือแม้แต่ศิลปินอินดี้จะหยิบชื่อและท่อนฮุกนั้นไปปรับใช้ในสไตล์ของตัวเอง ผลก็คือมีหลายเวอร์ชันที่ถูกบันทึกหรือร้องบนเวทีงานวัด งานบุญ หรืองานท้องถิ่นต่างๆ โดยไม่ได้ยึดติดกับผู้แต่งคนใดคนหนึ่ง จึงทำให้การสืบต้นกำเนิดที่ชัดเจนกลายเป็นเรื่องยากและเต็มไปด้วยความอบอุ่นแบบรวมหมู่ของวัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้าน

เมื่อพูดถึงการฟังหรือค้นหาเวอร์ชันต่างๆ ของเพลงแนวนี้ ฉันมักจะเจอทั้งท่อนฮุกที่คล้ายกันและเนื้อร้องที่เปลี่ยนแปลงตามบริบทของแต่ละชุมชน บางครั้งเวอร์ชันหนึ่งจะเน้นความตลก บางเวอร์ชันจะเน้นบรรยากาศเศร้าแบบบ้านนา แต่หัวใจเดียวกันคือการใช้ภาษาพูดที่คนทั่วไปเข้าใจง่ายและจับอารมณ์ได้ทันที นี่แหละเป็นเหตุผลที่ฉันชอบฟังเวอร์ชันต่างๆ เปรียบเทียบกัน เพราะมันเหมือนการอ่านบันทึกของผู้คนหลายรุ่นในชุมชนเดียวกัน

โดยสรุป ถ้ามองแบบคนที่คลุกคลีในวงการเพลงพื้นบ้าน ฉันเห็นว่า 'ฝนตกขี้หมูไหล' ไม่ได้มีผู้แต่งเด่นชัดเป็นชื่อเดียวที่ทุกคนจะชี้ได้ทันที แต่มันเป็นชิ้นส่วนของมรดกทางวัฒนธรรมดนตรีท้องถิ่นที่ถูกขับร้องและปรับเปลี่ยนโดยศิลปินหลากหลายกลุ่ม ความรู้สึกส่วนตัวคือท่อนฮุกง่ายๆ แบบนี้แหละที่ทำให้ฉันยิ้มเมื่อได้ยิน เพราะมันเตือนให้เห็นว่าดนตรีไทยแบบบ้านๆ ยังมีชีวิต และพร้อมจะทำให้คนฟังหัวเราะ ร้องไห้ หรือโยกกันได้ในแบบที่เพลงสากลบางเพลงอาจทำไม่ได้