ใครเป็นคนพากย์จ๋องเวอร์ชันไทย

ชื่อ 'ขง' มักจะทำให้คนสับสนเพราะคำนี้ถูกใช้เรียกตัวละครหลายตัวในงานต่างๆ และการเรียกสั้นแบบนี้ไม่บอกชัดว่าหมายถึงผลงานไหนเลย ผมคิดว่าแนวทางที่เป็นประโยชน์คือแยกเป็นกรณีไป: บางครั้งคนพิมพ์ว่า 'ขง' จริงๆ อาจหมายถึง 'ขงเบ้ง' จากเรื่องสามก๊ก ซึ่งในการพากย์ไทยของละครหรือเกมแต่ละเวอร์ชัน นักพากย์จะต่างกันไปตามสตูดิโอและปีที่ออก ส่วนอีกความเป็นไปได้คือมันเป็นการถอดเสียงผิดของชื่อตะวันตกหรือญี่ปุ่น เช่น 'กอน' จาก 'Hunter x Hunter' ที่ในไทยก็มีหลายเวอร์ชันพากย์โดยคนละคนกัน ผมมักจะกลับไปเช็กเครดิตของเวอร์ชันที่คุณกำลังดูเป็นหลัก เพราะชื่อผู้พากย์มักระบุไว้ในตอนท้ายหรือในข้อมูลบนปกดีวีดี/ช่องผู้จัดจำหน่าย ถ้าจำได้ว่าชมจากช่องทีวีไหน หรือสตรีมมิ่งของใคร จะช่วยระบุตัวนักพากย์ได้ตรงกว่า แต่โดยรวม ข้อมูลเดียวที่เขียนว่า 'ขง' ไม่พอจะยืนยันชื่อคนพากย์เจาะจงได้อย่างปลอดภัย

ในเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Jurassic Park' มักจะไม่ใช่ชื่อคนเดียวที่เรียกว่าเป็น "พากย์หลัก" เสมอไป เพราะหนังอย่างนี้มีการพากย์หลายเวอร์ชันตั้งแต่การฉายในโรง การออกวางจำหน่ายเป็นเทป/ดีวีดี และการออกอากาศทางโทรทัศน์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันมักใช้ทีมพากย์ที่ต่างกัน ทำให้การชี้ชัดว่าใครเป็นคนพากย์หลักของเวอร์ชันไทยฉบับเดียวเป็นเรื่องยากกว่าที่คิด] [ตัวละครหลักที่คนถามมักหมายถึงได้แก่ Dr. Alan Grant (Sam Neill), Dr. Ian Malcolm (Jeff Goldblum), John Hammond (Richard Attenborough) และ Dr. Ellie Sattler (Laura Dern) เมื่อหนังถูกพากย์ไทย คนพากย์ที่รับบทเหล่านี้ในแต่ละเวอร์ชันก็จะต่างกันไป เช่น เวอร์ชันที่ออกสู่ตลาดวิดีโอโฮมวีดีโออาจใช้บริษัทพากย์เอกชนชุดหนึ่ง ในขณะที่เวอร์ชันที่ออกอากาศทางช่องโทรทัศน์ใหญ่ๆ อาจให้ทีมพากย์จากสถานีนั้นเป็นผู้พากย์ทั้งหมด ทำให้บางคนที่คนทั่วไปจดจำได้ในฐานะ "เสียงของ Dr. Grant ในเวอร์ชันไทย" อาจเป็นคนละคนกับเสียงที่โผล่ในเวอร์ชันทีวีหรือดีวีดี] [เครดิตพากย์ไทยของหนังเก่าๆ บางเรื่องมักไม่ถูกเก็บรวบรวมออนไลน์อย่างเป็นระบบเหมือนเครดิตภาษาอังกฤษ แต่โดยทั่วไปหากต้องการดูชื่อคนพากย์ที่ระบุอย่างเป็นทางการ นิตยสารภาพยนตร์ในสมัยนั้น ปกวิดีโอหรือสติกเกอร์แผ่นดีวีดี รวมถึงเครดิตตอนท้ายในการออกอากาศทางทีวี จะเป็นแหล่งที่มาที่ชัดเจนที่สุด เพราะทีมพากย์มักถูกระบุไว้ในจุดนั้น ยิ่งถ้าเป็นเวอร์ชันที่อิงกับการฉายโรง บางครั้งบริษัทจัดจำหน่ายจะให้เครดิตบนสื่อเท่านั้นและไม่ได้แพร่หลายออกไปมากนัก ซึ่งเป็นเหตุผลที่ชื่อคนพากย์บางคนจึงกลายเป็นเรื่องที่ผู้ชมต้องอาศัยแผ่นต้นฉบับหรือบันทึกการออกอากาศมาอ้างอิง] [ส่วนความรู้สึกส่วนตัว ผมมักรู้สึกว่าสำหรับหนังยุคคลาสสิกอย่าง 'Jurassic Park' เสน่ห์ของเวอร์ชันพากย์ไทยคือความทรงจำร่วม—เสียงพากย์ที่ทำให้ไดโนเสาร์ดูน่าตื่นเต้นหรือน่ากลัวในความทรงจำวัยเด็ก แม้จะไม่ได้ยืนยันชื่อคนพากย์หลักให้ตรงประเด็นในที่นี้ แต่การตามหาเครดิตบนปกวิดีโอเก่าๆ หรือการดูคลิปการออกอากาศเก่าบนอินเทอร์เน็ตมักคืนความชัดเจนและความอบอุ่นใจได้ว่าใครเป็นคนให้เสียงตัวละครที่เราจำได้สุดท้าย

ดิฉันชอบฟังเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Raya and the Last Dragon' แล้วมักจะสนใจว่าใครเป็นคนให้เสียงดราก้อนที่มีคาแรกเตอร์ชัดแบบนั้น จริงๆ เสียงต้นฉบับของดราก้อน 'ซิซู' เป็นของ Awkwafina ในภาษาอังกฤษ ส่วนเวอร์ชันไทยนั้นชื่อผู้พากย์จะระบุไว้ในเครดิตท้ายเรื่องของหนังหรือในข้อมูลของแผ่นและสตรีมมิ่งไทย ซึ่งมักเป็นแหล่งที่ชัดเจนที่สุดสำหรับชื่อผู้พากย์ท้องถิ่น ไม่ได้จำชื่อตรงๆ ขึ้นใจตอนนี้ แต่จำได้ว่าทีมพากย์ไทยพยายามเก็บความเป็นมุขและความอ่อนโยนของตัวละครไว้ได้ดี สิ่งที่ประทับใจส่วนตัวคือการปรับมู้ดให้เข้ากับสำเนียงและมุกท้องถิ่นโดยไม่ลดทอนความเป็นซิซู — ฉากที่เธอเล่าเรื่องในแม่น้ำนั้นมีน้ำหนักทางอารมณ์และในฉากฮาก็ยังคงความนุ่มนวลไว้ได้ นี่แหละความสนุกของการฟังพากย์ไทย: แม้อาจต่างจากต้นฉบับ แต่สร้างมิติใหม่ให้ตัวละครได้ดี

คำถามนี้ทำให้ฉันนึกถึงปัญหาเล็ก ๆ ที่แฟน ๆ มักเจอเมื่อชื่อคาแรกเตอร์เป็นชื่อเล่นสั้น ๆ และใช้กันแพร่หลาย เพราะคำว่า 'จ้อน' อาจเป็นชื่อตัวละครจากงานหลายชิ้นทั้งการ์ตูนไทย อนิเมะที่ถูกดัดแปลง หรือแม้แต่ละครพากย์ ฉันมักจะเจอคำถามแบบนี้บ่อย ๆ ตอนพูดคุยกับเพื่อน ๆ ในกลุ่ม เพราะบางครั้งเราเองก็สับสนระหว่างเวอร์ชันพากย์ญี่ปุ่น อังกฤษ หรือพากย์ไทย ถ้าคุณหมายถึงตัวละครจากงานชิ้นใดชิ้นหนึ่งโดยเฉพาะ นักพากย์เสียงหลักจะแตกต่างกันตามเวอร์ชันแน่นอน — เวอร์ชันต้นฉบับอาจมีนักพากย์หลักที่คนญี่ปุ่นรู้จัก ในขณะที่เวอร์ชันพากย์ไทยมักจะใช้ทีมพากย์ที่แตกต่างกันและมีชื่อเสียงในวงการพากย์ไทย ฉันจึงอยากบอกว่าคำตอบเดียวค่อนข้างขึ้นกับว่าเรากำลังพูดถึงเวอร์ชันไหนของ 'จ้อน' หากคุณบอกชื่อผลงานหรือรูปแบบ (การ์ตูนไทย, อนิเมะ, ละครพากย์) ฉันจะเล่าให้ละเอียดกว่าและชี้ชัดว่าของเวอร์ชันนั้นนักพากย์หลักเป็นใคร

เคยสงสัยเหมือนกันว่าใครเป็นคนพากย์เสียงให้ 'จัตวา' เวอร์ชันพากย์ไทย เพราะผมเองติดตามงานพากย์ของนักพากย์ไทยมานานและมักสังเกตน้ำเสียงกับรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ จากประสบการณ์ที่ดูเวอร์ชันต่างๆ มา หลักการง่าย ๆ คือหาชื่อจากเครดิตตอนท้ายของเวอร์ชันที่คุณดู บ่อยครั้งที่ภาพยนตร์หรือซีรีส์ที่มีการซับไตเติ้ลกับพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ จะมีชื่อทีมพากย์และรายชื่อนักพากย์ระบุไว้ในแผ่นดีวีดี บลูเรย์ หรือตอนจบของสตรีมมิงทางการ ถ้าเป็นฉบับที่ออกอากาศทางทีวี บางช่องจะประกาศทีมพากย์ในหน้าเพจหรือโพสต์โปรโมตด้วย ส่วนตัวแล้วชอบเก็บสังเกตโทนเสียงและสไตล์การพากย์เพื่อช่วยระบุคนพากย์ เมื่อทดลองเปรียบเทียบกับผลงานอื่น ๆ ของนักพากย์ที่รู้จัก บางครั้งก็จับคู่ได้ง่าย แต่บางครั้งก็มีหลายเวอร์ชันพากย์จึงต้องระวังว่าชื่อที่หาเจออาจเป็นของเวอร์ชันอื่น

เสียงร้องของ 'จิ้งเหลนไฟ' ในเวอร์ชันพากย์ไทยโดยมากเป็นสิ่งที่ฉันคิดว่าคนดูไทยคุ้นเคยมากกว่าชื่อของผู้พากย์จริง ๆ ความทรงจำสมัยเด็กตอนดู 'โปเกมอน' ทางทีวีในบ้านเรา มักจะเป็นเสียงร้องและน้ำเสียงที่คงเดิมจากต้นฉบับของโปเกม่อน มากกว่าจะเป็นการพูดประโยคยาว ๆ เหมือนตัวละครมนุษย์ ดังนั้นในหลายกรณี 'จิ้งเหลนไฟ' หรือ Charmander จะใช้เสียงร้องแบบต้นฉบับ (cries) ที่ไม่จำเป็นต้องมีนักพากย์ไทยมาพากย์ใหม่เป็นคำพูดเต็มรูปแบบ เสียงพวกนี้มักถูกนำมาใช้โดยตรงหรือปรับแต่งเล็กน้อย โดยทีมดัดแปลงของเวอร์ชันไทย เมื่อความทรงจำกับเสียงค่อย ๆ กลายเป็นความผูกพัน ผมก็เริ่มสังเกตว่าชื่อของผู้พากย์ไทยสำหรับโปเกม่อนบางตัวไม่ได้ถูกระบุชัดเจนในเครดิตตอนท้ายของรายการโทรทัศน์ทั่วไป บางครั้งเฉพาะภาพยนตร์พิเศษหรือสปเชียลที่ทำเวอร์ชันพากย์ไทยเต็มรูปแบบเท่านั้นที่จะมีเครดิตชัดเจนว่ามีใครมาให้เสียงพูดหรืออิมิตเสียงสัตว์พิเศษบ้าง นั่นหมายความว่า ถ้าคุณจำได้แค่ว่าได้ยินเสียงร้องคุ้นหูจากทีวีเมื่อตอนเด็ก ๆ แต่ไม่เห็นชื่อใครเข้ามาพากย์ ก็เป็นเรื่องปกติและไม่ใช่ความผิดของหน่วยงานพากย์ แต่เป็นธรรมชาติของการจัดการเสียงของซีรีส์ประเภทนี้ ส่วนตัวแล้วฉันชอบวิธีที่เสียงร้องของโปเกม่อนถูกเก็บรักษาไว้ เพราะมันเก็บความทรงจำวัยเด็กเอาไว้ได้ครบถ้วน แม้ว่าจะอยากรู้ชื่อผู้พากย์จริง ๆ อยู่บ้าง แต่การได้ยินเสียงเดิม ๆ นั้นก็มีพลังพอให้ฉันยิ้มได้ทุกครั้งเมื่อได้ยินเสียง 'จิ้งเหลนไฟ' โผล่มาในฉากหนึ่ง ๆ

ชื่อ 'มะเมีย' ฟังดูค่อนข้างเฉพาะตัวและอาจหมายถึงตัวละครจากหลายสื่อที่ต่างกัน ทำให้คำตอบสั้น ๆ ว่าเป็นใครเลยคงตอบไม่ได้ทันทีตามความจำ แต่ฉันเองมักจะเริ่มจากการดูบริบทของการพูดถึงชื่อนี้ก่อน เช่น ว่ามาจากการ์ตูน ภาพยนตร์ หรือซีรีส์ที่ฉายในไทย เพราะแต่ละเวอร์ชันมักมีทีมพากย์ไทยคนละชุด ในฐานะแฟนที่ติดตามพากย์ไทยมานาน ฉันมองว่าชื่อเรียกแบบนี้มักเป็นชื่อเล่นหรือฉายาของตัวละครมากกว่าชื่อทางการ นั่นหมายความว่าชื่อคนพากย์ที่แท้จริงมักถูกระบุในเครดิตอย่างเป็นทางการหรือในแคปชั่นของเพจผู้จัดจำหน่าย เห็นแบบนี้แล้วก็รู้สึกว่าการตามหาเสียงพากย์น่าจะสนุกกว่าที่คิด — เหมือนตามรอยความทรงจำจากเสียงที่เราเคยฟังตอนเด็ก ๆ

ในแวดวงคนรักอนิเมะ เสียงพากย์ไทยที่กลายเป็น 'ชายาอ๋อง' ในหมู่แฟนๆ มีหลายคนที่น่าจดจำ หนึ่งในนั้นคือ คุณแพรว-รัตนารมย์ ที่พากย์เสียงฮินาตะจาก 'Naruto' เสียงใสๆ ของเธอทำให้ตัวละครน่ารักขึ้นอีกหลายเท่า แฟนๆ มักพูดติดตลกว่า "ถ้าเป็นฮินาตะเสียงนี้ ใครๆ ก็อยากได้เป็นชายา" อีกชื่อที่ขาดไม่ได้คือ คุณแป๋ม-สุภาพร มะลิซ้อน นักพากย์เสียงดังแห่ง 'One Piece' ที่รับบทนามิ เสียงแป๋มทำให้นางเอกสายเปื่อยกลายเป็นตัวละครทรงเสน่ห์ แม้แต่ฉากดราม่าๆ ก็เพราะเสียงเธอแล้วรู้สึกนุ่มนวลขึ้นทันที เวลามีคนในกลุ่มแชร์คลิปนามิเสียงไทยทีไร เป็นต้องมีคนคอมเมนต์ว่า "นี่ล่ะ...ชายาอ๋องในดวงใจ" ไม่พูดถึงคุณโบว์-สรารัตน์ หรุ่มเจริญก็คงไม่ได้ เจ้าของเสียงมิคุจาก 'K-On!' ที่ทำให้ตัวละครนักดนตรีสุดป่วนกลายเป็นที่หลงใหลของแฟนเพศชายจำนวนมาก เสียงสูงใสแต่ไม่แหลมจนเกินไปของโบว์เหมือนเติมความมีชีวิตชีวาให้มิคุ จนมีมุขตลกว่า "ถ้าเจอคนเสียงแบบนี้ในชีวิตจริง ขอแต่งงานเลยไม่คิดมาก" จริงๆ แล้วยังมีนักพากย์ไทยอีกหลายท่านที่เสียงของพวกเขาเหมือนมีมนต์ขลัง ช่วยให้ตัวละครอนิเมะธรรมดาๆ กลายเป็น "ตัวตนในอุดมคติ" ของใครหลายคน บางครั้งแค่ได้ยินเสียงก็ทำให้วันแย่ๆ ดีขึ้นได้เลยล่ะ

ยอมรับเลยว่าชื่อคนพากย์ตัวละคร 'ออตโตมัน' ในเวอร์ชันไทยไม่ได้ติดอยู่ในความทรงจำของฉันอย่างชัดเจน แต่อยากแชร์แนวทางและความรู้สึกจากมุมของคนดูที่ติดตามดubbing ไทยมานาน เมื่อเป็นแฟนพากย์ไทย ผมมักจะสังเกตเครดิตท้ายตอนหรือป้ายแผ่นดีวีดีเป็นประจำ เพราะชื่อผู้พากย์มักถูกใส่ไว้ตรงนั้น ถ้าเป็นอนิเมะที่มีการออกฉายทางช่องทีวีหรือสตรีมมิ่งในไทย บริษัทผู้จัดจำหน่ายมักจะประกาศรายชื่อทีมพากย์ในโพสต์โปรโมทหรือในช่องทางของตัวเองด้วย ซึ่งช่วยยืนยันชื่อคนพากย์ได้ชัดเจน จากประสบการณ์ส่วนตัว บางครั้งชื่อผู้พากย์คนหนึ่งจะเป็นคนที่เราเคยได้ยินในงานอื่นๆ เช่น ใครที่ชอบมาย้อนดู 'Attack on Titan' เวอร์ชันไทย ก็จะจำเสียงพากย์บางคนได้ง่ายขึ้น ดังนั้นถ้าอยากรู้แน่ชัด ให้ลองเทียบเสียงกับงานอื่นที่มีเครดิตชัดเจน — มันเป็นวิธีที่ทำให้ผมมั่นใจขึ้นเวลาตามหาชื่อคนพากย์ นี่แหละคือทางที่ฉันมักใช้เมื่ออยากรู้ว่าใครพากย์ตัวละครโปรดของตัวเอง