Isang talagang makasaysayang laban ang naganap sa pagitan ni Magellan at Lapu-Lapu na nagpagising sa diwa ng nasyonalismo sa mga Pilipino. Ang laban ay naganap noong Abril 27, 1521, sa Mactan, Cebu. Si Ferdinand Magellan, isang manlalakbay at explorer na mula sa Espanya, ay pinangunahan ang isang ekspedisyon na naglalayong ipalaganap ang Kristiyanismo sa mga nasa Pilipinas. Sa kabilang banda, si Lapu-Lapu ay ang pinuno ng Mactan at itinuturing na isang bayani sa kanyang pagtanggol sa kanyang bayan laban sa mga banyagang mananakop.
Sa pagtambang ni Magellan sa mga lokal na mangangalakal, nakipag-ugnayan siya kay Raja Humabon, ang pinuno ng Cebu, na nakipagtulungan sa kanya. Ang layunin ni Magellan ay upang sakupin ang Mactan at ipilit ang kanilang kapangyarihan. Gayunpaman, hindi inisip ni Lapu-Lapu ang kanyang bayang mapasailalim sa ibang kapangyarihan, kaya't nagdesisyon siyang labanan ang mga banyaga.
Nang lumusob si Magellan at ang kanyang mga sundalo sa Mactan, sinalubong sila ng mahusay na depensa ni Lapu-Lapu at ng kanyang mga tao. Sa kanilang pagtutuos, marami sa mga sundalo ni Magellan ang napinsala, at si Magellan mismo ay nasugatan at napatay. Ang makasaysayang laban na ito ay hindi lamang naging simbolo ng pagtutol ng mga Pilipino sa dayuhan kundi nagbigay-diin din sa kahalagahan ng pagpapahalaga sa sariling bayan. Hanggang ngayon, si Lapu-Lapu ay itinuturing na isang simbolo ng laban para sa kalayaan at pagkakaisa ng mga Pilipino, isang tunay na bayani na nagbigay liwanag sa ating kasaysayan.