Chapter 4

Kinagabihang iyon ay umuwi kami sa bahay. Pakiramdam ko'y halos bumigay na ang aking katawan. Masakit ang aking mga paa dahil sa maghapon na pagtayo, masakit ang aking mga balikat dahil sa walang tigil na pagdadala ng mga bag at kahon. Mabigat ang aking ulo, pero ako pa rin ang huling bumaba mula sa sasakyan, sinisigurong naisakay ko na ang lahat ng gamit.

Masiglang binuksan ng aking tiyahin ang pinto, halos lumulukso nang kaunti. "Susmaryosep, hindi pa rin ako makapaniwala! Ang aking anak ay talagang nanalo!"

Tumawa nang malakas ang aking tiyuhin — isang bagay na bihira kong makita. "Sinabi ko na sa iyo, magaling talaga si Elena"

Si Elena ay huling pumasok, puno ng kumpiyansa. Hinubad niya ang kanyang sapatos, pagkatapos ay ibinagsak ang kanyang maliit na bag sa sopa na parang ang bahay na ito ay sarili niyang entablado. Sumisilay ang kanyang mukha, patuloy na nagvi-vibrate ang kanyang cellphone dahil sa mga papasok na mensahe.

"May tatlong ahensya na agad na kumontak sa akin. Isang kontrata para sa skincare, isa para sa damit, at isa pa para sa inuming pangkalusugan."

Tinapik ng aking tiyahin ang kanyang sariling dibdib. "Makatarungan nga ang Diyos. Lahat ng paghihirap ni Mama ay nabayaran ngayong araw na ito."

Tumayo ako malapit sa pinto, hawak pa rin ang malaking bag. Walang pumapansin sa akin.

---

"Nasabi rin ng panauhing pandangal na iyon ang pangalan ko sa mga organizer," sabi ni Elena.

Mabilis na lumingon ang aking tiyuhin. "Si Alexandro?"

Tumango si Elena sabay ngiting maliit. "Sabi niya may potensyal daw ako."

Halos sumigaw ang aking tiyahin sa tuwa — samantalang dahan-dahan kong inilapag ang bag sa sahig. Nanginginig ang aking mga kamay dahil sa pagod. Gusto ko lang pumasok sa kwarto, ihiga ang aking sarili, at mawala mula sa lahat ng mga boses na ito — pero may mga yabag na lumalapit.

"Elena, huwag masyadong tumayo nang matagal. Pagod ka," sabi ng aking tiyahin.

"Hindi ako pagod. Napakasaya ng araw na ito."

Kakatalikod ko lang nang tumayo si Elena sa harapan ko. Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa. Hindi minamadali ang kanyang titig — para bang sinusuri ang isang bagay na hindi dapat naroroon.

"Mukha kang napakapagod," sabi niya, binigyang-diin ang huling salita.

Marahan akong tumango. "Opo."

Nag-click siya ng kanyang dila, pagkatapos ay nagkrus ng kanyang mga braso. "Normal lang naman. Ang magdala ng gamit buong araw ay tiyak na mabigat para sa katawang ganyan kalaki."

Yumuko ako.

"Kung ako sa iyo, tiyak na hindi ko kakayanin tumayo sa lugar na katulad kanina — maraming mahahalagang tao, maraming kamera. Buti na lang at may alam ka sa iyong lugar, tumayo ka lang sa sulok."

Kinagat ko ang aking labi.

"Elena," pagsaway ng aking tiyahin nang hindi buo ang loob — pero ang tono ng kanyang boses ay hindi naman talaga nagbabawal.

Mumunting ngumiti si Elena. "Nagsasabi lang ako ng totoo, Mama."

Lumapit pa siya nang kaunti.

"Nakikita mo ba ang gown ko? Maliit ang sukat nito at lahat ng tao ay sinasabing perpekto ang katawan ko."

Tiningnan niya ang aking mukha. "Samantalang ikaw, pambahay na uniporme pa lang ay mukhang masikip na, panggabing gown pa kaya."

Bahagya kong itinaas ang aking mukha. "Pupunta na ako sa kwarto."

Mahinang tumawa si Elena. "Sige. Ang mundo ng entablado ay talagang hindi para sa lahat."

Tumalikod siya, pagkatapos ay idinagdag nang hindi lumingon, "Oo nga pala, salamat sa pagdadala ng mga gamit ko. Kahit papaano ay may isa kang bagay na magaling gawin."

Tumayo akong matigas sa loob ng ilang segundo, bago sa wakas ay lumayo. Sa aking maliit na kwarto, dahan-dahan kong isinara ang pinto. Bumagsak ang aking katawan sa gilid ng kama. Hinubad ko ang aking sapatos nang nahihirapan, pagkatapos ay isinandal ang aking ulo sa dingding. Naririnig pa rin ang kanilang mga tawanan mula sa sala.

Biglang biglang bumukas ang pinto ng aking kwarto.

"Tiyuhin?"

Nakatayo ang aking tiyuhin sa may pintuan. Walang ekspresyon ang kanyang mukha — masyadong kalmado, malayong-malayo sa mukha ng lalaking kanina ay tila masaya dahil sa tagumpay ng kanyang anak. Dahil sa reflex, itinaas ko ang aking kamay sa aking leeg.

"Hindi ko ibibigay ang kwintas na ito kahit ano pa ang dahilan."

"Pumunta ka sa sala ngayon din."

Ang tono ng kanyang boses ay hindi nagbibigay ng puwang para tumanggi. Tumayo ako nang nanginginig ang aking mga paa, nakakapit pa rin sa kwintas na iyon, pagkatapos ay sumunod sa kanya palabas ng kwarto. Nakaupo ang aking tiyahin sa sopa, si Elena sa kanyang tabi — nasa mukha pa rin ang kolorete na hindi pa lubusang natanggal. Hindi pa rin kumukupas ang kanilang mga ngiti.

Tumayo ang aking tiyuhin sa harapan namin.

"May sasabihin si Papa," sabi niya.

Namilukot ang noo ng aking tiyahin. "Bakit seryoso ka naman? Hindi ba't masayang araw ngayon?"

"Oo naman, Pa. Puwede nating pag-usapan bukas."

"Hindi," matigas na sagot ng aking tiyuhin. "Ngayon na."

Umupo kami. Ako sa dulo ng sopa — gaya ng lagi — sinusubukang paliitin ang aking sarili.

Humugot ng mahabang hininga ang aking tiyuhin. "Papakasalan ni Alexandro De Luca ang isang babae sa bahay na ito."

Tumigil ang aking tiyahin, pagkatapos ay lumaki ang kanyang mga mata. "Anong ibig mong sabihin?"

"Iyon ang kondisyon bilang pagbabayad ng aking utang," sabi ng Tiyuhin.

"Nanalo si Elena sa contest — ang pera galing doon..."

"Hindi sapat. Kahit pa lahat ng kontrata niya ay magkatotoo, hindi pa rin sapat."

Dahan-dahang ngumiti si Elena. "Magpakasal? Sa lalaking katulad niya? Wala akong problema doon."

Agad na lumingon ang aking tiyahin sa kanya. "Elena?"

"Bakit naman hindi? Mayaman siya, makapangyarihan, at guwapo." Saglit niya akong tiningnan, pagkatapos ay bumalik sa aking tiyuhin. "Kaya ko siyang asikasuhin."

Marahang umiling ang aking tiyuhin.

"Hindi ikaw, Elena."

Mumunting tumawa si Elena. "Nagbibiro si Papa, di ba?"

Lumingon ang aking tiyuhin.

"Ang pinili ni Alexandro ay hindi si Elena. Si Lucia ang pinili niya."

Pakiramdam ko'y nagring ang aking mga tainga. "Ano?"

Biglang tumayo ang aking tiyahin. "Loko ka ba? Nagbibiro siya, di ba?"

Dahan-dahang lumingon si Elena sa akin. Nawala ang kanyang ngiti, pinalitan ng hindi makapaniwalang tingin. "Siya?"

Tiningnan ako ng aking tiyuhin. "Nakita niya ang litrato niya — at siya ang pinili niya."

Tumayo ako nang nanginginig ang aking mga paa. "Hindi ako pumapayag. Ayaw ko."

"Iyon ay hindi kahilingan — iyon ay kasunduan," sabi ng Tiyuhin.

"Hindi nga siya karapat-dapat," wika ni Elena.

Sumikip ang aking dibdib. "Bakit ako?"

Hindi agad sumagot ang aking tiyuhin.

"Kahit ano pa man iyon, ayaw ko," sabi ko.

Lumapit ang aking tiyuhin. "Makikipagkita ka sa kanya ngayong gabi."

Marahas akong umiling. "Hindi."

Tumigil ang aking tiyuhin nang eksakto sa harapan ko. "Naghihintay na ang kanyang sasakyan."

"Pinili ka niya?" tanong ni Elena.

Dahan-dahang tumayo si Elena mula sa sopa, marahan ang kanyang mga hakbang nang lumapit sa akin. Tinitigan ng kanyang mga mata ang aking katawan mula mukha hanggang paa — parang gustong tiyakin ang isang bagay.

"Pa, hindi ito nakakatawa."

Tumahimik pa rin ang aking tiyuhin.

Muli akong tiningnan ni Elena.

"Siya?" ulit niya. "Ang matabang babaeng hindi man lang makatingin nang tuwiran sa iba?"

Lumunok ako. "Hindi ko hiniling ito."

"Siyempre hindi. Wala ka namang tapang para humiling ng kahit ano," mapang-uyam niyang sabi.

Nakatayo na siya nang eksakto sa harapan ko ngayon. Naamoy ko ang mamahaling pabango niya — taliwas sa pawis at pagod na nakadikit pa rin sa aking katawan.

"Alam mo kung bakit hindi ako makapaniwala? Dahil ang lalaking katulad ni Alexandro De Luca ay maaaring makuha ang sinumang babaeng gusto niya." Itinuro niya ang aking mukha. "At tiyak na hindi mukhang ganyan ang kanyang pipiliin."

Hinawakan ko nang mahigpit ang aking kwintas, nanginginig ang aking mga daliri.

Lumingon siya sa aking tiyuhin. "Talaga bang naniniwala si Papa na ang lalaking iyon ay pumili sa kanya? Malinaw bang nakita niya ang litrato?"

"Nandoon ako. Alam na alam niya kung sino ang kanyang pinili," sagot ng aking tiyuhin.

Tumawa nang malakas si Elena — tawang walang kahit katiting na kasiyahan.

"Bakit?" tanong niya, ngayon ay nakapikit ang mga mata sa akin. "Ano bang meron ka, Lucia?"

Itinuro niya ang aking katawan. "Ang katawan mo? Hindi."

Itinuro niya ang aking mukha. "Ang mukha mo? Malinaw na hindi."

Dahan-dahan niya akong pinaligiran — parang isang mandaragit na pumapalibot sa kanyang biktima. "Wala ka ngang tiwala sa sarili. Kahit tumayo ka lang ay laging nakayuko. Maglakad ka man ay parang lagi mong gustong maglaho."

Pumikit ako sandali.

"Ang lalaking katulad niya ay hindi nagpapakasal sa babaeng katulad mo. Kung gagawin man niya iyon, tiyak na para lang paglaruan ka," sabi ni Elena.

Dumilat ako. "Ayaw kong pakasalan siya."

Tumigil si Elena sa harapan ko. "Oh, siyempre gusto mo."

"Ano?" nagulat ako.

Mapakla siyang ngumiti. "Lagi mo namang ginagawa ang anumang ipag-utos sa iyo, di ba? Utusan kang maglinis, naglilinis ka. Utusan kang huwag kumain, tumatahimik ka. Utusan kang maglaho, naglalaho ka."

Lumapit pa siya. "Ngayon, utusan kang magpakasal sa isang mayamang mafia? Tiyak na itinuturing mo itong regalo mula sa Diyos."

Marahas akong umiling. "Hindi. Natatakot ako."

"Tigilan mo ang pagpapanggap — o baka naman matagal mo na siyang gusto?"

Ang mga salitang iyon ay nagpatayo sa aking tiyahin. "Elena!"

"Ano?" lumingon si Elena. "Nagtataka lang ako. Sa napakaraming magagandang babae sa labas, bakit siya ang pinili niya — ang matabang babaeng walang anumang maipagmamalaki?"

Muli niya akong tiningnan, sa pagkakataong ito ay may ngiting nang-iinsulto. "Hindi ka nga karapat-dapat na tumabi sa kanya."

Humugot ako ng malalim na hininga, sinubukang huwag umiyak. "Hindi ko naman hiniling na ipanganak akong ganito."

Nag-click ng dila si Elena. "Dahilan."

Sa wakas ay nagsalita ang aking tiyuhin. "Tama na."

Matalas na lumingon si Elena. "Inuutusan ako ni Papa na tumahimik?"

"Ito ay napagpasyahan na — gusto man natin o hindi," sabi ng tiyuhin.

Muli akong tiningnan ni Elena.

"Kung talagang pakakasalan mo siya, huwag mong isipin na ikaw ang panalo."

Tumahimik ako.

"Laruan ka lang niya — at kapag nagsawa na siya, itatapon ka niya tulad ng basura."

Tumingin ako sa sahig. Sa wakas ay bumagsak ang mga luha — isa-isa — sa likod ng aking kamay. Tumalikod si Elena at nagtungo sa hagdan, pero bago umakyat, huminto siya at lumingon.

"Lucia, tandaan mo ang isang bagay," sabi niya.

Dahan-dahan kong itinaas ang aking mukha.

"Ang mundo ng lalaking katulad ni Alexandro De Luca ay hindi mundong para sa babaeng katulad mo."

Umakyat siya nang hindi naghihintay ng sagot. Muling tumahimik ang sala. Nakatayo akong nanginginig, nakakapit pa rin sa kwintas ng aking ina.

Tiningnan ng aking tiyuhin ang orasan sa dingding. "Konti na lang ang oras natin."

Lumingon ako sa kanya. "Anong ibig mong sabihin, Tiyuhin?"

Kinuha niya ang kanyang jacket. "Ayaw ni Alexandro na maghintay."

Sa labas, narinig ang tunog ng sasakyan na huminto. Ang mga headlight ay pumasok sa bintana ng sala — maliwanag at nakakasilaw.

Binuksan ng aking tiyuhin ang pinto.

"Dumating na sila," sabi niya.