Masuk“I need the earliest flight to Davao.”
Iyon ang unang salitang lumabas sa bibig ko habang nakatayo sa harap ng airline counter, nanginginig ang tuhod ko, nanginginig ang kamay ko, at halos hindi makatingin sa mata ng babaeng kausap ko. “Ma’am, may 2:40 a.m. flight po,” sagot niya. “Last seat na po iyon.” “Kunin ko,” mabilis kong sabi. “Now.” May ilang segundo siyang nag-type. Ramdam ko ang bawat tibok ng puso ko sa tenga ko, parang countdown ng pagkalunod. “Confirmed na po. Boarding pass?” Inilapag ko ang ID ko sa counter. Hindi ko na inisip ang presyo. Hindi ko na inisip ang bukas. Ang alam ko lang, kailangan kong umalis. Ngayon. Sa loob ng airport lounge, mag-isa akong nakaupo, hawak ang maliit na maleta at ang shoulder bag na laman ang mga mahahalagang bagay gaya ng sonography image ng anak ko. Hindi ako umiyak. Wala na akong luha. Pero bawat segundo, parang may kumakaskas sa loob ng dibdib ko. Sa screen ng cellphone ko, may ninety eight missed calls.fifty three messages. Lahat galing kay Nathan. Hindi ko binuksan. Hindi ko binasa. Hindi ko pinakinggan ang voicemail. Pinatay ko ang phone ko. Doon ko tuluyang pinutol ang huling hibla na nagdurugtong sa amin. “Gina, sigurado ka ba?” Boses ni Mama ang narinig ko sa kabilang linya ilang oras ang lumipas, habang nasa boarding gate na ako. Binuksan ko lang ang phone ko para sabihing paparating na ako. “Opo, Ma,” sagot ko, pinipilit maging matatag. “Kailangan ko munang lumayo.” “May nangyari ba sa inyo ni Nathan?” Napapikit ako. “Ma, please,” pakiusap ko. “Huwag mo muna akong tanungin.” May katahimikan. “At ang bata?” marahan niyang sabi. Mahigpit kong kinagat ang labi ko. “Ma,” halos pabulong kong sagot, “siya na lang ang meron ako ngayon.” Narinig ko ang paghigpit ng hinga niya. “Sige,” sabi niya sa huli. “Nandito lang kami. Palagi.” Napapikit ako, pinigilan ang pagbagsak ng luha. “Salamat po.” Habang papasok ako sa eroplano, pakiramdam ko ay binubura ko ang buong buhay ko sa Maynila. Ang apartment. Ang law school. Ang graduation ball. Ang lalaking minahal ko nang higit sa sarili ko. Sa upuan ko sa tabi ng bintana, tahimik akong umupo. Nang magsimulang umandar ang eroplano, doon ko naramdaman ang tunay na bigat ng desisyon ko. Isang hakbang na walang atrasan. “Para sa’yo,” bulong ko, hinihimas ang tiyan ko. “Kahit masakit, kakayanin.” Paglapag namin sa Davao, sinalubong ako ng init ng hangin at ng dalawang tauhan ng pamilya namin na matagal ko nang hindi nakikita. “Ma’am Georgina,” bungad ni Mang Leo, bahagyang yumuko. “Welcome home.” Parang may kumurot sa dibdib ko sa salitang iyon. Home. Dito pala talaga iyon. Sa biyahe papunta sa isa sa mga property ng pamilya namin, tahimik lang ako. Sa labas ng bintana, dinaraanan ang mga punong niyog, malalawak na kalsada, at mga pamilyar na tanawin na matagal ko nang hindi nasisilayan. “May naka-ready na pong OB-GYN sa San Pedro Hospital,” sabi ni Mang Leo. “Si Doc Villanueva. Trusted ng pamilya.” Tumango ako. “Salamat.” Sa isip ko, malinaw na malinaw ang plano. Dito ako mananatili. Dito lalaki ang anak ko. At dito matatapos ang lahat ng koneksyon ko kay Nathan. “Gina, anak—” Hindi pa ako tuluyang nakakapasok sa bahay nang yakapin na ako ni Mama nang mahigpit. “Ma,” bulong ko, tuluyang bumigay. “Ang payat mo,” sabi niya, hinahaplos ang likod ko. “Anong ginawa mo sa sarili mo?” Ngumiti ako nang pilit. “Maraming nangyari.” Lumapit si Papa, mahigpit ang tingin sa akin. “Huwag mo kaming paglihiman. Anak ka namin.” Huminga ako nang malalim. “Hindi po ako naglilihim. Pinipili ko lang po ang katahimikan.” Nagkatinginan sila. “Alam kong pagod ka na,sige magpahinga ka na pagkatapos mong kumain” sabi ni Mama. “Marami tayong pag-uusapan bukas.” Tumango ako. Sa loob ng silid na matagal ko nang hindi tinulugan, nakahiga ako, nakatitig sa kisame. Sa bawat pagpikit ko, bumabalik ang eksena. Ang labi ni Nathan. Ang kamay niya sa batok ni Laura. Ang sandaling tuluyang nagwasak sa akin. Umupo ako, kinuha ang sobre mula sa bag ko, at muling tinitigan ang sonography image. “Hindi niya malalaman,” mahina kong sabi. “Hindi kailanman.” May kumurot sa dibdib ko. Hindi dahil sa duda. Kundi dahil sa takot na baka balang araw, hanapin siya ng anak ko. Kinabukasan, nasa ospital na ako. “Ma’am Georgina,” sabi ni Doc Villanueva, matapos ang check-up, “maayos po ang lagay ninyo at ng baby. Pero kailangan n’yo pong bawasan ang stress.” Napangiti ako nang mapait. “Subukan ko po.” “Twelve weeks,” dagdag niya. “Sensitive stage.” Tumango ako. Labindalawang linggo. Tatlong buwan kong inihanda bilang surpresa sana sa graduation namin. Tatlong buwang itinago ko ang buong katotohanan sa lalaking minsan kong pinangarap pakasalan. Sa sumunod na mga araw, unti-unti akong bumalik sa ritmo ng buhay sa Davao. Tahimik. Simple. Malayo sa gulo. Pero sa bawat umaga, paggising ko, ang unang pumapasok sa isip ko ay si Nathan. Kaya pinilit kong punuin ang oras ko. Nag-enroll ako sa online review classes. Nagbasa ng law books. Nag-ehersisyo. Nag-aral tungkol sa pregnancy. Hanggang sa isang hapon, habang nasa hardin ako, may dumating na bisita. “Ma’am,” sabi ng kasambahay, “may naghahanap po sa inyo. Si Drake po.” Parang binuhusan ako ng malamig na tubig. “Anong sinabi niya?” mabilis kong tanong. “Na kaklase n’yo raw po sa law school.” Humigpit ang hawak ko sa hawakan ng upuan. “Sabihin mo, wala ako.” “Pero ma’am—” “Please,” pakiusap ko. Umalis ang kasambahay. Umupo ako nang tuwid, hinahaplos ang tiyan ko. Kung nahanap na nila ako... Ibig sabihin, hindi sapat ang paglayo ko. Makalipas ang ilang minuto, narinig ko ang boses niya sa loob ng bahay. “Gina, alam kong nandiyan ka.” Nanigas ako. Hindi ako gumalaw. “Hindi ako aalis hangga’t hindi mo ako kinakausap.” Tumayo ako. Lumabas ako sa hardin, diretso ang likod, matatag ang hakbang. “Ano’ng ginagawa mo rito?” tanong ko, malamig. Nagulat siya nang makita ako. “Gina… ang payat mo.” “Huwag mo akong ilihis,” sagot ko. “Bakit ka nandito?” “Hinahanap ka ni Nathan,” diretsong sabi niya. “Buong Maynila ginulagod na niya.” Napangiti ako nang mapait. “At ikaw ang pinadala niya?” “Hindi,” mabilis niyang sagot. “Sarili kong desisyon.” Tinitigan ko siya. “Kung gano’n, umalis ka na.” “Hindi,” mariin niyang sabi. “Hindi hangga’t hindi mo sinasagot ang tanong ko.” “Anong tanong?” “Bakit bigla kang nawala?” Huminga ako nang malalim. “Wala na akong dapat ipaliwanag.” “Meron,” giit niya. “May karapatan siyang malaman.” “Wala na,” mariin kong sagot. “Tapos na kami.” Napailing siya. “Hindi gano’n kadali iyon, Gina.” “Para sa akin, gano’n lang,” sagot ko. Tumahimik siya sandali, saka marahang nagsalita. “Nathan is a mess since you left.Wala ka na bang balak ayusin ang problema niyo?" Nanlamig ang likod ko. “Wala, the moment he decided to flirt again with Laura...nawala na lahat.” mabilis kong sagot. “Gina,” mariin niyang sabi, “huwag mo akong lokohin.” “Drake,” sagot ko, “nakikiusap ako sa yo for the last time, I want my peace,please don't tell Nathan where I am.Just be there for him. Maybe we both need space for now to heal." Nagkatitigan kami. At sa mga mata niya, nakita ko ang pagdududa. “Kung buo na ang desisyon mo,” sabi niya sa huli, “wala na akong magagawa. Take care of yourself then.” Tumalikod siya. At sa bawat hakbang niyang palayo, alam kong nagsisimula pa lang ang laban. Gabi. Mag-isa akong nakaupo sa kama, hawak ang phone ko. May bagong voicemail. Mula kay Nathan. Pinakinggan ko ito. “Gina,” mahina niyang sabi, “hahanapin kita. Kahit saan ka magtago.” Napapikit ako. “Dahil hindi ko kayang mabuhay nang hindi mo sinasabi sa akin kung bakit.” Pinatay ko ang phone. At mahigpit na niyakap ang tiyan ko. “Hindi niya malalaman,” bulong ko sa sarili ko. “Kahit kailan.” Pero sa kaibuturan ng dibdib ko, alam kong hindi gano’n kadali ang pagtatago. Lalo na kung ang humahabol ay isang lalaking sanay manalo. At sa pagitan ng distansya at lihim, iisang tanong ang patuloy na bumubulong sa hangin... “Hindi kita susukuan, I'll find you, Georgina.”"Atty. Sandoval, hindi ko akalain na makakasabay kita rito sa annual gala ng corporate sector, at mukhang mas lalo kang gumaganda ngayon kaysa noong huli tayong nagkaharap sa arbitrasyon," nakangiting bati ni CEO Marcus Alcantara habang inilalagay ang isang basong champagne sa harap ko habang nakatayo kami malapit sa grand staircase ng ballroom."Maraming salamat, Mr. Alcantara, pero sa pagkakaalala ko ay hindi social gathering ang pinunta ko rito kundi para sa networking ng Davao Integrity Firm," sagot ko habang bahagyang umiwas sa paglapit niya na may dalang masyadong pormal ngunit mapanlinlang na motibo."Alam ko namang career-driven ka, Georgina, kaya nga humahanga ako sa iyo... paano kung pag-usapan natin ang posibleng merger ng mga kompanya natin habang sumasayaw tayo rito?" pagpapatuloy niya habang iniaabot ang kamay niya sa akin na parang wala siyang pakialam sa mga matang nakatingin sa paligid."Wala akong balak sumayaw ngayong gabi, at kung tungkol sa merger, maaari mong i-e
"Kung hindi mo kayang sabayan ang bilis ng pagbasa ko sa kasong ito, mas mabuting ikaw na lang ang magbitiw kaysa mapahiya tayong dalawa sa harap ng buong faculty," diretsong sabi ko habang ibinabagsak ang isang makapal na codal provisions sa ibabaw ng mahabang wooden table sa dulo ng library.Napaigtad si Gian sa bigla kong pagbato ng libro ngunit hindi man lang natinag ang ekspresyon ng pagiging kalmado niya habang nakadekwang itong nakatingin sa akin nang may mapang-asar na kislap sa mga mata niya."Ang aga mo namang uminit ang ulo, Florence... kaya pala mas pinipili mong mag-isa dahil wala sigurong makatagal sa maldita mong ugali," sagot niya habang dahan-dahang inaayos ang pagkakakompyuter ng mga kasong pinag-aaralan namin para sa nalalapit na inter-collegiate moot court competition.Nanggigigil akong umupo sa tapat niya at itinulak ang laptop palapit sa mukha niya para ipakita ang maliit na error sa citation niya na pilit niyang itinatago sa draft niya."Hindi ako maldita, sadya
"Sino ba ang kumakatawan sa kabilang panig para masigurong hindi tayo mapapahiya sa huling yugto ng simposyum na ito?" tanong ko habang inaayos ang cuffs ng suit ko habang nakatayo sa likuran ng malaking court room ng unibersidad kung saan idinaraos ang inter-collegiate debate. "Si Gian Aragon po, sir, mula sa freshman law department," sagot ni Steve nang may pag-aalinlangan sa boses habang hawak ang tablet para iabot sa akin ang mga dokumento. Napatigil ako sa pag-aayos ng kwelyo nang marinig ko ang apelyido at ang pangalan na ilang taon ko nang pinapanood mula sa malayo nang may kirot sa dibdib. Umabante ako nang bahagya para sumilip sa glass panel ng gallery kung saan tanaw na tanaw ang entablado. Doon ko siya nakita. Nakatayo si Gian sa podium, hawak ang lapel mic habang deretsong nakatingin sa mga hukom nang walang bakas ng kaba. Ang tindig niya, ang paraan ng pagbuka ng labi niya para magbato ng batas nang walang pag-aalinlangan, at ang talim ng mga mata niya kapag sumasagot s
"Siguraduhin mo lang na hindi ka sinusundan ng mga reporter na iyan bago mo ako ihatid sa sasakyan ko, Nathan.. ayaw ko ng panibagong gulo sa media bukas ng umaga."Ipinasok ko ang aking mga kamay sa bulsa ng aking coat habang naglalakad kami sa madilim na bahagi ng basement parking ng unibersidad kung saan idinaos ang mock trial ni Gian. Ang tunog ng aking matitigas na takong ay umaalingawngaw sa sementadong sahig, sumasabay sa mabibigat at tiyak na mga hakbang ni Nathan sa aking tabi. Naamoy ko ang mamahaling leather at pabango na nagmumula sa kanyang suot na suit.. isang pamilyar na amoy na nagpapadala ng hindi maipaliwanag na tensyon sa aking sistema. Lumipas ang ilang oras mula nang matapos ang dinner namin kasama si Gian, ngunit ang bigat ng kanyang mga binitawang salita doon sa restaurant ay tila nakasabit pa rin sa hangin ngayon."Pinauna ko na ang sasakyan ni Gian kasama si Steve para makasiguro na walang makakagambala sa atin dito, Georgina," sagot niya habang bahagyang bina
"Huwag mong harangan ang daan ko kung wala kang balak na gumalaw nang mabilis, Aragon.. nakakahadlang ka sa mga taong may totoong direksyon sa buhay."Napatigil ako sa gitna ng siksikang pasilyo ng San Beda College of Law habang bitbit ang makakapal na case digests para sa pre-week ng mock trial. Isang matalim at pamilyar na boses ang bumasag sa konsentrasyon ko mula sa aking likuran. Lumingon ako at doon ko nakita si Florence Guttierez.. ang top law student ng aming karibal na unibersidad, suot ang kanyang mahigpit na nakatali na buhok at ang kanyang signature na crisp white corporate shirt na walang kahit isang lukot. Hawak niya ang isang makapal na bersyon ng Rules of Court, ang kanyang mga kilay ay bahagyang nakataas habang diretsong nakatitig sa akin na tila ba ako ay isang basurang nakaharang sa kanyang ginto. Ang bawat hakbang niya palapit sa akin ay naglalabas ng matinding awtoridad, isang ugali na labis kong kinaiinisan dahil ipinapaalala nito sa akin ang matigas na karakter
"Siguraduhin mo lang na hindi ito isa sa mga laro mo, Nathan.. dahil kung gagamitin mo si Gian para lang mapalapit sa akin, hinding-hindi mo na muling makikita ang anak mo."Napatigil ako sa pag-aayos ng aking cuffs nang marinig ang matigas na boses ni Georgina sa kabila ng linya. Ang hawak kong cellphone ay tila uminit dahil sa bigat ng babala na binitawan niya bago siya tuluyang pumayag sa hapunan na ito. Nakatayo ako sa gitna ng pribadong silid ng isang tahimik at eksklusibong restaurant sa Bonifacio Global City, kung saan ang tanging maririnig ay ang banayad na kalascas ng mga kubyertos mula sa ibang mesa at ang mahinang tugtog ng piano sa background. Ang bawat hakbang ng mga waiter na nag-aayos ng mga baso ay nagpapataas ng tensyon sa aking dibdib. Alam kong pumayag lang siya dahil kasama si Gian.. alam kong ito lang ang natatanging paraan para makasama ko silang dalawa nang hindi ako hinaharangan ng kanyang mga bodyguard."Naka-reserve na ang lamesa natin, Georgina.. naghihintay
“Kailangan nating mag-usap ngayon din, Georgina.”“Ngayon?” ulit ko, nagtatakang napatitig sa kanya at napasandal sa pintuan ng unit ko, braso’y naka-cross, at masusi ko siyang pinakatitigan. “Alas-onse na, Nathan.”“Limang minuto lang,” sagot niya. “Please.”Pinagmasdan ko ang mukha niya. Pagod. G
“Ma’am, mag-e-early out po ba kayo?”“Oo,” sagot ko kay Liza habang sinasara ko ang laptop ko, “kailangan kong dumaan sa mall. Late uuwi si Gian. May basketball training daw.”Napatingin siya sa akin. Alam niya ang ibig sabihin nun—takeout dinner, tahimik na gabi, at maagang pahinga bago ang hearin
“Umalis ka na, Nathan.”Tumama sa dingding ang boses ko na parang bala. Walang paunang babala. Walang lambing. Diretso sa pagitan ng mga mata niya.Nakatayo siya sa pintuan ng unit ko, basang-basa ang ulan sa balikat ng itim niyang suit, mata’y nanlilisik, parang may hinahanap na kasalanan. At sa l
“Love, medium rare pa rin ba o gusto mo nang well-done ngayong nasa Manila tayo?” “Medium rare,” sagot ko agad, hindi inaalis ang tingin sa menu, kahit ramdam kong tinititigan na naman ako ng anak ko na parang may binabalak. “At huwag mo akong tingnan ng ganyan.” Ngumisi si Gian. “Kasi kapag stre







