CHAPTER 3

Ako si Arnold Batumbakal, dalawampu't anim na taong gulang. Lumaki kami ng kapatid kong si Leonora sa mahal naming lola’t lolo. Sila ang nagsilbing mga magulang namin; simula noong iwan kami sa kanila, inaruga at minahal nila kami nang higit pa sa kanilang sariling buhay. Hindi ko nakilala ang ama ko, pero naikuwento nina Lola na pumanaw daw ito noong limang taon pa lang ako. Rati raw siyang seaman na lumubog ang barkong sinasakyan, pero hindi ko alam kung totoo o gawa-gawa lamang nila 'yon upang hindi kami mangulila.

Ang aking ina naman, anim na taong gulang ako noong huli ko itong makita. Kahit kailan ay hindi siya nagpaalam sa akin; hanggang ngayon ay wala na kaming balita tungkol sa kanya. Pero okay na iyon, hindi namin siya kailangan. Hindi namin kailangan ang isang katulad niyang iresponsable. Kaya siguro siya nawala dahil takot siyang humarap sa responsibilidad niya bilang ina. Ngayon, malaki na ako. May trabaho na ako na sapat ang kinikita sa pang-araw-araw. Ako na mismo ang nagpapaaral sa kapatid ko, at dahil sa kanyang pagsisikap, malapit na itong magtapos sa mataas na paaralan bilang isang valedictorian.

“Kuya… kuya!” sigaw ng kapatid ko, dahilan upang mapabalikwas ako mula sa pagkakahiga sa aking kuwarto.

“Bakit!?” sigaw ko rin sabay bangon at labas ng silid.

“May naghahanap sa ‘yo!”

Hindi na ako sumagot. Nagmamadali akong bumaba ng hagdan at tinungo ang aking kapatid na ngayon ay nasa tapat ng gate, may kausap na isang matandang babae. Kilala ko ang babaeng iyon—hindi ako pwedeng magkamali. Siya ang unang taong nanakit sa amin, ang taong nag-iwan at hindi na kami binalikan kailanman. Biglang nagkasalubong ang aking mga kilay sa galit. Bakit bumalik pa siya? Hindi na namin siya kailangan.

“Leonora, pumasok ka muna sa loob,” wika ko habang nakatitig sa matandang babae.

“P-pero ba---”

“Ang sabi ko pumasok ka muna! Huwag matigas ang ulo!” Hindi na sumagot ang kapatid ko; dali-dali itong pumasok at iniwan kaming dalawa ng babae.

“Bakit ka bumalik?” tanong ko sa kanya.

“A-alam ko may pagkukulang ako sa inyo. Pero bumalik ako kasi gusto ko sanang humingi ng patawad,” saad niya.

“P-patawad? Ganoon lang ba kadali ang magpatawad ng isang katulad mo? Ganoon lang ba kadali kalimutan ang mga ginawa mo? Mas madali kitang mapapatawad kung hindi ka na nagpakita pang-muli sa amin!” giit ko.

Totoo naman. Mas mapapatawad ko siya kung nanatili na lang siyang multo ng nakaraan. Iisipin na lang namin na patay na rin siya gaya nina Lolo at Lola. Hindi madaling kalimutan ang lahat. Hindi mangyayari ang gusto niya—hindi ko siya kayang patawarin.

“Anak…”

“Huwag mo kaming tawaging anak! Simula noong iwan mo kami, nawala na rin ang karapatan mo na maging ina sa amin.”

“Hindi mo kasi ako maiintindihan…” wika niya habang tumutulo ang kanyang mga luha.

Hindi niya ako madadala sa pag-iyak niya. Hindi ako madadala sa mga pakunwari at pagsisinungaling niya.

“Pwes! Wala akong balak na intindihin ka. Umalis ka na at huwag na huwag ka na ulit babalik pa!” giit ko sabay tulak sa kanya palabas ng gate.

“P-patawarin mo ako…” pagmamakaawa niya habang mas lalo pang bumubuhos ang kanyang mga luha. “Okay lang sa akin kung hindi niyo ako ituturing na ina. Gusto ko lang kayong makausap, mayakap, at mahagkan. Pagkatapos niyon ay tsaka niyo na ako kalimutan. Ituring niyo na lang akong patay at hindi na ako magpapakita pang-muli kung iyon ang nais ninyo,” dagdag niya, saka lumuhod sa harapan ko.

“Anong drama ito? Anong pakulo na naman ito!?” bulyaw ko.

Bakit niya ginagawa ang lahat ng ito? Tila lumalabas na ako pa ang masama. Ganoon lang ba kadali iyon? Dalawang dekada—dalawang dekada ang lumipas na hindi man lang siya nagparamdam sa amin. Ni hindi ko nga alam na nag-abroad pala siya. “Umalis na ho kayo!” saad ko saka isinarado ang gate at hinayaan siyang nakaluhod doon.

Sa pag-lock ko ng p***o, doon sabay na bumagsak at bumuhos ang masagana kong luha. Bakit ganoon? Ang tagal kong hinintay si Mama, pero ngayong bumalik siya, galit ang nangingibabaw sa puso ko. Nami-miss ko siya, pero mas matindi ang poot sa tuwing naalala ko kung paano niya kami tinalikuran. Mahirap ang lumaking walang magulang na nag-aaruga. Imbes na nag-aaral lang ako, maaga akong namulat sa bagsik ng buhay. Ako ang panganay, kaya ako ang kumayod nang husto noong hindi na kayang kumilos nina Lola at Lolo. Tapos ngayon, babalik siya para humingi ng kapatawaran? Hindi ganoon kadali iyon.

“Hinding-hindi ko siya papatawarin kailanman,” galit kong bulong sabay pahid sa aking mga luha.

Agad akong tumayo at muling binuksan ang gate, pero wala na siya. Lumabas ako at naglakad hanggang sa makarating sa bahay ng nobya ko, na hindi naman kalayuan sa amin.

“Mahal, alam mo ba, may maganda akong balita sa iyo?” tanong ni Lalaine, ang matagal ko nang kasintahan.

“Ha? Hindi. Ano ba iyon?” takang tanong ko habang nakatingin sa telebisyon, pilit ibinabaling ang atensyon.

“Natanggap ako sa trabaho sa Switzerland!” masayang sambit nito, na tila kulang na lang ay lumundag sa kagalakan.

“S-switzerland? Aalis ka? Bakit hindi mo sinabi sa akin?”

“Gusto sana kitang i-surprise. 'Di ba magandang balita 'yon?”

“Nakapagdesisyon ka na ba?”

“Oo.”

“Okay,” giit ko sabay tayo at lakad papuntang p***o.

“Saan ka pupunta?”

“Aalis na ako. Hindi mo naman ako kailangan, 'di ba? Pati rin naman ikaw, iiwan mo rin ako.”

“Hindi ka ba masaya para sa akin? Matagal ko nang gustong makatrabaho roon. Sana naman suportahan mo ako. Kung iniisip mo na hihiwalayan kita, hindi iyon mangyayari. Mahal na mahal kita. Huwag kang mag-alala, kapag nakapag-ipon na ako roon, babalik agad ako rito. Tsaka tayo magpapakasal, 'di ba iyon ang pangarap natin?” mahaba nitong salaysay habang umiiyak.

Bakit lahat ng mahal ko, iniiwan ako? Hindi nila ako naiintindihan. Takot lang naman ako na baka kalimutan niya rin ako tulad ng ginawa ng ina ko. Hindi masaya ang mag-isa, kaya sana naman ay intindihin din nila ang mararamdaman ko. Huwag lang sarili ang isipin nila; sana maalala nilang may masasaktan sa bawat desisyong ginagawa nila.