OKAY LANG

Lahat na nagta-trabaho sa ibang bansa nakakaranas ng mala-roller coaster na damdamin. Minsan masaya, malungkot, sobrang sakit at may kirot sa puso pero kahit gaano pa kasakit ang hamon nang buhay na kanilang tinatamasa, patuloy pa rin nilang tinitibayan ang loob para sa mga mahal nila sa buhay. Mahirap ang maging isang OFW, hindi biro ang makikipagsapalaran sa ibang bansa at makihalubilo sa hindi mo ka dugo o kababayan. Lalo pa kaya ang magpa-alipin sa ibang tao.

Masarap pakinggan ang salitang, “Abroad” pero diyan mo mararanasan ang tunay na iba’t ibang pagsubok sa buhay. 

“Okay lang” madaling banggitin, madaling sabihin upang itago ang tunay na iyong nararamdaman. Simpleng salitang may iba’t ibang pighati na nakabalot dito. Masarap din marinig mula sa mga mahal natin ang sambitin iyon, pero ‘di natin alam kung ano ang kanilang pinagdaanan bago masambit ang katagang, “Okay Lang”.

Si Anna Batumbakal, nagta-trabaho sa Kuwait para sa pamilya at mga anak. Kahit gaano pa kasing tigas ng bakal ang puso nito’y hindi pa rin naiiwasan ang umiyak, lalo na kapag naaalala ang mga anak nitong naiwan sa bansang kaniyang pinagmulan. Bente-singko anyos ito nang unang nakikipagsapalaran sa ibang bansa. Anim na buwan pa lamang ang bunso nito nang iwan niya dahil sa hirap ng buhay. 

“Umalis ka naman ‘di ba dahil sa pera. Iniwan mo kami tapos ngayon gusto mo intindihin ka namin. Bakit kami ba inintindi mo kung gaano kahirap ang lumaki na walang kinikilalang ina?” galit na sambit ng panganay nitong si Arnold.

“H-hindi ako umalis dahil gusto ko magbakasyon sa ibang bansa. Umalis ako dahil gusto ko magtrabaho upang matustusan ko mga pangangailangan ninyo! Hindi tayo mayaman, wala tayong pera kaya kahit mahirap gagawin ko para sa inyo na mga anak ko. Hindi mo rin ako naiintindihan, hindi mo alam kung ilang araw akong nagtiis na hindi kumain upang may malaking pera na maipadala sa inyo. Hindi biro ang pinagdadaanan ko pero okay lang…” ang madamdaming pakiwari ni Anna habang bumubuhos ang masagana nitong mga luha, “okay lang, basta para sa inyo na mga anak ko.” 

CHAPTER 1

“M-mama!”

“M-mama, hu-hu-hu!” umiyak na sumbong ng panganay kong si Arnold habang tumatakbo papunta sa akin.

“Oh, bakit?” wika ko sabay lapag sa hawak kong cellphone at niyakap ang humihikbi kong anak.

“M-mama, inaway po ako ni Tonton,” patuloy niya sa pag-iyak.

Si Tonton ay anak ng kapitbahay namin. Kilala ito sa pagiging basagulero kaya madalas kong pinapayuhan ang anak ko na huwag masyadong lumapit doon, upang hindi na magkagulo pa.

Ang anak kong si Arnold ay anim na taong gulang na. Pinalaki ko siyang masayahin at palakaibigan, at ginagabayan ko sa lahat ng pagkakataon upang hindi matulad sa ibang pasaway na bata. Habang nakaupo kami sa sala, dahan-dahan kong pinunasan ang kanyang mga luha.

“Anak, ‘di ba sabi ko sa iyo ay iwasan mo muna siya? Kung ayaw niyang makipagkaibigan, hayaan mo na lang. Huwag mo nang patulan, hindi naman ikaw ang kawawa. Ang bait-bait mo kaya,” saad ko habang hinahalikan ang kanyang noo.

“M-mama, bakit po ang bad niya?”

“Kasi kulang siya sa pagmamahal at pag-aaruga ng Mama niya. Ikaw naman, mahal na mahal ka ng Mama mo,” nakangiti kong sambit habang ginugulo ang kanyang buhok.

“Mama, hindi mo ba ako iiwan? Kasi sabi nila aalis ka raw... iiwan mo raw ako?” tanong ni Arnold habang nakatitig sa aking mga mata, naghihintay ng sagot.

Natigilan ako. Hindi ko alam kung ano ang isasagot. Nanatili lang akong nakatingin sa aking anak, hanggang sa hindi ko na rin napigilan ang bugso ng aking damdamin at unti-unting umagos ang aking mga luha.

“Mama, hindi mo naman ako iiwan, ‘di ba?” tanong niya ulit.

“S-sino ang nagsabi sa iyo niyan, anak?”

“Kay Nanay Bebang po.”

“H-hindi kita iiwan. Tandaan mo anak, magtatrabaho lang si Mama para sa inyo ng kapatid mo. Pero lagi naman tayong magkasama rito,” sagot ko sabay turo sa kanyang kaliwang dibdib. “Kahit anong mangyari, hindi ako mawawala rito sa puso mo.”

“Mama, paano po kayo papasok dito?” tanong niya ulit habang nakaturo pa rin sa sariling dibdib.

Ngumiti na lamang ako sa gitna ng aking pagtangis.

“Ikaw talaga, palabiro ka,” iyon na lamang ang naging tugon ko. “Anak, tamang-tama, may niluto akong adobo. 'Di ba paborito mo 'yon? Tara, kain tayo,” pag-iiba ko ng usapan sabay pahid sa aking mga luha. Binuhat ko ang aking anak at naglakad patungo sa kusina. Inihanda ko ang paborito nitong adobo.

“Anak, masarap ba?” tanong ko habang pinapanood siyang kumain. Muli na namang naglandas ang luha sa aking mga pisngi, subalit palihim ko itong pinunasan upang hindi niya mapansin.

“Opo, salamat po, Mama.”

“You’re welcome, anak!” mabilis kong sagot sabay pilit ng isang ngiti.

Makalipas ang ilang oras, biglang tumunog ang aking cellphone.

“Anak, kain ka lang diyan, ha? Kukunin ko lang ang telepono,” paalam ko kay Arnold.

“Opo, Mama,” sagot niya nang may ngiti bago bumalik sa pagkain.

“Hello, Madam,” malumanay kong bungad nang masagot ang tawag.

“Update lang kita, bukas na pala ang alis mo. Alas-otso ng umaga ang flight ninyo, dapat bago mag-alas-siyete ay nandoon na kayong lahat sa airport,” pagpapaalala sa akin ni Madam Scarlet, ang ahenteng tumulong sa amin upang makalabas ng bansa.

“T-thank you po, Madam,” iyon na lamang ang naisagot ko bago natapos ang aming pag-uusap.

Inilapag ko ang cellphone sa lamesa at nanghihinang naupo sa sofa. Hindi ko alam kung kakayanin ko bang mawalay sa mga anak ko. Kung may sapat lang akong hanapbuhay rito, hindi ko na kailangang umalis pa. Ayaw kong iwan ang mga anak ko, pero ito na lang ang natitirang pag-asa para maiahon sila sa kahirapan. 'Di baleng ako ang mahirapan, ako ang magutom, huwag lang ang mga anak ko.

Tumingin ako sa larawan ng yumao kong asawa. “Responsibilidad ko sila bilang ilaw ng tahanan... hindi sana ito mangyayari kung hindi mo kami iniwan. Ang daya-daya mo, mahal. Ang bigat ng responsibilidad na iniwan mo sa akin. Hindi ko ito kaya mag-isa... bakit mo kami iniwan?” hagulgol ko habang patuloy na pumapatak ang aking mga luha.

“Diyos ko, bakit ang daya Ninyo? Bakit Ninyo kami pinapahirapan? Alam Ninyo namang walang-wala na kami, pero sunod-sunod ang ibinabato Ninyong problema sa amin. Dahan-dahan naman po, naaawa na ako sa mga anak ko... Kung parusa man ito, sana sa akin na lang. Huwag Ninyo nang idamay ang mga anak ko, hu-hu-hu!”

Sa gitna ng aking pag-iyak, biglang nagbalik-tanaw sa aking isipan ang nakaraan—ang simula ng masayang pagsasama namin ni Arnaldo.

Taong 2001, magkaklase kami sa high school ni Arnaldo. Para kaming aso't pusa; walang araw na hindi niya ako inaasar, na madalas na nagiging sanhi ng aming pagtatalo.

“Hoy, baboy! Tabi ka nga, nakaharang ka eh. Sa sobrang taba mo, sinakop mo na ang buong espasyo ng p***o, hindi ako makadaan!” Ang sigaw ng isang pamilyar na boses-lalaki sa aking likuran. Siya na naman—ang taong pinakakinaiinisan ko.

Agad akong lumingon habang nakayukom ang aking mga kamao.

“Anong sabi mo!?” pagalit kong tanong.

“Ay, bingi? Sabi ko ba—” Hindi natuloy ang kanyang sasabihin nang bigla ko siyang masuntok sa mukha. Nagulantang ang buong klase at biglang tumahimik ang paligid. “G*go! Bakit ka nanununtok sa mukha!?” galit niyang sigaw habang hawak ang pisngi.

“Ulitin mo pang sabihin sa aking baboy ako, hindi lang suntok ang aabutin mo sa akin!” pagbabanta ko. Ayaw ko sa lahat ang inaasar ang timbang ko. Oo, mataba ako, pero ano ngayon? Masarap kumain, eh!

“Totoo naman, eh, ang taba-taba mo!” sigaw pa rin niya.

“Kung mataba ako, ikaw ano ka? Payatot! Stick! Isang ubo mo na lang, pwede ka nang mamatay!”

“Ha-ha-ha! Ang ganda ng palabas!” kantiyaw ng mga kaklase namin.

“Naku, wala ka pala kay Anna, eh! Ha-ha-ha!”

“Bagay talaga kayo! The more you hate, the more you love! Ha-ha-ha!” biro ng kaibigan kong si Betty. Sabi ko sa sarili ko noon, hinding-hindi ako magkakagusto sa lalaking ito. Kung mangyayari man iyon, magpapakamatay na lang ako kaysa makasama ang payatot na 'yan.

“Yuck, never!” sabay naming sigaw, sabay damba ng aming mga tingin na naging dahilan ng biglang pagbilis ng tibok ng aking puso.

“Ay, nakakakilig!” bulalas naman ng bakla naming kaklase na si Mccoy.

Natigil lamang ang tuksuhan nang dumating ang aming guro.

Napapunas ako ng aking mga luha habang nakangiti. Iyon ang isa sa mga hindi ko makakalimutang yugto ng aming buhay. Muli kong tiningnan ang larawan ni Arnaldo, kinuha ko ito, at mahigpit na niyakap.

“Kahit hindi maganda ang simula ng kabataan natin, nagpapasalamat pa rin ako dahil nakilala kita. Mahilig ka mang-asar, pero sinusuyo mo naman ako kapag alam mong galit na galit na ako,” wika ko habang pilit na nagpapakatatag.