CHAPTER 3

Flashback — Ang Paghihiwalay

Tahimik na inilapag ni Lia ang divorce papers sa mesa. Walang sigaw. Walang luha. Pero sapat ang bigat ng papel para tuluyang mabasag ang matagal nang katahimikan sa pagitan nila.

“Kung mananatili tayo sa ganito, pareho lang tayong mauubos,” mahinahon niyang sabi.

Hindi agad tumingin si Adrian.

Nakaupo lamang siya sa kabilang dulo ng mesa, tuwid ang likod, suot pa rin ang suit na parang mas mahalaga pa kaysa sa sandaling iyon. Ang relo niya ang unang nagsalita—isang mahinang tunog, paulit-ulit, parang nagpapaalala na may mas mahalaga siyang pupuntahan kaysa sa babaeng kaharap niya.

Sa tunog na iyon, bumalik ang lahat kay Lia. Noon, hindi ganito si Adrian, marunong pa itong tumigil.

Naalala niya ang mga unang buwan ng kasal nila—kung paano nito isinasara ang laptop kapag umuuwi siya, kung paano sila sabay kumakain kahit pagod, kahit tahimik. Noon, sapat pa ang presensya. Hindi kailangan ng maraming salita.

Pero unti-unti, nagbago ang lahat. Sa simula, maliliit lang.

“Just one minute,” lagi nitong sinasabi kapag may tumatawag sa gitna ng hapunan.

Isang minuto na nagiging tatlumpu. Tatlumpung nagiging isang oras. Hanggang sa tuluyan nang lumamig ang pagkain sa pagitan nila.

Sumunod ang mga meeting na hindi na natatapos. Mga gabing uuwi si Adrian lampas hatinggabi—pagod, tahimik, at agad hihiga na parang bukas na lang sila mag-uusap. Pero ang bukas, palaging may ibang inuuna.

Minsan, naglakas-loob si Lia.

“Adrian,” bulong niya habang nakaupo ito sa kama, nakatutok sa laptop.

“Not now, Lia. I’m busy.”

Hindi iyon sigaw. Hindi rin galit. Pero iyon ang mas masakit. Dahil paulit-ulit niya iyong narinig hanggang sa naging normal na lang ang pakiramdam na hindi siya prioridad. Pinili ni Lia na umintindi. Pinili niyang manahimik. Pinili niyang sabihing okay lang, kahit hindi na.

Hanggang sa dumating ang gabi ng pinakamalaking tagumpay niya. Ang Fashion Designer of the Year.

Nakatayo siya sa entablado, kumikislap ang ilaw, palakpakan ang buong bulwagan. Hinanap niya si Adrian sa audience—isang reflex na matagal nang nakasanayan. Inisa-isa niya ang mga mukha. Una sa harap. Sumunod sa gilid. Hanggang sa likod.

Pero wala siya roon. Isang text lang ang dumating.

“Proud of you. Sorry, emergency meeting.”

Nakangiti si Lia habang tinatanggap ang tropeo, pero sa loob-loob niya, may unti-unting nababasag. Isang bahagi ng sarili niyang matagal nang naghihintay na mapili. Mula noon, may nagbago sa kanya.

Hindi na siya umasa.

Tinuruan niya ang sarili na maging sapat kahit mag-isa. Inilaan niya ang sarili sa trabaho—hindi dahil gusto niya, kundi dahil doon na lang siya napapansin ng mundo. Kung hindi siya mahalaga sa bahay, sisikapin niyang maging mahalaga sa labas.

At sa tuwing uuwi siya sa bahay na parang hotel—malinis, tahimik, walang bakas ng kanila—doon niya nararamdaman ang totoong pagod.

Hindi katawan ang unang napagod. Kundi puso. Isang gabi, hindi na niya kinaya.

“Kailan mo ba ako pipiliin?” tanong niya, basag ang boses, habang nakatayo si Adrian sa gitna ng sala, may hawak na phone.

Tumingin ito sa kanya—sandali lang.

“I’m doing this for us,” sagot nito. Pero wala siyang naramdaman na pagmamahal. Wala siyang naramdaman na kasama siya sa dahilan.

Hindi siya sumagot. Natakot siyang marinig ang sagot na matagal na niyang alam. Natakot siyang marinig na ang totoo—na kahit mahal siya ni Adrian, mas mahal nito ang mundong binubuo niya.

At ngayon, narito sila.

Magkaharap sa parehong mesa—pero wala nang init, wala nang galit. Pagod na lang. At sa gitna nila, ang divorce papers.

Bumalik sa kasalukuyan ang isip ni Lia. Nakatingin na ngayon si Adrian sa mga papel, parang kontratang kailangang suriin. Walang emosyon sa mukha niya. Walang pagtutol. Walang tanong kung paano sila nauwi roon. Iyon ang mas masakit.

“Is this what you want?” tanong nito, malamig.

Huminga nang malalim si Lia.

“Hindi,” sagot niya nang tapat. “Pero ito ang kailangan ko.” sapat na para mabigyan pansin ang nararamdaman niya.

Hindi niya sinabi ang lahat ng nais niyang sabihin. Hindi niya sinabi kung ilang gabing umiyak siya mag-isa. Kung ilang beses niyang piniling intindihin si Adrian kahit siya ang nauubos. Hindi niya sinabi kung gaano niya ito minahal—dahil alam niyang wala na itong saysay.

Hindi na ito tungkol sa pagmamahal. Ito ay tungkol sa pagkalimot sa sarili.

Pinirmahan ni Adrian ang mga papel nang walang pag-aalinlangan. Isang pirma. Isang linya. Isang wakas.

Walang yakap. Walang paalam.

At habang nakatingin si Lia sa papel na may dalawang pirma, doon niya tuluyang naintindihan—hindi sila naghiwalay dahil kulang ang pagmamahal.

Naghiwalay sila dahil hindi sapat ang oras. Dahil may lalaking piniling buuin ang isang imperyo, at may babaeng unti-unting nawasak sa anino nito.

At kahit gaano pa kalaki ang mundo ni Adrian ngayon, may isang sugat na hindi kayang burahin ng kahit anong kontrol—

Iniwan siya ni Lia hindi dahil hindi na niya ito mahal, kundi dahil hindi na niya maramdaman na mahalaga siya.

“If this is what life has decided for me, then I’ll accept it.”