LOGIN
ELOWEN
Alas sais pa lamang ng umaga ay nagising na ako dahil sa paulit-ulit na tilaok ng mga manok at sa banayad na huni ng mga ibon sa paligid. Hindi agad ako bumangon. Ilang segundo pa akong nakahiga habang nakatitig sa kisame, hinihintay na mawala ang antok na dahan-dahang kumakapit sa mata ko.
Pero nang tuluyan akong makaramdam ng gising, marahan akong bumangon at nag-unat ng braso. Ramdam ko pa ang lamig ng umagang hangin na pumapasok mula sa siwang ng bintana.
Kinuha ko ang tsinelas ko at dahan-dahang lumabas ng bahay.
Paglabas ko, sinalubong ako ng sariwang hangin ng baryo-hindi maingay, hindi magulo, kundi yung klase ng katahimikan na may halong buhay. Amoy lupa pa ang paligid dahil sa hamog ng gabi, at sa malayo, maririnig mo na ang unti-unting pagbangon ng araw.
Diretso akong pumunta sa terrace.
Walang bubong iyon, simpleng bahagi lang ng bahay na gawa sa kahoy at kawayan. Nandoon ang pamilyar na upuan na gawa rin sa kawayan-ang gawa ng tatay niya, hindi man pulido pero matibay at puno ng alaala. Dito sila madalas maghapunan bilang pamilya kapag maganda ang panahon, at dito rin nagkukwentuhan tuwing gabi kapag hindi pa sila inaantok.
Umupo ako sandali, hinayaan ang hangin na dumampi sa mukha ko.
Sa ganitong oras, unti-unti nang nagiging abala ang baryo.
Sa ibaba ng kalsada, may mga dumadaang traysikel na nagbubusina nang mahina. May mga kapitbahay na nagwawalis ng bakuran, ang iba naman ay nagbubukas na ng tindahan sa gilid ng daan. Naririnig mo na rin ang tunog ng kaldero mula sa ibang bahay-senyales na nagsisimula na ang almusal.
Huminga ako nang malalim habang pinagmamasdan ang paligid.
Simple lang ang lahat.
Pero may kakaibang bigat na hindi ko maipaliwanag-yung pakiramdam na kahit payapa ang umaga, may parte pa rin ng isip ko na hindi mapakali. Hinila ko ang tuhod ko papalapit sa dibdib habang nakatingin sa malayo, sa mga bahay na isa-isang nagkakaroon ng ilaw. At sa gitna ng katahimikan ng umagang iyon, hindi ko maiwasang isipin kung gaano kabilis magbago ang lahat sa isang tao-mula sa simpleng umagang ganito, hanggang sa mga gabing hindi mo na alam kung paano ka nakarating sa punto kung nasaan ka ngayon.
Naaamoy ko na ang ginagawang kapeng bigas ni Ate Elona sa kusina, sabay ang mabangong usok ng bagong lutong tinapay na putok na may palamang peanut butter na gawa rin ni Nanay. Kahit simpleng almusal lang iyon, sapat na para maramdaman kong unti-unting nagigising ang buong bahay.
Mula sa terrace, bahagya akong napangiti habang hinahagod ng hangin ang umagang katahimikan. Ilang sandali pa, narinig ko ang mahinang yabag ng paa papalapit sa akin.
"Hoy, Elowen, natutulog pa ata ang diwa mo," sigaw ni Ate Elona habang nakangisi.
Napanguso ako at kunwaring naiinis, pero hindi ko rin napigilang mapangiti. "Ate naman..."
Tumawa siya habang dala-dala ang isang platito ng tinapay at kape, saka umupo sa kahoy na bangko sa tabi ko.
Si Ate Elona-mas matanda sa akin ng ilang taon, kasalukuyang nag-aaral sa kolehiyo at sabay nagta-trabaho sa munisipyo bilang tagalinis. Kahit pagod sa maghapon, lagi pa rin siyang may lakas ngumiti at magbiro, parang hindi nauubusan ng pasensya sa mundo.
Tahimik ko siyang pinagmamasdan habang inaabot niya sa akin ang tinapay.
"Ang aga-aga mo na namang lutang," dagdag pa niya habang hinihigop ang kape.
"Ay hindi ah," sagot ko agad kahit alam naming pareho na totoo. "Nag-iisip lang ako."
"Hmm," mapanuring tingin niya, saka bahagyang tumango. "Muli na namang malalim ang iniisip ng kapatid kong artista."
Napairap ako pero natawa rin.
Alam ko sa sarili ko na hindi ako katulad niya. Hindi ako kasing talino, hindi kasing sipag, at hindi rin kasing linaw ang direksyon sa buhay. Pero kahit ganoon, hindi kailanman ipinaramdam ni Ate na kulang ako.
Ako ang nagbabantay ng tindahan ni Aling Bonita sa baryo. Limang daan ang sahod ko sa isang araw, sapat lang para may pang-araw-araw kami, at libre pa ang pagkain tuwing tanghali. Hindi man malaki, maayos na rin iyon para sa amin.
"Okay na 'yan," lagi niyang sinasabi. "Basta may ginagawa ka at hindi ka sumusuko."
Kumuha ako ng tinapay at kumagat, habang tahimik na pinapakinggan ang mga tunog ng umaga-ang manok sa malayo, ang traysikel sa kalsada, at ang mga kapitbahay na unti-unti nang nagigising.
Minsan, pinapahiram niya ako ng mga libro niya mula sa kolehiyo. Mga pahinang puno ng highlight, sulat-kamay, at minsan may mga doodle sa gilid. Binabasa ko iyon sa gabi kahit hindi ko lubos naiintindihan lahat.
Pag-uwi niya, siya ang nagtuturo sa akin.
"Matututo ka din, Elowen," lagi niyang sabi habang tumatawa. "Hindi naman karera ang pagiging successful. Ganda mo pa naman, pwede ka pang mag-artista!"
Napairap ako pero hindi ko rin napigilang mapangiti. Ganyan si Ate Elona-kahit simpleng usapan lang, laging may konting pang-aasar pero may kasamang paniniwala sa'kin na minsan ako mismo hindi ko makita sa sarili ko.
At sa mga ganung sandali, kahit gaano ka-simple ang buhay namin, parang may tahimik na pag-asa na nakaupo lang sa pagitan naming magkapatid-hindi maingay, hindi pilit, pero nandiyan. Parang sapat na para ipaalala sa'kin na kahit mabagal ang takbo ko, may direksyon pa rin.
"Nay, kailan ba tayo magkakaroon ng instant coffee?" biglang singit ni Rowen mula sa gilid habang nakangiwi sa hawak niyang basong kapeng bigas.
Napatingin kami ni Ate sa kaniya.
"Paniguradong marami nanaman akong hangin na mailalabas nito," dugtong niya habang kunwaring seryoso ang mukha.
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos ay sabay kaming napatawa.
"Rowen naman," sabi ni Nanay mula sa kusina habang tumatawa rin. "Wala pa tayong budget para sa sosyal na kape!"
"Eh, Nay kasi!" reklamo ni Rowen habang nakangiwi pa rin. "Pag ito ininom ko sa school, siguradong pati grades ko lumulutang din sa hangin!"
Mas lumakas ang tawa namin noon. Si Ate Elona halos mapahawak pa sa tiyan niya kakatawa, habang ako naman ay napailing na lang pero ramdam ko rin ang gaan ng umaga.
Ganito kami madalas sa bahay-simple, maingay sa tawanan, at kahit minsan kulang sa gamit, hindi kulang sa kwento.
Kahit ang kapeng bigas na sinasabi ni Rowen na "nakaka-hangin," ay nagiging parte ng araw namin na hindi pwedeng mawala.
"Mag-aral ka na lang kasi mabuti," sabi ni Ate habang pinapahid ang luha sa mata niya sa kakatawa. "Hindi yung kape ang sinisisi mo."
"Eto na nga eh!" sagot ni Rowen. "Ginagawa ko naman best ko, Ate!"
Umiling ako habang nakangiti, hawak pa rin ang tinapay sa kamay ko.
Sa gitna ng ingay, tawanan, at simpleng umaga, doon ko mas naramdaman kung gaano kahalaga yung mga maliliit na bagay-yung almusal na sabay-sabay, yung biruan na paulit-ulit, at yung pakiramdam na kahit walang sobra, buo pa rin kami.
"Elowen, anak... sigurado ka na ba sa desisyon mo?" Napatingin ako kay Nanay nang magsalita siya, mabigat ang boses niya pero halatang pilit pinipigilan ang panginginig.
"Nay naman... ngayon na nga ako aalis, tsaka niyo pa ako tinanong," sagot ko habang bahagyang napipilitan ang ngiti.
Biglang natahimik ang paligid.
Kanina lang maingay ang umaga-tawanan, biruan, kaluskos ng mga pinggan-pero ngayon, para bang humina ang lahat. Yung dating magaan na hangin sa terrace, biglang naging mabigat, parang may nakadagan sa dibdib naming lahat.
Ngayon kasi ang alis ko.
Aalis ako ng baryo para makipagsapalaran sa siyudad, kasama ang kaibigan kong si Nadine. Matagal naming pinagplanuhan iyon, matagal ko ring kinimkim bago ko inamin sa sarili ko na kailangan kong subukan.
Hindi dahil gusto ko.
Kundi dahil kailangan.
Hindi sapat ang kinikita sa bukid. Hindi rin sapat ang pagbebenta ni Nanay ng gulay at paggawa ng peanut butter para sa araw-araw naming gastusin. Si Rowen, nasa elementarya pa lang-marami pang taon ang kailangan niyang pag-aralin. At kahit gusto kong manatili, alam kong habang tumatagal, mas lalo lang kaming mahihirapan.
Kaya kahit mabigat, pinili kong umalis.
"Hindi naman sa ayaw kitang payagan," mahinang sabi ni Nanay habang nakatingin sa akin. "Nag-aalala lang ako, anak. Siyudad 'yon..."
Hindi niya naituloy. Alam ko kung ano ang ibig niyang sabihin-malayo, magulo, at hindi tulad ng baryo na alam namin ang bawat sulok at bawat tao.
"Baka kung anong mangyari sa inyo ni Nadine," dugtong ni Tatay habang nakaupo sa kahoy na bangko, hawak ang tasa ng kapeng bigas. Dahan-dahan siyang humigop bago tumingin sa akin nang diretso. Mas seryoso siya ngayon kaysa kanina. Hindi siya palaging madaldal, pero kapag nagsalita siya, ramdam mong mabigat ang bawat salita.
"Hindi naman namin kayo pipigilan," dagdag niya pagkatapos ng maikling katahimikan. "Gusto lang namin masiguro na handa ka."
Napayuko ako sandali.
Handa ba ako?
Sa totoo lang, hindi ko alam.
Pero mas alam ko na hindi na ako pwedeng manatili lang dito habang unti-unting kinukulang kami sa lahat ng bagay.
"Magiging maayos po kami ni Nadine," sagot ko sa mababang boses. "Mag-iingat po kami."
Tahimik pa rin.
Hanggang sa marinig ko ang mahihinang kaluskos sa gilid.
Si Rowen, nakatayo lang, hawak ang maliit niyang bag.
"Ate..." mahinang tawag niya, gamit ang boses na pilit pinapalakas pero halatang malungkot.
Ngumiti ako sa kaniya kahit mabigat ang dibdib ko.
"Mag-aaral ka mabuti, ha?" sabi ko habang nilalapit ang kamay ko sa ulo niya at ginugulo ang buhok niya. "Wag ka muna magreklamo sa kapeng bigas."
Napangiti siya nang konti, pero hindi niya maitago ang lungkot.
"Babalik ka agad, diba?"
Natigilan ako.
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos ay tumango ako, kahit hindi ko alam kung gaano katagal ang "agad" na iyon.
"Oo," mahina kong sagot. "Babalik ako."
Sa likod ko, narinig ko ang mabigat na paghinga ni Nanay. At sa sandaling iyon, habang nakatayo ako sa gitna ng pamilyang ayaw akong bitawan pero kailangang pakawalan, ramdam ko kung gaano kabigat ang unang hakbang ng pag-alis-hindi dahil sa daang tatahakin, kundi dahil sa mga taong iiwan mo sa bawat hakbang mo palayo.
Hawak hawak ni tatay ang maleta kong dala na hiniram pa namin dahil wala naman kaming pambili ng ganung bagay, maging ang tatay ni Nadine ay naroon na at naghihintay sa min. Kinakailangan naming sumakay sa traysikel para makarating sa bus station papuntang siyuad.
"Elowen, mag-iingat ka, pangako pag nakapagtapos si Ate ako na ang bahala sa iyo"napangiti na lamang ako dahil sa sinabi ni Ate Elona, kahit simple man ang kanilang buhay isa lang ang sigurado sya, swerte sya sa pamilya nya.
"Ate, mukhang ikaw yung pwede mag-artista, ang drama mo eh!" medyo pilit kong biniro ang sarili ko habang nakangiti sa pamilya ko, pero mabigat pa rin ang naging pamamaalam. Halos lumuluha ang mga mata ko, at alam kong pareho kaming nadarama ni Nadine ang bigat ng sandaling iyon. Ang tricycle na aming sinasakyan, ngayon ay masyado nang siksikan para sa amin, kaya nagpasya na lang ang aming mga pamilya namin na manatili sa kalsada habang kami ay umaalis na.
Muling tumanaw ako sa aking mga magulang. Si Nanay, may halong ngiti at lungkot sa mga mata, hawak ang kamay ni tatay na tila sinasabi nang hindi nagsasalita, "Mag-ingat ka, anak." Napakapit ko ang mga mata ko sa kanilang mukha, iniimprinta sa isip ang bawat detalye-ang mga linya sa mukha ni nanay at tatay.
Parang tumigil ang oras. Napakabigat sa damdamin-halo-halo ng lungkot, kaba, at pangungulila. Mabilis akong huminga, sinusubukang kalmahin ang sarili, habang ang kaibigan kong si Nadine ay tahimik na nakatingin sa bintana ng tricycle, pinupunas ang mga luha na hindi na maitago. Napaka-ironiko, sa dami ng plano namin sa siyudad, tila ang pag-alis lang sa baryo ang pinakamahirap na hakbang.
"Hanggang sa muli, Baryo Isla..."
ELOWENNakaupo ako sa kama, nakasandal sa headboard, habang pilit kinakalma ang sarili ko. Ramdam ko pa rin ang bigat sa tiyan ko at ang bahagyang panginginig ng mga kamay ko, pero kahit papaano, hindi na ganoon ka-umiikot ang paningin ko.Pinilit kong huminga nang maayos.Inhale. Exhale.Sa kabilang banda ng unit, naririnig ko ang kaluskos ng mga gamit sa kusina.Si Nadine."Hindi ka pwedeng nakahiga lang dyan buong gabi," sabi niya mula sa kusina, may halong pag-aalala at reklamo. "Magluluto ako kahit simpleng noodles lang. Kailangan mong kumain.""Hindi ako gutom..." mahina kong sagot."Wala akong pakialam," balik niya agad. "Kakain ka."Napangiti ako kahit papaano. Kahit pagod ako, si Nadine talaga, hindi marunong tumanggap ng "hindi" kapag concerned siya.Tahimik na ulit.Pinakinggan ko ang tunog ng tubig sa kettle, ang pagbukas ng cabinet, at ang pagkalansing ng mga utensils. Nakaka-relax kahit papaano. Parang kahit magulo ang gabi namin, may normal pa ring parte sa loob ng mali
ELOWENHindi na nakapagpigil si Nadine.Isang hakbang lang ang lumapit si Martha, pero sapat na iyon para tuluyang maputol ang huling hibla ng pasensya niya."Ulol ka pala," ulit ni Nadine, mas malinaw at mas matalim ngayon.Napatingin ako sa kanya, agad na humawak sa braso niya."Nadine, tama na—" bulong ko, nanginginig pa rin ang boses ko.Pero hindi na siya nakinig.Tumaas ang dibdib niya sa galit habang nakatitig kay Martha. "Ano bang problema mo? Wala kang ibang alam gawin kundi mang-insulto ng tao?"Napangiti si Martha, parang naaliw pa siya."Ako pa ngayon ang may problema?" malamig niyang sagot. "Look at you. Mga taga-backroom lang naman kayo, akala niyo kung sino kayo."Parang may sumabog sa paligid.Humakbang si Nadine pasulong."Ulol ka talaga," mariing sabi niya. "Wala kang karapatang magsalita ng ganyan sa amin."Doon, biglang nagbago ang aura ni Martha.Yung ngiti niya, nawala.Napalitan ng malamig na tingin."Say that again," sabi niya, mabagal.Napasinghap ako."Hindi
ELOWENHindi pa rin humuhupa ang bigat sa dibdib ko habang nakatayo ako sa gitna ng storage room, nakayuko, at pinipilit ayusin ang paghinga ko. Ramdam ko pa rin ang malamig na tingin ni Madame Glory kahit nakatalikod na siya, at ang presensya ni Martha na parang nakaukit sa likod ng ulo ko.Parang bawat salita nila kanina ay nakadikit pa rin sa balat ko."Final warning.""Red Room.""At yung bumulong na hindi na raw ako kailangan dito."Napapikit ako nang mariin.Parang ang dami kong iniindang hindi ko na alam kung alin ang mas masakit—ang katawan ko o ang isip ko."Hey..."Mahinang boses ni Nadine ang pumutol sa lahat ng ingay sa ulo ko.Dahan-dahan kong iminulat ang mata ko.Nandun siya, nakaluhod pa rin sa tabi ng mga basag na salamin, pero ngayon ay hindi na siya mukhang natatakot. Mas mukhang galit. At mas mukhang... determined."Lumapit ka nga dito," mahinang sabi niya habang inaabot ang kamay niya sa akin.Nag-alinlangan ako.Pero inabot ko rin.Hinila niya ako palapit sa isan
ELOWENBigla na lang bumukas ang pinto ng storage room."Anong ginagawa n'yo pa rin dito?"Parang tumigil ang hangin sa loob ng kwarto nang marinig namin ang boses ni Madame Glory.Mabilis akong napalingon, pati si Nadine agad na tumayo mula sa pagkakaupo. Pero bago pa kami makapagsalita, pumasok na si Madame Glory—kasunod si Martha.Nanigas ako.Si Martha.Nakatayo siya sa likod ni Madame Glory, nakataas ang kilay, may malamig na tingin na parang matagal nang may hindi gusto sa akin. Hindi siya nagsalita agad, pero ramdam ko na ang bigat ng presensya niya."Madame—" simula ni Nadine."Hindi ko kayo tinatanong," putol ni Madame Glory, malamig at matalim.Lumapit siya sa amin, tiningnan ang kalat, ang basag na baso kanina, at ang mga kamay ko na nanginginig pa rin."Akala ko ba sinabi ko nang bumalik ka sa floor?" sabay tingin niya sa akin."Pasensya na po... nahilo po ulit siya," mahinang paliwanag ni Nadine.Napabuntong-hininga si Madame Glory na parang naiinis na."Lahat ng empleyad
ELOWENHindi pa ako tuluyang nakakapagpigil ng pag-iyak nang marinig ko ang matitigas na yapak mula sa hallway.Kahit hindi ko pa siya nakikita, alam ko na agad kung sino iyon."Anong nangyayari dito?"Parang biglang tumigil ang hangin sa loob ng storage room nang pumasok si Madame Glory. Nakatayo siya sa may pintuan, naka-cross ang braso, malamig ang tingin na dumapo sa aming dalawa ni Nadine.Mabilis akong pinunasan ni Nadine ng tissue ang pisngi ko pero huli na—namamaga na ang mga mata ko at halatang galing ako sa pag-iyak."Madame—" simula ni Nadine, pero pinutol siya agad."Hindi kita kinakausap."Isang hakbang pasulong si Madame Glory. Tumingin siya sa sahig kung saan may basag na baso, pagkatapos ay sa akin."Anong klaseng eksena 'to sa gitna ng shift?" malamig niyang tanong.Nanatili akong nakaupo sa sahig, hindi makagalaw. Parang nanliliit ako sa ilalim ng tingin niya."Pasensya na po..." mahina kong sabi.Tumaas ang kilay niya. "Pasensya?"Tumawa siya ng maikli, walang saya.
ELOWENHalos isang buwan na ako sa Private Lounge at masasabi kong mas madali nga ang trabaho roon kumpara sa dati. Hindi na ako gaanong pagod at mas tahimik ang trabaho rito. Kadalasan ay pag-aayos lang ng mga mamahaling alak, pagdadala ng drinks sa VIP rooms, at pag-aasikaso sa piling customers na kayang magbayad ng napakalaking halaga para lang sa privacy.Tahimik akong nagpupunas ng wine glass nang biglang nanlabo ang paningin ko.Napakapit ako agad sa lamesa."Shit..." mahina kong bulong habang pinipilit na hindi mawalan ng balanse.Parang umiikot ang buong paligid. Nanlamig pa bigla ang kamay ko kaya napapikit ako sandali at huminga nang malalim."Hoy!"Napamulat ako nang marinig ko si Nadine.Mabilis itong lumapit sa akin at agad akong inalalayan sa braso. "Okay ka lang?""O-oo..." pilit kong sagot kahit halatang hindi.Hindi na ito ang unang beses.Halos isang linggo na akong nakakaramdam ng kakaiba. Madalas akong hilo. Mabilis akong mapagod kahit hindi naman mabigat ang traba
ELOWENNapahigpit ang hawak ko sa sarili kong kamay habang nakatayo sa harap ng VIP escort.Hindi ko pa rin lubos na maintindihan kung bakit ganito kabilis ang lahat. Kanina lang, nasa training room kami ni Nadine na pareho lang namang nangangapa kung anong klaseng lugar ang Velvet Noir. Ngayon, hi
ELOWENTahimik ang buong training room. Halos marinig ko na ang tibok ng puso ko habang nakatayo kami ni Nadine sa gitna ng line-up, suot ang silk crop top at shorts na kaparehong ipinasuot sa lahat. Nakatitig lang si Madame Glory sa amin. Hindi siya nagmamadali magsalita, parang sinasadya niyang p
ELOWENHalos alas-diyes na ng gabi nang matapos ang proseso ng applications. Pagod na pagod na ako sa kakahintay at kakaisip kung tama pa bang manatili kami roon ni Nadine. Ilang beses ko nang gustong umatras ngunit sa tuwing maaalala ko ang malamig na bench na tinulugan namin kagabi, napipilitan a
ELOWENMas lalong lumamig ang hangin nang tuluyan nang dumilim ang paligid. Tahimik kaming nakaupo ni Nadine sa isang lumang bench malapit sa waiting shed habang pinagmamasdan ang siyudad na unti-unting nabubuhay pagsapit ng gabi.Nakakatawa lang isipin.Habang ang ibang tao ay pauwi na sa kani-kan







