0002.

Gumilid ako para paraanin ito. Kumunot ang noo ko. Guni-guni ko lang ba, o talagang nagtagal ang mata nito sa sugat sa gilid ng labi ko?

Hindi kaya kita na ang pasa ko?

“Daan na ho kayo, Sir.” Nakanging iminuwestra ko ang kamay sa daan subalit hindi ito natinag sa kinatatayuan. “May problema ba, Sir?” Nakatayo lang kasi ito.

Nakapamulsang nilagpasan ako nito.

“Tingnan mo ‘yun ang sungit. Uso ba sa mayayaman ang ganyang ugali ngayon?” Bulong ko habang pabalik ako. Nadatnan ko si Victor na masayang kausap si Mr. Nunez. Nang makita ako ng asawa nito ay inanyayahan ako nito na maglaro ng golf malayo sa pwesto ng mga asawa namin.

Mabait si Mrs. Nunez, hindi matapobre o mapagmataas kagaya ng iba. Yun nga lang ay puro tungkol sa pag aasawa ang bukambibig nito simula ng mapagsolo kaming dalawa.

“Think about what I said, Miss Natalia. Baka may pagkukulang ka kaya ka niya sinasaktan. Hindi mo malalaman kung hindi kayo mag uusap ng masinsinan. Ganyan din noon ang asawa ko, but he changed himself when he told his side and when I told mine. Pareho kami may pagkukulang na napunan namin agad. Kausapin mo ang asawa mo upang malaman ninyo ang kakulangan ninyo sa isa’t isa.”

Tumingin ako kay Victor. Tama si Mrs. Nunez baka may pagkukulang nga ako.

Nang mapagod sa paglalaro ay niyaya ako nitong magpahinga. Sinamantala ko ang pagkakataon upang makausap ang asawa ko.

“Dad, paano ko gagawin ‘yun kung walang ginawa ang dating kaibigan mo kundi ang ipahiya ako?!” Mainit ang ulo na kausap ng asawa ko sa biyenan kong lalaki.

Hindi na tumuloy dahil alam kong mapagbabalingan lang ako ng galit nito. Hinintay kong lumamig ang ulo nito ngunit dumating si Mr. Nunez kaya hindi na ako nakalapit sa kanya. Bumalik ako sa mesa namin ni Mrs. Nunez at inaliw na lang ito kagaya ng utos sa akin ni Victor.

Pagkauwi sa bahay ay sumalubong sa amin ang magulang ng asawa ko. Nagtaka ako dahil nagpunta ang biyenan kong lalaki. Sa loob ng tatlong taon naming pagsasama ng anak nito ay hindi kami dinalaw nito. Hindi ako nito matanggap at nangako na saka lang pupunta sa bahay kapag hiwalay na kami ng anak niya.

Bebes0 sana ako sa mga ito ng umatras sila sa akin palayo na tila pinandidirihan ako. Pilit na ngumiti ako kahit napahiya ako.

“Napadalaw ho kayo, Dad.” Tumingin ako sa mommy ni Victor, “I’m sorry sa nangyari kanina. Hindi na mauulit ‘yon, Mommy.” Wala akong kasalanan pero ako pa ang humingi ng pasensya. Ayoko kasi na maging dahilan ‘yun para lalo nila akong ayawan para sa anak nila.

“Nakakasawa na. Ilang beses ko ng sinabi na wag mo akong tawaging Mommy dahil hindi kita tanggap!” Pinaypay ng biyenan kong babae ang kamay sa mukha na bakas ang labis na pagkairita.

Lumapit ang biyenan kong lalaki kay Victor at may inabot. “Napag isipan mo na daw sabi ng mommy mo ang tungkol dito. I’m glad you made a decision, son. Natauhan ka rin sa wakas!”

Kumunot ang noo ko ng abutan ako ni Victor ng ballpen, kasabay na inabot niya sa akin ang lamang dokumento ng envelope na inabot dito ng kanyang ama. Nanlabo ang mata ko ng napipintong luha ng mabasa ko ang nilalaman ng dokumentong inabot niya.

Isa itong divorce paper—na may pirma niya.

Halos malukot ang hawak ko. “H-hindi ko maintindihan. Saan ako nagkulang? V-victor, ano ‘to?” Samo’t saring damdamin ang sumalakay sa dibdib ko. Panghihinayang, katanungan at sakit. “B-bakit tayo umabot sa ganito? A-ano ba ang nagawa ko para manlamig ka ng ganito? N-nangako ka sa akin na hindi mo ako sasaktan at iiwan. N-nangako ka!” Hindi ko na napigilan ang luha ko. “S-sabihin mo ang dahilan hindi yung iiwanan mo ako ng ganito. Saan ako nagkulang bilang asawa mo?”

Hinilot nito ang noo na parang naiirita sa kadramahan ko. “Come on, Natalia. Just sign it. Wag ka magpanggap na walang alam. Alam mo ang tunay na dahilan kaya wag mo akong artehan na parang ang linis-linis mo. Alam mo kung saan kita napulot kaya wag kang magmalinis!”

Totoo nga ang sinabi ng mama ko. Sa una lang masaya ang pag aasawa. Pagkatapos ng matatamis na pangako at salita ay masasaktan ka na.

“Ano pa ang hinihintay mong babae ka? Pumirma ka na,” singit ng biyenan kong babae. “Wag kang mag alala dahil makakatanggap ka ng dalawang daang libo! Pwede kang magsimula ulit pagkahiwalay niyo ng anak ko. Wala akong paki kung ano ang gawin mo sa pera, magpatayo ka ng club, o kung ano pa man, wag mo lang uli lalapitan ang anak ko! Ano pa ang hinihintay mo? Pumirma ka na!” Dagdag nito.

“Kung umaasa ka na madaragdagan ang perang ito, nagkakamali ka, Natalia. Ito lang ang offer na matatanggap mo mula sa pamilyang ‘to. Take it or leave it.” May mapanuyang dugtong naman ng ama ng asawa ko.

Ang liit talaga ng tingin nila sa akin. Akala ko mala-fairytale ang buhay ko sa piling ni Victor, ngunit nagkamali ako. Mauuwi pala ito sa isang bangungot.

“Kailangan ko pa bang lumuhod para pumirma ka?” Galit na bulong ng asawa kong walanghiya. “Wag mo akong ipahiya sa harapan nila! Pumirma ka na at maglaho na sa buhay ko. Hindi ko na kayang itago ang baho ko!”

Maang ko siyang tiningnan. “Kaya mo ba ako tinago dahil isa lang akong baho para sayo?”

“Oh come on! Ano ba ang gusto mong itawag sayo ng aking anak? Kayamanan? Kayamanang napulot sa club?!”

Namula ako sa galit at hinanakit. Iyon pala ang tingin nila sa akin—sa akin ng asawa ko. Isang baho kaya itinago niya ako.

Pinahid ko ang luha gamit ang likod ng palad ko. Kahit masakit ay pumirma ako. Ayoko na, sawa na akong maghintay na mahalin at ipaglaban niya. Natauhan na ako. Alam kong hindi na darating ang araw na ‘yon.

Pagkatapos pumirma ay maingat kong nilapag sa mesa ang divorce paper naming dalawa. Kumikislap ang mata ng magulang ni Victor, tuwang-tuwa na mawawala na ako sa buhay ng anak nila.

“Look, Natalia. Bata pa tayo noong alukin kita ng kasal. Hindi pa ako marunong kumilala ng malinis sa hindi. Immature pa ako at walang alam sa pagpili ng tamang babae. Intindihin mo naman ako. Para din naman sa atin ito.”

Kumuyom ang kamay ko. Paulit-ulit na sampal sa akin ang sinabi nito. Napakasakit marinig mismo ito sa lalaking minahal ko.

“Ako din, Victor. Hindi pa ako marunong kumilala ng lalaking may bayag at kayang tumayo sa sarili niyang paa at manindigan ng desisyon. Lahat ng iyon ay wala ka, Victor.” Patuya kong saad bago ito talikuran.

NAMAMAGA ang mata na kumatok ako sa bahay ng Tita ko. Ito ang kaisa-isang kamag anak na mapagkakatiwalaan ko kaya dito ako pumunta. Nagulat ito ng makita ako. "Ano ang nangyari sayong bata ka?!" Pinapasok ako nito at inakay hanggang sa sala. Nang makita nito ang maleta kong dala ay bumuntonghininga ito ng mahulaan ang biglaan kong pagdating sa kanila.

Umiiyak na yumakap ako rito. "Tama si mama, Tita... tama siya. Kung nakinig lang sana ako noon sa kanya. Hindi sana ako nasasaktan ng ganito ngayon.” Binalaan na ako noon ni mama na masyado pa akong bata para magpakasal. Ngunit hindi ako nakinig at nagpadala sa damdamin ko. Ngayon kahit magsisi ako ay huli na ang lahat. Nasayang na ang tatlong taon ng buhay ko sa lalaking walanghiya at walang bayag. Akala ko iba ito sa ama ko, subalit mali ako.

"Wala na tayong magagawa, nangyari na. Ang magagawa mo na lang ay mag move on at kalimutan siya.”

Pinahid ko ang luha. Tama ito. Kailangan kong magmove on. Kahit hindi madali at sariwa pa ang sakit ay kailangan kong magpatuloy.

"Ano? Dalawang daang libo lang ang inoffer sayo? Kung tutuusin ay kulang pa 'yon! At saka bakit hindi mo tinanggap? Pagkatapos ka nilang tratuhin na masama sa loob ng tatlong taon dapat tinaasan nila! Mga salbahe talaga ang pamilya ng ex mo!" Nagpatiuna itong pumunta ng kusina. "Kumain ka na muna. Ang payat payat mo na!"

Pagdating sa kusina ay pinagalitan ako nito. Hindi ko na daw sana pinairal ang pride ko at tinanggap ang perang binigay ng asawa ko. Para kahit papano ay makapagsimula ako.

Pero kung gagawin ko 'yun ay lalo lang bababa ang tingin nila sa akin. Iisipin ng mga ito na pera lang ang habol ko sa asawa ko. Mabuti na rin ang ginawa ko para wala silang maisumbat sa akin. Kilala ko si Victor at ang pamilya nito, lalo nila akong kukutyain kapag ginamit ko ang perang galing sa kanila para makaahon.

"Alam na ba ng papa mo na hiwalay na kayo?" Nag aalala nitong tanong. Nakahinga ito ng umiling ako. "Mabuti naman. Mas mabuti pang wag na lang niyang malaman."

May takot na dumaan sa mata ko ng tumango ako. "Iyon din ang naisip ko. Baka kapag nalaman niya na hiwalay na ako ay ibenta na naman niya ako. Siguro naman karapatan ko ng lumaya sa anino niya ngayon nasa tamang edad na ako."

Naaawang tumingin sa akin si Tita Tess. Palagi itong nasa tabi ko noon at kakampi ko sa lahat ng oras. Pero wala itong laban sa papa ko. Kagaya ng mama ko ay wala itong magawa para protektahan ako.

Nag init ang sulok ng mata ko ng bumalik sa isip ko ang dahilan kaya ako napunta sa club noon. Matagal na 'yon kaya dapat kalimutan ko na. Ang dapat kong isipin ay kung paano ko kakalimutan si Victor.

"Bata ka pa, Natalia. Marami ka pang panahon para maging masaya. Nagkamali ka lang ng lalaking minahal. Hindi pa huli ang lahat. Magiging masaya ka din maniwala ka."

"Salamat, Tita. Buti na lang nandiyan ka. Sa ngayon ayoko na munang magmahal. Natatakot na akong masaktan. Ang iisipin ko muna ay kung paano ako makakalayo kay Papa. Hindi gaganda ang buhay ko kapag nanghimasok ulit siya sa buhay ko. Tita, may balita ka na sa kapatid ko?" Tanong ko ng maalala ito. Nang umiling ito ay pumikit ako at nagpakawala ng malalim na hininga.

"Isipin na lang natin na nasa mabuti siyang kalagayan. Sigurado ako na maayos lang siya kung nasaan man siya ngayon kaya wag kang mag alala. Ang mabuti pa ay magpahinga ka na sa kabilang kwarto. Linisin mo na lang dahil puro lumang gamit at alikabok na 'yon. Siya nga pala lumabas ka kasama ng mga kaibigan mo para hindi ka mabaliw sa kakaisip sa dati mong asawa. Baka mamaya magulat na lang ako makipagbalikan ka sa kanya."

"Tita, naman. Hindi ako marupok 'noh. Hindi na ako babalik sa walang bayag na lalaking 'yon." Natawa ito sa sinabi ko.

"Aba dapat lang. Ayokong magaya ka sa mama mo na hanggang ngayon ay martyr pa rin sa ama mo. Sige na pumasok ka na at magpahinga!"

Tumingin ako sa daliri ko na wala ng singsing. Bakat pa ang singsing na inalis ko rito kanina bago ako umalis ng bahay namin ni Victor noon. Ang bata ko pa para maging seperada. Nakakahiya kung malalaman ng iba na hiniwalayan ako ng asawa ko kahit sariwa pa ako at bata.

Naalala ko ang sinabi nito sa akin. Hindi ko matanggap na tinuring niya ako na isang baho kaya niya ako itinago. Oo nagtrabaho ako sa club noong nakilala niya ako. Ngunit kakasimula ko pa lang noong araw na 'yun. Malinis pa ako ng pakasalan niya ako.

Tumayo ako sa salamin at sinipat ang katawan at mukha ko. I'm twenty-one and still fresh. Tapos si Victor mukha ng uhuging kwarenta anyos na medyo panot na kahit bente kwatro palang ito. Dahil sa pressure sa trabaho at pamilya ay nagmukha itong matanda.

"Ano ba ang nakain ko at gwapong-gwapo ako sa kanya noon?" Hindi naman ito gwapo, average lang ang itsura nito. Kung tutuusin mas mukha itong basura sa aming dalawa.

Basura na ang mukha, basura pa ang pag uugali.

Kinuha ko ang phone ko ng tumawag ang kaibigan kong si Jeffy. Isang malakas na "Konichiwa" ang bungad nito kaya halos mabingi ako. Dati ko itong katrabaho sa club noon. Naging malapit kami nito hanggang sa makapag-asawa kami. Nakapag asawa ito ng Japanese at isang Afam naman ang napangasawa ng isa pa naming kaibigan na si Meryl.

"On the way na kami ni Meryl sa bahay ng Tita mo. Nakabihis ka na ba?"

Kumunot ang noo ko.

"Gagi hindi ko ba nabanggit sayo na magpapapakasaya tayo ngayong gabi para tulungan kang makalimot?" Nang hindi ako agad nakasagot ay pumalatak ito. "Don't tell me na wala kang plano bukod sa magkulong sa kwarto? Hello! Paano mo makakalimutan ang gag0 mong ex kung wala kang gagawin?! Come on, Natalia! Have some fun and enjoy your single life! Hindi kawalan ang Victor na 'yon para buruhin mo ang sarili mo diyan! Magbihis ka na parating na kami ni Meryl! See yah!"

Pumasok si Tita Tess na may dalang cocktail dress na kulay pink. "Tumawag sa akin si Meryl, on the way na daw sila ni Jeffy. Tamang-tama dahil nandito pa ang dress ng kapatid mo. Ito ang suotin mo sa lakad niyo ng mga kaibigan mo mamaya." Nahulaan nito na tatanggi ako kaya inunahan na niya ako. "Hindi ko naman sinabi na maghanap ka ng bago, ang akin lang lumabas ka para hindi ka maburyo. Mas madali kang makakalimot kung lalabas ka at lilibangin ang sarili mo. Oh siya lalabas na ako. Iiwanan ko na lang na bukas ang gate para makapasok ang mga kaibigan mo. May bibilhin lang ako. I-lock mo na lang ang gate pagkaalis niyo."

“Sige, Tita.”

Tama si Tita. Baka mabaliw ako kapag nagkulong lang ako sa kwarto. Saka matagal na rin kaming hindi nakakalabas ng mga kaibigan ko. Maganda na rin 'to para libangin ang sarili ko.