5

“คุณพ่อสั่งให้เรามา ไม่มาก็ไม่ได้นะพิมพ์” ยอดชายหันไปพูดกับภรรยา ก็เห็นว่าพิมพ์จันทร์กำลังสั่งสอนลูกอยู่

“เราสูงส่ง เรารวยเรามีเงิน อย่าเอาตัวเองไปเปรียบเทียบกับพวกคนจนๆ ต่ำ ๆ สถุลพวกนั้นนะลูก หนูจะต้องหัดคบคนที่รวยกว่าหรือฐานะเท่าเทียมกัน จะได้มีสังคมที่ดี”

“ค่ะคุณแม่” ธนิดารับคำมารดา

“ไหนลองบอกแม่สิว่าหนูต้องเลือกคบคนยังไง”

“เลือกคนกับคนที่ฐานะเท่าเทียมกันกับเรา รวยเหมือนกัน หรือรวยกว่าเราค่ะคุณแม่” ธนิดาตอบอย่างฉะฉาน

“ดีมากลูก ลูกรักของแม่น่ารักจริงเชียว ทำไมหนูฉลาดแบบนี้ ไม่เสียแรงที่เกิดมาเป็นลูกสาวแม่” พิมพ์จันทร์กุมแก้มของลูกน้อยเอาไว้ ยิ้มหน้าบานที่ลูกสาวว่านอนสอนง่าย

“โตขึ้น ลูกสาวคนสวยของแม่ก็ต้องเลือกสามีดีๆ มีเงินมีทอง หนูจะได้เป็นคุณหญิงคุณนาย นั่งสบายชี้นิ้วสั่ง ไม่ต้องทำงานให้ลำบากตรากตรำอะไรนะลูกนะ อย่าไปเอาผัวจนเด็ดขาด ต้องทำงานงกๆ หน้าดำคร่ำเครียด กัดก้อนเกลือกิน ลำบากยากเข็น ชีวิตเหนื่อยหนัก ต้องเลือกดีๆ เพราะเลือกผัวผิดคิดจนตัวตาย” ท้ายประโยคเป็นเสียงสะบัดๆ คล้ายจะประชดประชันคนเป็นสามี

“พอเถอะคุณ ลูกยังเด็ก จะสั่งสอนให้มีผัวแล้วหรือไง” ยอดชายเอ่ยเตือนภรรยา ไม่ชอบประโยคประชดประชันนั้นสักนิด

“สอนกันตั้งแต่ตอนนี้แหละดีแล้ว ไม่กี่ปีลูกเราก็จะโตเป็นสาวแล้ว เดี๋ยวก็ได้กับพวกยาจก หาเช้ากินค่ำ เงินไม่มีจะกินหรอกค่ะ”

“เหลวไหลน่าคุณ สอนให้ลูกตั้งใจเรียนดีกว่า” ยอดชายรู้สึกรำคาญ ภรรยาของเขาค่อนข้างดูถูกคนจน แต่ก็รักลูก เขาจึงไม่อยากให้เธอสอนลูกไปในทางที่ไม่ดี

“ฉันหิวแล้ว ไปหาอะไรกินกันดีกว่า นั่งหลังขดหลังแข็งสวดศพกว่าจะเสร็จ หิวขาวจะตายอยู่แล้ว”

“ในงานศพก็มีอาหารทำไมคุณไม่กิน”

“โอ๊ย! สกปรกโสโครก ของชาวบ้านพวกนั้น ฉันไม่กินหรอกค่ะ กินเข้าไปมีหวังท้องเสีย ลูกก็เหมือนกันนะจ๊ะ คราวหน้าคราวหลังอย่าไปกินของที่พวกชาวบ้านจนๆ มันให้กิน มันอาจจะใส่ยานอนหลับให้เรากิน พอเราหลับแล้วมันก็ปลดทรัพย์สินเงินทองของเราไปก็ได้นะลูก”

“จริงเหรอคะคุณแม่”

“จริงสิจ้ะ ตอนที่มันเอาน้ำหวานมาให้ลูก ดีนะที่แม่เห็นเสียก่อน ทีหลังอย่าไปกินเด็ดขาด”

“แวะร้านนี้แล้วกันคุณ” ยอดชายตัดบท ฟังเมียสอนลูกแล้วเอือมระอาอยู่ไม่น้อย

“ไม่เอาร้านนี้ ฉันไม่กินอาหารข้างทางคุณก็รู้ แวะอีกร้านข้างหน้าโน้น” คนพูดมองร้านหรูหราข้างหน้า ยอดชายก็ตามใจภรรยา เพราะเข้าใจว่าพิมพ์จันทร์นั้นมาจากครอบครัวที่ร่ำรวย อยู่ในสังคมอีกชั้นสูง จึงไม่ลดตัวลงไปกินอาหารข้างทาง ยิ่งเสื้อผ้าข้าวของไร้รสนิยม เธอไม่เคยเคยซื้อหามาใช้

ดาวเหนือมองรถยนต์คันใหญ่ที่แล่นออกไปอย่างเหนื่อยหน่ายใจ สามคนพ่อแม่ลูกไปจากงานได้ก็ดี สายตาจิกกัดของพิมพ์จันทร์ สายตาเฉยเมยของยอดชายและสีหน้าเยาะเย้ยของธนิดา ทำให้เธออึดอัดใจไม่น้อย ถ้าไม่เพราะพวกผู้ใหญ่บอกว่าพวกเขาเอาเงินมาช่วยงานศพ อย่าไปเสียมารยาท เธอก็คงจะไล่คนทั้งสามออกไปจากงานแล้ว

ทับทิมเสียชีวิตแบบนี้ ทำให้เธอรู้สึกเคว้งคว้างไม่น้อย เพราะทับทิมเป็นญาติเพียงคนเดียวในหมู่บ้านที่เหลืออยู่ แม้จะเป็นญาติห่างๆ ของมารดาและยาย แต่ก็คอยช่วยเหลือเธออยู่มาก ทุกวันเธอยังได้แอบหนีไปขอของกินจากทับทิม แต่เคยคิดจะไปอยู่กับทิมทับจริงจัง คนที่บ้านของกำนันยศก็ไม่ยอม ไปพาตัวเธอกลับมา ไม่ใช่เพราะรักเพราะห่วง แต่ที่ไปพากลับมาเพราะต้องการที่จะเอาเธอไปใช้งาน ให้ทำงานในบ้านงกๆ ตื่นตั้งแต่หัวรุ่ง และเข้านอนดึกดื่นเที่ยงคืน

“น้าทับทิมจ๋า น้าไม่อยู่แล้วหนูจะขอความช่วยเหลือจากใครกันคะ” เด็กน้อยพูดแล้วร้องไห้เบาๆ

ธนิดาพูดจาดูถูกว่าไม่มีเงินจัดงานศพ ก็ไปขอทานเอาสิ ทำให้ดาวเหนือเจ็บใจเป็นอันมาก เธอกำหมัดแน่น พยายามระงับอารมณ์เอาไว้อย่างสุดกลั้น

เด็กน้อยรู้สึกอิจฉาคนมีเงินเยอะๆ ที่จะทำอะไรก็ทำได้ เธออยากมีเงินเยอะๆ เป็นคนรวยบ้าง จะไม่ได้ไม่ต้องโดนโขกสับเช่นนี้

เด็กน้อยวัยสิบขวบเศษนั่งมองโลงศพญาติคนเดียวที่เหลืออยู่ ศพตั้งอยู่ในศาลาสวดอภิธรรมที่ร้างผู้คน ความรู้สึกของเด็กน้อยคือความเศร้าโศกเสียใจ เธอร้องไห้จนตาบวม แต่ก็ทำตามที่ผู้ใหญ่บอก คอยต้อนรับแขกที่มาในงาน และพรุ่งนี้ก็จะฌาปนกิจศพแล้ว

การเผาศพของที่นี่ต้องดูวันเผาด้วย ไม่ใช่จะเผาวันไหนก็ได้เพราะเป็นความเชื่อแต่ดั้งเดิม แต่ก็จัดงานศพให้ได้เผาเร็วที่สุดเพราะหากเจ้าภาพไม่มีเงิน งบจะได้ไม่บาน

เจ้าอาวาสวัดใจดี ช่วยจัดการนิมนต์พระมาสวดศพให้โดยไม่รับเงิน ในงานมีค่าอาหาร ค่าโลงศพ ดอกไม้จันท์และของจิปาถะอย่างอื่น

“น้าทับทิมจ๋า หนูมาหานะจ๊ะ” ดาวเหนือเคาะโลงบอกทับทิมด้วยน้ำตานองหน้า

เธอขอนอนกับศพของทับทิมเป็นครั้งสุดท้าย บรรดาเพื่อนๆ ของทับทิมในวัยไล่เลี่ยกันในหมู่บ้านนอนเป็นเพื่อนด้วย เพราะไม่อยากให้เด็กน้อยต้องนอนคนเดียว ดีอย่างว่าทางบ้านกำนันยศ ไม่ได้ว่าอะไรที่เธอมานอนเฝ้าศพทับทิม