บทที่ 1 : เขาผู้มาเยือน 2/3

กว่าจะจัดการซักอบแห้งสุนัขจนครบทุกตัว สภาพของนรีกานต์ก็ซีดเซียวมอมแมมไปทั้งตัวเช่นกัน หนาวจนรีบวิ่งขึ้นเรือนไปอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้า เธอไม่ได้ใช้บันไดด้านหน้า แต่อ้อมไปขึ้นบันไดที่เชื่อมระหว่างเรือนใหญ่กับเรือนเล็ก ซึ่งใกล้กับห้องของตัวเองมากกว่า

“เอ๋? ใครมา”

ร่างเปียกชุ่มชะงักเล็กน้อย เมื่อก้าวพ้นบันไดขั้นสุดท้ายขึ้นไปเห็นผู้ชายสองคนนั่งคุยกับคนอื่นๆ ในครอบครัวของตนอยู่ตรงหอรับแขกบนเรือนใหญ่

นรีกานต์เพ่งสายตามองว่าใครมาบ้านคนอื่นตอนฝนตกพายุเข้าแบบนี้

“ชะอุ้ย!”

ยังไม่ทันเห็นหน้าแขกก็เจอสายตาวาววับเอาเรื่องของมารดาเข้าซะก่อน เธอรีบพาร่างอันเปียกโชกของตนหนีเข้าห้องทันที

“ฉันฟังไม่ผิดนะ พ่ออยากมาทำไร่ไถนาอยู่ที่นี่งั้นเรอะ เพราะอะไรล่ะ พ่อไม่เคยข้องเกี่ยวกับชาวนาหรือเกษตรกรรมเหมือนพวกเรา พ่อจะทำได้เร้อ”

น้ำเสียงกังขาของหญิงชราเจ้าของเรือนคำหอมที่ปีนี้อายุขึ้นเลขเก้าเข้าไปแล้วเอ่ยถามแขกหนุ่ม ทั้งยังมองอีกฝ่ายอย่างสังเกต หลานชายหลานสะใภ้วัยกลางคนที่หน้าตายังดูสวยหล่ออ่อนวัยอยู่ก็มีสีหน้าไม่ต่างกับท่าน

คนมาเยือนเรือนคำหอมโดยไม่แจ้งล่วงหน้าวันนี้ เป็นชายหนุ่มอายุสามสิบต้นๆ เท่านั้น หน้าตาหล่อเหลาคมเข้ม แต่ก็อ่อนโยนอยู่ในที แต่งกายด้วยชุดสูทเรียบหรู รูปร่างสูงใหญ่ดูแข็งแรง หน่วยก้านเหมาะกับการทำงานกลางแจ้งอยู่ เลขาที่ตามมาก็หน่วยก้านดีไม่แพ้กัน

แต่ว่า...

“แน่ใจนะ ว่าพ่ออยากมาที่นี่เอง ไม่มีคนบังคับมา”

คนแอบมองตามหลังผู้หญิงตัวเปียกม่อล่อกม่อแล่กไปเงียบๆ หันมายิ้มตอบย่าทวดคำหอมกับแดนดินและฤทัยรักษ์เสียงอ่อน “ไม่มีเรื่องแบบนั้นหรอกครับ ผมมาที่นี่ด้วยตัวของผมเอง”

“หรือปู่ทวดของคุณเขียนพินัยกรรมทิ้งไว้ก่อนตาย?”

“ปู่ทวดของเขาเสียไล่ๆ กับปู่ของแก พินัยกรรมที่ทิ้งไว้ก็เปิดไปตั้งแต่ปีมะโว้แล้ว”

“อ้อ” แดนดินยิ้มแห้งให้ย่าตัวเอง เมื่อได้รับสายตาเอือมๆ มองมา สงสัยช่วงนี้เขาจะอินกับละครหลังข่าวค่ำมากไปหน่อย คิดแล้วก็เอ่ยกับทศวรรษ แขกหนุ่มผู้มาเยือนในวันนี้ด้วยสีหน้าจริงจัง “ผมบอกไว้ก่อนเลยนะ การปลูกข้าวไม่ใช่เรื่องเล่นสนุกของคนรวยอย่างคุณ ข้าวทุกเมล็ดที่หว่านลงไปในดินล้วนมีค่า ที่ดินหนึ่งไร่ที่ปลูกข้าวลงไป หากผลผลิตไม่งอกงาม ความเสียหายที่จะตามมามันมากมายยิ่งนัก กลับไปอยู่ในที่ของคุณเถอะ อย่ามาเริ่มในสิ่งที่คุณไม่เคยทำเลย”

ไม่รู้อะไรดลจิตดลใจให้ชายหนุ่มผู้มีฐานะร่ำรวยและอยู่ในตระกูลเศรษฐีลำดับต้นๆ ของเมืองไทยเช่นเดียวกับตระกูลทรัพย์มหาศาลเก่าแก่ของพวกเขาคิดนอกกรอบแบบนี้

“ขอเพียงแบ่งที่ดินให้ผมซื้อหรือเช่าสักแปลง ผมยินดีพิสูจน์ว่าจะไม่ทำให้ที่นาและข้าวที่หว่านลงไปไร้ค่าสักเมล็ดเลยครับ” ทศวรรษยังคงยืนยันความต้องการของตน เขาตัดสินใจเด็ดขาดแล้วถึงมาที่นี่ ไม่มีทางที่จะกลับไปมือเปล่า

“แต่มันไม่ใช่งานง่ายๆ เลยนะคะ ฉันเองกว่าจะเข้าใจกระบวนการและขั้นตอนทั้งหมดก็ใช้เวลาเป็นปี” ฤทัยรักษ์ที่นั่งเงียบอยู่นานเอ่ยขึ้นอย่างผู้มีประสบการณ์มาก่อน สมัยยังสาวตนเคยเรียนหลักสูตรเร่งรัดแบบพิเศษจากสามี มันไม่ใช่งานที่ง่ายเลยจริงๆ แค่พูดใครก็ทำได้ แต่การลงมือทำมันคนละเรื่อง

“ผมทราบดีครับ ว่าเรื่องนี้มันไม่ใช่งานง่ายๆ แต่ผมยินดีเรียนรู้มันจริงๆ ครับ”

“เพราะอะไร คุณถึงเลือกมาเรียนรู้ที่นาทองคำ เท่าที่ผมรู้ ยังมีที่อื่นเปิดสอนผู้ต้องการเรียนรู้วิถีการทำนาในระยะเวลาสั้นๆ อยู่มากมาย ซึ่งมันน่าจะเหมาะกับคุณมากกว่า” แดนดินมุ่นคิ้วถาม ที่อื่นที่วางระบบสอนไว้แล้วไม่ไปขอเรียน ดันมาเรียนกับพวกดิบเถื่อนดั้งเดิมแบบพวกเขา

ทศวรรษยิ้มน้อยๆ ตอบว่า “หมู่บ้านนาทองคำขึ้นชื่อเรื่องการปลูกข้าวหอมมะลิแบบปลอดสาร ตัวผมเองยังให้ลูกน้องสั่งข้าวกล่องของเลานจ์ที่สายการบินกลับบ้านไปกินบ่อยๆ จะแปลกอะไรถ้าผมจะมาเรียนรู้การปลูกข้าวจากที่นี่”

“เราปลูกข้าวกันเป็นปีๆ คุณมีเวลาว่างขนาดนั้นหรือไง ไหนจะเรื่องภาษาถิ่นอีก คุณจะฟังชาวบ้านพูดรู้เรื่องหรือ”

แม้คนที่เรือนคำหอมจะใช้ภาษากลางเป็นหลัก เพราะมีปูมหลังเป็นคนกรุงเทพฯ โดยกำเนิด หาใช่คนในท้องถิ่นนี้แต่อย่างใด พวกเขาพูดได้ฟังออก แต่เวลาเจอชาวบ้านพ่นภาษาถิ่นใส่รัวๆ ก็มึนจนฟังไม่ออกเหมือนกัน

“ผมไม่มีเวลาว่างเป็นปีก็จริง แต่พอจะมีเวลาว่างอยู่ราวสามเดือนเป็นอย่างต่ำ คิดว่าคงพอปลูกข้าวในขั้นตอนแรกได้สำเร็จ คือผมกำลังเตรียมพักงานอยู่ครับ ส่วนเรื่องภาษาก็คงไม่มีปัญหาอะไร ลูกน้องผมเป็นคนอีสานทางนี้ละครับ”

“พักงาน?”

ทุกคนทำหน้างงถามขึ้นพร้อมกัน เรื่องนี้มันน่าสนใจกว่าเรื่องภาษาอีก

“ครับ ผมคิดว่านั่นจะทำให้ผมเวลาว่างมากพอจะหลบมาเรียนรู้วิถีชีวิตของการเป็นชาวนาอยู่ที่นี่มากขึ้น” ทศวรรษอธิบายง่ายๆ เพราะเป็นเรื่องจริงที่เขาให้น้องชายขึ้นมาทำหน้าที่แทน ส่วนตัวเขาจะถอยออกมาอยู่ในตำแหน่งที่ปรึกษาให้อีกฝ่ายเป็นการชั่วคราว

“เอาเถอะ ถ้าอยากมาเรียนรู้ก็มา จะมากี่คน พักกันที่ไหน อะไรยังไง พ่อวางแผนกันมาบ้างหรือยัง”

สุดท้ายย่าทวดคำหอมก็เอ่ยสรุปออกมา เพราะไม่รู้จะปฏิเสธยังไง ทศวรรษเป็นทั้งเหลนชายของเพื่อนสนิทสามีและยังเป็นเจ้าของ ‘เดอะเฟิร์สแอร์เวย์’ สายการบินชื่อดังของเมืองไทย ลูกค้ารายใหญ่ของโรงสีข้าวคำหอม ลูกค้าเก่าแก่ที่อยู่คู่กันมาตั้งแต่สมัยนางกับสามีย้ายมาตั้งรกรากอยู่ที่นี่นั่นละ

หญิงชราหันไปสบตากับหลานชาย บอกเป็นนัยๆ ว่าให้ลองดู คนเคยนั่งบริหารอยู่ในห้องแอร์เย็นๆ ถ้าได้สัมผัสความร้อนเร่าของวิถีชาวนาที่นี่ ไม่รู้จะทนได้นานสักแค่ไหน ดีไม่ดีอาจจะอยู่ไม่ถึงสามเดือน!

ทศวรรษไม่ได้รับรู้ความคิดในใจของเจ้าของเรือน เอ่ยตอบอย่างคนเตรียมพร้อมมาดี “มากันสามคนครับ เรื่องที่พักผมติดต่อซื้อที่ดินพ่อใหญ่หมูไว้แล้ว”

ได้ยินอย่างนั้นหญิงชราพลันหัวเราะเสียงเนิบๆ ก่อนจะพยักพเยิดบอก “นับว่าพวกเรามีวาสนาต่อกันอยู่นะพ่อ ที่ดินตรงนั้นอยู่ติดกับบ้านสวนตายาย ฟาร์มผักปลอดสารของลูกหลานบ้านเราเอง”

ผู้ใหญ่หมูที่ตอนนี้กลายเป็นอดีตผู้ใหญ่บ้านไปแล้วนั้น มีที่ดินอยู่ในหมู่บ้านนาทองคำสองแปลงใหญ่ๆ ที่เปล่าแปลงหนึ่งอยู่ติดกับฟาร์มผักของกรองขวัญนี่เอง

“จริงหรือครับ ผมเห็นว่าทำเลดีพอสมควร เลยติดต่อขอเช่า แต่ไปๆ มาๆ ก็กลายเป็นซื้อขายกัน”

“จริงสิ แล้วนี่ผู้ใหญ่หมูบอกยังว่าที่นี่ทำนากันแบบไหน”

“พอจะทราบแล้วครับ” ก่อนเลือกมาอยู่ที่นาทองคำ ทศวรรษส่งคนมาสอบถามดูแล้วว่าชาวบ้านมีวิถีชีวิตกันยังไง นอกจากขั้นตอนการทำนาแบบละเอียดยิบแล้ว ชาวบ้านที่นี่อยู่กันแบบเรียบง่าย ถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน สาธารณูปโภคทั่วถึงทุกด้าน ไม่พลุ่งพล่านวุ่นวาย ตรงตามที่เขาต้องการพอดี