ผลงานของหยางเจี่ยน มีฉบับแปลภาษาไทยหาซื้อที่ไหน?

นี่แหละแหล่งที่ผมมักจะเริ่มค้นหาเมื่ออยากได้ของที่ระลึกจากผลงานของ 'หยางเจี่ยน' — ร้านทางการกับร้านของสำนักพิมพ์เป็นจุดหมายแรกเสมอ ผมเคยสังเกตว่าสำนักพิม์ที่ตีพิมพ์งานของศิลปินมักจะเปิดหน้าร้านออนไลน์หรือมีลิงก์ไปยังร้านค้ารับทำสินค้าลิขสิทธิ์ เช่น หนังสือรวมเล่ม โปสการ์ด เซ็ตโปสเตอร์ หรือบ็อกซ์เซ็ตที่มาพร้อมเอ็กซ์คลูซีฟไอเท็มเหล่านี้ การสั่งตรงจากร้านทางการช่วยให้มั่นใจได้เรื่องคุณภาพและการได้รับสินค้าที่มีลิขสิทธิ์จริง ถัดมาผมจะไปไล่ดูตลาดจีนและญี่ปุ่น: แพลตฟอร์มอย่าง Taobao/Tmall, JD หรือ Bilibili Mall มักมีทั้งของแท้ที่ขายโดยร้านที่ได้รับอนุญาต และสินค้ามือสองที่สภาพดี สำหรับของสะสมแบบจำกัดหรือฟิกเกอร์ที่วางขายเฉพาะเซ็ต การใช้เอเย่นต์สั่งซื้อจากจีน/ญี่ปุ่นก็เป็นทางเลือกที่สะดวก ส่วนคนที่ชอบของมือสองผมมักแวะดู Mandarake, Surugaya หรือ eBay เพราะมีของหายากให้เจอเป็นครั้งคราว กิจกรรมจริงในชีวิตก็สำคัญ—ผมมักจะตามงานคอมมิค งานหนังสือ หรืองานคราฟต์ในไทย เช่นงานมหกรรมหนังสือหรืองานแฟนมีตติ้งที่มีบูทของนักสะสมและร้านค้าจากต่างประเทศ ในงานพวกนี้มักมีโปสการ์ด อาร์ตบุ๊ค ลายแสตนด์ และไอเท็มสเปเชียลที่หาซื้อยากแบบออนไลน์ ถ้าชอบของทำมือหรือโดจินชิ เลยมีโอกาสได้เจอผลงานของแฟนๆ และสินค้าที่ไม่ได้ขายทั่วไปด้วย ผมชอบความตื่นเต้นเวลาจับของจริงและได้พูดคุยกับคนทำของบ้าง มันให้มุมมองที่ต่างออกไปและเพิ่มคุณค่าทางความทรงจำให้กับการสะสม

หลายคนอาจสงสัยว่า 'เหอเจี้ยนฉี' ที่พูดถึงมีงานแปลไทยหรือเปล่า—เหตุผลที่ผมมักตอบแบบระมัดระวังคือกรณีของชื่อจีนบางชื่อมักมีข้อมูลกระจัดกระจายและการแปลอย่างเป็นทางการอาจยังไม่เกิดขึ้นจริงในไทย ฉันเลยแยกประเด็นให้ชัดก่อน: ถ้ามีงานแปลไทย มันมักจะปรากฏผ่านสำนักพิมพ์ใหญ่หรือร้านหนังสือออนไลน์หลัก เช่น Naiin, SE-ED, Kinokuniya หรือแพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง MEB/Ookbee เป็นต้น แต่สำหรับชื่อที่ไม่ค่อยมีคนรู้จัก งานแปลมักจะเป็นแปลแฟนเมดหรือแปลภาษาอังกฤษก่อน แล้วจึงค่อยมีสำนักพิมพ์ไทยซื้อลิขสิทธิ์มาพิมพ์ต่อในภายหลัง ผมมักแนะนำให้เริ่มจากการหาเวอร์ชันต้นฉบับหรือการสะกดชื่อในรูปแบบต่าง ๆ (พินอินหรือภาษาจีนตัวเต็ม/ตัวย่อ) เพื่อให้ค้นหาในฐานข้อมูลของสำนักพิมพ์ได้แม่นขึ้น เพราะบางครั้งงานที่ถูกแปลจะใช้ชื่อเรื่องหรือสำนวนไทยที่ต่างจากการแปลตรงตัว เมื่อค้นชื่อผู้แต่งในแบบพินอินร่วมกับคำว่า 'แปลไทย' หรือชื่อสำนักพิมพ์ จะช่วยให้เจอประกาศสินค้าล่วงหน้าได้เร็วขึ้น อีกทางหนึ่งคือเช็กหน้าเพจของสำนักพิมพ์ไทยที่มักนำเข้างานแปลต่างประเทศบ่อย ๆ ถ้าชื่อยังไม่ขึ้นเลย ก็มีความเป็นไปได้สูงว่ายังไม่มีลิขสิทธิ์แปลไทยอย่างเป็นทางการ ถ้าเป้าหมายคือการหาซื้อจริง ๆ ผมมักส่องทั้งร้านหนังสือออฟไลน์และออนไลน์พร้อมกัน: ร้านสาขาใหญ่ของ Kinokuniya หรือร้านนายอินทร์ มักมีรายการนำเข้าและแจ้งเมื่อมีหนังสือแปลไทยออก ส่วน SE-ED กับ Asia Books ก็ครอบคลุมงานแปลหลายแนว ถ้าไม่เจอในร้านเหล่านี้ลองดูแพลตฟอร์มตลาดออนไลน์เช่น Shopee หรือ Lazada สำหรับสำเนามือสองหรือสั่งนำเข้า ยิ่งถ้าเป็นอีบุ๊ก Ookbee/MEB มักง่ายกว่าเพราะมีการนำเข้าเวอร์ชันแปลต่างประเทศบ่อยครั้ง สรุปสั้น ๆ ในมุมผม: ถ้าคุณยังหาไม่เจอ มีความเป็นไปได้ทั้งสองอย่างคือยังไม่มีฉบับแปลไทยอย่างเป็นทางการ หรือมีแต่ยังไม่กระจายเข้าตลาดกว้าง การเช็กชื่อผู้แต่งในหลายรูปแบบ ติดตามเพจสำนักพิมพ์ และตั้งการแจ้งเตือนในร้านหนังสือออนไลน์เป็นวิธีที่ได้ผลสูงสุด ลองเริ่มจากคำค้นที่แตกต่างกันและสังเกตประกาศลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์ไทยเป็นหลัก มันจะช่วยให้รู้แนวทางได้ชัดขึ้นโดยไม่ต้องเดาไปมา

มีหลายช่องทางที่ฉันมักแนะนำเมื่อเพื่อนถามหาฉบับแปลภาษาไทยของ 'เชียนเริ่นเสวี่ย' — เริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ในเมืองก่อนเลย เพราะบ่อยครั้งที่สำนักพิมพ์ไทยจะนำมาจัดวางในชั้นนิยายแปลหรือโซนวรรณกรรมจีนสมัยใหม่ เดินเข้าร้านคิโนะคุนิยะหรือร้านนายอินทร์แล้วถามแผนกนำเข้าได้ทันที ส่วนร้านในเครือสื่อการอ่านอย่างซีเอ็ดหรือ B2S ก็มีโอกาสได้เจอในช่วงจัดโปรโมชั่นหรือเทศกาลหนังสือออนไลน์ ฉันมักค้นจากแค็ตตาล็อกของร้านเหล่านี้ก่อนแล้วตามไปซื้อหน้าร้านหรือสั่งออนไลน์ถ้ามันยังเหลือน้อย ถ้าหากไม่เจอฉบับกระดาษ การสำรวจอีบุ๊กก็เป็นทางเลือกที่ดี — แพลตฟอร์มไทยอย่าง Meb หรือ Ookbee บางครั้งได้สิทธิ์แปลออกเป็นเวอร์ชันดิจิทัลเร็วกว่า และร้านออนไลน์ในประเทศอย่าง Shopee หรือ Lazada ก็มีร้านขายหนังสือนำเข้าเป็นบางร้าน ถ้าอยากได้ฉบับจากต่างประเทศจริง ๆ การสั่งจากผู้ขายต่างชาติที่ส่งมาไทยเป็นอีกทาง แต่ต้องคำนึงถึงค่าส่งและเวลารอ ฉันชอบเก็บฉบับที่มีปกสวยและแผงคำนำดี ๆ ไว้ในชั้นหนังสือ เพราะมันให้ความรู้สึกเหมือนเก็บสมบัติล้ำค่าไว้คนละแบบ

ฉันเป็นคนชอบเดินดูชั้นหนังสือแล้วสังเกตว่าการมีผลงานแปลของ 'หยางจื่อ' แบบครบชุดในร้านหนังสือไทยยังไม่ใช่เรื่องปกติ ในประสบการณ์ที่ไปดูทั้งร้านหนังสือใหญ่ ๆ และร้านอิสระ พบว่าอาจมีเล่มที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยบ้าง แต่มักจะเป็นผลงานที่ได้รับความนิยมมากจริง ๆ หรือถูกคัดลอกมาเป็นฉบับเดียวสองฉบับ ไม่ค่อยเจอชุดแปลครบเล่มวางเรียงกันเหมือนนิยายตะวันตกชุดดัง ๆ ที่มีลิขสิทธิ์ครบทุกเล่ม ความเป็นไปได้สูงคือผู้จัดพิมพ์จะเลือกแปลทีละเรื่องตามความต้องการของตลาด ทำให้บางเรื่องมีฉบับแปล บางเรื่องไม่มี ทางออกที่เจอมาบ่อยคือตามหาผ่านร้านออนไลน์หรือกลุ่มคนรักหนังสือ ซึ่งบางครั้งจะมีคนนำเข้าฉบับแปลหรือนำฉบับภาษาจีน/อังกฤษมาขายต่อ ส่วนการตามจากร้านในต่างจังหวัดมีโอกาสยิ่งน้อยกว่าที่กรุงเทพฯ แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะหาไม่ได้เลย ฉันมักจะดูป้ายแจ้งของสำนักพิมพ์และแพลตฟอร์มขายหนังสือออนไลน์เป็นหลัก เมื่อไหร่ที่เห็นสนใจ ก็จะเก็บเล่มที่ออกก่อนแล้วคอยเช็กต่อเมื่อมีเล่มใหม่ออกมาเรื่อย ๆ — รู้สึกเหมือนได้ล่าสมบัติเล็ก ๆ ของนักอ่านคนหนึ่ง

การตามหา 'มิ น เนี่ ย น ภาค 1' ฉบับแปลไทย อาจทำให้รู้สึกเหมือนล่าสมบัติเล็ก ๆ ที่ต้องใช้เวลาและความใจเย็นบ้าง แต่ก็มีช่องทางที่เรียบร้อยและชัดเจนที่ฉันมักใช้เมื่ออยากหาเล่มแปลหายากแบบนี้ เดินเข้าร้านหนังสือใหญ่ ๆ อย่าง 'ซีเอ็ด' หรือ 'B2S' แล้วถามพนักงานเป็นวิธีพื้นฐานที่สุด — ฉันมักเริ่มจากตรงนี้เพราะสต็อกของสาขาใหญ่มีความหลากหลาย และบางครั้งมีการสั่งเพิ่มให้ลูกค้าได้ ถ้าไม่เจอก็มักจะลองดูร้านหนังสืออิสระที่มีคอนเนกชันกับสำนักพิมพ์เล็ก ๆ เพราะบางเล่มที่แปลแล้วอาจกระจายเฉพาะบางช่องทาง ด้านออนไลน์มีตัวเลือกเยอะและรวดเร็ว: ตลาดใหญ่ ๆ อย่าง Shopee, Lazada และ JD Central มักมีผู้ขายทั้งปลีกและมือสองวางขาย ถ้าต้องการเวอร์ชันอีบุ๊กให้ดูที่แพลตฟอร์มไทยโดยเฉพาะ เช่น 'Meb' หรือ 'Ookbee' ซึ่งบางครั้งจะมีลิขสิทธิ์ฉบับแปลให้โหลดทันที ส่วนถ้าเล่มนั้นเลิกพิมพ์แล้ว ฉันมักจะหาทางจากร้านหนังสือมือสองหรือกลุ่มแลกเปลี่ยนหนังสือในโซเชียลมีเดีย เพราะผู้สะสมมักนำของออกมาขายเป็นครั้งคราว ถ้าอยากได้แบบชัวร์ ๆ การติดต่อสำนักพิมพ์ที่มีลิขสิทธิ์เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง — บางสำนักพิมพ์เก็บรายชื่อผู้สนใจไว้แล้วพิมพ์เพิ่มเมื่อมีดีมานด์ พูดง่าย ๆ คืออดทนหน่อย แต่โอกาสเจอเล่มแปลดี ๆ ยังคงมีอยู่เสมอ ฉันมักจะรู้สึกดีทุกครั้งที่จับเล่มแปลในมือ เพราะมันเหมือนสะพานเชื่อมโลกของต้นฉบับกับภาษาที่เราคุ้นเคย

เพลงจากหยางเจี่ยนที่คนพูดถึงกันบ่อยๆ สำหรับผมมีความโดดเด่นตรงการผสมผสานเสียงดนตรีจีนโบราณกับออร์เคสตราจากสากลได้ลงตัวมาก อย่างเช่นเพลง '一念执着' ที่หลายคนมักจะนึกถึงเมื่อเห็นฉากสำคัญในซีรีส์—ทำนองเริ่มจากกีต้าร์เบาๆ แล้วค่อยๆ ถูกเติมเต็มด้วยเอ้อรู้ (erhu) และเชลโล ทำให้มันกลายเป็นเพลงบรรเลงที่ร้องไห้ได้โดยไม่ต้องมีเนื้อร้อง เพลงนี้กลายเป็นเพลงที่แฟนๆ ใช้ตัดคลิปโมเมนต์ระทึกใจหรือฉากจากัวร์ปะทะศัตรูจนไวรัลบนแพลตฟอร์มวิดีโอหลายครั้ง อีกเพลงที่ผมชอบมากคือ '江山如画' ซึ่งเป็นเพลงที่ให้ความรู้สึกกว้างใหญ่ของภูมิทัศน์ เพลงนี้ใช้เครื่องสายเป็นหลักแต่แทรกด้วยพิณ (guzheng) ทำให้ดูล่องลอยแบบภาพวาดจีนโบราณ ผู้ชมมักเอาไปเป็นแบ็คกราวนด์ในมู้ดวิดีโอที่ต้องการความยิ่งใหญ่หรือฉากแยกกันจากกันของตัวละคร ในงานคลับเล็กๆ ที่ผมไปร่วมมาทีหนึ่ง มีวงพิณกับไวโอลินตีคอนฟิกราวนี้แล้วคนร้องตามได้ทั้งร้าน—นั่นแหละคือตัวชี้ว่ามันโดนจริงๆ สุดท้ายเพลงช้าอย่าง '归去来' คือเพลงที่แฟนกลุ่มเล็กแต่จงรักภักดีชอบมาก ส่วนตัวเห็นมันเหมาะกับฉากจากลาและคืนสู่บ้านเกิด เสียงเต้นกลองใบเล็ก ๆ กับคอรัสเบาๆ ทำให้เพลงนี้มีพลังสะสม เวลาตอนเครดิตไหลลงแล้วเล่นเพลงนี้ ผมมักจะก้มมองมือแล้วคิดถึงตัวละครที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง เพลงเหล่านี้ทั้งสามแตกต่างกันในฟังก์ชัน: เพลงสำหรับฉากบู๊ เพลงสำหรับพาไปเห็นความยิ่งใหญ่ของโลก และเพลงสำหรับชดใช้ความรู้สึกที่ลึกซึ้ง — นั่นคือเหตุผลที่คนต่างกลุ่มต่างชอบกันไปตามรสนิยมของตัวเอง และทำให้ผลงานของหยางเจี่ยนมีเพลงฮิตหลายแบบให้เลือกฟังอย่างต่อเนื่อง

มีคำถามแบบนี้แล้วผมยิ้มออกมาอย่างช่วยไม่ได้ — ในฐานะแฟนที่ติดตามการเคลื่อนไหวของ 'หยางเชาเยว่' มานาน ผมยังไม่เคยเห็นการประกาศจากสำนักพิมพ์ไทยใดๆ ว่าซื้อสิทธิ์ผลงานของเธอเพื่อแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการ จากที่สังเกต งานหลักของเธอเป็นงานบันเทิงอย่างเพลง รายการวาไรตี้ และงานถ่ายภาพมากกว่าจะเป็นนิยายหรือหนังสือที่เป็นรูปแบบที่สำนักพิมพ์ทั่วไปซื้อสิทธิ์ไปแปล ดังนั้นความเป็นไปได้ที่เราจะเห็นหนังสือของเธอเป็นฉบับภาษาไทยจึงน้อยกว่าศิลปินที่ออกหนังสือบันทึกหรือบทความเชิงลึก แต่ก็ใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้ — ถ้าบริษัทจัดการสิทธิ์หรือเอเยนซี่ของเธอต้องการขยายตลาด มักจะมีการเจรจาระหว่างฝ่ายเอเจนซี่จีนกับสำนักพิมพ์ไทยที่สนใจ ตรงนี้ผมมองว่าแฟนไทยน่าจะต้องรอฟังประกาศจากช่องทางอย่างเป็นทางการของเธอหรือจากสำนักพิมพ์ไทยที่ชอบซื้อสิทธิ์งานต่างประเทศมากกว่าจะได้เห็นข่าวลือในโซเชียล เพราะข่าวแบบเป็นทางการจะบอกรายละเอียดเรื่องรูปแบบงาน วางจำหน่าย และการแปล ซึ่งนั่นแหละจะทำให้เราได้เก็บงานของเธาในรูปแบบภาษาไทยจริงๆ

แค่เอ่ยชื่อ 'อู๋จิ่นเหยียน' ในวงการซีรีส์จีน คนส่วนใหญ่จะนึกถึงภาพลักษณ์บนจอมากกว่าหน้าหนังสือ ฉันตามผลงานของเธอมาระยะหนึ่งและค่อนข้างแน่ใจว่างานที่มีเวอร์ชันภาษาไทยแบบเป็นที่รู้จักที่สุดคือซีรีส์โทรทัศน์ที่ทำให้เธอโด่งดัง จึงมีซับไทยหรือพากย์ไทยในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ทำให้ผู้ชมไทยเข้าถึงตัวละครของเธอได้โดยไม่ยากนัก ในมุมของคนดูที่ชอบสะสม ฉันพบว่าการแปลภาษาไทยที่เป็นรูปเล่มหรือเป็นหนังสือโดยตรงจากเธอแทบไม่มีเลย เพราะอาชีพหลักของเธอคือการแสดงมากกว่าการเขียนหนังสือ ดังนั้นสิ่งที่แฟน ๆ ในไทยมักเจอจะเป็นซับไทยของซีรีส์ บทสัมภาษณ์ที่แปลโดยสื่อบันเทิง หรือคอนเทนต์ย่อย ๆ ในแมกกาซีนและเว็บบล็อกมากกว่าหนังสืออย่างเป็นทางการ สรุปคือถามหาฉบับแปลเป็นเล่มสำหรับงานเขียนของเธอ ช่องทางอย่างซีรีส์ที่มีซับไทยคือทางเลือกหลักที่คนไทยจะได้สัมผัสผลงานของ 'อู๋จิ่นเหยียน' มากที่สุด — นี่คือความรู้สึกของคนเฝ้าดูและสะสมที่ผมอยากแชร์ให้ฟัง

ชอบสไตล์การเล่าเรื่องของโหวเหวินหยวนมากและติดตามผลงานเขามานาน ซึ่งตอบได้ว่าแวดวงแปลไทยยังไม่แพร่หลายแบบนักเขียนจีนบางคน จากมุมมองแฟนสายเก่า ผมคิดว่าผลงานของโหวเหวินหยวนยังค่อนข้างมีเสน่ห์เฉพาะตัว ทำให้สำนักพิมพ์ไทยต้องพิจารณาตลาดอย่างถี่ถ้วนก่อนจะลงทุนแปลอย่างเป็นทางการ จึงพบว่าเล่มที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการมีไม่มากนัก และส่วนใหญ่จะเป็นผลงานที่มีฐานแฟนในระดับกว้างหรือมีโอกาสขายได้ในเชิงพาณิชย์ ในทางปฏิบัติ ผมเห็นแฟนคอมมูนิตี้ทำงานแปลแบบสมัครใจลงในบล็อกหรือกลุ่มปิดบ้าง ซึ่งช่วยให้คนไทยเข้าถึงงานนั้นได้เร็วขึ้น แต่ก็ต้องระวังเรื่องลิขสิทธิ์และคุณภาพของการแปล หากใครอยากตามอย่างจริงจัง แนะนำติดตามประกาศจากร้านหนังสือใหญ่หรือเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์ไทย เพราะถ้ามีการเซ็นสัญญาแปลอย่างเป็นทางการ ข่าวมักจะออกผ่านช่องทางเหล่านั้นก่อนเสมอ